കോ ഭവാന്കിംനിമിത്തം വാ വാനരം വപുരാശ്രിതഃ। ബ്രാഹ്മണാനന്തരോ വര്ണഃ ക്ഷത്രിയസ്ത്വാഽനുപൃച്ഛതി
"നീ ആര്? എന്തിനാണ് വാനരരൂപം സ്വീകരിച്ചത്? ബ്രാഹ്മണന് ശേഷം വരുന്ന വര്ണത്തില് പെട്ടവനാണ് നിന്നെ ഒരു ക്ഷത്രിയന് ചോദിക്കുന്നത്."
കൌരവഃ സോമവംശീയഃ കുന്ത്യാ ഗര്ഭേണ ധാരിതഃ। പാണ്ഡവോ വായുതനയോ ഭീമസേന ഇതി ശ്രുതഃ
"ഞാന് കൌരവവംശത്തില് പെട്ടവന്, ചന്ദ്രവംശജന്, കുന്തിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ജനിച്ചവന്, വായുവിന്റെ പുത്രന്, ഭീമസേനന് എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന പാണ്ഡവന് ആണ്."
സ വാക്യം ഭീമസേനസ്യ സ്മിതേന പ്രതിഗൃഹ്യ തത്। ഹനുമാന്വായുതനയോ വായുപുത്രമഭാഷത
ഭീമസേനന്റെ വാക്കുകള് പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വീകരിച്ച് വായുപുത്രനായ ഹനുമാന് വായുപുത്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വാനരോഽഹം ന തേ മാര്ഗം പ്രദാസ്യാമി യഥോപ്സിതമ്। സാധു ഗച്ഛ നിവര്തസ്വ മാ ത്വം പ്രാപ്സ്യസി വൈശസമ്
"ഞാന് ഒരു വാനരന്; നിനക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ വഴികാട്ടാന് ഞാന് സമ്മതിക്കില്ല. നല്ലത്, തിരിച്ചു പോവുക; അനാവശ്യമായി ദുരന്തം നേരിടേണ്ട."
വൈശസം വാഽസ്തു യദ്വാന്യന്ന ത്വാം രപൃച്ചാമി വാനര। പ്രയച്ഛ മാര്ഗമുത്തിഷ്ഠ മാ മത്തഃ പ്രാപ്സ്യസേ വ്യഥാമ്
നിന്റെ സമീപനം ഹിംസയാണോ മറ്റേതെങ്കിലും ആണോ എന്നൊന്നും ഞാൻ ചോദിക്കുന്നില്ല, വാനരാ. ദയവായി എന്നെ വഴിയ്ക്ക് വിട്ടു എഴുന്നേൽക്കു, നിന്നാൽ നിന്നാൽ ഞാൻ വേദന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരരുത്.
നാസ്തി ശക്തിര്മമോത്ഥാതും ജരയാ ക്ലേശിതോ ഹ്യഹമ്। യദ്യവശ്യം പ്രയാതവ്യം ലങ്ഘയിത്വാ പ്രയാഹി മാമ്
എനിക്ക് എഴുന്നേൽക്കാൻ ശക്തിയില്ല, വയസ്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് എന്നെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്. നീ തീർച്ചയായും പോകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, എന്നെ കടന്ന് നീ പോകൂ.
നിര്ഗുണഃ പരമാത്മാ തു ദേഹം തേ വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതേ। തമഹം ജ്ഞാനവിജ്ഞേയം നാവമന്യേ ന ലങ്ഘയേ
ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത പരമാത്മാവ് നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിറഞ്ഞ് നിലകൊള്ളുന്നു. ആ മഹാത്മാവിനെ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ അറിയേണ്ടതും മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുമാണ്. ഞാൻ അവനെ അവഗണിക്കുകയോ കടക്കുകയോ ചെയ്യില്ല.
