സിംഹര്ഷഭഗതിഃ ശ്രീമാനുദാരഃ കനകപ്രഭഃ। മനസ്വീ ബലവാന്ദൃഷ്ടോ മാനീ ഭൂരശ്ച പാണ്ഡവഃ
സിംഹത്തെയും കാളയെയും പോലെ നടപ്പുള്ള, മഹത്വമുള്ള, പൊന്നുപോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ള, മനസ്സുറപ്പുള്ള, ബലവാനായ, അഭിമാനമുള്ള, വിശാലമായ ഭുജങ്ങളുള്ള പാണ്ഡവനായിരുന്നു അവന്.
ലോഹിതാക്ഷഃ പൃഥുവ്യംസോ മത്തവാരണവിക്രമഃ। സിംഹദംഷ്ട്രോ വൃഷസ്കന്ധഃ സാലപോത ഇവോദ്ഗതഃ
ചുവന്ന കണ്ണുകളും വിശാലമായ ഭുജങ്ങളും, മദം കയറുന്ന ആനയുടെ ശക്തിയും, സിംഹത്തിന്റെ പല്ലുകളും കാളയുടെ ഭുജങ്ങളും, വലിയ ശാലമരമുപോലെ ഉയർന്നവനുമായിരുന്നു അവന്.
മഹാത്മാ ചാരുസര്വാങ്ഗ കമ്ബുഗ്രീവോ മഹാഹനുഃ। രുക്മപൃഷ്ഠം ധനുഃ ഖങ്ഗം തൂണാംശ്ചാപി പരാമൃശന്
മഹാത്മാവായ, സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളുള്ള, ശംഖാകൃതിയായ കഴുത്തും വലിയ താടിയും ഉള്ളവന്, പൊന്നുപുറമുള്ള വില്ലും വാളും അമ്പച്ചുമുട്ടുകളും സ്പര്ശിച്ചു.
സകേസരീവ ചോത്സിക്തഃ പ്രഭിന്ന ഇവ വാരണഃ। വ്യപേതഭയസംമോഹഃ ശൈലമഭ്യപതദ്ബലീ
കേശരികളുള്ള സിംഹംപോലും, ഓടുന്ന ആനപോലും, ഭയവും ആശങ്കയും ഇല്ലാതെ, ശക്തനായവന് മലത്തിലേക്ക് ദൃഢമായി നീങ്ങി.
തം മൃഗേന്ദ്രമിവായാന്തം പ്രഭിന്നമിവ വാരണമ്। ദദൃശുഃ സര്വഭൂതാനി പാര്ഥം ഖങ്ഗധനുര്ധരമ്
സിംഹരാജാവിനെയും ഓടുന്ന ആനയെയും പോലെ മുന്നോട്ട് പോവുന്ന ഖഡ്ഗവും വില്ലും കൈവശമുള്ള പാർത്ഥനെ എല്ലാ ജീവികളും കണ്ടു.
ദ്രൌപദ്യാ വര്ധയന്ഹര്ഷം ഗദാമാദായ പാണ്ഡവഃ। വ്യപേതഭയസംമോഹഃ ശൈലരാജം സമാവിശത്
ദ്രൗപദിയുടെ സന്തോഷം വര്ധിപ്പിച്ച്, ഭയവും ആശങ്കയും ഇല്ലാതെ, പാണ്ഡവന് തന്റെ ഗദ എടുത്ത് മലരാജാവിന്റെ അകത്തേക്ക് കടന്നു.
ന ഗ്ലാനിര്ന ച കാതര്യം ന വൈക്ലവ്യം ന മത്സരഃ। കദാചിജ്ജുഷതേ പാര്ഥമാത്മജം മാതരിശ്വനഃ
വായുവിന്റെ മകനായ പാർത്ഥനെ ഒരിക്കലും ക്ഷീണം, ഭയം, ദൗര്ബല്യം, അസൂയ എന്നിവ ഒന്നും സ്പര്ശിക്കാറില്ല.
തദേകായനമാസാദ്യ വിഷമം ഭീമദര്ശനമ്। ബഹുതാലോച്ഛ്രയം ശൃങ്ഗമാരുരോഹ മഹാബലഃ
അവന് ആ ഏകപഥം, കഠിനവും ഭയാനകവുമായ വഴിയെത്തി, അനേകം ഉയരമുള്ള ആ മലശിഖരത്തിലേക്ക് മഹാബലശാലിയായവന് കയറി.
സ കിന്നരമഹാനാഗമുനിഗന്ധര്വരാക്ഷസാന്। ഹര്ഷയന്പര്വതസ്യാഗ്രമാരുരോഹ മഹാബലഃ
കിന്നരന്മാരെയും മഹാപാമ്പുകളെയും മുനിമാരെയും ഗന്ധര്വ്വന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ആനന്ദിപ്പിച്ച്, മഹാബലശാലിയായവന് ആ മലയുടെ ചൂടിലേക്ക് കയറി.
