തം ദൃഷ്ട്വാ ജ്വലമാനശ്രീര്ഭഗവാന്ഹവ്യവാഹനഃ। നഷ്ടതേജാഃ സമഭവത്തസ്യ തേജോഭിഭര്ത്സിതഃ
ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സോടെ ദേവനായ ഹവ്യവാഹനനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ തേജസിൽ അമർദ്ദിതനായി, തന്റെ തേജസ് നഷ്ടപ്പെട്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വരദം ദേവം വിഷ്ണും ദേവഗണേശ്വരമ്। പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതോ ഭൂത്വാ നമസ്കൃത്യ ച വജ്രഭൃത്। പ്രാഹ വാക്യം തതസ്തത്ത്വം യതസ്തസ്യ ഭയം ഭവേത്
വരദായകനായ ദേവനായ വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ അധിപനായ ഇന്ദ്രൻ കയ്യുകൂപ്പി, തലവാങ്ങി നമസ്കരിച്ചു, തന്റെ ഭയത്തിന്റെ കാര്യം പറഞ്ഞു.
ജാനാമി തേ ഭയം ശക്ര ദൈത്യേന്ദ്രാന്നരകാത്തതഃ। ഐന്ദ്രം രപ്രാര്ഥയതേ സ്ഥാനം തപഃസിദ്ധേന കര്മണാ
ഇന്ദ്രനേ, നരകാസുരൻ എന്ന ദൈത്യാധിപതിയുടെ തപസ്സിന്റെ ഫലത്തിൽ ഇന്ദ്രപദം നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിൽ നിന്നുള്ള നിന്റെ ഭയം എനിക്ക് അറിയാം.
സോഹമേനം തവ പ്രീത്യാ തപഃസിദ്ധമപി ധ്രുവമ്। വിയുനജ്മി ദേഹാദ്ദേവേനദ്ര മുഹൂര്തം പ്രതിപാലയ
അതിനാൽ, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ, തപസ്സിലൂടെ ശക്തനായിരുന്നാലും, ഞാൻ അവനെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തും. ഇന്ദ്രനേ, ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക.
തസ്യ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാഃ പാണിനാ ചേതനാം ഹരത്। സ പപാത തതോ ഭൂമൌ ഗിരിരാജ ഇവാഹതഃ। തസ്യൈതദസ്ഥിസംഘാതം മായാവിനിഹതസ്യ വൈ
വലിയ തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു തന്റെ കൈകൊണ്ട് അവന്റെ ജീവൻ എടുത്തു; അവൻ ഒരു പർവ്വതാധിപൻ വീഴുന്നതുപോലെ നിലത്തേക്ക് വീണു. മായാവാനായവനാൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ട അവന്റെ അസ്ഥികളുടെ കൂമ്പാരമാണ് ഇത്.
ഇദം ദ്വിതീയമപരം വിഷ്ണോ കര്മ പ്രകാശതേ
വിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റൊരു, രണ്ടാം മഹത്തായ കൃത്യം ഇതാണ്.
നഷ്ടാ വസുമതീ കൃത്സ്നാ പാതാലേ ചൈവ മജ്ജിതാ। പുനരുദ്ധരിതാ തേന വാരാഹേണൈകശൃങ്ഗിണാ
സമസ്ത ഭൂമി അപ്രത്യക്ഷമായി, പാതാളത്തിൽ മുങ്ങി; പിന്നെ ഏകശൃംഗിയായ വാരാഹമൂർത്തിയായി അവൻ അതിനെ വീണ്ടും ഉയർത്തി.
മഗവന്വിസ്തരേണേമാം കഥാം കഥയ തത്ത്വതഃ
മഘവൻ, ഈ കഥ സത്യസന്ധമായി വിശദമായി പറയുക.
കഥം തേന സുരേശേന നഷ്ടാ വസുമതീ തദാ। യോജനാനാം ശതം ബ്രഹ്മന്പുനരുദ്ധരിതാ തദാ
ബ്രഹ്മനേ, അപ്പോൾ ദേവാധിപൻ എങ്ങനെ ആ നഷ്ടപ്പെട്ട ഭൂമിയെ, നൂറു യോജന ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ഉയർത്തി?
കേന ചൈവ പ്രകാരേണ ജഗതോ ധരണീ ധ്രുവാ। ശിവാ ദേവീ മഹാഭാഗാ സര്വസസ്യപ്രരോഹിണീ। കസ്യ ചൈവ പ്രഭാവാദ്ധി യോജനാനാം ശതം ഗതാ
ലോകത്തിന്റെ ധാരയായ, ശുഭയുള്ള, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ, എല്ലാ വിളവിനും കാരണമാകുന്ന ഭൂമിദേവി എങ്ങനെ, ആരുടെ ശക്തിയാൽ, നൂറു യോജന ദൂരത്ത് പോയി?