യദ്യാഗമൈര്ന വിദ്യാം ച തമഹം ഭൂതഭാവനമ്। ക്രമേയം ത്വാം ഗിരിം ചൈവ ഹനീമാനിവ സാഗരമ്
യാഗങ്ങളാലോ വിജ്ഞാനത്തിലോ നിന്നെയും ഈ പർവ്വതത്തെയും കടക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു എങ്കിൽ, ഞാൻ ഹനൂമാൻ സമുദ്രം കടന്നതുപോലെ അതു ചെയ്യുമായിരുന്നു.
ക ഏഷ ഹനുമാന്നാമ സാഗരോ യേന ലങ്ഘിതഃ। പൃച്ചാമി ത്വാം നരശ്രേഷ്ഠ കഥ്യതാം യദി ശക്യതേ
ആ സമുദ്രം കടന്ന ഹനൂമാൻ എന്നത് ആരാണ്? മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ പറയാമെങ്കിൽ ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.
ഭ്രാതാ മമ ഗുണശ്ലാഘ്യോ ബുദ്ധിസത്വബലാന്വിതഃ। രാമായണേഽതിവിഖ്യാതഃ ശ്രീമാന്വാനരപുങ്ഗവഃ
അവൻ എന്റെ സഹോദരൻ, ഗുണങ്ങൾക്കായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ബുദ്ധിയും ധൈര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞവൻ, രാമായണത്തിൽ പ്രശസ്തനും മഹത്വമുള്ളവനും വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്.
രാമപത്നീകൃതേ യേന ശതയോജനവിസ്തൃതഃ। സാഗരഃ പ്ലവഗേന്ദ്രേണ ക്രമേണൈകേന ലങ്ഘിതഃ
രാമന്റെ ഭാര്യയ്ക്കുവേണ്ടി, ആ വാനരാധിപൻ ഒരു ചാടലിൽ നൂറു യോജന വീതിയുള്ള സമുദ്രം കടന്നു.
സ മേ ഭ്രാതാ മഹാവീര്യസ്തുല്യോഽഹം തസ് തേജസാ। ബലേ പരാക്രമേ യുദ്ധേ ശക്തോഽഹം തവ നിഗ്രഹേ
അവൻ എന്റെ സഹോദരനാണ്, മഹാശക്തിയുള്ളവൻ. അവന്റെ തേജസ്സിൽ ഞാൻ തുല്യനാണ്. ശക്തിയിലും ധൈര്യത്തിലും യുദ്ധത്തിലും നിന്നെ കീഴടക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയും.
ഇമം ദേശമനുപ്രാപ്തഃ കാരണേനാസ്മി കേനചിത്।' ഉത്തിഷ്ഠ ദേഹി മേ മാര്ഗം പശ്യ മേ ചാദ്യ പൌരുഷമ്। മച്ഛാസനമകുര്വാണം ത്വാം വാ നേഷ്യേ യമക്ഷയമ്
ഒരു കാരണത്താൽ ഞാൻ ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു. എഴുന്നേൽക്കു, എന്നെ വഴിയ്ക്ക് വിട്ടു, ഇന്നെൻ ശക്തി നീ കാണുക. എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കാതെ നീ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിന്നെ ഞാൻ യമലോകത്തിലേക്ക് അയക്കും.
വിജ്ഞായ തം ബലോന്മത്തം ബാഹുവീര്യേണ ദര്പിതമ്। ഹൃദയേനാവഹസ്യൈനം ഹനൂമാന്വാക്യമബ്രവീത്
അവൻ തന്റെ ശക്തിയിൽ മദം കൊണ്ടും കൈവശമുള്ള ബലത്തിൽ അഹങ്കാരത്താലും നിറഞ്ഞവനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഹനൂമാൻ മനസ്സിൽ പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രസീദ നാസ്തി മേ ശക്തിരുത്ഥാതും ജരയാഽനഘ। മമാനുകമ്പയാ ത്വേതത്പുച്ഛമുത്സാര്യ ഗമ്യതാമ്
ദയവായി ക്ഷമിക്കണം; വയസ്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് കൊണ്ടു എനിക്ക് എഴുന്നേൽക്കാൻ കഴിയില്ല, പാപമില്ലാത്തവനേ. എനിക്കു കാരുണ്യം കാണിച്ച് എന്റെ വാലു മാറ്റി നീ കടന്ന് പോകൂ.
