ഇദം തു പുരുഷവ്യാഘ്ര വിശേഷേണാമ്ബുജം ശുഭമ്। ഗന്ധസംസ്ഥാനസംപന്നം മമ മാനസവര്ധനമ്
എന്നാൽ മനുഷ്യസിംഹനേ, ഈ കമലം പ്രത്യേകമായി മനോഹരവും സുഗന്ധവും രൂപവും നിറഞ്ഞതും എന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
പ്രത്യക്ഷം സര്വലോകസ് നഹ്യദൃശ്യത മാം പ്രതി
ഇത് എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും കാണാവുന്നതാണ്, പക്ഷേ മുമ്പ് ഞാൻ ഇതു കണ്ടിട്ടില്ല.
വാസുദേവസഹായേന വാസുദേവപ്രിയേണ ച'। ഖാണ്ഡവേ സത്യസന്ധേന ഭ്രാത്രാ തവ മഹാത്മനാ
വാസുദേവന്റെ കൂട്ടുകാരനായി, വാസുദേവന് പ്രിയപ്പെട്ടവനായി, സത്യനിഷ്ഠയോടെ, നിന്റെ മഹാത്മാവായ സഹോദരന് ഖാണ്ഡവവനത്തില് യുദ്ധം ചെയ്തു.
ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷാംസി വാസവശ്ച പരാജിതഃ। ഹതാ മായാവിനശ്ചോഗ്രാ ധനുഃ പ്രാപ്തം ച ഗാണ്ഡിവം
ഗന്ധര്വ്വന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും പോലും ഇന്ദ്രനെയും ജയിച്ചു; ഭയങ്കരമായ മായാവാദികളെ കൊല്ലുകയും ഗാണ്ഡീവം എന്ന വില്ല് നേടുകയും ചെയ്തു.
തവാപി സുമഹത്തേജോ മഹദ്ബാഹുബലം ച തേ। അവിഷഹ്യമനാധൃഷ്യം ശക്രതുല്യപരാക്രമ
നിന്റെ തേജസ്സും ഭുജബലവും അത്യന്തം വലുതാണ് — ആരും ജയിക്കാനാവാത്തത്, ആരും നേരിടാനാവാത്തത്, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീര്യം.
ത്വദ്ബാഹുബലവേഗേന ത്രാസിതാഃ സര്വരാക്ഷസാഃ। ഹിത്വാ ശൈലം പ്രപദ്യന്താം ഭീമസേന ദിശോ ദശ
നിന്റെ ഭുജബലത്തിന്റെ ശക്തിയില് എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു; മല ഉപേക്ഷിച്ച് ഭീമസേനന് അവരെ പത്തു ദിശകളിലേക്കും ഓടിച്ചു.
തതഃ ശൈലോത്തമസ്യാഗ്രം ചിത്രമാല്യധരം ശിവമ്। വ്യപേതഭയസംമോഹാഃ പശ്യന്തു സുഹൃദസ്തവ
അപ്പോള് ഭയവും ആശങ്കയും ഇല്ലാതെ, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കള് മനോഹരമായ പുഷ്പമാലകള് അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ ഉത്തമശൈലത്തിന്റെ ശിഖരം കാണട്ടെ.
ഏവം പ്രണിഹിതം ഭീമ ചിരാത്പ്രഭൃതിമേ മനഃ। ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി ശൈലാഗ്രം ത്വദ്ബാഹുബലമാശ്രിതാ
ഇങ്ങനെ, ഭീമന്റെ മനസ്സ് ഏറെക്കാലമായി ഇതിലായിരുന്നു; നിന്റെ ഭുജബലത്തില് ആശ്രയിച്ച് ഞാനും ആ മലശിഖരം കാണാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇച്ഛാമി ച നരവ്യാഘ്ര പുഷ്പം പ്രത്യക്ഷമീദൃശമ്। ആനീയമാനം ക്ഷിപ്രം വൈ ത്വയാ ഭരതസത്തമ
മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ഭാരതകുലത്തിലെ ഉത്തമനേ, നീ വേഗത്തില് കൊണ്ടുവന്ന് എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നില് ഇങ്ങനെയൊരു പുഷ്പം കാണാന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതഃ ക്ഷിപ്തമിവാത്മാനം ദ്രൌപദ്യാ സ പരംതപഃ। നാമൃഷ്യത മഹാബാഹുഃ പ്രഹാരമിവസദ്ഗജഃ
അതിനുശേഷം, ദ്രൗപദിയുടെ വാക്കില് ആ ശത്രുനാശകന് തന്റെ മനസ്സിനെ അടക്കിച്ചു, മഹാബലശാലിയായവന് ഒരു ഉത്തമയാനയാനെ പോലെ ആ പ്രഹാരം സഹിച്ചു.
