യത്നവാനപി തു ശ്രീമാഁല്ലാങ്ഗൂലോദ്ധരണേ തതഃ। കപേഃ പാര്ശ്വഗതോ ഭീമസ്തസ്ഥൌ വ്രീഡഡാനതാനനഃ
വാലു ഉയർത്താൻ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും, ഭീമൻ കപിയുടെ പക്കൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ലജ്ജയിൽ മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു.
പ്രണിപത്യ ച കൌന്തേയഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമബ്രവീത്। പ്രസീദ കപിശാര്ദൂല ദുരുക്തം ക്ഷമ്യതാം മമ
കുണ്ഠിദേവിയുടെ മകൻ ഭീമൻ വന്ദനം ചെയ്ത് കയ്യുകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'വാനരസിംഹനേ, ദയവായി ക്ഷമിക്കണം, ഞാൻ പറഞ്ഞ ദുർവചനങ്ങൾ ക്ഷമിക്കണം.'
സിദ്ധോ വാ യദി വാ ദേവോ ഗന്ധര്വോ വാഽഥ ഗുഹ്യകഃ। പൃഷ്ടഃ സന്കോ മയാ ബ്രൂഹി കസ്ത്വം വാനരരൂപധൃത്
നീ സിദ്ധനോ, ദേവനോ, ഗന്ധർവനോ, അല്ലെങ്കിൽ ഗുഹ്യകനോ എന്നോ, ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദയവായി പറയൂ, വാനരരൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന നീ ആരാണ് എന്ന്.
ന ചേദ്ഗുഹ്യം മഹാബാഹോ ശ്രോതവ്യം ചേദ്ഭവേന്മമ। ശിഷ്യവത്ത്വാം തു പൃച്ഛാമി ഉപപന്നോഽസ്മി തേഽനഘ
മഹാബാഹുവേ, ഇത് രഹസ്യമല്ലെങ്കിൽ, എനിക്ക് കേൾക്കാൻ യോഗ്യമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ശിഷ്യനെപ്പോലെ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു; പാപരഹിതനേ, ഞാൻ നിന്റെ വിശ്വാസത്തിന് അർഹനാണ്.
യത്തേ മമ പരിജ്ഞാനേ കൌതൂഹലമരിംദമ। തത്സര്വമഖിലേന ത്വം ശൃണു പാണ്ഡവനന്ദന
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, നിന്നെ കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ആകാംക്ഷയെക്കുറിച്ച്, പാണ്ഡവകുലത്തിന്റെ സന്താനമേ, നീ മുഴുവനും ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കണം.
അഹം കേസരിണഃ ക്ഷേത്രേ വായുനാ ജഗദായുഷാ। ജാതഃ കമലപത്രാക്ഷ ഹനൂമാന്നാമ വാനരഃ
കമലനയനനേ, ഞാൻ ഹനുമാൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വാനരൻ ആണ്; കേശരിയുടെ ഭുമിയിൽ, ലോകത്തിന് ജീവൻ നൽകുന്ന വായുവിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്.
സൂര്യപുത്രം ച സുഗ്രീവം ശക്രപുത്രം ച വാലിനമ്। സര്വവാനരരാജാനൌ സര്വവാനരയൂഥപാഃ
സൂര്യപുത്രനായ സുഗ്രീവനും, ഇന്ദ്രപുത്രനായ വാലിയും, വാനരരാജാക്കന്മാരും, എല്ലാ വാനരനേതാക്കളും—
ഉപതസ്ഥുര്മഹാവീര്യാ മമ ചാമിത്രകര്ശന। സുഗ്രീവേണാഭവത്പ്രീതിരനിലസ്യാഗ്നിനാ യഥാ
ശത്രുക്കളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവനേ, ഈ മഹാശക്തന്മാർ എനിക്ക് സേവനം ചെയ്തിരുന്നു; അഗ്നിക്ക് വായുവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തെപോലെ, സുഗ്രീവനും എന്നോട് സ്നേഹം പുലർത്തി.
നികൃതഃ സ തതോ ഭ്രാത്രാ കസ്മിംശ്ചിത്കാരണാന്തരേ। ഋശ്യമൂകേ മയാ സാര്ധം സുഗ്രീവോ ന്യവസച്ചിരമ്
പിന്നീട്, മറ്റൊരു കാരണത്താൽ സഹോദരനാൽ വഞ്ചിതനായ സുഗ്രീവൻ, ദീർഘകാലം എന്റെ കൂടെ ഋശ്യമൂകപർവതത്തിൽ താമസിച്ചു.