[ഏവമുക്തേ ഹനുമതാ ഹീനവീര്യപരാക്രമമ്। മനസാഽചിനതയദ്ഭീമഃ സ്വബാഹുബലദര്പിതഃ
ഹനൂമാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീമൻ തന്റെ ബലത്തിലും ധൈര്യത്തിലും അഹങ്കരിച്ച്, ഹനൂമാനെ ശക്തിയില്ലാത്തവനായി മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.
പുച്ഛേ പ്രഗൃഹ്യ തരസാ ഹീനവീര്യപരാക്രമമ്। സാലോക്യമന്തകസ്യൈനം നയാമ്യദ്യേഹ വാനരമ് ।।]
വാലു ശക്തിയായി പിടിച്ച്, ഹനൂമാനെ ബലവും ധൈര്യവും ഇല്ലാത്തവനായി കരുതി, 'ഇന്ന് ഈ വാനരനെ ഞാൻ യമലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും' എന്ന് ഭീമൻ വിചാരിച്ചു.
സാവജ്ഞമഥ വാമേന സ്മയഞ്ജഗ്രാഹ പാണിനാ। ന ചാശകച്ചാലയിതും ഭീമഃ പുച്ഛം മഹാകപേഃ
അവജ്ഞയോടെ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് പുഞ്ചിരിയോടെ ഭീമൻ വാലു പിടിച്ചു. എന്നാൽ മഹാകപിയുടെ വാലു നീക്കാൻ ഭീമനു കഴിഞ്ഞില്ല.
ഉച്ചിക്ഷേപ പുനര്ദോര്ഭ്യാമിന്ദ്രായുധമിവോച്ഛ്രിതമ്। നോദ്ധര്തുമശകദ്ഭീമോ ദോര്ഭ്യാമപി മഹാബലഃ
ഇൻദ്രന്റെ വജ്രം ഉയർത്തുന്നതുപോലെ ഇരുകൈകളും ഉപയോഗിച്ച് വീണ്ടും വാലു ഉയർത്താൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, മഹാബലശാലിയായ ഭീമനു അതുയർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഉത്ക്ഷിപ്തഭ്രൂര്വിവൃത്താക്ഷഃ സംഹതഭ്രകുടീമുഖഃ। സ്വിന്നഗാത്രോഽഭവദ്ഭീമോ ന ചോദ്ധര്തുംശശാക തമ്
കണ്ണുകൾ വീർപ്പിച്ചും കണ്പിള്ളകൾ ഉയർത്തിയും മുഖം ചുരുണ്ടും, ശരീരം വിയർപ്പിൽ തൂവെച്ചും, ഭീമൻ വാലു ഉയർത്താൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ അതിൽ വിജയിച്ചില്ല.
യത്നവാനപി തു ശ്രീമാഁല്ലാങ്ഗൂലോദ്ധരണേ തതഃ। കപേഃ പാര്ശ്വഗതോ ഭീമസ്തസ്ഥൌ വ്രീഡഡാനതാനനഃ
വാലു ഉയർത്താൻ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും, ഭീമൻ കപിയുടെ പക്കൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ലജ്ജയിൽ മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു.
പ്രണിപത്യ ച കൌന്തേയഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമബ്രവീത്। പ്രസീദ കപിശാര്ദൂല ദുരുക്തം ക്ഷമ്യതാം മമ
കുണ്ഠിദേവിയുടെ മകൻ ഭീമൻ വന്ദനം ചെയ്ത് കയ്യുകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'വാനരസിംഹനേ, ദയവായി ക്ഷമിക്കണം, ഞാൻ പറഞ്ഞ ദുർവചനങ്ങൾ ക്ഷമിക്കണം.'
