നാരായണസമോ യുദ്ധേ സത്യസന്ധോ ദൃഢവ്രതഃ। തം മമാപശ്യതോ ഭീമ ന ശാന്തിര്ഹൃദയസ്യ വൈ
യുദ്ധത്തിൽ നാരായണനോടു തുല്യനും, സത്യവ്രതനും, ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവനും ആയ അവനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ മനസ്സിന് സമാധാനം ഇല്ല, ഭീമാ.
ദുഃഖേന മഹതാഽഽവിഷ്ടശ്ചിന്തയാമി ദിവാനിശമ്। അജേയമുഗ്രധന്വാനം തേന തപ്യേ വൃകോദര
വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകൃതനായി, ഞാൻ പകലും രാത്രിയും ആ ജയിക്കാനാവാത്ത ഉഗ്രവില്ലാളിയെ ഓർത്തു വേദനിക്കുന്നു, ഭീമാ.
സതതം യഃ ക്ഷമാശീലഃ ക്ഷിപ്യമാണോഽപ്യണീയസാ। ഋജുമാര്ഗപ്രപന്നസ്യ ശര്മദാതാ ഭയസ്യ ച
എത്ര ചെറിയ അപമാനവും സഹിക്കാനും, നേരായ വഴിയിൽ നടക്കാനും, മറ്റുള്ളവർക്കു സംരക്ഷണവും സന്തോഷവും നൽകാനും എപ്പോഴും തയ്യാറായവനാണ് അവൻ.
സ തു ജിഹ്മപ്രവൃത്തസ്യ മായയാഽഭിജിഘാംസതഃ। അപി വജ്രധരസ്യാപി ഭവേത്കാലവിഷോപമഃ
പക്ഷേ, വഞ്ചനയോടും കപടതയോടും കൂടിയവർക്കു മുന്നിൽ, അവൻ പോലും വജ്രം കൈവശമുള്ളവർക്കു പോലും കാലത്തിന്റെ വിഷംപോലെ ഭയങ്കരനാകും.
ശത്രോരപി പ്രപന്നസ്യ സോഽനൃശംസഃ പ്രതാപവാന്। ദാതാഽഭയസ് ബീഭത്സുരമിതാത്മാ മഹാഹലഃ
ശത്രുക്കൾ പോലും അഭയം തേടുമ്പോൾ, അവൻ കരുണയും മഹത്വവും കാണിക്കും. അതുല്യാത്മാവും ശക്തനായ ഭീമസേനനും അഭയം നൽകുന്നവനാണ് ബീഭത്സു.
സര്വേഷാമാശ്രയോഽസ്മാകം രണേഽരീണാം പ്രമര്ദിതാ। ആഹര്താ സര്വരത്നാനാം സര്വേഷാം നഃ സുഖാവഹഃ
അവൻ എല്ലാവർക്കും ആശ്രയവും, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, എല്ലാ രത്നങ്ങളും സമാഹരിക്കുന്നവനും, നമ്മെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ്.
രത്നാനി യസ്യ വീര്യേണ ദിവ്യാന്യാസത്പുരാ മമ। ബഹൂനി ബഹുജാതീനി യാനി പ്രാപ്തഃ സുയോധനഃ
അവന്റെ വീര്യത്താൽ, ഒരിക്കൽ സുവ്യോധനൻ എന്റെ പലവിധ ദിവ്യരത്നങ്ങളും പിടിച്ചെടുത്തു.
യസ്യ ബാഹുബലാദ്വീര സഭാ ചാസീത്പുരാ മമ। സര്വരത്നമയീ ഖ്യാതാ ത്രിഷു ലോകേഷു പാണ്ഡവ
അവന്റെ ഭുജബലത്താൽ, പാണ്ഡവാ, എന്റെ സഭ ഒരിക്കൽ മൂന്നു ലോകത്തും എല്ലാ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതായി പ്രശസ്തമായിരുന്നു.
