പഠ്യമാനേഷു മന്ത്രേഷു ശാന്ത്യര്ഥം പരമര്ഷിഭിഃ। സ്പൃശ്യമാനാ കരൈഃ ശീതൈഃ പാണ്ഡവൈശ്ച മുഹുര്മുഹുഃ
മഹർഷിമാർ ശാന്തിക്ക് മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലുമ്പോഴും, പാണ്ഡവന്മാർ തണുത്ത കൈകളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അവളെ തൊടുമ്പോഴും,
സേവ്യമാനാ ച ശീതേന ജലമിശ്രേണ വായുനാ। പാഞ്ചാലീ സുഖമാസാദ്യ ലേഭേ ചേതഃ ശനൈഃ ശനൈഃ
തണുത്ത വെള്ളം കലർന്ന കാറ്റ് അവളെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, പാഞ്ചാലി ക്രമേണ ആശ്വാസം ലഭിച്ച് ബോധം തിരിച്ചുവന്നു.
പരിഗൃഹ്യച താം ദീനാം കൃഷ്ണാമജിനസംസ്തരേ। പാര്ഥാ വിശ്രാമയാമാസുര്ലബ്ധസംജ്ഞാം തപസ്വിനമ്
അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, കൃഷ്ണയെ മയില്പട്ടുപിടിച്ചിരുന്ന മൃഗച്ചർമ്മത്തിൽ ഇരുത്തി, പാണ്ഡവന്മാർ അവളെ വിശ്രമിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.
തസ്യാ യമൌ രക്തതലൌ പാദൌ പൂജിതലക്ഷണൌ। കരാഭ്യാം കിണജാതാഭ്യാം ശനകൈഃ സംവവാഹതുഃ
രക്തവര്ണമുള്ള പാദങ്ങളുമായി, പൂജ്യമായ അടയാളങ്ങളുള്ള കൃഷ്ണയുടെ കാലുകൾ, ഇരട്ട സഹോദരന്മാർ തങ്ങളുടെ കുരു പിടിച്ച കൈകളാൽ പതുക്കെ മസാജ് ചെയ്തു.
പര്യാശ്വാസയദപ്യേനാം ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഉവാച ച കുരുശ്രേഷ്ഠോ ഭീമസേനമിദം വചഃ
ധർമ്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; പിന്നെ കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം ഭീമസേനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബഹവഃ പര്വതാ മീമ വിഷമാ ഹിമദുര്ഗമാഃ। തേഷു കൃഷ്ണാ മഹാബാഹോ കഥം നു വിചരിഷ്യതി
ഇവിടെ അനേകം പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്, മഹാബാഹുവേ, അവയെല്ലാം കഠിനവും ഹിമം നിറഞ്ഞതുമാണ്; കൃഷ്ണ ഇവിടെയിലൂടെ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കും?
ത്വാം രാജന്രാജപുത്രീം ച യമൌ ച പുരുഷര്ഷഭ। സ്വയം നേഷ്യാമി രാജേനദ്ര മാ വിഷാദേ മനുഃ കൃഥാഃ
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നെയും രാജകുമാരിയെയും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരെയും തന്നെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകാം; മനസ്സിൽ വിഷാദം വരുത്തരുത്.
അഥവാ യോ മയാ ജാതോ വിഹഗോ മദ്ബലോപമഃ। വഹേദനഘ സര്വാന്നോ വചനാത്തേ ഘടോത്കചഃ
അല്ലെങ്കിൽ, എന്റെ ശക്തിക്ക് തുല്യമായ, പക്ഷിയെപ്പോലെ ജനിച്ച എന്റെ മകൻ ഘടോത്സ്കചൻ, നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ നമ്മെ എല്ലാവരെയും ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകും.
ധര്മജ്ഞോ ബലവാഞ്ശൂരഃ സദ്യോ രാക്ഷസപുങ്ഗവഃ। ഭക്തോഽസ്മാനൌരസഃ പുത്രോ നേതുമര്ഹതി മാതരമ്
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും, ശക്തനും, വീരനുമായ, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ എന്റെ സ്വന്തം മകൻ, അമ്മയെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകാൻ യോഗ്യനാണ്.
തവ ഭീമ സുതേനാഹം നീതോ ഭീമപരാക്രമ। അക്ഷതഃ സഹ പാഞ്ചാല്യാ ഗച്ഛേയം ഗന്ധമാദനമ്
നിന്റെ മകനായ ഭീമ, ഭീമന്റെ വീര്യത്തോടെ, ഞാൻ ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം യാതൊരു ദോഷവും കൂടാതെ ഗന്ധമാദന പർവതത്തിലെത്തും.
