യസ് ബാഹുബലേ തുല്യഃ പ്രഭാവേ ച പുരംദരഃ। ജവേ വായുര്മുഖേ സോമഃ ക്രോധേ മൃത്യുഃ സനാതനഃ
ഭുജബലത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനും, തേജസ്സിൽ പുരന്ദരനോടു തുല്യനും, വേഗത്തിൽ വായുവിനോടു തുല്യനും, വാക്കിൽ സോമനോടു തുല്യനും, കോപത്തിൽ ശാശ്വതമായ മരണത്തോടു തുല്യനുമാണ് അവൻ.
തേ വയം തം നരവ്യാഘ്രം സര്വേവീര ദിദൃക്ഷവഃ। പ്രവേക്ഷ്യാമോ മഹാബാഹോ പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്
നാം എല്ലാവരും, മഹാബാഹുവേ, ആ പുരുഷസിംഹനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും.
വിശാലാ ബദരീ യത്രനരനാരായണാശ്രമഃ। തം സദാഽധ്യുഷിതം യക്ഷൈര്ദ്രക്ഷ്യാമോ ഗിരിസുത്തമമ്
വിസാലമായ ബദരിയും, നരനാരായണരുടെ ആശ്രമവും അവിടെയുണ്ട്. യക്ഷന്മാർ എപ്പോഴും വസിക്കുന്ന ആ ഉന്നതപർവതം നാം കാണും.
കുബേരനലിനീം രമ്യാം രാക്ഷസൈരഭിസേവിതാമ്। പദ്ഭിരേവ ഗമിഷ്യാമസ്തപ്യഭാനാ മഹത്തപഃ
കുബേരന്റെ മനോഹരമായ നളിനി, രാക്ഷസന്മാർ സേവിക്കുന്നതും, വലിയ തപസ്സുകാരൻ പ്രകാശിക്കുന്നതും, നാം കാലിൽ നടക്കവെ കാണാൻ പോകുന്നു.
നാതപ്തതപസാ ശക്യോ ഗന്തും ദേശോ വൃകോദര। ന നൃശംസേന ലുബ്ധേന നാപ്രശാന്തേന ഭാരത
ഭാരതാ, വൃക്കോദരാ, തപസ്സു ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവനും, ക്രൂരനും, അത്യല്പംകൊണ്ടും, മനസ്സു ശാന്തമല്ലാത്തവനും ഈ സ്ഥലത്ത് എത്താൻ കഴിയില്ല.
തത്ര സര്വേഗമിഷ്യാമോ ഭീമാര്ജുപദൈഷിണഃ। സായുധാ ബദ്ധനിസ്ത്രിംശാഃ സാര്ധം വിപ്രൈര്മഹാവ്രതൈഃ
അവിടെ, ഭീമനും അർജുനനും മുന്നോട്ട് പോകുന്ന നമ്മളൊക്കെയും ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച്, വാൾ കെട്ടി, മഹാനിഷ്ഠയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം പോകും.
മക്ഷികാദംശമശകാന്സിംഹാന്വ്യാഘ്രാന്സരീസൃപാന്। പ്രാപ്നോത്യനിയതഃ പാര്ഥ നിയതസ്താന്ന പശ്യതി
പാർത്താ, നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവൻ കിടക്ക, ഈച്ച, കൊതുക്, സിംഹം, കടുവ, പാമ്പ് എന്നിവയെ നേരിടേണ്ടി വരും; എന്നാൽ നിയന്ത്രിതനായവൻ അവയെ കാണുകയില്ല.
തേ വയം നിയതാത്മാനഃ പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്। പ്രവേക്ഷ്യാമോ മിതാഹാരാ ധനംജയദിദൃക്ഷവഃ
നമ്മൾ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച്, അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ധനഞ്ജയനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
ദ്രഷ്ടാരഃ പര്വതാഃ സര്വേ നദ്യഃ സപുരകാനനാഃ। തീര്ഥാനി ചൈവ ശ്രീമന്തി സ്പൃഷ്ടം ച സലിലം കരൈഃ
എല്ലാ പർവതങ്ങളും, നഗരങ്ങളോടുകൂടിയ നദികളും, കാടുകളും, മഹിമയുള്ള തീർത്ഥങ്ങളും നമ്മൾ കാണും; അവയുടെ വെള്ളം കൈകൊണ്ട് സ്പർശിക്കും.
പര്വതം മന്ദരം ദിവ്യമേഷ പന്ഥാഃ പ്രയാസ്യതി। സമാഹീതാ നിരുദ്വിഗ്നാഃ സര്വേ ഭവത പാണ്ഡവാഃ
ഈ വഴി ദിവ്യമായ മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് നയിക്കും; പാണ്ഡവന്മാരെല്ലാവരും മനസ്സു സമാധാനത്തോടെ, ഭയമില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ.
അയം ദേവനിവാസോ വൈ ഗന്തവ്യോ വോ ഭവിഷ്യതി। ഋഷീണാം ചൈവ ദിവ്യാനാം നിവാസഃ പുണ്യകര്മണാം
ഇവിടെയാണ് ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം; പുണ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ദിവ്യർഷിമാരുടെ വാസവുമിതാണ്, നിങ്ങളുടേയും ലക്ഷ്യം ഇതായിരിക്കും.
ഏഷാ ശിവജലാ പുണ്യാ യാതി സൌമ്യ മഹാനദീ। ബദരീപ്രഭവാ രാജന്ദേവര്ഷിഗണസേവിതാ
സൗമ്യാ, ഈ മഹാനദി ശുദ്ധജലംകൊണ്ടു പുണ്യമുള്ളതും, ബദരിയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവം, ദേവർഷിമാരുടെ കൂട്ടം ഇവിടെയെത്തുന്നു.
ഏഷാ വൈഹായസൈര്നിത്യം വാലഖില്യൈര്മഹാത്മഭിഃ। അര്ചിതാ ചോപയാതാ ച ഗന്ധര്വൈശ്ച മഹാത്മഭിഃ
വൈഹായസങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ വാലഖില്യന്മാർ ഈ നദിയെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു; മഹാത്മാക്കളായ ഗന്ധർവന്മാരും ഇവിടെയെത്തുന്നു.
അത്രസാമ സ്മ ഗായന്തി സാമഗാഃ പുണ്യനിഃസ്വനാഃ। മരീചിഃ പുലഹശ്ചൈവ ഭൃഗുശ്ചൈവാങ്ഗിരാസ്തഥാ
ഇവിടെ, സാംഗീതം പാടുന്നവർ പുണ്യമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ സാമഗാനങ്ങൾ പാടുന്നു; മരീചി, പുലഹ, ഭൃഗു, അങ്കിരാസ് ഇവിടെയുണ്ട്.
അത്രാഹ്നികം സുരശ്രേഷ്ഠോ ജപതേ സമരുദ്ഗണഃ। സാധ്യാശ്ചൈവാശ്വിനൌ ചൈവ പരിധാവന്തി തം തദാ
ഇവിടെ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ മരുത്ഗണങ്ങളോടൊപ്പം അഹ്നികം ജപിക്കുന്നു; സാദ്ധ്യന്മാരും അശ്വിനികളും അപ്പോൾ അവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ചന്ദ്രമാഃ സഹ സൂര്യേണ ജ്യോതീഷി ച ഗ്രഹൈഃ സഹ। അഹോരാത്രവിഭാഗേന നദീമേനാമനുവ്രജന്
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും, നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും, പകലും രാത്രിയും അനുസരിച്ച് ഈ നദിയെ പിന്തുടരുന്നു.
ഏതസ്യാഃ സലിലം മൂര്ധ്നി വൃഷാങ്കഃ പര്യധാരയത്। ഗങ്ഗാദ്വാരേ മഹാഭാഗ യേന ലോകസ്ഥിതിര്ഭവേത്
ഗംഗാവാതിലിൽ, മഹാഭാഗനായ വൃഷധ്വജൻ ഈ നദിയുടെ വെള്ളം തൻ്റെ തലയിൽ ചൊരിഞ്ഞു; അതിനാൽ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു.
ഏതാം ഭഗവതീം ദേവീം ഭവന്തഃ സര്വ ഏവ ഹി। പ്രയതേനാത്മനാ താത പ്രതിഗമ്യാഭിവാദത
പ്രിയരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ഈ ഭാഗ്യവതിയായ ദേവിയെ സമീപിച്ച് വന്ദനം ചെയ്യണം.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ലോമശസ്യ മഹാത്മനഃ। ആകാശഗങ്ഗാം പ്രയതാഃ പാണ്ഡവാസ്തേഽഭ്യവാദയന്
മഹാത്മാവായ ലോമശൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പാണ്ഡവർ ശുദ്ധരായി ആകാശഗംഗയെ വന്ദിച്ചു.
അഭിവാദ്യ ച തേ സര്വേ പാണ്ഡവാ ധര്മചാരിണഃ। പുനഃ പ്രയാതാഃ സംഹൃഷ്ടാഃ സര്വൈര്ഋഷിഗണൈഃ സഹ
അവരെല്ലാവരും, ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാണ്ഡവർ, വന്ദനം ചെയ്ത ശേഷം, എല്ലാ ഋഷിമാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും യാത്ര തുടർന്നു.