വാസുദേവസമം വീര്യേ കാര്തവീര്യസമം യുധി। അജേയമമിതം യുദ്ധേ തം ന പശ്യാമി ഫല്ഗുനമ്
വാസുദേവനോടു തുല്യമായ വീര്യവും, കാർത്തവീര്യനോടു തുല്യമായ യുദ്ധശക്തിയും, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും അതിരില്ലാത്തതുമായ ഫൽഗുനനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
സംകര്ഷണം മഹാവീര്യം ത്വാം ച ഭീമാപരാജിതമ്। അനുയാതഃ സ്വവീര്യേണ വാസുദേവം ച ശത്രുഹാ
മഹാവീര്യശാലിയായ സംകർഷണനും, അജയ്യനായ ഭീമനായി നിന്നെയും, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന വാസുദേവനെയും അവരുടെ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ കൂടെ കൊണ്ടു പോകുന്നു.
യസ് ബാഹുബലേ തുല്യഃ പ്രഭാവേ ച പുരംദരഃ। ജവേ വായുര്മുഖേ സോമഃ ക്രോധേ മൃത്യുഃ സനാതനഃ
ഭുജബലത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനും, തേജസ്സിൽ പുരന്ദരനോടു തുല്യനും, വേഗത്തിൽ വായുവിനോടു തുല്യനും, വാക്കിൽ സോമനോടു തുല്യനും, കോപത്തിൽ ശാശ്വതമായ മരണത്തോടു തുല്യനുമാണ് അവൻ.
തേ വയം തം നരവ്യാഘ്രം സര്വേവീര ദിദൃക്ഷവഃ। പ്രവേക്ഷ്യാമോ മഹാബാഹോ പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്
നാം എല്ലാവരും, മഹാബാഹുവേ, ആ പുരുഷസിംഹനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും.
വിശാലാ ബദരീ യത്രനരനാരായണാശ്രമഃ। തം സദാഽധ്യുഷിതം യക്ഷൈര്ദ്രക്ഷ്യാമോ ഗിരിസുത്തമമ്
വിസാലമായ ബദരിയും, നരനാരായണരുടെ ആശ്രമവും അവിടെയുണ്ട്. യക്ഷന്മാർ എപ്പോഴും വസിക്കുന്ന ആ ഉന്നതപർവതം നാം കാണും.
കുബേരനലിനീം രമ്യാം രാക്ഷസൈരഭിസേവിതാമ്। പദ്ഭിരേവ ഗമിഷ്യാമസ്തപ്യഭാനാ മഹത്തപഃ
കുബേരന്റെ മനോഹരമായ നളിനി, രാക്ഷസന്മാർ സേവിക്കുന്നതും, വലിയ തപസ്സുകാരൻ പ്രകാശിക്കുന്നതും, നാം കാലിൽ നടക്കവെ കാണാൻ പോകുന്നു.
നാതപ്തതപസാ ശക്യോ ഗന്തും ദേശോ വൃകോദര। ന നൃശംസേന ലുബ്ധേന നാപ്രശാന്തേന ഭാരത
ഭാരതാ, വൃക്കോദരാ, തപസ്സു ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവനും, ക്രൂരനും, അത്യല്പംകൊണ്ടും, മനസ്സു ശാന്തമല്ലാത്തവനും ഈ സ്ഥലത്ത് എത്താൻ കഴിയില്ല.
തത്ര സര്വേഗമിഷ്യാമോ ഭീമാര്ജുപദൈഷിണഃ। സായുധാ ബദ്ധനിസ്ത്രിംശാഃ സാര്ധം വിപ്രൈര്മഹാവ്രതൈഃ
അവിടെ, ഭീമനും അർജുനനും മുന്നോട്ട് പോകുന്ന നമ്മളൊക്കെയും ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച്, വാൾ കെട്ടി, മഹാനിഷ്ഠയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം പോകും.
മക്ഷികാദംശമശകാന്സിംഹാന്വ്യാഘ്രാന്സരീസൃപാന്। പ്രാപ്നോത്യനിയതഃ പാര്ഥ നിയതസ്താന്ന പശ്യതി
പാർത്താ, നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവൻ കിടക്ക, ഈച്ച, കൊതുക്, സിംഹം, കടുവ, പാമ്പ് എന്നിവയെ നേരിടേണ്ടി വരും; എന്നാൽ നിയന്ത്രിതനായവൻ അവയെ കാണുകയില്ല.