സിദ്ധോ വാ യദി വാ ദേവോ ഗന്ധര്വോ വാഽഥ ഗുഹ്യകഃ। പൃഷ്ടഃ സന്കോ മയാ ബ്രൂഹി കസ്ത്വം വാനരരൂപധൃത്
നീ സിദ്ധനോ, ദേവനോ, ഗന്ധർവനോ, അല്ലെങ്കിൽ ഗുഹ്യകനോ എന്നോ, ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദയവായി പറയൂ, വാനരരൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന നീ ആരാണ് എന്ന്.
ന ചേദ്ഗുഹ്യം മഹാബാഹോ ശ്രോതവ്യം ചേദ്ഭവേന്മമ। ശിഷ്യവത്ത്വാം തു പൃച്ഛാമി ഉപപന്നോഽസ്മി തേഽനഘ
മഹാബാഹുവേ, ഇത് രഹസ്യമല്ലെങ്കിൽ, എനിക്ക് കേൾക്കാൻ യോഗ്യമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ശിഷ്യനെപ്പോലെ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു; പാപരഹിതനേ, ഞാൻ നിന്റെ വിശ്വാസത്തിന് അർഹനാണ്.
യത്തേ മമ പരിജ്ഞാനേ കൌതൂഹലമരിംദമ। തത്സര്വമഖിലേന ത്വം ശൃണു പാണ്ഡവനന്ദന
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, നിന്നെ കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ആകാംക്ഷയെക്കുറിച്ച്, പാണ്ഡവകുലത്തിന്റെ സന്താനമേ, നീ മുഴുവനും ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കണം.
അഹം കേസരിണഃ ക്ഷേത്രേ വായുനാ ജഗദായുഷാ। ജാതഃ കമലപത്രാക്ഷ ഹനൂമാന്നാമ വാനരഃ
കമലനയനനേ, ഞാൻ ഹനുമാൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വാനരൻ ആണ്; കേശരിയുടെ ഭുമിയിൽ, ലോകത്തിന് ജീവൻ നൽകുന്ന വായുവിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്.
സൂര്യപുത്രം ച സുഗ്രീവം ശക്രപുത്രം ച വാലിനമ്। സര്വവാനരരാജാനൌ സര്വവാനരയൂഥപാഃ
സൂര്യപുത്രനായ സുഗ്രീവനും, ഇന്ദ്രപുത്രനായ വാലിയും, വാനരരാജാക്കന്മാരും, എല്ലാ വാനരനേതാക്കളും—
ഉപതസ്ഥുര്മഹാവീര്യാ മമ ചാമിത്രകര്ശന। സുഗ്രീവേണാഭവത്പ്രീതിരനിലസ്യാഗ്നിനാ യഥാ
ശത്രുക്കളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവനേ, ഈ മഹാശക്തന്മാർ എനിക്ക് സേവനം ചെയ്തിരുന്നു; അഗ്നിക്ക് വായുവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തെപോലെ, സുഗ്രീവനും എന്നോട് സ്നേഹം പുലർത്തി.
നികൃതഃ സ തതോ ഭ്രാത്രാ കസ്മിംശ്ചിത്കാരണാന്തരേ। ഋശ്യമൂകേ മയാ സാര്ധം സുഗ്രീവോ ന്യവസച്ചിരമ്
പിന്നീട്, മറ്റൊരു കാരണത്താൽ സഹോദരനാൽ വഞ്ചിതനായ സുഗ്രീവൻ, ദീർഘകാലം എന്റെ കൂടെ ഋശ്യമൂകപർവതത്തിൽ താമസിച്ചു.
അഥ ദാശരഥിര്വീരോ രാമോ നാമ മഹാബലഃ। വിഷ്ണുര്മാനുഷരൂപേണ ചചാര വസുധാതലമ്
അപ്പോൾ ദശരഥപുത്രനായ വീരനായ രാമൻ, മഹാശക്തനായി, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ വിഷ്ണു, ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.