നൈഹ ത്വദന്യോ വിദ്യതേ ജീവലോകേ സമോ നൃപഃ പാലയിതാ പ്രജാനാമ്। ധൃത്യാ ച തേ പ്രതീമനാഃ സദാഹം ത്വം വാ വരുണോ ധര്മരാജോ യമോ വാ
ഈ ലോകത്തിലെ ജീവജാലങ്ങളിൽ, രാജാവേ, ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിന്നോടു തുല്യനായവൻ മറ്റൊരുവനും ഇല്ല. നിന്റെ ധൈര്യത്താൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും ആശ്വാസമുണ്ട്. നീ വരുണനോ, ധർമ്മരാജാവോ, യമനോ എന്നപോലെയാണ്.
ശക്രഃ സാക്ഷാദ്വജ്രപാണിര്യഥേഹ ത്രാതാ ലോകേഽസ്മിംസ്ത്വം തഥേഹ പ്രജാനാമ്। മതസ്ത്വം നഃ പുരുഷേന്ദ്രേഹ ലോകേ ന ച ത്വദന്യോ ഭൂപതിരസ്തി ജജ്ഞേ
ഇവിടെ ഈ ലോകത്ത് വജ്രം കൈവശമുള്ള ശക്രൻ ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, നീയും ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനാണ്. എന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ, നീ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണ്; നിന്നെ പോലെ മറ്റൊരു രാജാവും ജനിച്ചിട്ടില്ല.
ഖട്വാങ്ഗനാഭഗദിലീപകല്പ യയാതിമാന്ധാതൃസമപ്രഭാവ। ആദിത്യതേജഃപ്രതിമാനതേജാ ഭീഷ്മോ യഥാ രാജസി സുവ്രതസ്ത്വമ്
നിന്റെ ശക്തിയിൽ ഖട്വാങ്ഗൻ, നാഭഗൻ, ദിലീപൻ, യയാതി, മന്ധാതൃ എന്നിവരെപ്പോലെയാണ് നീ. നിന്റെ തേജസ് സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയാണ്. ഭീഷ്മനുപോലെ നീ നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച് രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു.
വാല്മീകിവത്തേ നിഭൃതം സ്വവീര്യം വസിഷ്ഠവത്തേ നിയതശ്ച കോപഃ। പ്രഭുത്വമിന്ദ്രത്വസമം മതം മേ ദ്യുതിശ്ച നാരായണവദ്വിഭാതി
വാൽമീകിയെപ്പോലെ നീ നിന്റെ ശക്തി ഒളിപ്പിക്കുന്നു; വസിഷ്ഠനെപ്പോലെ നിന്റെ കോപം നിയന്ത്രിതമാണ്. നിന്റെ ആധിപത്യം എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇന്ദ്രന്റെതിനെ തുല്യമാണ്. നിന്റെ മഹിമ നാരായണന്റെ തേജസ്സുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
യമോ യഥാ ധര്മവിനിശ്ചയജ്ഞഃ കൃഷ്ണോ യഥാ സര്വഗുണോപപന്നഃ। ശ്രിയാം നിവാസോഽസി യഥാ വസൂനാം നിധാനഭൂതോഽസി തഥാ ക്രതൂനാമ്
യമൻ ധർമ്മം നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളതുപോലെയും, കൃഷ്ണൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നനാണതുപോലെയും, നീ സമ്പത്തിന്റെ ആവാസമായ വസുക്കളെപ്പോലെയും, യാഗങ്ങളുടെ നിധിയായവനാണ്.
ദമ്ഭോദ്ഭവേനാസി സമോ ബലേന രാമോ യഥാ ശസ്ത്രവിദസ്ത്രവിച്ച। ഔര്വത്രിതാഭ്യാമസി തുല്യതേജാ ദുഷ്പ്രേക്ഷണീയോഽസി ഭഗീരഥേന
ബലത്തിൽ ദംഭോത്ഥ്ഭവനോടു നീ തുല്യൻ; ആയുധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും അറിവിലും രാമനെപ്പോലെയും. ഔർവനും ത്രിതനുംപോലെ നിന്റെ തേജസ് തുല്യമാണ്. ഭഗീരഥനെപ്പോലെ നിന്നെ കാണാൻ പ്രയാസമാണ്.