ശ്രോതും വിസ്തരശഃ സര്വം ത്വം ഹി തസ്യ പ്രതിശ്രയഃ
ഇതെല്ലാം വിശദമായി കേൾക്കാൻ നീയാണ് യോജിച്ച അഭയം.
യത്തേഽഹം പരിപൃഷ്ടോഽസ്മി കഥാമേതാം യുധിഷ്ഠിര। തത്സര്വമഖിലേനേഹ ശ്രൂയതാം മമ ഭാഷതഃ
നീ എന്നോട് ഈ കഥയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചതിനാൽ, യുദിഷ്ഠിര, ഞാൻ അതിന്റെ മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും ഇപ്പോൾ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
പുരാ കൃതയുഗേ താത വര്തമാനേ ഭയംകരേ। യമത്വം കാരയാമാസ ആദിദേവഃ പുരാതനഃ
പ്രിയനായവനേ, പുരാതനമായ കൃതയുഗത്തിലെ ആ ഭയങ്കരമായ കാലത്ത് ആദിദേവൻ യമന്റെ നിയമം സ്ഥാപിച്ചു.
യമത്വം കുര്വതസ്തസ്യ ദേവദേവസ്യ ധീമതഃ। ന തത്ര മ്രിയതേ കശ്ചിജ്ജായതേ വാ തഥാഽച്യുത
ആ ദൈവദേവനായ ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ യമന്റെ നിയമം നടപ്പാക്കിയപ്പോൾ, അച്ച്യുത, അവിടെ ആരും മരിച്ചില്ല, ആരും ജനിച്ചുമില്ല.
വര്ധന്തേ പക്ഷിസങ്ഘാശ്ച തഥാ പശുഗവേഡകമ്। ഗവാശ്വം ച മൃഗാശ്ചൈവ സര്വേ തേ പിശിതാശനാഃ
പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളും, പശുക്കളുടെയും ആടുകളുടെയും കൂട്ടങ്ങളും, പശുക്കളും കുതിരകളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും—ഇവയെല്ലാം മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവരായി അനേകമായി വർദ്ധിച്ചു.
തഥാ പുരുഷശാര്ദൂല മാനുപാശ്ച പരംതപ। സഹസ്രശോ ഹ്യയുതശോ വര്ധന്തേ സലിലം യഥാ
മനുഷ്യരും അങ്ങനെ തന്നെ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ആയിരക്കണക്കിന്, പതിനായിരക്കണക്കിന് വെള്ളംപോലെ വർദ്ധിച്ചു.
ഏതസ്മിന്സംകുലേ താത വര്തമാനേ ഭയംകരേ। അതിഭാരാദ്വസുമതീ യോജനാനാം ശതം ഗതാ
അങ്ങനെയുള്ള ആ കലഹഭരിതവും ഭയങ്കരവുമായ സമയത്ത്, പ്രിയനായവനേ, ഭൂമി അതിയായ ഭാരത്തിൽ ഒതുങ്ങി നൂറു യോജന ദൂരം താഴേക്ക് മുങ്ങി.
സാ വൈ വ്യഥിതസര്വാങ്ഗീ ഭാരേണാക്രാന്തചേതനാ। നാരായണം വരം ദേവം പ്രപന്നാ ശരണം ഗതാ
അവളുടെ ശരീരമാകെ വേദനയോടെ, മനസ്സ് ഭാരത്തിൽ തളർന്ന അവൾ, നാരായണനെന്ന മഹാദേവനിൽ അഭയം തേടി.
ഭഗവംസ്ത്വത്പ്രസാദാദ്ധി തിഷ്ഠേയം സുചിരം ത്വിഹ। ഭാരേണാസ്മി സമാക്രാന്താ ന ശക്നോസ്മി സ്മ വര്തിതുമ്
"പ്രഭോ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ഇവിടെ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കട്ടെ; ഈ ഭാരത്തിൽ ഞാൻ തളർന്നിരിക്കുന്നു, ഇനി സഹിക്കാനാവുന്നില്ല."
മമേമം ഭഗവന്ഭാരം വ്യപനേതും ത്വമര്ഹസി। ശരണാഗതാഽസ്മി തേ ദേവ പ്രസാദം കുരു മേ വിഭോ
"ഭഗവനേ, എന്റെ ഈ ഭാരമെടുത്ത് നീയല്ലാതെ ആരും കഴിയില്ല; ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു, ദൈവമേ, ദയവായി എനിക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകണം."