അഥ ദാശരഥിര്വീരോ രാമോ നാമ മഹാബലഃ। വിഷ്ണുര്മാനുഷരൂപേണ ചചാര വസുധാതലമ്
അപ്പോൾ ദശരഥപുത്രനായ വീരനായ രാമൻ, മഹാശക്തനായി, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ വിഷ്ണു, ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
സ പിതുഃ പ്രിയമന്വിച്ഛന്സഹഭാര്യഃ സഹാനുജഃ। സധനുര്ധന്വിനാംശ്രേഷ്ഠോ ദണ്ഡകാരണ്യമാശ്രിതഃ
അവൻ തൻ്റെ പിതാവിന്റെ ഇഷ്ടം പാലിക്കാൻ, ഭാര്യയോടും അനുജനോടും കൂടി, വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ അഭയം തേടി.
തസ്യ ഭാര്യാ ജനസ്ഥാനാച്ഛലേനാപഹൃതാ ബലാത്। രാക്ഷസേന്ദ്രേണ ബലിനാ രാവണേന ദുരാത്മനാ
അവന്റെ ഭാര്യയെ ജനസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന്, ബലപ്രയോഗത്താൽ, വഞ്ചനയിലൂടെ, ശക്തിയുള്ള ദുഷ്ടനായ രാക്ഷസരാജാവ് രാവണൻ അപഹരിച്ചു.
സുവര്ണരത്നചിത്രേണ മൃഗരൂപേണ രക്ഷസാ। വഞ്ചയിത്വാ നരവ്യാഘ്രം മാരീചേന തദാഽനഘ
പാപരഹിതനേ, സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച മൃഗരൂപത്തിൽ വന്ന മാരീചൻ ആ മനുഷ്യസിംഹനെ വഞ്ചിച്ചു.
ഹൃതദാരഃ സഹ ഭ്രാത്രാ പത്നീം മാര്ഗന്സ രാഘവഃ। ദൃഷ്ടവാഞ്ശൈലശിഖരേ സുഗ്രീവം വാനരര്ഷഭമ്
ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെട്ട രാഘവൻ, സഹോദരനോടൊപ്പം അവളെ അന്വേഷിച്ച്, ഒരു പർവതശിഖരത്തിൽ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവനെ കണ്ടു.
തേന തസ്യാഭവത്സഖ്യം രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ। സ ഹത്വാ വാലിനം രാജ്യേ സുഗ്രീവം പ്രത്യപാദയത്
അവനോടൊപ്പം മഹാത്മാവായ രാഘവൻ സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു; വാലിയെ കൊല്ലുകയും സുഗ്രീവനെ രാജ്യം തിരികെ നൽകുകയും ചെയ്തു.
സ രാജ്യം പ്രാപ്യ സുഗ്രീവഃ സീതായാഃ പരിമാര്ഗണേ। വാനരാന്പ്രേഷയാമാസ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
രാജ്യം ലഭിച്ച ശേഷം, സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ, സുഗ്രീവൻ നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് വാനരന്മാരെ അയച്ചു.
തതോ വാനരകോടീഭിഃ സഹിതോഽഹം നരര്ഷഭ। സീതാം മാര്ഗന്മഹാബാഹോ പ്രസ്ഥിതോ ദക്ഷിണാം ദിശമ്
നരശ്രേഷ്ഠനേ, അതിനുശേഷം, കോടിക്കണക്കിന് വാനരന്മാരോടൊപ്പം ഞാൻ, മഹാബാഹുവായി, ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ പ്രവൃത്തിഃ സീതായാ ഗൃധ്രേണ സുമഹാത്മനാ। സംപാതിനാ സമാഖ്യാതാ രാവണസ്യ നിവേശനേ
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ഗൃധ്രൻ സമ്പാതി, രാവണന്റെ വസതിയിൽ സീതയുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വാർത്ത അറിയിച്ചു.
തതോഽഹം കാര്യസിദ്ധ്യര്ഥം രാമസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ। ശതയോജനവിസ്താരമര്ണവം സഹസാ പ്ലുതഃ
അതിനുശേഷം, കഷ്ടതയില്ലാത്ത കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന രാമന്റെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ, ഞാൻ ഒരു നൂറ് യോജന വീതിയുള്ള സമുദ്രം ഉടനടി ചാടി കടന്നു.
അഹം സ്വവീര്യാദുത്തീര്യ സാഗരം മകരാലയമ്। സുതാം ജനകരാജസ്യ സീതാം സുരരസുതോപമാമ്
എന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ, മകരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം കടന്ന്, ജനകരാജാവിന്റെ മകളായ, ദേവകന്യകകളെപ്പോലെയുള്ള സീതയെ ഞാൻ കണ്ടു.
ദൃഷ്ടവാന്ഭരതശ്രേഷ്ഠ രാവണസ്യ നിവേശനേ। സമേത്യ താമഹം ദേവീം വൈദേഹീം രാഘവപ്രിയാമ്
ഭരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ രാവണന്റെ അരമനയിൽ രാഘവന്റെ പ്രിയയായ ദേവിയായ വൈദേഹിയെ കണ്ടുമുട്ടി.
