വാഗ്ഭിര്മങ്ഗലയുക്താഭിസ്തോഷയിഷ്യേഽദ്യ മാതുല। യഥാ സ യജ്ഞോ നൃപതേര്നിവത്രിഷ്യതി സത്തമ
ഇന്ന് ഞാൻ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും, അമ്മാവാ, അതുവഴി മഹാരാജാവിന്റെ യാഗം നിർത്താൻ കഴിയട്ടെ, മഹാനേ.
സ സംഭാവയ നാഗേന്ദ്ര മയി സര്വം മഹാമതേ। ന തേ മയി മനോ ജാതു മിഥ്യാ ഭവിതുമര്ഹതി
മഹാമതിയായ നാഗരാജാവേ, എന്നിൽ മുഴുവനായി വിശ്വാസം വയ്ക്കൂ; എന്നെക്കുറിച്ച് നിന്റെ മനസ്സിൽ ഒരിക്കലും സംശയം വരരുത്.
ആസ്തീക പരിഘൂര്ണാമി ഹൃദയം മേ വിദീര്യതേ। ദിശോ ന പ്രതിജാനാമി ബ്രഹ്മദണ്ഡനിപീഡിതഃ
ആസ്തീക, എനിക്ക് തലകറങ്ങുന്നു, ഹൃദയം തകർന്നുപോകുന്നു; ബ്രഹ്മയുടെ ശിക്ഷയാൽ ഞാൻ ദിശകൾ പോലും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ന സന്താപസ്ത്വയാ കാര്യഃ കഥംചിത്പന്നഗോത്തമ। പ്രദീപ്താഗ്നേഃ സമുത്പന്നം നാശയിഷ്യാമി തേ ഭയമ്
നീ ഒരു വിധത്തിലും വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല, പാമ്പുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ; ഈ കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഭയം ഞാൻ നീക്കിക്കളയും.
ബ്രഹ്മദണ്ഡം മഹാഘോരം കാലാഗ്നിസമതേജസമ്। നാശയിഷ്യാമി മാഽത്ര ത്വം ഭയംകാര്ഷീഃ കഥംചന
കാലാഗ്നിയോളം ശക്തിയുള്ള ഭയങ്കരമായ ബ്രഹ്മശിക്ഷ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും; ഇവിടെ നീ ഒരു വിധത്തിലും ഭയപ്പെടേണ്ട.
തതഃ സ വാസുകേര്ഘോരമപനീയ മനോജ്വരമ്। ആധായ ചാത്മനോഽങ്ഗേഷു ജഗാമ ത്വരിതോ ഭൃശമ്
അതിനുശേഷം വാസുകിയുടെ ഭയങ്കരമായ മനോവേദന നീക്കി, അതു തന്റെ മേൽ ഏറ്റുവാങ്ങി, അവൻ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
ജനമേജയസ്യ തം യജ്ഞം സര്വൈഃ സമുദിതം ഗുണൈഃ। മോക്ഷായ ഭുജഗേന്ദ്രാണാമാസ്തീകോ ദ്വിജസത്തമഃ
ജനമേജയന്റെ യാഗശാലയിൽ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞതായ ആ യാഗത്തിൽ, പാമ്പുകളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി ആസ്തീകൻ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, എത്തി.
സ ഗത്വാഽപശ്യദാസ്തീകോ യജ്ഞായതനമുത്തമമ്। വൃതം സദസ്യൈര്ബഹുഭിഃ സൂര്യവഹ്നിസമപ്രഭൈഃ
അവിടെ എത്തി, ആസ്തീകൻ അതിപ്രശസ്തമായ യാഗശാല കണ്ടു; അങ്ങോട്ട് സൂര്യനും അഗ്നിയുംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന അനേകം സദസ്യന്മാർ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
സ തത്ര വാരിതോ ദ്വാസ്ഥൈഃ പ്രവിശന്ദ്വിജസത്തമഃ। അഭിതുഷ്ടാവ തം യജ്ഞം പ്രവേശാര്ഥീ പരംതപഃ
അവിടെ പ്രവേശിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ദ്വാരപാലകർ ആസ്തീകനെ തടഞ്ഞു; അകത്തുകടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആ മഹാതപസ്വി ആ യാഗത്തെ സ്തുതിച്ചു.
സ പ്രാപ്യ യജ്ഞായതനം വരിഷ്ഠം ദ്വിജോത്തമഃ പുണ്യകൃതാം വരിഷ്ഠഃ। തുഷ്ടാവ രാജാനമനന്തകീര്തി- മൃത്വിക്സദസ്യാംശ്ച തഥൈവ ചാഗ്നിമ്
പ്രശസ്തമായ യാഗശാലയിൽ പ്രവേശിച്ച ആസ്തീകൻ, പുണ്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, അനന്തകീർത്തിയുള്ള രാജാവിനെയും, ഹോതാക്കളെയും, സദസ്യന്മാരെയും, അഗ്നിയെയും സ്തുതിച്ചു.
സോമസ്യ യജ്ഞോ വരുണസ്യ യജ്ഞഃ പ്രജാപതേര്യജ്ഞ ആസീത്പ്രയാഗേ। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
പ്രയാഗയിൽ സോമന്റെ യാഗവും, വരുണന്റെ യാഗവും, പ്രജാപതിയുടെ യാഗവും നടന്നിരുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
ശക്രസ്യ യജ്ഞഃ ശതസങ്ഖ്യ ഉക്ത- സ്തഥാപരം തുല്യസങ്ഖ്യം ശതം വൈ। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
ഇന്ദ്രന്റെ നൂറു യാഗങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നു, അതിനുപോലെ മറ്റൊരു നൂറു യാഗങ്ങളും; അതുപോലെ തന്നെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
യമസ്യ യജ്ഞോ ഹരിമേധസശ്ച യഥാ യജ്ഞോ രന്തിദേവസ്യ രാജ്ഞഃ। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
യമന്റെ യാഗവും ഹരിമേധസ്സിന്റെ യാഗവും, രാജാവായ രന്തിദേവന്റെ യാഗവും പോലെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
ഗയസ്യ യജ്ഞഃ ശശബിന്ദോശ്ച രാജ്ഞോ യജ്ഞസല്തഥാ വൈശ്രവണസ്യ രാജ്ഞഃ। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
ഗയയുടെ യാഗവും, രാജാവായ ശശബിന്ദുവിന്റെ യാഗവും, വൈശ്രവണന്റെ യാഗവും പോലെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
നൃഗസ്യ യജ്ഞസ്ത്വജമീഢസ്യ ചാസീ- ദ്യഥാ യജ്ഞോ ദാശരഥേശ്ച രാജ്ഞഃ। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
നൃഗന്റെ യാഗവും അജമീഢന്റെ യാഗവും, ദശരഥൻ രാജാവിന്റെ യാഗവും പോലെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
യജ്ഞഃ ശ്രുതോ ദിവി ദേവസ്യ സൂനോ- ര്യുധിഷ്ഠിരസ്യാജമീഢസ്യ രാജ്ഞഃ। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
ദിവിയിൽ കേട്ടിരിക്കുന്ന യാഗവും, ദേവപുത്രന്റെ യാഗവും, യുദിഷ്ഠിരന്റെയും അജമീഢൻ രാജാവിന്റെയും യാഗവും പോലെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
കൃഷ്ണസ്യ യജ്ഞഃ സത്യവത്യാഃ സുതസ്യ സ്വയം ച കര്മ പ്രചകാര യത്ര। തഥാ യജ്ഞോഽയം തവ ഭാരതാഗ്ര്യ പാരിക്ഷിത സ്വസ്തി നോഽസ്തു പ്രിയേഭ്യഃ
സത്യവതിയുടെ പുത്രനായ കൃഷ്ണന്റെ യാഗം, അവൻ തന്നെ നിർവഹിച്ചു; അതുപോലെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർിക്ഷിതിന്റെ ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പ്രിയജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരട്ടെ.
ഇമേ ച തേ സൂര്യസമാനവര്ചസഃ സമാസതേ വൃത്രഹണഃ ക്രതും യഥാ। നൈഷാം ജ്ഞാതും വിദ്യതേ ജ്ഞാനമദ്യ ദത്തം യേഭ്യോ ന പ്രണശ്യേത്കദാചിത്
ഇവിടെയുള്ളവർ സൂര്യനുപോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ളവരാണ്, ഇന്ദ്രന്റെ യാഗത്തിനെത്തന്നെ സമാനമായി ഇവർ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇന്നത് ഇവരെപ്പറ്റി അറിയാൻ കഴിയില്ല, ഇവർക്കു നൽകിയ ദാനങ്ങൾ ഒരിക്കലും നഷ്ടമാകില്ല.
ഋത്വിക്സമോ നാസ്തി ലോകേഷു ചൈവ ദ്വൈപായനേനേതി വിനിശ്ചിതം മേ। ഏതസ്യ ശിഷ്യാ ഹി ക്ഷിതിം സംചരന്തി സര്വര്ത്വിജഃ കര്മസു സ്വേഷു ദക്ഷാഃ
ലോകങ്ങളിൽ ദ്വൈപായനനു തുല്യനായ യാഗാചാര്യൻ ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പോടെ വിശ്വസിക്കുന്നു; അവന്റെ ശിഷ്യന്മാർ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ യാഗകർമ്മങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരാണ്.
വിഭാവസുശ്ചിത്രഭാനുര്മഹാത്മാ ഹിരണ്യരേതാ ഹുതഭുക്കൃഷ്ണവര്ത്മാ। പ്രദക്ഷിമാവര്തശിഖഃ പ്രദീപ്തോ ഹവ്യം തവേദം ഹുതഭുഗ്വഷ്ടി ദേവഃ
വിഭാവസു എന്ന മഹാത്മാവും, അത്ഭുതപ്രകാശമുള്ളവനും, പൊന്നുപോലുള്ള വിത്തുള്ളവനും, ഹവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനും, കറുത്ത പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും, ചുറ്റും കത്തുന്ന ജ്വാലയുമുള്ളവനും ആയ അഗ്നി, ദേവനേ, നിന്റെ ഈ ഹവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.
നൈഹ ത്വദന്യോ വിദ്യതേ ജീവലോകേ സമോ നൃപഃ പാലയിതാ പ്രജാനാമ്। ധൃത്യാ ച തേ പ്രതീമനാഃ സദാഹം ത്വം വാ വരുണോ ധര്മരാജോ യമോ വാ
ഈ ലോകത്തിലെ ജീവജാലങ്ങളിൽ, രാജാവേ, ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിന്നോടു തുല്യനായവൻ മറ്റൊരുവനും ഇല്ല. നിന്റെ ധൈര്യത്താൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും ആശ്വാസമുണ്ട്. നീ വരുണനോ, ധർമ്മരാജാവോ, യമനോ എന്നപോലെയാണ്.
ശക്രഃ സാക്ഷാദ്വജ്രപാണിര്യഥേഹ ത്രാതാ ലോകേഽസ്മിംസ്ത്വം തഥേഹ പ്രജാനാമ്। മതസ്ത്വം നഃ പുരുഷേന്ദ്രേഹ ലോകേ ന ച ത്വദന്യോ ഭൂപതിരസ്തി ജജ്ഞേ
ഇവിടെ ഈ ലോകത്ത് വജ്രം കൈവശമുള്ള ശക്രൻ ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, നീയും ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനാണ്. എന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ, നീ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണ്; നിന്നെ പോലെ മറ്റൊരു രാജാവും ജനിച്ചിട്ടില്ല.
ഖട്വാങ്ഗനാഭഗദിലീപകല്പ യയാതിമാന്ധാതൃസമപ്രഭാവ। ആദിത്യതേജഃപ്രതിമാനതേജാ ഭീഷ്മോ യഥാ രാജസി സുവ്രതസ്ത്വമ്
നിന്റെ ശക്തിയിൽ ഖട്വാങ്ഗൻ, നാഭഗൻ, ദിലീപൻ, യയാതി, മന്ധാതൃ എന്നിവരെപ്പോലെയാണ് നീ. നിന്റെ തേജസ് സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയാണ്. ഭീഷ്മനുപോലെ നീ നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച് രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു.
വാല്മീകിവത്തേ നിഭൃതം സ്വവീര്യം വസിഷ്ഠവത്തേ നിയതശ്ച കോപഃ। പ്രഭുത്വമിന്ദ്രത്വസമം മതം മേ ദ്യുതിശ്ച നാരായണവദ്വിഭാതി
വാൽമീകിയെപ്പോലെ നീ നിന്റെ ശക്തി ഒളിപ്പിക്കുന്നു; വസിഷ്ഠനെപ്പോലെ നിന്റെ കോപം നിയന്ത്രിതമാണ്. നിന്റെ ആധിപത്യം എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇന്ദ്രന്റെതിനെ തുല്യമാണ്. നിന്റെ മഹിമ നാരായണന്റെ തേജസ്സുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
യമോ യഥാ ധര്മവിനിശ്ചയജ്ഞഃ കൃഷ്ണോ യഥാ സര്വഗുണോപപന്നഃ। ശ്രിയാം നിവാസോഽസി യഥാ വസൂനാം നിധാനഭൂതോഽസി തഥാ ക്രതൂനാമ്
യമൻ ധർമ്മം നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളതുപോലെയും, കൃഷ്ണൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നനാണതുപോലെയും, നീ സമ്പത്തിന്റെ ആവാസമായ വസുക്കളെപ്പോലെയും, യാഗങ്ങളുടെ നിധിയായവനാണ്.
ദമ്ഭോദ്ഭവേനാസി സമോ ബലേന രാമോ യഥാ ശസ്ത്രവിദസ്ത്രവിച്ച। ഔര്വത്രിതാഭ്യാമസി തുല്യതേജാ ദുഷ്പ്രേക്ഷണീയോഽസി ഭഗീരഥേന
ബലത്തിൽ ദംഭോത്ഥ്ഭവനോടു നീ തുല്യൻ; ആയുധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും അറിവിലും രാമനെപ്പോലെയും. ഔർവനും ത്രിതനുംപോലെ നിന്റെ തേജസ് തുല്യമാണ്. ഭഗീരഥനെപ്പോലെ നിന്നെ കാണാൻ പ്രയാസമാണ്.
ഏവം സ്തുതാഃ സര്വ ഏവ പ്രസന്നാ രാജാ സദസ്യാ ഋത്വിജോ ഹവ്യവാഹഃ। തേഷാം ദൃഷ്ട്വാ ഭാവിതാനീങ്ഗിതാനി പ്രോവാച രാജാ ജനമേജയോഽഥ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ രാജാവും സഭാംഗങ്ങളും യാജികരും ഹോതാവും സന്തോഷിച്ചു. അവരുടെ ശുഭസൂചനകൾ കണ്ട രാജാവ് ജനമേജയൻ അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.
ബാലോഽപ്യയം സ്ഥവിര ഇവാവഭാഷതേ നായം ബാലഃ സ്ഥവിരോഽയം മതോ മേ। ഇച്ഛാമ്യഹം വരമസ്മൈ പ്രദാതും തന്മേ വിപ്രാഃ സംവിദധ്വം യഥാവത്
ഈ ബാലൻ മുതിർന്നവനെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു. അവൻ ബാലനല്ല, മുതിർന്നവനാണ് എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ഞാൻ അവനു ഒരു വരം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങൾ എങ്ങനെ വേണ്ടതോ അങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കണം.
യഥാ ച നസ്തക്ഷക ഏതി ശീഘ്രമ്
തക്ഷകൻ എത്രയും വേഗം നമ്മുടെ അടുത്ത് വരുന്നതുപോലെ—
വ്യാഹര്തുകാമേ വരദേ നൃപേ ദ്വിജം വരം വൃണീഷ്വേതി തതോഽബ്യുവാച। ഹോതാ വാക്യം നാതിഹൃഷ്ടാന്തരാത്മാ കര്മണ്യസ്മിംസ്തക്ഷകോ നൈതി താവത്
വരങ്ങൾ നൽകുന്ന രാജാവ് ബ്രാഹ്മണനോട്, 'നിനക്ക് വേണമെന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഹോതാവ്, മനസ്സിൽ അത്ര സന്തോഷമില്ലാതെ, പറഞ്ഞു: 'ഈ യാഗം നടക്കുമ്പോൾ തക്ഷകൻ വരികയില്ല.'