കിംചിച്ചാഭുഗ്നശീര്ഷേണ ദീര്ഘരോമാഞ്ചിതേന ച। ലാങ്ഗൂലേനോര്ധ്വഗതിനാ ധ്വജേനേവ വിരാജിതമ്
തല അല്പം താഴ്ത്തിയ നിലയിൽ, ദീർഘമായ നര毛ം നിവർന്നു, വാൽ കൊടിപോലെ ഉയർത്തി, അവൻ അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
ഹ്രസ്വൌഷ്ഠം താമ്രജിഹ്വാസ്യം രക്തകര്ണം ചലദ്ധുവമ്। അപശ്യദ്വദനം തസ്യ രശ്മിവന്തമിവോഡുപമ്
ചെറുതായ അധരങ്ങൾ, താമ്രവർണ്ണമുള്ള നാവ്, ചുവപ്പുനിറമുള്ള ചെവി, വിറയുന്ന താടിയുമായി, അവന്റെ മുഖം കിരണങ്ങളുള്ള ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
വദനാഭ്യന്തരഗതൈഃ ശുക്ലൈര്ദന്തൈരലംകൃതമ്। കേസരോത്കരസംമിശ്രമശോകാനാമിവോത്കരമ്
അവന്റെ വായ് ഉള്ളിൽ വെളുത്ത പല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിൽ മഞ്ഞുനിറമുള്ള കേശരവും ചേർന്ന്, അശോകപൂക്കളുടെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
ഹിരണ്മയീനാം മധ്യസ്ഥം കദലീനാം മഹാദ്യുതിമ്। ദീപ്യമാനേന വപുഷാ സ്വര്ചിഷ്മന്തമിവാനലമ്। നിരീക്ഷന്തമപത്രസ്തം ലോചനൈര്മധുപിങ്ഗലൈഃ
പൊന്നനയുള്ള കദളിക്കൊമ്പുകൾക്കിടയിൽ, അവന്റെ ശരീരം വലിയ പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിച്ചു; തീയുടെ ജ്വാലപോലെയും, തേൻനിറമുള്ള കണ്ണുകളോടെ ഭയമില്ലാതെ നോക്കുന്നവനായി അവൻ തിളങ്ങി.
തം വാനരവരം ധീമാനതികായം മഹാബലമ്। സ്വര്ഗപന്ഥാനമാവൃത്യ ഹിമവന്തമിവ സ്തിതമ്
ആ ധീരനും ശക്തനും മഹത്തായ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി തടഞ്ഞു, ഹിമവാനെപ്പോലെ അവിടെ നില്ക്കുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ചൈനം മഹാബാഹുരേകം തസ്മിന്മഹാവനേ। അഥോപസൃത്യതരസാ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ
ആ മഹാവനത്തിൽ അവനെ ഒറ്റയ്ക്ക് കണ്ട ഭീമൻ, ഭയങ്കരമായ വീര്യശാലിയായ ഭീമൻ, വേഗത്തിൽ അടുത്തു.
സിംഹനാദം ചകാരോഗ്രം വജ്രാശനിസമം ബലീ। തേന ശബ്ദേന ഭീമസ്യ വിത്രേസുര്മൃഗപക്ഷിണഃ
ഭീമന് ഒരു ഭയങ്കരമായ സിംഹത്തിന്റെ കുരല് മുഴക്കി; അതിന്റെ ശബ്ദം ഇടിയെയും മിന്നലിനെയും പോലെ ഉഗ്രമായിരുന്നു. ആ ശബ്ദം കേട്ട് വനത്തിലെ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയപ്പെട്ടു.
ഹനൂമാംശ്ച മഹാസത്വ ഈഷദുന്മീല്യ ലോചനേ। ദൃഷ്ട്വാ തമഥ സാവജ്ഞം ലോചനൈര്മധുപിങ്ഗലൈഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ള ഹനുമാന് അല്പം കണ്ണ് തുറന്നു, ഭീമനെ കണ്ടു, തേന് നിറമുള്ള കണ്ണുകളോടെ അവനെ അവഹേളനത്തോടെ നോക്കി.
തതഃ പവനജഃ ശ്രീമാനന്തികസ്ഥം മഹൌജസമ്'। സ്മിതേന ചൈനമാസാദ്യഹനൂമാനിദമബ്രവീത്
അപ്പോൾ പവനപുത്രനായ മഹാശക്തിയുള്ള ഹനുമാന് സമീപത്തേക്ക് വന്നു, ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ ഭീമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കിമര്ഥം സരുജസ്തേഽഹം സുഖസുപ്തഃ പ്രബോധിതഃ। നനു നാമ ത്വയാ കാര്യാ ദയാ ഭൂതേഷു ജാനതാ
"നിനക്ക് വേദനയുണ്ടെന്നു കാണുന്നു; എനിക്ക് സുഖമായി ഉറങ്ങുമ്പോള് നീ എന്നെ ഉണര്ത്തിയത് എന്തിനാണ്? സത്യത്തെ അറിയുന്നവനായി, നീ എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യം കാണിക്കേണ്ടതല്ലേ?"
വയം ധര്മം ന ജാനീമസ്തിര്യഗ്യോനിമുപാശ്രിതാഃ। നരാസ്തു ബുദ്ധിസംപന്നാ ദയാം കുര്വന്തി ജന്തുഷു
"ഞങ്ങള് മൃഗരൂപത്തില് ജനിച്ചവരാണ്, ധര്മം അറിയില്ല; മനുഷ്യര്ക്കോ, ബുദ്ധിയുള്ളവര്ക്കോ, ജീവികളോടു ദയ കാണിക്കാനാണ് കഴിയുന്നത്."
ക്രൂരേഷു കര്മസു കഥം ദേഹവാക്ചിത്തദൂഷിഷു। ധര്മഘാതിഷു സജ്ജന്തേ ബുദ്ദിമന്തോ ഭവദ്വിധാഃ
"നിന്റെ പോലെയുള്ള ബുദ്ധിമാന്മാര് ശരീരത്തെയും വാക്കിനെയും മനസ്സിനെയും മലിനമാക്കുന്ന ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളില് ഏർപ്പെടുന്നതെങ്ങനെ? അവ ധര്മത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവയല്ലേ?"
ന ത്വം ധര്മം വിജാനാസി വൃദ്ധാ നോപാസിതാസ്ത്വയാ। അല്പബുദ്ധിതയാ ബാല്യാദുത്സാദയസി യന്മൃഗാന്
"നിനക്ക് ധര്മം അറിയില്ല, മൂപ്പന്മാരെ സേവിച്ചിട്ടുമില്ല; ബാലിശത്വവും ബുദ്ധിയില്ലായ്മയും കൊണ്ടാണ് നീ മൃഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നത്."
ബ്രൂഹി കസ്ത്വം കിമര്ഥം വാ കിമിദം വനമാഗതഃ। വര്ജിതം മാനുഷൈര്ഭാവൈസ്തഥൈവ പുരുഷൈരപി
"നീ ആര്? എന്തിനാണ് ഈ വനത്തിലേക്ക് വന്നത്? മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിനും, മനുഷ്യര്ക്കും തന്നെ അകറ്റപ്പെട്ട ഈ കാടിലേക്കു വരാനുള്ള കാര്യം പറയൂ."
ക്വ ച ത്വയാഽദ്യഗന്തവ്യം പ്രബ്രൂഹി പുരുഷര്ഷഭ। അതഃ പരമഗമ്യോഽയം പര്വതഃ സുദുരാരുഹഃ
"നീ ഇന്ന് എവിടെയാണ് പോകേണ്ടത്? പറയും, മഹാനായ മനുഷ്യനേ; ഇതിനു അപ്പുറം ഈ പര്വ്വതം അത്യന്തം കയറാന് പ്രയാസമുള്ളതും, എത്താനാവാത്തതുമാണ്."
വിനാ സിദ്ധഗതിം വീര ഗതിരത്ര ന വിദ്യതേ। [ദേവലോകസ്യ മാര്ഗോഽയമഗമ്യോ മാനുഷൈഃ സദാ]
"വീരാ, അത്യന്തം പ്രത്യേകമായ ശക്തിയില്ലാതെ ഇവിടെ കടക്കാന് കഴിയില്ല; ഇതു ദേവലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴി, മനുഷ്യര്ക്ക് എപ്പോഴും അതിലേക്കു പോകാന് കഴിയില്ല."
കാരുണ്യാത്ത്വാമഹം വീര വാരയാമി നിബോധ മേ। നാതഃ പരം ത്വയാ ശക്യം ഗന്തുമാശ്വസിഹി പ്രഭോ
"കാരുണ്യത്താലാണ്, വീരാ, നിന്നെ ഞാന് തടയുന്നത്; എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കൂ. ഇതിനു അപ്പുറം നീ പോകാന് കഴിയില്ല, അതിനാല് മനസ്സു ശാന്തമാക്കൂ, മഹാനേ."
സ്വാഗതം സര്വഥൈവേഹ തവാദ്യ മനുജര്ഷഭ। ഇമാന്യമൃതകല്പാനി മൂലാനി ച ഫലാനി ച
"മനുഷ്യരില് ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇന്നിവിടെ നിന്നെ ഹൃദയപൂര്വ്വം സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു; ഇതാ, അമൃതംപോലെയുള്ള മൂലങ്ങളും പഴങ്ങളും നിന്നെക്കായി ഉണ്ട്."
ഭക്ഷയിത്വാ നിവര്തസ്വ മാ വൃഥാ പ്രാപ്സ്യസേ വധമ്। ഗ്രാഹ്യം യദി വചോ മഹ്യം ഹിതം മനുജപുങ്ഗവ
"ഭക്ഷണം കഴിച്ച് തിരിച്ചു പോവുക; വെറുതെ മരണത്തെ തേടേണ്ട. എന്റെ വാക്ക് നിനക്ക് ഉപകാരപ്പെടുമെങ്കില്, മഹാനായ മനുഷ്യനേ, അതു സ്വീകരിക്കൂ."
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ വാനരേന്ദ്രസ്യ ധീമതഃ। ഭീമസേനസ്തദാ വീരഃ പ്രോവാചാമിതവിക്രമഃ
വാനരരാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ടു, ധൈര്യശാലിയും ശക്തിയുള്ളവനുമായ ഭീമസേനന് അപ്പോള് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കോ ഭവാന്കിംനിമിത്തം വാ വാനരം വപുരാശ്രിതഃ। ബ്രാഹ്മണാനന്തരോ വര്ണഃ ക്ഷത്രിയസ്ത്വാഽനുപൃച്ഛതി
"നീ ആര്? എന്തിനാണ് വാനരരൂപം സ്വീകരിച്ചത്? ബ്രാഹ്മണന് ശേഷം വരുന്ന വര്ണത്തില് പെട്ടവനാണ് നിന്നെ ഒരു ക്ഷത്രിയന് ചോദിക്കുന്നത്."
കൌരവഃ സോമവംശീയഃ കുന്ത്യാ ഗര്ഭേണ ധാരിതഃ। പാണ്ഡവോ വായുതനയോ ഭീമസേന ഇതി ശ്രുതഃ
"ഞാന് കൌരവവംശത്തില് പെട്ടവന്, ചന്ദ്രവംശജന്, കുന്തിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ജനിച്ചവന്, വായുവിന്റെ പുത്രന്, ഭീമസേനന് എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന പാണ്ഡവന് ആണ്."
സ വാക്യം ഭീമസേനസ്യ സ്മിതേന പ്രതിഗൃഹ്യ തത്। ഹനുമാന്വായുതനയോ വായുപുത്രമഭാഷത
ഭീമസേനന്റെ വാക്കുകള് പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വീകരിച്ച് വായുപുത്രനായ ഹനുമാന് വായുപുത്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വാനരോഽഹം ന തേ മാര്ഗം പ്രദാസ്യാമി യഥോപ്സിതമ്। സാധു ഗച്ഛ നിവര്തസ്വ മാ ത്വം പ്രാപ്സ്യസി വൈശസമ്
"ഞാന് ഒരു വാനരന്; നിനക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ വഴികാട്ടാന് ഞാന് സമ്മതിക്കില്ല. നല്ലത്, തിരിച്ചു പോവുക; അനാവശ്യമായി ദുരന്തം നേരിടേണ്ട."
വൈശസം വാഽസ്തു യദ്വാന്യന്ന ത്വാം രപൃച്ചാമി വാനര। പ്രയച്ഛ മാര്ഗമുത്തിഷ്ഠ മാ മത്തഃ പ്രാപ്സ്യസേ വ്യഥാമ്
നിന്റെ സമീപനം ഹിംസയാണോ മറ്റേതെങ്കിലും ആണോ എന്നൊന്നും ഞാൻ ചോദിക്കുന്നില്ല, വാനരാ. ദയവായി എന്നെ വഴിയ്ക്ക് വിട്ടു എഴുന്നേൽക്കു, നിന്നാൽ നിന്നാൽ ഞാൻ വേദന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരരുത്.
നാസ്തി ശക്തിര്മമോത്ഥാതും ജരയാ ക്ലേശിതോ ഹ്യഹമ്। യദ്യവശ്യം പ്രയാതവ്യം ലങ്ഘയിത്വാ പ്രയാഹി മാമ്
എനിക്ക് എഴുന്നേൽക്കാൻ ശക്തിയില്ല, വയസ്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് എന്നെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്. നീ തീർച്ചയായും പോകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, എന്നെ കടന്ന് നീ പോകൂ.
നിര്ഗുണഃ പരമാത്മാ തു ദേഹം തേ വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതേ। തമഹം ജ്ഞാനവിജ്ഞേയം നാവമന്യേ ന ലങ്ഘയേ
ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത പരമാത്മാവ് നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിറഞ്ഞ് നിലകൊള്ളുന്നു. ആ മഹാത്മാവിനെ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ അറിയേണ്ടതും മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുമാണ്. ഞാൻ അവനെ അവഗണിക്കുകയോ കടക്കുകയോ ചെയ്യില്ല.
യദ്യാഗമൈര്ന വിദ്യാം ച തമഹം ഭൂതഭാവനമ്। ക്രമേയം ത്വാം ഗിരിം ചൈവ ഹനീമാനിവ സാഗരമ്
യാഗങ്ങളാലോ വിജ്ഞാനത്തിലോ നിന്നെയും ഈ പർവ്വതത്തെയും കടക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു എങ്കിൽ, ഞാൻ ഹനൂമാൻ സമുദ്രം കടന്നതുപോലെ അതു ചെയ്യുമായിരുന്നു.
ക ഏഷ ഹനുമാന്നാമ സാഗരോ യേന ലങ്ഘിതഃ। പൃച്ചാമി ത്വാം നരശ്രേഷ്ഠ കഥ്യതാം യദി ശക്യതേ
ആ സമുദ്രം കടന്ന ഹനൂമാൻ എന്നത് ആരാണ്? മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ പറയാമെങ്കിൽ ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.
ഭ്രാതാ മമ ഗുണശ്ലാഘ്യോ ബുദ്ധിസത്വബലാന്വിതഃ। രാമായണേഽതിവിഖ്യാതഃ ശ്രീമാന്വാനരപുങ്ഗവഃ
അവൻ എന്റെ സഹോദരൻ, ഗുണങ്ങൾക്കായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ബുദ്ധിയും ധൈര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞവൻ, രാമായണത്തിൽ പ്രശസ്തനും മഹത്വമുള്ളവനും വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്.