തതോ വൈശ്രവണാവാസം ദദര്ശ ഭരതര്ഷഭഃ। കാഞ്ചനൈഃ സ്ഫാടികൈശ്ചൈവ വേശ്മഭിഃ സമലംകൃതമ്
അതിനുശേഷം, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായവന് വൈശ്രവണന്റെ വാസസ്ഥലമായ, പൊന്നും സ്ഫടികവും കൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ ഭവനങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ സ്ഥലം കണ്ടു.
[പ്രാകാരേണ പരിക്ഷിപ്തം സൌവര്ണേന സമന്തതഃ। സര്വരത്നദ്യുതിമതാ സര്വോദ്യാനവതാ തഥാ
ചുറ്റും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വലിയ മതിലാൽ വളഞ്ഞു, എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി, വിവിധതരത്തിലുള്ള തോട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശൈലാദഭ്യുച്ഛ്രയവതാ ചയാട്ടാലകശോഭിനാ। ദ്വാരതോരണനിര്വ്യൂഹധ്വജസംവാഹശോഭിനാ
പർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ഉയരങ്ങളോടെ, മനോഹരമായ ഗോപുരങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്നതും, വാതിലുകളും തൊരണങ്ങളും പതാകകളും അണിനിരക്കുന്ന അണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
വിലാസിനീഭിരത്യര്ഥം നൃത്യന്തീഭിഃ സമന്തതഃ। വായുനാ ധൂയമാനാഭിഃ പതാകാഭിരലംകൃതമ്
ചുറ്റും നൃത്തം ചെയ്യുന്ന സുന്ദരികളാൽ അതിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന പതാകകൾകൊണ്ടു ഭംഗിയാർന്നതുമാണ്.
ധനുഷ്കോടിമവഷ്ടഭ്യ വക്രഭാവേന ബാഹുനാ। പശ്യമാനഃ സഖേദേന ദ്രവിണാധിപതേഃ പുരമ് ।।]
വളഞ്ഞ കൈകൊണ്ട് വില്ലിന്റെ അറ്റം പിടിച്ച്, ആഗ്രഹപൂർവ്വം ദ്രവിണാധിപതിയുടെ നഗരം ഭീമൻ ഉത്സാഹത്തോടെ നോക്കി.
മോദയനസര്വഭൂതാനി ഗന്ധമാദനസംഭവഃ। സര്വഗന്ധവഹസ്തത്ര മാരുതഃ സുസുഖോ വവൌ
ഗന്ധമാദനത്തിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന കാറ്റ് അവിടെ അത്യന്തം സുഖകരമായി വീശി, എല്ലാ ജീവികളെയും ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
ചിത്രാ വിവിധവര്ണാഭാശ്ചിത്രമഞ്ജരിധാരിണഃ। അചിന്ത്യാ വിവിധാസ്തത്ര ദ്രുമാഃ പരമശോഭിനഃ
അവിടെ അനേകം വർണ്ണങ്ങളോടെ, അതിശയകരമായ പൂക്കളുമായി, മനസ്സിൽ പോലും ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം ഭംഗിയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
രത്നജാലപരിക്ഷിപ്തം ചിത്രമാല്യവിഭൂഷിതമ്। രാക്ഷസാധിപതേഃ സ്ഥാനം ദദൃശേ ഭരതര്ഷഭഃ
രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച ജാലകങ്ങൾകൊണ്ടും മനോഹരമായ പുഷ്പമാലകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രാക്ഷസാധിപതിയുടെ ആസ്ഥാനം ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ കണ്ടു.
ഗദാഖങ്ഗധനുഷ്പാണിഃ സമഭിത്യക്തജീവിതഃ। ഭീമസേനോ മഹാബാഹുസ്തസ്ഥൌ ഗിരിവാചലഃ
വലിയ കൈകളുള്ള ഭീമസേനൻ, ഗദ, വാൾ, വിൽ എന്നിവ കൈവശം പിടിച്ച്, ജീവനെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചവനായി പർവ്വതംപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു.
തതഃ ശങ്ഖമുപാധ്മായ ദ്വിഷതാം രോമഹര്ഷണമ്। ജ്യാഘോഷം തലശബ്ദം ച കൃത്വാ ഭൂതാന്യമോഹയത്
അപ്പോൾ ഭീമൻ ശംഖം ഊതി, ശത്രുക്കളുടെ രോമങ്ങൾ നട്ടെഴുന്നേൽക്കുന്നതുപോലെ, വില്ലിന്റെ ദനിയും കൈയടിയും ഉണ്ടാക്കി, എല്ലാ ജീവികളെയും ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടരോമാണസ്തം ശബ്ദമഭിദുദ്രുവുഃ। യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വാഃ പാണ്ഡവസ്യ സമീപതഃ
അപ്പോൾ യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ആ ശബ്ദം കേട്ട് ആവേശത്തിൽ രോമങ്ങൾ നട്ടെഴുന്നേൽക്കേ, പാണ്ഡവന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി.
