തത്ര സാഗരഗാ ഹ്യാപഃ കീര്യമാണാഃ സമന്തതഃ। പ്രാദുരാസന്സകലുഷാഃ ഫേനവത്യോ വിശാംപതേ
അവിടെ, മഹാരാജാവേ, സമുദ്രജലങ്ങൾ പോലെ അശുദ്ധവും അകത്തു കഫവും നിറഞ്ഞതുമായ വെള്ളം എല്ലാടവും ഒഴുകി.
വഹന്ത്യോ വാരി ബഹുലം ഫേനോഡുപപരിപ്ലുതമ്। പരിസമസ്രുര്മഹാശബ്ദാഃ പ്രകര്ഷന്ത്യോ മഹീരുഹാന്
പൊണ്പും കച്ചവടവസ്തുക്കളും നിറഞ്ഞു, അതിവേഗം ഒഴുകുന്ന വെള്ളം വലിയ ശബ്ദത്തോടെ മരങ്ങൾ വേരോടെ പറിച്ചെടുത്തു.
തസ്മിന്നുപരതേ ശബ്ദേബാതേ ച സമതാം ഗതേ। ഗതേ ഹ്യമ്ഭസി നിമ്നാനി പ്രാദുര്ഭൂതേ ദിവാകരേ
ശബ്ദവും കാറ്റും ശാന്തമായപ്പോൾ, വെള്ളം താഴുകയും സൂര്യൻ തെളിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ കാണപ്പെട്ടു.
നിര്ജഗ്മുസ്തേ ശനൈഃ സര്വേ സമാജഗ്മുശ്ച ഭാരത। പ്രതസ്ഥിരേ പുനര്വീരാഃ പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, അവർ എല്ലാവരും പതിയെ പുറത്തു വന്നു, ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും വീരന്മാർ വീണ്ടും ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ പ്രയാതമാത്രേഷു പാണ്ഡവേഷു മഹാത്മസു। പദ്ഭ്യാമനുചിതാ ഗന്തും ദ്രൌപദീ സമുപാവിശത്
അപ്പൊഴ് മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർ യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, കാലിൽ നടക്കാൻ കഴിയാതെ ദ്രൗപദി അവിടെ ഇരുന്നുപോയി.
ശ്രാന്താ ദുഃഖപരീതാ ച വാതവര്ഷേണ തേന ച। സൌകുമാര്യാച്ച പാഞ്ചാലീ സംമുമോഹ തപസ്വിനീ
കഠിനമായ കാറ്റും മഴയും സഹിച്ച്, ദുഃഖത്തിൽ തളർന്നു, അത്യന്തം സൌമ്യയായ പാഞ്ചാലി ക്ഷീണിച്ച് ബോധംകെട്ടുപോയി.
സാ കമ്പമാനാ മോഹേന ബാഹുഭ്യാമസിതേക്ഷണാ। രവൃത്താഭ്യാമനുരൂപാഭ്യാമൂരൂ സമവലമ്ബത
ബോധംകെട്ട് വിറയച്ച്, കറുത്ത കണ്ണുകൾ അലയുമ്പോൾ, അമ്പുപോല വളഞ്ഞ തണ്ടുകൾ പോലെ ഇരുവശത്തും കൈകൾ വെച്ച് അവൾ താങ്ങെടുത്തു.
ആലമ്ബമാനാ സഹിതാവൂരൂ ഗജകരോപമൌ। രപപാത സഹസാ ഭൂമൌ വേപന്തീ കദലീ യഥാ
ആനയുടെ തണ്ടുകൾ പോലെയുള്ള ഇരുവശത്തും ചേർന്ന തണ്ടുകൾ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, അവൾ വാഴക്കൊമ്പ് പോലെ വിറയിച്ച് പെട്ടെന്ന് നിലത്ത് വീണുപോയി.
താം പതന്തീം വരാരോഹാം ഭജ്യമാനാം ലതാമിവ। നകുലഃ സമഭിദ്രുത്യ പരിജഗ്രാഹ വീര്യവാന്
അവൾ വീഴുമ്പോൾ, അതുല്യമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ദ്രൗപദി തളർന്ന ഒരു വള്ളി പോലെ ഒടുങ്ങുമ്പോൾ, വീര്യശാലിയായ നകുലൻ ഓടിയെത്തി അവളെ പിടിച്ചു.
രാജന്പാഞ്ചാലരാജസ്യ സുതേയമസിതക്ഷണാ। ശ്രാന്താ നിപതിതാ ഭൂമൌ താമവേക്ഷസ്വ ഭാരത
രാജാവേ, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ ഈ കറുത്ത കണ്ണുള്ള മകൾ ക്ഷീണിച്ച് നിലത്ത് വീണിരിക്കുന്നു; ഭാരതാ, നീ അവളെ നോക്കൂ.