തതോ ദൂരാത്പ്രകാശന്തം പാണ്ഡുരം മേരുസംനിഭമ്। ദദൃശുസ്തേ നരശ്രേഷ്ഠാ വികീര്ണം സര്വതോദിശമ്
അപ്പോൾ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായ അവർ ദൂരത്ത് നിന്ന് മേരുപർവതംപോലെയുള്ള വെളുത്ത പ്രകാശമുള്ളത് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു.
താന്പ്രഷ്ടുകാമാന്വിജ്ഞായ പാണ്ഡവാന്സ തു ലോമശഃ। ഉവാച വാക്യം വാക്യജ്ഞഃ ശൃണുധ്വം പാണ്ഡുനന്ദനാഃ
പാണ്ഡവർ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു മനസ്സിലാക്കി, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ലോമശൻ പറഞ്ഞു: 'പാണ്ഡുപുത്രന്മാരേ, കേൾക്കൂ.'
ഏതദ്വികീര്ണം സുശ്രീമത്കൈലാസശിഖരോപമമ്। യത്പശ്യസി നരശ്രേഷ്ഠ പര്വതപ്രതിമം സ്ഥിതമ്
ഇവിടെ നീ കാണുന്ന ഈ പർവ്വതത്തെപ്പോലെയുള്ള, മനോഹരമായും കയിലാസം പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തെപ്പോലെയും തിളങ്ങുന്ന ഈ ചിതറിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തു, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അതാണ്.
ഏതാന്യസ്ഥീനി ദൈത്യസ്യ നരകസ്യ മഹാത്മനഃ। പര്വതപ്രതിമം ഭാതി പര്വതപ്രസ്തരാശ്രിതമ്
ഇവ, മഹാത്മാവായ നരകാസുരന്റെ അസ്ഥികളാണ്. പർവ്വതത്തിന്റെ ശിലകളിൽ വിശ്രമിച്ച്, ഒരു പർവ്വതംപോലെ തിളങ്ങുന്നു.
പുരാതനേന ദേവേന വിഷ്ണുനാ പരമാത്മനാ। രദൈത്യോ വിനിഹതസ്തേന സുരരാജഹിതൈഷിണാ
പഴയകാലത്ത്, ദേവന്മാരുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച പരമാത്മാവായ വിഷ്ണു ആ ദൈത്യനെ സംഹരിച്ചു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി തപസ്തപ്യന്മഹാമനാഃ। ഐനദ്രം പ്രാര്ഥയതേ സ്ഥാനം തപഃസ്വാധ്യായവിക്രമാത്
അവൻ മഹാനായ മനസ്സോടെ പത്ത് ആയിരം വർഷം കഠിനതപം അനുഷ്ഠിച്ചു, തപസ്സും സ്വാധ്യായവും വീര്യവും കൊണ്ട് ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
തപോബലേന മഹതാ ബാഹുവേഗബലേന ച। നിത്യമേവ ദുരാധര്ഷോ ധര്ഷയന്സ ദിതേഃ സുതഃ
തപസ്സിന്റെ വലിയ ശക്തിയാൽ, കൈകളുടെ ബലത്താൽ, ദിതിയുടെ മകനായ അവൻ എപ്പോഴും ജയിക്കാനാവാത്തവനായി, എല്ലായ്പ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ വെല്ലുവിളിച്ചു.
സ തു തസ്യ ബലം ജ്ഞാത്വാ ധര്മേ ച ചരിതവ്രതമ്। ഭയാഭിഭൂതഃ സംവിഗ്നഃ ശക്ര ആസീത്തദാഽനഘ
അവന്റെ ശക്തിയും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച വ്രതവും അറിഞ്ഞപ്പോൾ, അകലങ്കനായവനേ, ഇന്ദ്രൻ ഭയത്താൽ ഉന്മനസ്സോടെ വിഷമിച്ചു.
തേന സംചിന്തിതോ ദേവോ മനസാ വിഷ്ണുരവ്യയഃ। സര്വത്രഗഃ പ്രഭുഃ ശ്രീമാനാഗതശ്ച സ്ഥിതോ ബഭൌ
അപ്പോൾ, അവൻ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അക്ഷയനും സർവ്വവ്യാപിയുമായ, മഹിമയുള്ള വിഷ്ണു ദൈവം അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി.
ഋഷയശ്ചാപി തം സര്വേ തുഷ്ടുവുശ്ച ദിവൌകസഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ ഋഷിമാരും സ്വർഗ്ഗവാസികളും അവനെ സ്തുതിച്ചു.