ഏവം സ്തുതാഃ സര്വ ഏവ പ്രസന്നാ രാജാ സദസ്യാ ഋത്വിജോ ഹവ്യവാഹഃ। തേഷാം ദൃഷ്ട്വാ ഭാവിതാനീങ്ഗിതാനി പ്രോവാച രാജാ ജനമേജയോഽഥ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ രാജാവും സഭാംഗങ്ങളും യാജികരും ഹോതാവും സന്തോഷിച്ചു. അവരുടെ ശുഭസൂചനകൾ കണ്ട രാജാവ് ജനമേജയൻ അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.
ബാലോഽപ്യയം സ്ഥവിര ഇവാവഭാഷതേ നായം ബാലഃ സ്ഥവിരോഽയം മതോ മേ। ഇച്ഛാമ്യഹം വരമസ്മൈ പ്രദാതും തന്മേ വിപ്രാഃ സംവിദധ്വം യഥാവത്
ഈ ബാലൻ മുതിർന്നവനെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു. അവൻ ബാലനല്ല, മുതിർന്നവനാണ് എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ഞാൻ അവനു ഒരു വരം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങൾ എങ്ങനെ വേണ്ടതോ അങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കണം.
യഥാ ച നസ്തക്ഷക ഏതി ശീഘ്രമ്
തക്ഷകൻ എത്രയും വേഗം നമ്മുടെ അടുത്ത് വരുന്നതുപോലെ—
വ്യാഹര്തുകാമേ വരദേ നൃപേ ദ്വിജം വരം വൃണീഷ്വേതി തതോഽബ്യുവാച। ഹോതാ വാക്യം നാതിഹൃഷ്ടാന്തരാത്മാ കര്മണ്യസ്മിംസ്തക്ഷകോ നൈതി താവത്
വരങ്ങൾ നൽകുന്ന രാജാവ് ബ്രാഹ്മണനോട്, 'നിനക്ക് വേണമെന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഹോതാവ്, മനസ്സിൽ അത്ര സന്തോഷമില്ലാതെ, പറഞ്ഞു: 'ഈ യാഗം നടക്കുമ്പോൾ തക്ഷകൻ വരികയില്ല.'
യഥാ ചേദം കര്മ സമാപ്യതേ മേ യഥാ ച വൈ തക്ഷക ഏതി ശീഘ്രമ്। തഥാ ഭവന്തഃ പ്രയതന്തു സര്വേ പരം ശക്ത്യാ സ ഹി മേ വിദ്വിഷാണഃ
എനിക്ക് വേണ്ടി ഈ യാഗം പൂർത്തിയാകുന്നതുപോലെയും, തക്ഷകൻ വേഗത്തിൽ വരുന്നതുപോലെയും, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പരമശക്തിയോടെ പരിശ്രമിക്കണം. കാരണം അവൻ എന്റെ ശത്രുവാണ്.
യഥാ ശസ്ത്രാണി നഃ പ്രാഹുര്യഥാ ശംസതി പാവകഃ। ഇന്ദ്രസ്യ ഭവനേ രാജംസ്തക്ഷകോ ഭയപീഡിതഃ
നമ്മുടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നതുപോലെയും, അഗ്നി സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയും, രാജാവേ, ഭയത്തിൽ പീഡിതനായ തക്ഷകൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിലാണ്.
യഥാ സൂതോ ലോഹിതാക്ഷോ മഹാത്മാ പൌരാണികോ വേദിതവാന്പുരസ്താത്। സ രാജാനം പ്രാഹ പൃഷ്ടസ്തദാനീം യഥാഹുര്വിപ്രാസ്തദ്വദേതന്നൃദേവ
ലോഹിതാക്ഷൻ എന്ന ചാരിയൻ, മഹാത്മാവും പുരാണജ്ഞാനിയുമായവൻ, മുമ്പ് അറിഞ്ഞതുപോലെ, അപ്പോൾ രാജാവിനോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറയുന്നതു പോലെ അവൻ പറഞ്ഞു; രാജാവേ, അതാണ് പറയേണ്ടത്.
പുരാണമാഗമ്യ തതോ ബ്രവീമ്യഹം ദത്തം തസ്മൈ വരമിന്ദ്രേണ രാജന്। വസേഹ ത്വം മത്സകാശേ സുഗുപ്തോ ന പാവകസ്ത്വാം പ്രദഹിഷ്യതീതി
പുരാണത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത് ഞാൻ പറയുന്നു: രാജാവേ, ഇന്ദ്രൻ തക്ഷകനു ഒരു വരം നൽകിയിരുന്നു—'നീ എന്റെ അടുത്ത് സുരക്ഷിതമായി താമസിക്കൂ; അഗ്നി നിന്നെ ദഹിക്കില്ല.'
തദാ ജഗാമാഹിദത്താഭയഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ ആഹികളാൽ ഭയമില്ലാതായ പ്രഭു അവിടെ നിന്ന് പോയി.
ഭവിഷ്യതീത്യേവ വിചിന്തയാനഃ
'ഇത് സംഭവിക്കും' എന്നു ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ആലോചിച്ചു.
തസ്യോത്തരീയേ നിഹിതഃ സ നാഗോ ഭയോദ്വിഗ്നഃ ശര്മ നൈവാഭ്യഗച്ഛത്। തതോ രാജാ മന്ത്രവിദോഽബ്രവീത്പുനഃ ക്രുദ്ധോ വാക്യം തക്ഷകസ്യാന്തമിച്ഛന്
അവന്റെ മേൽവസ്ത്രത്തിൽ ആ പാമ്പ് ഭയത്തിൽ വിറെച്ച് ഒളിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് ആശ്വാസം കണ്ടെത്തിയില്ല. അപ്പോൾ മന്ത്രജ്ഞനായ രാജാവ്, കോപത്തോടെ, തക്ഷകന്റെ അന്ത്യം ആഗ്രഹിച്ച് വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
ഇന്ദ്രസ്യ ഭവനേ വിപ്രാ യദി നാഗഃ സ തക്ഷകഃ। തമിന്ദ്രേണൈവ സഹിതം പാതയധ്യം വിഭാവസൌ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ആ പാമ്പ് തക്ഷകൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അഗ്നി അവനെ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം താഴെ ഇടട്ടെ.
ജനമേജയേന രാജ്ഞാ തു നോദിതസ്തക്ഷകം പ്രതി। ഹോതാ ജുഹാവ തത്രസ്ഥം തക്ഷകം പന്നഗം തഥാ
ജനമേജയൻ രാജാവു ടക്ഷകനെ പ്രത്യേകമായി വിളിച്ചിരുന്നില്ല. അതിനാൽ അവിടെ ഇരുന്ന ഹോതൃ പുരോഹിതൻ ടക്ഷകനെ വിളിക്കാൻ ഹോമം നടത്തി.
ഹൂയമാനേ തഥാ ചൈവ തക്ഷകഃ സപുരന്ദരഃ। ആകാശേ ദദൃശേ തത്ര ക്ഷണേന വ്യഥിതസ്തദാ
അങ്ങനെ ഹോമം നടക്കുമ്പോൾ, ടക്ഷകൻ പുരന്ദരനോടൊപ്പം ആകാശത്ത് ഉടനടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവൻ അതീവ ഭയത്തിലും അശാന്തിയിലുമായിരുന്നു.
പുരന്ദരസ്തു തം യജ്ഞം ദൃഷ്ട്വോരുഭയമാവിശത്। ഹിത്വാ തു തക്ഷകം ത്രസ്തഃ സ്വമേവ ഭവനം യയൌ
പുരന്ദരൻ ആ യജ്ഞം കണ്ടപ്പോൾ, ടക്ഷകനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് അകത്തേക്ക് കടന്നു. എന്നാൽ ഭയപ്പെട്ട ടക്ഷകനെ വിട്ട്, അവൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഇന്ദ്രേ ഗതേ തു രാജേന്ദ്ര തക്ഷകോ ഭയമോഹിതഃ। മന്ത്രശക്ത്യാ പാവകാര്ചിസ്സമീപമവശോ ഗതഃ। `തം ദൃഷ്ട്വാ ഋത്വിജസ്തത്ര വചനം ചേദമബ്രുവന്
ഇന്ദ്രൻ പോയതിനു ശേഷം, രാജാവേ, ടക്ഷകൻ ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും ആകയാൽ മന്ത്രശക്തിയാൽ അഗ്നിയുടെ ജ്വാലയിലേക്ക് വശമില്ലാതെ ആക്കപ്പെട്ടു. അവനെ കണ്ട പുരോഹിതന്മാർ അവിടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അയമായാതി തൂര്ണം സ തക്ഷകസ്തേ വശം നൃപ। ശ്രൂയതേഽസ്യ മഹാന്നാദോ നദതോ ഭൈരവം രവമ്
ഈ ടക്ഷകൻ വേഗത്തിൽ നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരികയാണു, രാജാവേ. അവന്റെ ഭയങ്കരമായ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
നൂനം മുക്തോ വജ്രഭൃതാ സ നാഗോ ഭ്രഷ്ടോ നാകാന്മന്ത്രവിത്രസ്തകായഃ। ഘൂര്ണന്നാകാശേ നഷ്ടസംജ്ഞോഽഭ്യുപൈതി തീവ്രാന്നിശ്വാസാന്നിശ്വസന്പന്നഗേന്ദ്രഃ
നിശ്ചയമായും, ആ പാമ്പിനെ വജ്രധാരിയായവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു, മന്ത്രഭയത്തിൽ വിറച്ച്, അവൻ ആകാശത്ത് ചുറ്റി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ദു:ഖത്തിൽ കഠിനമായി ശ്വസിച്ചുകൊണ്ട് പാമ്പുകളുടെ രാജാവ് സമീപിക്കുന്നു.
വര്തതേ തവ രാജേന്ദ്ര കര്മൈതദ്വിധിവത്പ്രഭോ। അസ്മൈ തു ദ്വിജമുഖ്യായ വരം ത്വം ദാതുമര്ഹസി
നിന്റെ യജ്ഞം ശരിയായി നടക്കുന്നു, രാജാധിരാജാവേ. ഇപ്പോൾ ഈ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനു നീ ഒരു വരം നൽകേണ്ടതാണു.
ബാലാഭിരൂപസ്യ തവാപ്രമേയ വരം പ്രയച്ഛാമി യഥാനുരൂപമ്। വൃണീഷ്വ യത്തേഽഭിമതം ഹൃദി സ്ഥിതം തത്തേ പ്രദാസ്യാമ്യപി ചേദദേയമ്
നീ ബാലസദൃശനും അളക്കാനാകാത്ത രൂപമുള്ളവനുമാണ്; അതിനാൽ, നിനക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു വരം ഞാൻ നൽകാം. നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും ചോദിക്കൂ; കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതു നൽകും.
പതിഷ്യമാണേ നാഗേന്ദ്രേ തക്ഷകേ ജാതവേദസി। ഇദമന്തരമിത്യേവം തദാസ്തീകോഽഭ്യചോദയത്
പാമ്പുകളുടെ രാജാവായ ടക്ഷകൻ അഗ്നിയിലേക്ക് വീഴാൻ പോകുമ്പോൾ, അസ്തീകൻ ഇടയിൽ ഇടപെട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വരം ദദാസി ചേന്മഹ്യം വൃണോമി ജനമേജയ। സത്രം തേ വിരമത്വേതന്ന പതേയുരിഹോരഗാഃ
നീ എനിക്ക് ഒരു വരം തരാമെങ്കിൽ, ജനമേജയ, ഞാൻ ഇതു വേർചെയ്യുന്നു: നിന്റെ യജ്ഞം അവസാനിപ്പിക്കണം; ഇനി ഒരു പാമ്പും ഇവിടെ വീഴരുത്.
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന ബ്രഹ്മന്പാരിക്ഷിതസ്തു സഃ। നാതിഹൃഷ്ടമനാശ്ചേദമാസ്തീകം വാക്യമബ്രവീത്
അങ്ങനെ അസ്തീകൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പാരീക്ഷിതന്റെ മകൻ, മനസ്സിൽ അത്ര സന്തോഷമില്ലാതെ, അസ്തീകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സുവര്ണം രജതം ഗാശ്ച യച്ചാന്യന്മന്യസേ വിഭോ। തത്തേ ദദ്യാം വരം വിപ്ര ന നിവര്തേത്ക്രതുര്മമ
സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, പശുക്കൾ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലും ഞാൻ നിനക്ക് തരാം, മഹാനുഭാവാ, പക്ഷേ എന്റെ യജ്ഞം നിർത്തരുത്.