അദുഃഖാര്ഹാ പരം ദുഃഖം പ്രാപ്തേയം മൃദുഗാമിനീ। ആശ്വാസയ മഹാരാജ താമിമാം ശ്രമകര്ശിതാമ്
ദുഃഖം അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ലാത്ത ഈ സൌമ്യയായ ദ്രൗപദി അത്യന്തം ദുഃഖത്തിലാണു്; മഹാരാജാവേ, ഈ ക്ഷീണിച്ചവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കൂ.
രാജാ തു വചനാത്തസ്യ ഭൃശം ദുഃഖസമന്വിതഃ। ഭീമശ്ച സഹദേവശ്ച സഹസാ സമുപാദ്രവന്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവും, ഭീമനും സഹദേവനും, അതീവ ദുഃഖത്തോടെ ഉടൻ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി.
താമവേക്ഷ്യതു കൌന്തേയോ വിവര്ണവദനാം കൃശാമ്। അങ്കമാനീയ ധര്മാത്മാ പര്യദേവയദാതുരഃ
കുന്തിയുടെ മകൻ അവളെ നോക്കിയപ്പോൾ, മുഖം വാടിയും ക്ഷീണിച്ചും കിടക്കുന്ന ദ്രൗപദിയെ അങ്കത്തിലേറ്റി, ധാർമ്മികനായ യുദിഷ്ഠിരൻ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.
കഥം വേശ്മസു ഗുപ്തേഷു സ്വാസ്തീര്ണശയനോചിതാ। ഭൂമൌ നിഷതിതാ ശേതേ സുഖാര്ഹാ വരവര്ണിനീ
സുരക്ഷിതമായ മുറികളിൽ മൃദുലമായ കിടക്കയിൽ കിടക്കാൻ പതിവുള്ള ഈ മനോഹരവണ്ണയുള്ള ദ്രൗപദി, ഇന്ന് എങ്ങനെ നിലത്ത് വീണു കിടക്കുന്നു?
സുകുമാരൌ കഥം പാദൌ മുഖം ച കമലപ്രഭമ്। മത്കൃതേഽദ്യ വരാര്ഹായാഃ ശ്യാമതാം സമുപാഗതമ്
സൗമ്യമായ കാലുകളും താമരപോലുള്ള മുഖവും, ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനു അർഹയായ ദ്രൗപദിയുടെ അവയവങ്ങൾ, ഇന്നെന്തുകൊണ്ടാണ് എന്റെ കാരണത്താൽ കറുത്തുപോയത്?
കിമിദം ദ്യൂതകാമേന മയാ കൃതമബുദ്ധിനാ। ആദായ കൃഷ്ണാം ചരതാ വനേ മൃഗഗണാകുലേ
ഈ കാട്ടിൽ കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞിടത്ത് കൃഷ്ണയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത്, എന്റെ ജുവാരാസക്തിയും അവിവേകവും കൊണ്ടല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്?
സുഖം പ്രാപ്സ്യസി കല്യാണി പാണ്ഡവാന്പ്രാപ്യ വൈ പതീന്। ഇതിദ്രുവദരാജേന പിത്രാ ദത്താഽയതേക്ഷണാ
പാണ്ഡവന്മാരെ ഭർത്താക്കളായി ലഭിച്ചാൽ നീ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും എന്ന് ഉറപ്പോടെ രാജാവായ അച്ഛൻ നിന്നെ എനിക്ക് നൽകി പറഞ്ഞിരുന്നു, ഭദ്രയായ ദ്രൗപദി.
തത്സര്വമാനവാപ്യേയം ശ്രമശോകാദ്വികര്ശിതാ। ശേതേ നിപതിതാ ഭൂമൌ പാപസ്യ മമ കര്മഭിഃ
എന്നാൽ, അതൊക്കെയുണ്ടായിട്ടും, എന്റെ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടു ദ്രൗപദി കഷ്ടവും ദുഃഖവും അനുഭവിച്ച് നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്നു.
തഥാ ലാലപ്യമാനേ തു ധര്മരാജേ യുധിഷ്ഠിരേ। ധൌമ്യപ്രഭൃതയഃ സര്വേ തത്രാജഗ്മുര്ദ്വിജോത്തമാഃ
അങ്ങനെ ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ധൌമ്യനും മറ്റു മഹർഷിമാരും അവിടെ എത്തി.