ഗദാപരിഘനിസ്ത്രിംശശൂലശക്തിപരശ്വഥാഃ। പ്രഗൃഹീതാ വ്യരോചന്ത യക്ഷരാക്ഷസബാഹുഭിഃ
യക്ഷന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും കൈകളിൽ പിടിച്ച ഗദ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം, വാൾ, കുന്തം, പറശു എന്നിവ പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങി.
തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം തേഷാം തസ്യ ച ഭാരത
അപ്പോൾ, ഭാരത, അവരുടെയും ഭീമന്റെയും ഇടയിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
തൈഃ പ്രയുക്താന്മഹാമായൈഃ ശൂലശക്തിപരശ്വഥാന്। ഭല്ലൈര്ഭീമഃ പ്രചിച്ഛേദ ഭീമവേഗതരൈസ്തതഃ
അവർ ഉപയോഗിച്ച മഹാമായാവായ കുന്തം, ശൂലം, പറശു എന്നിവയെ, ഭീമൻ കാറ്റിനെക്കാൾ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടിമുറിച്ചു.
അന്തരിക്ഷഗതാനാം ച ഭൂമിഷ്ഠാനാം ച ഗര്ജതാമ്। ശരൈര്വിവ്യാധ ഗാത്രാണഇ രാക്ഷസാനാം മഹാബലഃ
ആകാശത്തെയും നിലത്തെയും ഗർജ്ജിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ ഭീമശക്തൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കുത്തി പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
ശോണിതസ്യ തതഃ പേതുര്ഘനാനാമിവ ഭാരത।' ഗാത്രേഭ്യഃ പ്രച്യുതാ ധാരാ രാക്ഷസാനാം സമന്തതഃ'। സ ലോഹിതമഹാവഷ്ടിമഭ്യവര്ഷന്മഹാബലഃ
അപ്പോൾ, ഭാരത, രാക്ഷസന്മാരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് ചുറ്റും രക്തധാരകൾ മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ വീണു; ഭീമൻ അവരെ രക്തമഴയിൽ കുളിപ്പിച്ചു.
ഗദാപരിഘപാണീനാം രക്ഷസാം കായസംഭവാ। കായേഭ്യഃ പ്രച്യുതാ ധാരാ രാക്ഷസാനാം സമന്തതഃ
ഗദയും ഇരുമ്പ് ദണ്ഡവും പിടിച്ച രാക്ഷസന്മാരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് ചുറ്റും രക്തം ഒഴുകി.
ഭീമബാഹുബലോത്സൃഷ്ടൈരായുധൈര്യക്ഷരക്ഷസാമ്। വിനികൃത്താനി ദൃശ്യന്തേ ശരീരാണി ശിരാംസി ച
ഭീമന്റെ ഭയങ്കരമായ കൈശക്തിയിൽ എറിഞ്ഞ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് യക്ഷന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ശരീരങ്ങളും തലകളും വെട്ടിമുറിഞ്ഞ് ചിതറിപ്പിടിച്ചു.
പ്രച്ഛാദ്യമാനം രക്ഷോഭിഃ പാണ്ഡവം പ്രിയദര്ശനമ്। ദദൃശുഃ സര്വഭൂതാനി സൂര്യമഭ്രഗണൈരിവ
രാക്ഷസന്മാർ ഭരതപുത്രനെ മൂടിയിരുന്നെങ്കിലും, എല്ലാ ജീവികളും അവനെ മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ കണ്ടു.
സ രശ്മിഭിരിവാദിത്യഃ ശരൈരരിനിപാതിഭിഃ। സര്വാനാര്ച്ഛന്മഹാബാഹുര്ബലവാന്സത്യവിക്രമഃ
ശത്രുക്കളെ ലക്ഷ്യമാക്കി അമ്പുകൾ വിട്ടപ്പോൾ, മഹാബാഹു ഭീമസേനൻ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ പ്രകാശിച്ചു; ശക്തനും സത്യവീര്യശാലിയുമായ അവൻ എല്ലാവരെയും ആക്രമിച്ചു.
അഭിതര്ജയമാനാശ്ച രുവന്തശ് മഹാരവാന്। സന്നാഹം ഭീമസേനസ്യ ദദൃശുഃ സര്വരാക്ഷസാഃ
അവർ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും വലിയ ശബ്ദത്തിൽ കരഞ്ഞും കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും ഭീമസേനൻ യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കം ചെയ്യുന്നതു കണ്ടു.