തേ പ്രീതമനസഃ ശൂരാഃ പ്രാപ്താ ഗതിമനുത്തമാമ്। നാതൃപ്യന്പര്വതേന്ദ്രസ്യ ദര്ശനേന പരംതപാഃ
അവ ശൂരന്മാർ സന്തോഷപൂർവ്വം അതുല്യമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു; പർവതരാജാവിനെ കാണുന്നതിൽ അവർക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടായില്ല.
ഉപേതമഥ മാല്യൈശ്ച ഫലവദ്ഭിശ്ച പാദപൈഃ। ആര്ഷ്ടിപേണസ് രാജര്ഷേരാശ്രമം ദദൃശുസ്തദാ
അപ്പോൾ അവർ പുഷ്പമാലകളും പഴമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും അലങ്കരിച്ചിരുന്ന രാജർഷി ആർഷ്ടിശേനന്റെ ആശ്രമം കണ്ടു.
തതസ്തേ തിഗ്മതപസം കൃശം ധമനിസംതതമ്। പാരഗം സര്വവിദ്യാനാമാര്ഷ്ടിഷേണമുപാഗമന്
ശക്തമായ തപസ്സുകൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ച, നാഡികൾ തെളിഞ്ഞ, എല്ലാ വിദ്യകളിലും നിപുണനായ ആർഷ്ടിശേനനെ അവർ സമീപിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിരസ്തമാസാദ്യ തപസാ ദഗ്ധകില്ബിഷമ്। അഭ്യവാദയത പ്രീതഃ ശിരസാ നാമ കീര്തയന്
യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, തപസ്സുകൊണ്ട് പാപങ്ങൾ പൊള്ളിച്ചവനായ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞ് പേര് വിളിച്ചു വന്ദിച്ചു.
തതഃ കൃഷ്ണാ ച ഭീമശ്ച യമൌ ച സുതപസ്വിനൌ। ശിരോഭിഃ പ്രാപ്യ രാജര്ഷിം പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ
അതിനുശേഷം കൃഷ്ണയും ഭീമനും ധർമ്മപുത്രന്മാരായ ഇരുവരും, വലിയ തപസ്സുകാരായി തലകുനിഞ്ഞ് രാജർഷിയെ ചുറ്റി നിന്നു.
തഥൈവ ധൌമ്യോ ധര്മജ്ഞഃ പാണ്ഡവാനാം പുരോഹിതഃ। യഥാന്യായമുപാക്രാന്തസ്തമൃഷിം സംശിതവ്രതമ്
അതു പോലെ തന്നെ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന പാണ്ഡവരുടെ പുരോഹിതനായ ധൗമ്യനും ആ വ്രതനിഷ്ഠനായ ഋഷിയെ യുക്തിയായി സമീപിച്ചു.
അന്വജാനാത്സ ധര്മജ്ഞോ മുനിര്ദിവ്യേന ചക്ഷുഷാ। പാണ്ഡോഃ പുത്രാന്കുരുശ്രേഷ്ഠാനാസ്യതാമിതി ചാബ്രവീത്
ആ ധർമ്മജ്ഞനായ മുനി ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരെ, കുറുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, 'ഇവിടെ ഇരിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
കുരൂണാമൃഷഭം പ്രാജ്ഞം പൂജയിത്വാ മഹാതപാഃ। സഹ ഭ്രാതൃഭിരസീനം പര്യപൃച്ഛദനാമയമ്
കുരുക്കുലത്തിലെ ജ്ഞാനിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാരെയും മഹാതപസ്സുകാരൻ ആദരപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ ആശംസിച്ചു.
നാനൃതേ കുരുഷേ ഭാവം കച്ചിദ്ധര്മേ പ്രവര്തസേ। മാതാപിത്രോശ്ച തേ വൃത്തിഃ കച്ചിത്പാര്ഥ ന സീദതി
നീ അസത്യത്തിലേക്ക് മനസ്സു തിരിക്കുന്നില്ലല്ലോ? നീ ധർമ്മം അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, അല്ലേ? പാർത്ഥാ, അമ്മയോടും അച്ഛനോടും നീ കാണിക്കുന്ന പെരുമാറ്റം തളരുന്നില്ലല്ലോ?
കച്ചിത്തേ ഗുരവഃ സര്വേ വൃദ്ധാ വൈദ്യാശ്ച പൂജിതാഃ। കച്ചിന്ന കുരുഷേ ഭാവം പാര്ഥ പാപേഷു കര്മസു
നിന്റെ എല്ലാ ഗുരുക്കന്മാരെയും മുതിർന്നവരെയും വൈദ്യന്മാരെയും നീ ആദരിക്കുന്നു, അല്ലേ? പാർത്ഥാ, നീ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ മനസ്സിടുന്നില്ലല്ലോ?