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഭഗവാനക്ഷരഃ പ്രഭുഃ। പ്രോവാച വചനം ഹൃഷ്ടഃ ശ്രാവ്യാരസമീരിതമ്
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട അക്ഷരനായ പ്രഭു സന്തോഷത്തോടെ, മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ന തേ മഹി ഭയം കാര്യം ഭാരാര്തേ വസുധാരിണി। അയമേവം തഥാ കുര്മി യഥാ ലധ്വീ ഭവിഷ്യസി
"ഭൂമിദേവി, ഭാരമേറ്റിരിക്കുന്നവളേ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യാം, നീ വീണ്ടും ലഘുവാകും."
സ താം വിസര്ജയിത്വാ തു വസുധാം ശൈലകുണ്ഡലാമ്। തതോ വരാഹഃ സംവൃത്ത ഏകശൃങ്ഗോ മഹാദ്യുതിഃ
പർവതങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഭൂമിയെ വിടവാങ്ങിച്ച ശേഷം, അവൻ ഏകശൃംഗം ഉള്ള മഹാ പ്രകാശമുള്ള ഒരു വരാഹനായി മാറി.
രക്താഭ്യാം നയനാഭ്യാം തു ഭയമുത്പാദയന്നിവ। ധൂമം ച ജ്വലയഁല്ലക്ഷ്മ്യാ തത്ര ദേശേ വ്യവര്ധത
രക്തംപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ ഭയം ഉണർത്തുന്നതുപോലെയും, പുകയും ജ്വാലയും പുറത്ത് വിടുന്നതുപോലെയും, ലക്ഷ്മി അവിടം വളർന്നു.
സ ഗൃഹീത്വാ വസുമതീം ശൃങ്ഗേണൈകേന ഭാസ്വതാ। യോജനാനാം ശതം വീര സമുദ്ധരതി സോഽക്ഷരഃ
അക്ഷരനായവൻ തന്റെ ദീപ്തിയുള്ള ഏകശൃംഗത്തിൽ ഭൂമിയെ പിടിച്ച്, വീരനേ, നൂറു യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർത്തി.
തസ്യാം ചോദ്ധാര്യമാണായാം സംക്ഷോഭഃ സമജായത। ദേവാഃ സംക്ഷുഭിതാഃ സര്വേ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ
അവളെ ഉയർത്തുമ്പോൾ വലിയ കലഹം ഉണ്ടായി; എല്ലാ ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും അശാന്തരായി.
ഹാഹാഭൂതമഭൂത്സര്വം ത്രിദിവം വ്യോമ ഭൂസ്തഥാ। ന പര്യവസ്ഥിതഃ കശ്ചിദ്ദേവോ വാ മാനുഷോപി വാ
ആകാശവും ഭൂമിയും സ്വർഗ്ഗലോകവും മുഴുവൻ 'ഹാ ഹാ' എന്ന നിലവിളികളാൽ നിറഞ്ഞു; ആരും, ദേവന്മാരോ മനുഷ്യരോ, സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊണ്ടില്ല.
തതോ ബ്രഹ്മാണമാസീനം ജ്വലമാനമിവ ശ്രിയാ। ദേവാഃ സര്ഷിഗണാശ്ചൈവ ഉപതസ്ഥുരനേകശഃ
ശ്രീയിൽ പ്രകാശം പകർന്നുകൊണ്ട് ഇരുന്ന ബ്രഹ്മാവിനോടാണ് ദേവന്മാരും ഋഷിമാരുടെ കൂട്ടങ്ങളും പലവിധത്തിൽ സമീപിച്ചത്.
ഉപസര്പ്യ ച ദേവേശം ബ്രഹ്മാണം ലോകസാക്ഷികമ്। ഭൂത്വാ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ വാക്യമുച്ചാരയംസ്തദാ
അപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ലോകസാക്ഷിയായ ബ്രഹ്മാവിനടുത്ത് ചെന്നു, കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ലോകാഃ സംക്ഷുഭിതാഃ സര്വേ വ്യാകുലം ച ചരാചരമ്। സമുദ്രാണാം ച സംക്ഷോഭസ്ത്രിദശേശ പ്രകാശതേ
എല്ലാ ലോകങ്ങളും അശാന്തമാണ്, ചലനമുള്ളതും നിലനിൽക്കുന്നതുമായ സകല ജീവികളും വിഷമത്തിലാണ്. അമരേശ്വരാ, സമുദ്രങ്ങൾ പോലും കലങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ഇതെല്ലാം വ്യക്തമാണ്.