ദഗ്ധ്വാ ലങ്കാമശേഷേണ സാദൃപ്രാകാരതോരണാമ്। പ്രത്യാഗതശ്ചാസ്യ പുനര്നാമ തത്രപ്രകാശ്യ വൈ
ലങ്കയെ അതിന്റെ മതിലും ഗോപുരവും അടക്കം മുഴുവനായി കത്തിച്ചശേഷം, ഞാൻ തിരികെ ചെന്നു അവിടെ എന്റെ പേര് തുറന്നുപറഞ്ഞു.
മദ്വാക്യം ചാവധാര്യാശു രാമോ രാജീവലോചനഃ। അബദ്ധപൂര്വമന്യൈശ്ച ബദ്ധ്വാ സേതും മഹോദധൌ। വൃതോ വാനരകോടീഭിഃ സമുത്തീര്ണോ മഹാര്ണവമ്
രാമൻ, കമലനയനൻ, എന്റെ വാക്കുകൾ ഉടൻ മനസ്സിലാക്കി, മറ്റാരും മുമ്പ് ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തപോലെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ പാലം പണിതു, കോടിക്കണക്കിന് വാനരന്മാരെ കൂടെ കൂട്ടി സമുദ്രം കടന്നു.
തതോ രരാമേണ വീര്യേണ ഹത്വാ താന്സര്വരാക്ഷസാന്। രണേ തു രാക്ഷസഗണം രാവണം ലോകരാവണമ്
അതിനുശേഷം രാമന്റെ വീര്യത്തോടെ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാവണനും അവന്റെ കൂട്ടരും അങ്ങനെ നശിച്ചു.
നിശാചരേനദ്രം ഹത്വാ തു സഭ്രാതൃസുതബാന്ധവമ്। രാജ്യേഽഭിഷിച്യ ലങ്കായാം രാക്ഷസേന്ദ്രം വിഭീഷണമ്
രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുടെ രാജാവായ രാവണനും അവന്റെ സഹോദരന്മാരും മക്കളും ബന്ധുക്കളും കൊല്ലപ്പെട്ടശേഷം, രാമൻ ലങ്കയിൽ രാക്ഷസരാജാവായി വിഭീഷണനെ അണിനിരുത്തി.
ധാര്മികം ഭക്തിമന്തം ച ഭക്താനുഗതവത്സലഃ। പ്രത്യാഹൃത്യ തതഃ സീതാം നഷ്ടാം വേദശ്രുതിം യഥാ
ധാർമികനും ഭക്തിയുള്ളവനും ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്നവനുമായ രാമൻ, നഷ്ടമായ സീതയെ വേദം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ തിരികെ കിട്ടുന്നതുപോലെ വീണ്ടെടുത്തു.
തയൈവ സഹിതഃ സാധ്വ്യാ പത്ന്യാ രാമോ മഹായശാഃ। ഗത്വാ തതോഽതിത്വരിതഃ സ്വാം പുരീം രഘുനന്ദനഃ। അധ്യാവസത്തതോഽയോധ്യാമയോധ്യാം ദ്വിഷതാം പ്രഭുഃ
ആ സദ്വൃതയായ ഭാര്യയോടൊപ്പം മഹത്വമുള്ള രാമൻ, രഘുവംശത്തിലെ സന്താനൻ, അതിവേഗം തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, പിന്നെ അയോധ്യയിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് കീഴടങ്ങാത്തവനായി ഭരണചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.
തതഃ പ്രതിഷ്ഠിതോ രാജ്യേ രാമോ നൃപതിസത്തമഃ। വരം മയാ യാചിതോഽസൌ രാമോ രാജീവലോചനഃ
അതിനുശേഷം രാജ്യം ഭരിക്കാൻ രാമൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, സ്ഥാനമേറ്റു. ഞാൻ കമലനയനായ രാമനോടു ഒരു വരം ചോദിച്ചു.
യാവദ്രാമകഥേയം തേ ഭവേല്ലോകേഷു ശത്രുഹന്। താവജ്ജീവേയമിത്യേവം തഥാഽസ്ത്വിതി ച സോബ്രവീത്
ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, രാമകഥ ഈ ലോകത്ത് നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം ഞാൻ ജീവിക്കട്ടെ എന്നു ഞാൻ ചോദിച്ചു; അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ എന്നു രാമൻ സമ്മതിച്ചു.
സീതാപ്രസാദാച്ച സദാ മാമിഹസ്ഥമരിംദമ। ഉപതിഷ്ഠന്തി ദിവ്യാ ഹി ഭോഗാ ഭീമ യഥേപ്സിതാഃ
സീതയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, എനിക്ക് ഇവിടെ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ച ദിവ്യസുഖങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.