ഭ്രാതുര്വചനമാജ്ഞായ ഭീമസേനോ ഘടോത്കചമ്। `ചിന്തയാമാസ ബലവാന്മഹാബലപരാക്രമമ്
സഹോദരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, മഹാശക്തിയും വീര്യവാനുമായ ഭീമസേനൻ ഘടോത്സ്കചനെ ഓർത്ത് ചിന്തിച്ചു.
ഘടോത്കചശ്ച ധര്മാത്മാ സ്മൃതമാത്രഃ പിതുസ്തദാ। കൃതാഞ്ജലിരുഷാതിഷ്ഠദഭിവാദ്യാഥ പാണ്ഡവാന്। ബ്രാഹ്മണാംശ്ച മഹാബാഹുഃ സ ച തൈരമിനന്ദിതഃ
അപ്പോൾ ധാർമ്മികനായ ഘടോത്സ്കചൻ, അച്ഛൻ ഓർക്കുന്നയുടൻ തന്നെ, കൈകൂപ്പി പാണ്ഡവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും വന്ദിച്ചു, അവരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഉവാച ഭീമസേനം സ പിതരം സത്യവിക്രമഃ
സത്യവീരനായ ഘടോത്സ്കചൻ അച്ഛനായ ഭീമസേനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സ്മൃതോഽസ്മി ഭവതാ ശീഘ്രം ശുശ്രൂഷുരഹമാഗതഃ। ആജ്ഞാപയ മഹാബാഹോ സര്വം കര്താഽസ്മ്യസംശയമ്
നീ എന്നെ ഓർത്ത് വിളിച്ചു; ഞാൻ ഉടൻ സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വന്നു. മഹാബാഹുവേ, എന്ത് ആജ്ഞയാണെങ്കിലും പറയൂ, ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ എല്ലാം ചെയ്യും.
തച്ഛ്രുത്വാ ഭീമസേനസ്തു രാക്ഷസം പരിഷസ്വജേ। ചിന്തായാ സമനപ്രാപ്തമിത്യുവാച വൃകോദരഃ
ഇത് കേട്ട് ഭീമസേനൻ രാക്ഷസനെ അണക്കി, വൃകോദരൻ മനസ്സിലെ ചിന്തകൾ മാറി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഹൈഡിമ്ബേയ പരിശ്രാന്താ തവ മാതാഽപരാജിതാ। ത്വം കച കാമഗമസ്താത ബലവാന്വഹ താം ഖഗ
ഹിഡിംബയുടെ മകനേ, അജേയയായ നിന്റെ അമ്മ ഇപ്പോൾ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇഷ്ടമെന്നപോലെ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശക്തനായ നീ, പക്ഷിയെപ്പോലെ അവളെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകു.
സ്കന്ധമാരോപ്യ ഭദ്രം തേ മധ്യേഽസ്മാകം വിഹായസാ। ഗച്ഛ നീചികയാ ഗത്യാ യഥാ ചൈനാം ന പീഡയേഃ
അവളെ നിന്റെ തോളിൽ ഇരുത്തി, ശ്രദ്ധയോടെ, നമ്മളെ ഇടയിൽ വെച്ച് താഴ്ന്നും മൃദുവായും പറക്കണം, അവളെ യാതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാക്കാതെ.
ധര്മരാജം ച ധൌമ്യം ച കൃഷ്ണാം ച യമജൌ തഥാ। ഏകോപ്യഹമലം വോഢും കിമുതാദ്യ സഹായവാന്
ഞാൻ ഒരുവൻ തന്നെ ധർമ്മരാജാവിനെയും ധൗമ്യനെയും കൃഷ്ണയെയും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരെയും എളുപ്പത്തിൽ ചുമക്കാൻ കഴിയും; ഇപ്പോൾ സഹായികൾ കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ എത്രയോ എളുപ്പം.
[അന്യേ ച ശതശഃ ശൂരാ വിഹങ്ഗാഃ കാമരൂപിണഃ। സര്വാന്വോ ബ്രാഹ്മണൈഃ സാര്ധം വക്ഷ്യന്തി സഹിതാഽനഘ। `മന്ദംമന്ദം ഗമിഷ്യാമി വഹന്ദ്രുപദനന്ദിനീമ്
മറ്റു നൂറുകണക്കിന് വീര്യവാന്മാരായ, ഇഷ്ടരൂപം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന പക്ഷികൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകും; ഞാൻ ദ്രുപദന്റെ മകളെ മൃദുവായി ചുമന്ന് പതുക്കെ പോകും.
ഏവമുക്ത്വാ തതഃ കൃഷ്ണാമുവാഹ സ ഘടോത്കചഃ। പാണ്ഡൂനാം മധ്യഗോ വീരഃ പാണ്ഡവാനപി ചാപരേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വീരനായ ഘടോത്സ്കചൻ പാണ്ഡവന്മാരുടെ ഇടയിൽ കൃഷ്ണയെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോയി; മറ്റുള്ളവർ മറ്റു പാണ്ഡവന്മാരെയും ചുമന്നു.