സിംഹര്ഷഭഗതിഃ ശ്രീമാനുദാരഃ കനകപ്രഭഃ। മനസ്വീ ബലവാന്ദൃഷ്ടോ മാനീ ഭൂരശ്ച പാണ്ഡവഃ
സിംഹത്തെയും കാളയെയും പോലെ നടപ്പുള്ള, മഹത്വമുള്ള, പൊന്നുപോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ള, മനസ്സുറപ്പുള്ള, ബലവാനായ, അഭിമാനമുള്ള, വിശാലമായ ഭുജങ്ങളുള്ള പാണ്ഡവനായിരുന്നു അവന്.
ലോഹിതാക്ഷഃ പൃഥുവ്യംസോ മത്തവാരണവിക്രമഃ। സിംഹദംഷ്ട്രോ വൃഷസ്കന്ധഃ സാലപോത ഇവോദ്ഗതഃ
ചുവന്ന കണ്ണുകളും വിശാലമായ ഭുജങ്ങളും, മദം കയറുന്ന ആനയുടെ ശക്തിയും, സിംഹത്തിന്റെ പല്ലുകളും കാളയുടെ ഭുജങ്ങളും, വലിയ ശാലമരമുപോലെ ഉയർന്നവനുമായിരുന്നു അവന്.
മഹാത്മാ ചാരുസര്വാങ്ഗ കമ്ബുഗ്രീവോ മഹാഹനുഃ। രുക്മപൃഷ്ഠം ധനുഃ ഖങ്ഗം തൂണാംശ്ചാപി പരാമൃശന്
മഹാത്മാവായ, സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളുള്ള, ശംഖാകൃതിയായ കഴുത്തും വലിയ താടിയും ഉള്ളവന്, പൊന്നുപുറമുള്ള വില്ലും വാളും അമ്പച്ചുമുട്ടുകളും സ്പര്ശിച്ചു.
സകേസരീവ ചോത്സിക്തഃ പ്രഭിന്ന ഇവ വാരണഃ। വ്യപേതഭയസംമോഹഃ ശൈലമഭ്യപതദ്ബലീ
കേശരികളുള്ള സിംഹംപോലും, ഓടുന്ന ആനപോലും, ഭയവും ആശങ്കയും ഇല്ലാതെ, ശക്തനായവന് മലത്തിലേക്ക് ദൃഢമായി നീങ്ങി.
തം മൃഗേന്ദ്രമിവായാന്തം പ്രഭിന്നമിവ വാരണമ്। ദദൃശുഃ സര്വഭൂതാനി പാര്ഥം ഖങ്ഗധനുര്ധരമ്
സിംഹരാജാവിനെയും ഓടുന്ന ആനയെയും പോലെ മുന്നോട്ട് പോവുന്ന ഖഡ്ഗവും വില്ലും കൈവശമുള്ള പാർത്ഥനെ എല്ലാ ജീവികളും കണ്ടു.
ദ്രൌപദ്യാ വര്ധയന്ഹര്ഷം ഗദാമാദായ പാണ്ഡവഃ। വ്യപേതഭയസംമോഹഃ ശൈലരാജം സമാവിശത്
ദ്രൗപദിയുടെ സന്തോഷം വര്ധിപ്പിച്ച്, ഭയവും ആശങ്കയും ഇല്ലാതെ, പാണ്ഡവന് തന്റെ ഗദ എടുത്ത് മലരാജാവിന്റെ അകത്തേക്ക് കടന്നു.
ന ഗ്ലാനിര്ന ച കാതര്യം ന വൈക്ലവ്യം ന മത്സരഃ। കദാചിജ്ജുഷതേ പാര്ഥമാത്മജം മാതരിശ്വനഃ
വായുവിന്റെ മകനായ പാർത്ഥനെ ഒരിക്കലും ക്ഷീണം, ഭയം, ദൗര്ബല്യം, അസൂയ എന്നിവ ഒന്നും സ്പര്ശിക്കാറില്ല.
തദേകായനമാസാദ്യ വിഷമം ഭീമദര്ശനമ്। ബഹുതാലോച്ഛ്രയം ശൃങ്ഗമാരുരോഹ മഹാബലഃ
അവന് ആ ഏകപഥം, കഠിനവും ഭയാനകവുമായ വഴിയെത്തി, അനേകം ഉയരമുള്ള ആ മലശിഖരത്തിലേക്ക് മഹാബലശാലിയായവന് കയറി.
സ കിന്നരമഹാനാഗമുനിഗന്ധര്വരാക്ഷസാന്। ഹര്ഷയന്പര്വതസ്യാഗ്രമാരുരോഹ മഹാബലഃ
കിന്നരന്മാരെയും മഹാപാമ്പുകളെയും മുനിമാരെയും ഗന്ധര്വ്വന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ആനന്ദിപ്പിച്ച്, മഹാബലശാലിയായവന് ആ മലയുടെ ചൂടിലേക്ക് കയറി.