തേ സമാശ്വാസയാമാസുരാശീര്ഭിശ്ചാപ്യപൂജയന്। രാക്ഷോഘ്നാംശ്ച തഥാ മന്ത്രാഞ്ജേപുശ്ചക്രുശ്ച തേ ക്രിയാഃ
അവർ ദ്രൗപദിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി, ദുഷ്ടാത്മാക്കളെ അകറ്റാൻ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി, ശാന്തിക്കായി കർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
പഠ്യമാനേഷു മന്ത്രേഷു ശാന്ത്യര്ഥം പരമര്ഷിഭിഃ। സ്പൃശ്യമാനാ കരൈഃ ശീതൈഃ പാണ്ഡവൈശ്ച മുഹുര്മുഹുഃ
മഹർഷിമാർ ശാന്തിക്ക് മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലുമ്പോഴും, പാണ്ഡവന്മാർ തണുത്ത കൈകളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അവളെ തൊടുമ്പോഴും,
സേവ്യമാനാ ച ശീതേന ജലമിശ്രേണ വായുനാ। പാഞ്ചാലീ സുഖമാസാദ്യ ലേഭേ ചേതഃ ശനൈഃ ശനൈഃ
തണുത്ത വെള്ളം കലർന്ന കാറ്റ് അവളെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, പാഞ്ചാലി ക്രമേണ ആശ്വാസം ലഭിച്ച് ബോധം തിരിച്ചുവന്നു.
പരിഗൃഹ്യച താം ദീനാം കൃഷ്ണാമജിനസംസ്തരേ। പാര്ഥാ വിശ്രാമയാമാസുര്ലബ്ധസംജ്ഞാം തപസ്വിനമ്
അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, കൃഷ്ണയെ മയില്പട്ടുപിടിച്ചിരുന്ന മൃഗച്ചർമ്മത്തിൽ ഇരുത്തി, പാണ്ഡവന്മാർ അവളെ വിശ്രമിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.
തസ്യാ യമൌ രക്തതലൌ പാദൌ പൂജിതലക്ഷണൌ। കരാഭ്യാം കിണജാതാഭ്യാം ശനകൈഃ സംവവാഹതുഃ
രക്തവര്ണമുള്ള പാദങ്ങളുമായി, പൂജ്യമായ അടയാളങ്ങളുള്ള കൃഷ്ണയുടെ കാലുകൾ, ഇരട്ട സഹോദരന്മാർ തങ്ങളുടെ കുരു പിടിച്ച കൈകളാൽ പതുക്കെ മസാജ് ചെയ്തു.
പര്യാശ്വാസയദപ്യേനാം ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഉവാച ച കുരുശ്രേഷ്ഠോ ഭീമസേനമിദം വചഃ
ധർമ്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; പിന്നെ കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം ഭീമസേനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബഹവഃ പര്വതാ മീമ വിഷമാ ഹിമദുര്ഗമാഃ। തേഷു കൃഷ്ണാ മഹാബാഹോ കഥം നു വിചരിഷ്യതി
ഇവിടെ അനേകം പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്, മഹാബാഹുവേ, അവയെല്ലാം കഠിനവും ഹിമം നിറഞ്ഞതുമാണ്; കൃഷ്ണ ഇവിടെയിലൂടെ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കും?
ത്വാം രാജന്രാജപുത്രീം ച യമൌ ച പുരുഷര്ഷഭ। സ്വയം നേഷ്യാമി രാജേനദ്ര മാ വിഷാദേ മനുഃ കൃഥാഃ
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നെയും രാജകുമാരിയെയും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരെയും തന്നെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകാം; മനസ്സിൽ വിഷാദം വരുത്തരുത്.
അഥവാ യോ മയാ ജാതോ വിഹഗോ മദ്ബലോപമഃ। വഹേദനഘ സര്വാന്നോ വചനാത്തേ ഘടോത്കചഃ
അല്ലെങ്കിൽ, എന്റെ ശക്തിക്ക് തുല്യമായ, പക്ഷിയെപ്പോലെ ജനിച്ച എന്റെ മകൻ ഘടോത്സ്കചൻ, നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ നമ്മെ എല്ലാവരെയും ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകും.
ധര്മജ്ഞോ ബലവാഞ്ശൂരഃ സദ്യോ രാക്ഷസപുങ്ഗവഃ। ഭക്തോഽസ്മാനൌരസഃ പുത്രോ നേതുമര്ഹതി മാതരമ്
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും, ശക്തനും, വീരനുമായ, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ എന്റെ സ്വന്തം മകൻ, അമ്മയെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകാൻ യോഗ്യനാണ്.
തവ ഭീമ സുതേനാഹം നീതോ ഭീമപരാക്രമ। അക്ഷതഃ സഹ പാഞ്ചാല്യാ ഗച്ഛേയം ഗന്ധമാദനമ്
നിന്റെ മകനായ ഭീമ, ഭീമന്റെ വീര്യത്തോടെ, ഞാൻ ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം യാതൊരു ദോഷവും കൂടാതെ ഗന്ധമാദന പർവതത്തിലെത്തും.