സുകൃതം പ്രതികര്തും ച കച്ചിദ്ധാതും ച ദുഷ്കൃതമ്। യഥാന്യായം കുരുശ്രേഷ്ഠ ജാനാസി ന വികത്ഥസേ
നല്ലതിനു മറുപടി നൽകാനും ദുഷ്കര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും നീ കഴിയുന്നുണ്ടോ? കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ എന്താണ് നീതിയുള്ളത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കി അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അതു പ്രദർശിപ്പിക്കാതെ, അല്ലേ?
യഥാര്ഹം മാനിതാഃ കച്ചിത്ത്വയാ നന്ദന്തി സാധവഃ। വനേഷ്വപി വസന്കച്ചിദ്ധര്മമേവാനുവര്തസേ
യോഗ്യമായി ആദരിക്കുമ്പോൾ സദാചാരികൾ സന്തോഷിക്കുന്നു, അല്ലേ? കാടിൽ താമസിക്കുമ്പോഴും നീ ധർമ്മപഥം വിട്ടുപോകുന്നില്ലല്ലോ?
കച്ചിദ്ധൌമ്യസ്ത്വദാചാരൈര്ന പാര്ഥ പരിതപ്യതേ। ദാനധര്മതപഃശൌചൈരാര്ജവേന തിതിക്ഷയാ
പാർത്ഥാ, നിന്റെ ദാനം, ധർമ്മം, തപസ്, ശുദ്ധി, നേരുമുഖം, സഹിഷ്ണുത എന്നിവ കൊണ്ടു ധൗമ്യൻ വിഷമിക്കുന്നില്ലല്ലോ?
പിതൃപൈതാമഹം വൃത്തം കച്ചിത്പാര്ഥാനുവര്തസേ। കച്ചിദ്രാജര്ഷിയാതേന പഥാ ഗച്ഛസി പാണ്ഡവ
പാർത്ഥാ, നീ അപ്പനും അപ്പന്റെ അപ്പനും ചെയ്തതുപോലെ പെരുമാറുന്നുണ്ടോ? പാണ്ഡവാ, നീ രാജർഷിമാരുടെ വഴിയിൽ നടക്കുന്നു, അല്ലേ?
സ്വേസ്വേ കില കുലേ ജാതേ പുത്രേ നപ്തരി വാ പുനഃ। പിതരഃ പിതൃലോകസ്ഥാഃ ശോചന്തി ച രമന്തി ച
ഓരോ കുടുംബത്തിലും മകനോ മകന്മക്കളോ ജനിക്കുമ്പോൾ പിതൃലോകത്തിൽ താമസിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാർക്ക് ഒരുപാട് സന്തോഷവും ചിലപ്പോൾ ദുഃഖവും ഉണ്ടാകുന്നു.
കിം തസ്യ ദുഷ്കൃതേഽസ്മാഭിഃ സംപ്രാപ്തവ്യം ഭവിഷ്യതി। കിം ചാസ്യ സുകൃതേഽസ്മാഭിഃ പ്രാപ്തവ്യമിതി ശോഭനം
നമ്മുടെ ദുഷ്കര്യങ്ങൾ കൊണ്ട് അവന് എന്ത് ദു:ഖം വരും? നമ്മുടെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട് അവന് എന്ത് നല്ലത് ലഭിക്കും? ഇതാണ് ഉത്തമചിന്ത.
പിതാ മാതാ തഥൈവാഗ്നിര്ഗുരുരാത്മാ ച പഞ്ചമഃ। യസ്യൈതേപൂജിതാഃ പാര്ഥ തസ്യ ലോകാവുഭൌ ജിതൌ
അച്ഛൻ, അമ്മ, അഗ്നി, ഗുരു, സ്വയം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചുപേരെ പാർത്ഥാ, ആരെങ്കിലും ആദരിച്ചാൽ അവന് ഇഹലോകവും പരലോകവും ജയിക്കാം.
ഭഗവന്നാര്യ മാഽഽഹൈതദ്യഥാവദ്ധര്മനിശ്ചയമ്। യഥാശക്തി യഥാന്യായം ക്രിയതേ വിധിവന്മയാ
ഭഗവാനേ, നിങ്ങൾ സംശയിക്കേണ്ട; ഞാനെല്ലാം ധർമ്മം അനുസരിച്ച്, എന്റെ കഴിവിനനുസരിച്ച്, ക്രമമായി ചെയ്യുന്നു.
അബ്ഭക്ഷാ വായുഭക്ഷാശ്ച പ്ലവമാനാ വിഹായസാ। ജുഷന്തേ പര്വതശ്രേഷ്ഠമൃഷയഃ പര്വസന്ധിഷു
പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ചോ വായു മാത്രം ആഹാരമാക്കി ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഋഷിമാർ പർവ്വതങ്ങളുടെ ഇടവേളകളിൽ വസിക്കുന്നു.