തതോ വൈശ്രവണാവാസം ദദര്ശ ഭരതര്ഷഭഃ। കാഞ്ചനൈഃ സ്ഫാടികൈശ്ചൈവ വേശ്മഭിഃ സമലംകൃതമ്
അതിനുശേഷം, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായവന് വൈശ്രവണന്റെ വാസസ്ഥലമായ, പൊന്നും സ്ഫടികവും കൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ ഭവനങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ സ്ഥലം കണ്ടു.
[പ്രാകാരേണ പരിക്ഷിപ്തം സൌവര്ണേന സമന്തതഃ। സര്വരത്നദ്യുതിമതാ സര്വോദ്യാനവതാ തഥാ
ചുറ്റും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വലിയ മതിലാൽ വളഞ്ഞു, എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി, വിവിധതരത്തിലുള്ള തോട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശൈലാദഭ്യുച്ഛ്രയവതാ ചയാട്ടാലകശോഭിനാ। ദ്വാരതോരണനിര്വ്യൂഹധ്വജസംവാഹശോഭിനാ
പർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ഉയരങ്ങളോടെ, മനോഹരമായ ഗോപുരങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്നതും, വാതിലുകളും തൊരണങ്ങളും പതാകകളും അണിനിരക്കുന്ന അണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
വിലാസിനീഭിരത്യര്ഥം നൃത്യന്തീഭിഃ സമന്തതഃ। വായുനാ ധൂയമാനാഭിഃ പതാകാഭിരലംകൃതമ്
ചുറ്റും നൃത്തം ചെയ്യുന്ന സുന്ദരികളാൽ അതിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന പതാകകൾകൊണ്ടു ഭംഗിയാർന്നതുമാണ്.
ധനുഷ്കോടിമവഷ്ടഭ്യ വക്രഭാവേന ബാഹുനാ। പശ്യമാനഃ സഖേദേന ദ്രവിണാധിപതേഃ പുരമ് ।।]
വളഞ്ഞ കൈകൊണ്ട് വില്ലിന്റെ അറ്റം പിടിച്ച്, ആഗ്രഹപൂർവ്വം ദ്രവിണാധിപതിയുടെ നഗരം ഭീമൻ ഉത്സാഹത്തോടെ നോക്കി.
മോദയനസര്വഭൂതാനി ഗന്ധമാദനസംഭവഃ। സര്വഗന്ധവഹസ്തത്ര മാരുതഃ സുസുഖോ വവൌ
ഗന്ധമാദനത്തിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന കാറ്റ് അവിടെ അത്യന്തം സുഖകരമായി വീശി, എല്ലാ ജീവികളെയും ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
ചിത്രാ വിവിധവര്ണാഭാശ്ചിത്രമഞ്ജരിധാരിണഃ। അചിന്ത്യാ വിവിധാസ്തത്ര ദ്രുമാഃ പരമശോഭിനഃ
അവിടെ അനേകം വർണ്ണങ്ങളോടെ, അതിശയകരമായ പൂക്കളുമായി, മനസ്സിൽ പോലും ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം ഭംഗിയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
രത്നജാലപരിക്ഷിപ്തം ചിത്രമാല്യവിഭൂഷിതമ്। രാക്ഷസാധിപതേഃ സ്ഥാനം ദദൃശേ ഭരതര്ഷഭഃ
രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച ജാലകങ്ങൾകൊണ്ടും മനോഹരമായ പുഷ്പമാലകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രാക്ഷസാധിപതിയുടെ ആസ്ഥാനം ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ കണ്ടു.
ഗദാഖങ്ഗധനുഷ്പാണിഃ സമഭിത്യക്തജീവിതഃ। ഭീമസേനോ മഹാബാഹുസ്തസ്ഥൌ ഗിരിവാചലഃ
വലിയ കൈകളുള്ള ഭീമസേനൻ, ഗദ, വാൾ, വിൽ എന്നിവ കൈവശം പിടിച്ച്, ജീവനെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചവനായി പർവ്വതംപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു.
തതഃ ശങ്ഖമുപാധ്മായ ദ്വിഷതാം രോമഹര്ഷണമ്। ജ്യാഘോഷം തലശബ്ദം ച കൃത്വാ ഭൂതാന്യമോഹയത്
അപ്പോൾ ഭീമൻ ശംഖം ഊതി, ശത്രുക്കളുടെ രോമങ്ങൾ നട്ടെഴുന്നേൽക്കുന്നതുപോലെ, വില്ലിന്റെ ദനിയും കൈയടിയും ഉണ്ടാക്കി, എല്ലാ ജീവികളെയും ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടരോമാണസ്തം ശബ്ദമഭിദുദ്രുവുഃ। യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വാഃ പാണ്ഡവസ്യ സമീപതഃ
അപ്പോൾ യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ആ ശബ്ദം കേട്ട് ആവേശത്തിൽ രോമങ്ങൾ നട്ടെഴുന്നേൽക്കേ, പാണ്ഡവന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി.