പുരന്ദരസ്തു തം യജ്ഞം ദൃഷ്ട്വോരുഭയമാവിശത്। ഹിത്വാ തു തക്ഷകം ത്രസ്തഃ സ്വമേവ ഭവനം യയൌ
പുരന്ദരൻ ആ യജ്ഞം കണ്ടപ്പോൾ, ടക്ഷകനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് അകത്തേക്ക് കടന്നു. എന്നാൽ ഭയപ്പെട്ട ടക്ഷകനെ വിട്ട്, അവൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഇന്ദ്രേ ഗതേ തു രാജേന്ദ്ര തക്ഷകോ ഭയമോഹിതഃ। മന്ത്രശക്ത്യാ പാവകാര്ചിസ്സമീപമവശോ ഗതഃ। `തം ദൃഷ്ട്വാ ഋത്വിജസ്തത്ര വചനം ചേദമബ്രുവന്
ഇന്ദ്രൻ പോയതിനു ശേഷം, രാജാവേ, ടക്ഷകൻ ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും ആകയാൽ മന്ത്രശക്തിയാൽ അഗ്നിയുടെ ജ്വാലയിലേക്ക് വശമില്ലാതെ ആക്കപ്പെട്ടു. അവനെ കണ്ട പുരോഹിതന്മാർ അവിടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അയമായാതി തൂര്ണം സ തക്ഷകസ്തേ വശം നൃപ। ശ്രൂയതേഽസ്യ മഹാന്നാദോ നദതോ ഭൈരവം രവമ്
ഈ ടക്ഷകൻ വേഗത്തിൽ നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരികയാണു, രാജാവേ. അവന്റെ ഭയങ്കരമായ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
നൂനം മുക്തോ വജ്രഭൃതാ സ നാഗോ ഭ്രഷ്ടോ നാകാന്മന്ത്രവിത്രസ്തകായഃ। ഘൂര്ണന്നാകാശേ നഷ്ടസംജ്ഞോഽഭ്യുപൈതി തീവ്രാന്നിശ്വാസാന്നിശ്വസന്പന്നഗേന്ദ്രഃ
നിശ്ചയമായും, ആ പാമ്പിനെ വജ്രധാരിയായവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു, മന്ത്രഭയത്തിൽ വിറച്ച്, അവൻ ആകാശത്ത് ചുറ്റി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ദു:ഖത്തിൽ കഠിനമായി ശ്വസിച്ചുകൊണ്ട് പാമ്പുകളുടെ രാജാവ് സമീപിക്കുന്നു.
വര്തതേ തവ രാജേന്ദ്ര കര്മൈതദ്വിധിവത്പ്രഭോ। അസ്മൈ തു ദ്വിജമുഖ്യായ വരം ത്വം ദാതുമര്ഹസി
നിന്റെ യജ്ഞം ശരിയായി നടക്കുന്നു, രാജാധിരാജാവേ. ഇപ്പോൾ ഈ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനു നീ ഒരു വരം നൽകേണ്ടതാണു.
ബാലാഭിരൂപസ്യ തവാപ്രമേയ വരം പ്രയച്ഛാമി യഥാനുരൂപമ്। വൃണീഷ്വ യത്തേഽഭിമതം ഹൃദി സ്ഥിതം തത്തേ പ്രദാസ്യാമ്യപി ചേദദേയമ്
നീ ബാലസദൃശനും അളക്കാനാകാത്ത രൂപമുള്ളവനുമാണ്; അതിനാൽ, നിനക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു വരം ഞാൻ നൽകാം. നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും ചോദിക്കൂ; കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതു നൽകും.
പതിഷ്യമാണേ നാഗേന്ദ്രേ തക്ഷകേ ജാതവേദസി। ഇദമന്തരമിത്യേവം തദാസ്തീകോഽഭ്യചോദയത്
പാമ്പുകളുടെ രാജാവായ ടക്ഷകൻ അഗ്നിയിലേക്ക് വീഴാൻ പോകുമ്പോൾ, അസ്തീകൻ ഇടയിൽ ഇടപെട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വരം ദദാസി ചേന്മഹ്യം വൃണോമി ജനമേജയ। സത്രം തേ വിരമത്വേതന്ന പതേയുരിഹോരഗാഃ
നീ എനിക്ക് ഒരു വരം തരാമെങ്കിൽ, ജനമേജയ, ഞാൻ ഇതു വേർചെയ്യുന്നു: നിന്റെ യജ്ഞം അവസാനിപ്പിക്കണം; ഇനി ഒരു പാമ്പും ഇവിടെ വീഴരുത്.
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന ബ്രഹ്മന്പാരിക്ഷിതസ്തു സഃ। നാതിഹൃഷ്ടമനാശ്ചേദമാസ്തീകം വാക്യമബ്രവീത്
അങ്ങനെ അസ്തീകൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പാരീക്ഷിതന്റെ മകൻ, മനസ്സിൽ അത്ര സന്തോഷമില്ലാതെ, അസ്തീകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സുവര്ണം രജതം ഗാശ്ച യച്ചാന്യന്മന്യസേ വിഭോ। തത്തേ ദദ്യാം വരം വിപ്ര ന നിവര്തേത്ക്രതുര്മമ
സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, പശുക്കൾ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലും ഞാൻ നിനക്ക് തരാം, മഹാനുഭാവാ, പക്ഷേ എന്റെ യജ്ഞം നിർത്തരുത്.
സുവര്ണം രജതം ഗാശ്ച ന ത്വാം രാജന്വൃണോമ്യഹമ്। സത്രം തേ വിരമത്വേതത്സ്വസ്തി മാതൃകുലസ്യ നഃ
സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, പശുക്കൾ — ഇവയെന്തും ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ചോദിക്കുന്നില്ല, രാജാവേ; നിന്റെ യജ്ഞം അവസാനിക്കട്ടെ — ഞങ്ങളുടെ അമ്മയുടെ വംശത്തിന് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ആസ്തീകേനൈവമുക്തസ്തു രാജാ പാരിക്ഷിതസ്തദാ। പുനഃപുനരുവാചേദമാസ്തീകം വദതാം വരഃ
അസ്തീകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പാരീക്ഷിതൻ രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും അസ്തീകനോട്, വാക്കുകളിൽ ഉത്തമനായവനോട്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അന്യം വരയ ഭദ്രം തേ വരം ദ്വിജ്വരോത്തമ। അയാചത ന ചാപ്യന്യം വരം സ ഭൃഗുനന്ദന
മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; പക്ഷേ, ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രനായ അസ്തീകൻ മറ്റൊരു വരം ചോദിച്ചില്ല.
തതോ വേദവിദസ്താത സദസ്യാഃ സര്വ ഏവ തമ്। രാജാനമൂചുഃ സഹിതാ ലഭതാം ബ്രാഹ്മണോ വരമ്
അപ്പോൾ, അച്ഛാ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ വേദപണ്ഡിതരും ഒരുമിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണൻ അവന്റെ വരം ലഭിക്കട്ടെ.
യേ സര്പാഃ സര്പസത്രേഽസ്മിന്പതിതാ ഹവ്യവാഹനേ। തേഷാം നാമാനി സര്വേഷാം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സൂതജ
ഈ സർപ്പയജ്ഞത്തിൽ ഹോമാഗ്നിയിൽ വീണ എല്ലാ പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, സൂതപുത്രാ.
സഹസ്രാണി ബഹൂന്യസ്മിന്പ്രയുതാന്യര്ബുദാനി ച। ന ശക്യം പരിസംഖ്യാതും ബഹുത്വാദ്ദ്വിജസത്തമ
ഇവിടെ ആയിരങ്ങൾ, പതിനായിരങ്ങൾ, കോടികൾ വീണു; അവയുടെ എണ്ണമൊന്നും പറയാൻ കഴിയില്ല, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അത്രയും അധികം ആയതിനാൽ.
യഥാസ്മൃതി തു നാമാനി പന്നഗാനാം നിബോധ മേ। ഉച്യമാനാനി മുഖ്യാനാം ഹുതാനാം ജാതവേദസി
ഇനി ഞാൻ പ്രധാനപ്പെട്ട പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ, അവർ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണെന്ന് ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
വാസുകേഃ കുലജാതാംസ്തു പ്രാധാന്യേന നിബോധ മേ। നീലരക്താന്സിതാന്ഘോരാന്മഹാകായാന്വിഷോല്ബണാന്
വാസുകിയുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പ്രധാനപ്പെട്ട പാമ്പുകളെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം. കറുത്തവരും ചുവപ്പും വെള്ളയും ഭയാനകമായവരും വലിപ്പവും വിഷവും നിറഞ്ഞവരുമാണ് ഇവർ.
അവശാന്മാതൃവാഗ്ദണ്ഡപീഡിതാന്കൃപണാന്ഹൂതാന്। കോടിശോ മാനസഃ പൂര്ണഃ ശലഃ പാലോ ഹലീമകഃ
അവരുടെ അമ്മമാരുടെ വാക്കുകളും ശിക്ഷയും മൂലം നിരാശരായി, ദയനീയരായി, അവശരായി അഗ്നിയിൽ വിളിക്കപ്പെട്ടവരിൽ ശലൻ, പാലൻ, ഹലീമകൻ, പിച്ചലൻ, മാനസൻ, അനേകം പേരുള്ളവർ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പിച്ഛലഃ കൌണപശ്ചക്രഃ കാലവേഗഃ പ്രകാലനഃ। ഹിരണ്യബാഹുഃ ശരണഃ കക്ഷകഃ കാലദന്തകഃ
പിച്ചലൻ, കൗണപൻ, ചക്രൻ, കാലവേഗൻ, പ്രകാലനൻ, ഹിരണ്യബാഹു, ശരണൻ, കക്ഷകൻ, കാലദന്തകൻ എന്നിവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഏതേ വാസുകിജാ നാഗാഃ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനേ। അന്യേ ച ബഹവോ വിപ്ര തഥാ വൈ കുലസംഭവാഃ। പ്രദീപ്താഗ്നൌ ഹുതാഃസര്വേ ഘോരരൂപാ മഹാബലാഃ
വാസുകിയുടെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പാമ്പുകൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതുപോലെ തന്നെ, ആ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അനേകം ഭയാനകവും ശക്തിയുള്ളവരുമായ മറ്റു പാമ്പുകളും ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
തക്ഷകസ്യ കുലേ ജാതാന്പ്രവക്ഷ്യാമി നിബോധ താന്। പുച്ഛാണ്ഡകോ മണ്ഡലകഃ പിണ്ഡസേക്താ രഭേണകഃ
ഇനി തക്ഷകന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ: പുച്ചണ്ടകൻ, മണ്ടലകൻ, പിണ്ടസേക്തൻ, രഭേണകൻ.
ഉച്ഛിഖഃ ശരഭോ ഭങ്ഗോ ബില്വതേജാ വിരോഹണഃ। ശിലീ ശലകരോ മൂകഃ സുകുമാരഃ പ്രവേപനഃ
ഉച്ചിഖൻ, ശരഭൻ, ഭംഗൻ, ബിൽവതേജസ്, വിരോഹണൻ, ശിലി, ശലകരൻ, മൂകൻ, സുകുമാരൻ, പ്രവേപനൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മുദ്ഗരഃ ശിശുരോമാ ച സുരോമാ ച മഹാഹനുഃ। ഏതേ തക്ഷകജാ നാഗാഃ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്
മുദ്ഗരൻ, ശിശുരോമൻ, സുരോമൻ, മഹാഹനു ഇവരും തക്ഷകന്റെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട പാമ്പുകൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
പാരാവതഃ പാരിയാത്രഃ പാണ്ഡരോ ഹരിണഃ കൃശഃ। വിഹങ്ഗഃ ശരഭോ മോദഃ പ്രമോദഃ സംഹതാപനഃ
പാരാവതൻ, പാർയാത്രൻ, പാണ്ഡരൻ, ഹരിണൻ, കൃഷ്ണൻ, വിഹംഗൻ, ശരഭൻ, മോദൻ, പ്രമോദൻ, സംഹതാപനൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഐരാവതകുലാദേതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്। കൌരവ്യകുലജാന്നാഗാഞ്ശൃണു മേ ത്വം ദ്വിജോത്തമ
ഇവരൊക്കെയും എരാവതന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഇനി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, കൗരവ്യരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും.
ഏരകഃ കുണ്ഡലോ വേണീ വേണീസ്കന്ധഃ കുമാരകഃ। ബാഹുകഃ ശൃങ്ഗബേരശ്ച ധൂര്തകഃ പ്രാതരാതകൌ
എരകൻ, കുണ്ടലൻ, വേണി, വേണിസ്കന്ധൻ, കുമാരകൻ, ബാഹുകൻ, ശ്രിംഗബേരൻ, ധൂർത്തകൻ, പ്രാതരാതകൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
കൌരവ്യകുലജാസ്ത്വേതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്। ധൃതരാഷ്ട്രകുലേ ജാതാഞ്ശൃണു നാഗാന്യഥാതഥമ്
ഇവരൊക്കെയും കൗരവ്യരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഇപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം.
കീര്ത്യമാനാന്മയാ ബ്രഹ്മന്വാതവേഗാന്വിഷോല്ബണാന്। ശങ്കുകര്ണഃ പിഠരകഃ കുഠാരമുഖസേചകൌ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ പ്രസിദ്ധരായ, കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗവും വിഷവും നിറഞ്ഞ പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ പറയും: ശങ്കുകർണ്ണൻ, പിഠരകൻ, കുഠാരമുഖസേചകൻ.
പൂര്ണാങ്ഗദഃ പൂര്ണമുഖഃ പ്രഹാസഃ ശകുനിര്ദരിഃ। അമാഹഠഃ കാമഠകഃ സുഷേണോ മാനസോഽവ്യയഃ
പൂർണാംഗദൻ, പൂർണമുഖൻ, പ്രഹാസൻ, ശകുനി, ദരൻ, അമാഹഠൻ, കാമഠകൻ, സുശേനൻ, മാനസൻ, അവ്യയൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.