ലോമശഃ സിദ്ധമാര്ഗേണ ജഗാമാനുപമദ്യുതിഃ। സ്വേനൈവ സ പ്രഭാവേണ ദ്വീതീയ ഇവ ഭാസ്കരഃ
അപ്രതിമമായ പ്രകാശത്തോടെ ലോമശൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെ, രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനുപോലെ, സിദ്ധമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ മുന്നോട്ട് നടന്നു.
ബ്രാഹ്മണാംശ്ചാപി താന്സര്വാന്സമുപാദായ രാക്ഷസാഃ। നിയോഗാദ്രാക്ഷസേനദ്രസ്യ ജഗ്മുര്ഭീമപരാക്രമാഃ
ഭീമനുപമമായ ശക്തിയുള്ള രാക്ഷസർ, രാക്ഷസസേനാധിപന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ എല്ലാം എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.
ഏവം സുരമണീയാനി വനാന്യുപവനാനി ച। ആലോകയന്തസ്തേ ജഗ്മുര്വിശാലാം ബദരീമനു
ദേവന്മാർക്കും ഇഷ്ടമായ വനങ്ങളും ഉപവനങ്ങളും കണ്ട് ആ സംഘം വിശാലമായ ബദരിയിലേക്കു യാത്ര തുടർന്നു.
തേ ത്വാശുഗതിഭിര്വീരാ രാക്ഷസൈസ്തൈര്മഹാജവൈഃ। ഉഹ്യമാനാ യയുഃ ശീഘ്രം മഹദധ്വാനമല്പവത്
വേഗമേറിയ രാക്ഷസന്മാർ അതിവേഗത്തിൽ അവരെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, ആ വീരന്മാർക്ക് ദൂരം വളരെ ചെറുതായി തോന്നി.
ദേശാന്മ്ലേച്ഛജനാകീര്ണാന്നാനാരത്നാകരായുതാന്। ദദൃശുര്ഗിരിപാദാംശ്ച നാനാധാതുസമാചിതാന്
മ്ലേച്ഛർ നിറഞ്ഞ, വിവിധവിധ നിധികൾ നിറഞ്ഞ ദേശങ്ങളും, പലതരം ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ പർവ്വതപാദങ്ങളും അവർ കണ്ടു.
വിദ്യാഘരമാകീര്ണആന്യുതാന്വാനരകിന്നരൈഃ। തഥാ കിംപുരുഷൈശ്ചൈവ ഗന്ധര്വൈശ്ചസമന്തതഃ
വാനരന്മാരും കിന്നരന്മാരും കിംപുരുഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും നിറഞ്ഞ വിദ്യാലയങ്ങൾ അവർ കണ്ടു.
മയൂരൈശ്ചഭരൈശ്ചൈവ ഹരിണൈ രുരുഭിസ്തഥാ। വരാഹൈര്ഗവയൈശ്ചൈവ മഹിഷൈശ്ച സമാവൃതാന്
മയിൽ, കുരുവി, മാൻ, കാട്ടുപോത്ത്, കാട്ടുപന്നി, കാട്ടുപോത്ത്, കാട്ടുമഹിഷ് എന്നിവ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങൾ അവർ കണ്ടു.
നദീജാലസമാകീര്ണാന്നാനാപക്ഷിയുതാന്ബഹൂന്। നാനാവിധമൃഗൈര്ജുഷ്ടാംശ്ചാരണൈശ്ചോപശോഭിതാന്। സമദൈശ്ച്യശി വിഹഗൈഃ ഉപൈരന്വിതാംസ്തഥാ
നദികൾ നിറഞ്ഞ, പലതരം പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ, വിവിധ മൃഗങ്ങൾക്കും ചാരണന്മാർക്കും അലങ്കാരമായ, മദം നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ പക്ഷികൾ കൊണ്ടും സമൃദ്ധമായ പ്രദേശങ്ങൾ അവർ കണ്ടു.
തേഽവതീര്യ ബഹൂന്ദേശാനുത്തരാംശ്ച കുരൂനപി। ദദൃശുര്വിവിധാശ്ചര്യം കൈലാസം പര്വതോത്തമമ്
അവർ അനേകം ദേശങ്ങൾയും ഉത്തരകുരുക്കളെയും ഇറങ്ങി കടന്ന്, അത്ഭുതകരമായ പരമോന്നതമായ കൈലാസപർവ്വതം കണ്ടു.
തസ്യാഭ്യാശേ തു ദദൃശുര്നരനാരായണാശ്രമമ്। ഉപേതം പാദപൈര്ദിവ്യൈഃ സദാപുഷ്പഫലോപഗൈഃ
അതിനടുത്ത്, ദിവ്യവൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പൂക്കളും പഴങ്ങളും കായ്ക്കുന്ന നരനാരായണാശ്രമം അവർ കണ്ടു.