കാമിനഃ സഹ കാന്താഭിഃ പരസ്പരമനുവ്രതാഃ। ദൃശ്യന്തേ ശൈലശൃങ്ഗസ്ഥാ യഥാ കിംപുരുഷാ നൃപ
രാജാവേ, കാമഭാവമുള്ളവർ, തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം പരസ്പരം വിശ്വസ്തരായി പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ കിംപുരുഷന്മാരെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
അരജാംസി ച വാസാംസി വസാനാഃ കൌശികാനി ച। ദൃശ്യന്തേ ബഹവഃ പാര്ഥ ഗന്ധര്വാപ്സരസാം ഗണാഃ
പാർത്ഥാ, നൂലിടാത്ത വസ്ത്രങ്ങളും പാറ്റിവസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച ഗന്ധർവരും അപ്സരസുമാരും അവിടെയെങ്ങുമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
വിദ്യാധരഗണാശ്ചൈവ സ്രഗ്വിണഃ പ്രിയദര്ശനാഃ। മഹോരഗഗണാശ്ചൈവ സുപര്ണാശ്ചാരണാദയഃ
പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ മനോഹരരായ വിദ്യാധരന്മാരുടെയും മഹാസർപ്പന്മാരുടെയും സൂപർണ്ണന്മാരുടെയും ചരണമാരുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
അസ്യ ചോപരി ശൈലസ്യ ശ്രൂയതേ പര്വസന്ധിഷു। ഭേരീപണവശങ്ഖാനാം മൃദങ്ഗാനാം ച നിഃസ്വനഃ
ഈ പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ, പർവ്വതങ്ങളുടെ ഇടവേളകളിൽ, ബേരി, പണവം, ശംഖം, മൃദംഗം എന്നിവയുടെ ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കാം.
ഇഹസ്ഥൈരേവ തത്സര്വം ശ്രോതവ്യം ഭരതര്ഷഭാഃ। ന കാര്യാ വഃ കഥംചിത്സ്യാത്തത്രാഭിഗമനേ മതിഃ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇവിടുത്തെവാസികളിൽ നിന്നാണ് ഇതെല്ലാം കേൾക്കേണ്ടത്; അവിടേക്ക് പോകാൻ നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും ആഗ്രഹിക്കരുത്.
ന ചാപ്യതഃ പരം ശക്യം ഗന്തും ഭരതസത്തമാഃ। വിഹാരസ്തത്ര ദേവാനാമമാനുഷഗതിസ്തു സാ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇതിന് അപ്പുറം പോകാൻ കഴിയില്ല; അവിടം ദേവന്മാരുടെ വിനോദസ്ഥലവും, മനുഷ്യർക്കുള്ള വഴി അല്ല.
ഈഷച്ചപലകര്മാണം മനുഷ്യമിഹ ഭാരത। ദ്വിഷന്തി സര്വഭൂതാനി താഡയന്തി ച രാക്ഷസാഃ
ഭാരതാ, ഇവിടെ അല്പം പോലും അശാന്തമായി പെരുമാറുന്ന മനുഷ്യനെ എല്ലാ ജീവികളും വെറുക്കും; രാക്ഷസന്മാർ അവനെ ആക്രമിക്കും.
അസ്യാതിക്രമ്യ ശിഖരം കൈലാസസ്യ യുധിഷ്ഠിര। ഗതിഃ പരമസിദ്ധാനാം ദേവര്ഷീണാം പ്രകാശതേ
യുധിഷ്ഠിരാ, കൈലാസത്തിന്റെ ഈ കൊടുമുടി കടന്നാൽ, പരമസിദ്ധന്മാരുടെയും ദേവർഷിമാരുടെയും വഴിയാണു് വെളിപ്പെടുന്നത്.
ചാപലാദ്ധി ന ഗന്തവ്യം പാര്ത യാനൈസ്തതഃ പരമ്। അയഃശൂലാദിഭിര്ഘ്നന്തി രാക്ഷസാഃ ശത്രുസൂദന
പാർത്താ, അവിടേക്കു് വാഹനങ്ങളിൽ കയറി അശ്രദ്ധയോടെ പോകാൻ പാടില്ല; ഇരുമ്പ് കുന്തം മുതലായ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള രാക്ഷസന്മാർ അതിക്രമിക്കുന്നവരെ ആക്രമിക്കും, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവാ.
അപ്സരോഭിഃ പരിവൃതഃ സമൃദ്ധ്യാ നരവാഹനഃ। ഇഹ വൈശ്രവണസ്താത പര്വസന്ധിഷു ദൃശ്യതേ
നരവാഹനാ, ഇവിടെ സമൃദ്ധിയോടെ അപ്സരസുകൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ധനപതി, പർവതക്കൊടുമുടികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ശിഖരേ തം സമാസീനമധിപം യക്ഷരക്ഷസാമ്। പ്രേക്ഷന്തേ സര്വഭൂതാനി ഭാനുമന്തമിവോദിതമ്
യക്ഷരാക്ഷസന്മാരുടെ അധിപനായ അവൻ കൊടുമുടിയിൽ ഇരുന്നു, ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും അവനെ നോക്കി കാഴ്ചവെക്കുന്നു.