തേ വയം നിയതാത്മാനഃ പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്। പ്രവേക്ഷ്യാമോ മിതാഹാരാ ധനംജയദിദൃക്ഷവഃ
നമ്മൾ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച്, അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ധനഞ്ജയനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
ദ്രഷ്ടാരഃ പര്വതാഃ സര്വേ നദ്യഃ സപുരകാനനാഃ। തീര്ഥാനി ചൈവ ശ്രീമന്തി സ്പൃഷ്ടം ച സലിലം കരൈഃ
എല്ലാ പർവതങ്ങളും, നഗരങ്ങളോടുകൂടിയ നദികളും, കാടുകളും, മഹിമയുള്ള തീർത്ഥങ്ങളും നമ്മൾ കാണും; അവയുടെ വെള്ളം കൈകൊണ്ട് സ്പർശിക്കും.
പര്വതം മന്ദരം ദിവ്യമേഷ പന്ഥാഃ പ്രയാസ്യതി। സമാഹീതാ നിരുദ്വിഗ്നാഃ സര്വേ ഭവത പാണ്ഡവാഃ
ഈ വഴി ദിവ്യമായ മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് നയിക്കും; പാണ്ഡവന്മാരെല്ലാവരും മനസ്സു സമാധാനത്തോടെ, ഭയമില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ.
അയം ദേവനിവാസോ വൈ ഗന്തവ്യോ വോ ഭവിഷ്യതി। ഋഷീണാം ചൈവ ദിവ്യാനാം നിവാസഃ പുണ്യകര്മണാം
ഇവിടെയാണ് ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം; പുണ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ദിവ്യർഷിമാരുടെ വാസവുമിതാണ്, നിങ്ങളുടേയും ലക്ഷ്യം ഇതായിരിക്കും.
ഏഷാ ശിവജലാ പുണ്യാ യാതി സൌമ്യ മഹാനദീ। ബദരീപ്രഭവാ രാജന്ദേവര്ഷിഗണസേവിതാ
സൗമ്യാ, ഈ മഹാനദി ശുദ്ധജലംകൊണ്ടു പുണ്യമുള്ളതും, ബദരിയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവം, ദേവർഷിമാരുടെ കൂട്ടം ഇവിടെയെത്തുന്നു.
ഏഷാ വൈഹായസൈര്നിത്യം വാലഖില്യൈര്മഹാത്മഭിഃ। അര്ചിതാ ചോപയാതാ ച ഗന്ധര്വൈശ്ച മഹാത്മഭിഃ
വൈഹായസങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ വാലഖില്യന്മാർ ഈ നദിയെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു; മഹാത്മാക്കളായ ഗന്ധർവന്മാരും ഇവിടെയെത്തുന്നു.
അത്രസാമ സ്മ ഗായന്തി സാമഗാഃ പുണ്യനിഃസ്വനാഃ। മരീചിഃ പുലഹശ്ചൈവ ഭൃഗുശ്ചൈവാങ്ഗിരാസ്തഥാ
ഇവിടെ, സാംഗീതം പാടുന്നവർ പുണ്യമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ സാമഗാനങ്ങൾ പാടുന്നു; മരീചി, പുലഹ, ഭൃഗു, അങ്കിരാസ് ഇവിടെയുണ്ട്.
അത്രാഹ്നികം സുരശ്രേഷ്ഠോ ജപതേ സമരുദ്ഗണഃ। സാധ്യാശ്ചൈവാശ്വിനൌ ചൈവ പരിധാവന്തി തം തദാ
ഇവിടെ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ മരുത്ഗണങ്ങളോടൊപ്പം അഹ്നികം ജപിക്കുന്നു; സാദ്ധ്യന്മാരും അശ്വിനികളും അപ്പോൾ അവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ചന്ദ്രമാഃ സഹ സൂര്യേണ ജ്യോതീഷി ച ഗ്രഹൈഃ സഹ। അഹോരാത്രവിഭാഗേന നദീമേനാമനുവ്രജന്
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും, നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും, പകലും രാത്രിയും അനുസരിച്ച് ഈ നദിയെ പിന്തുടരുന്നു.
ഏതസ്യാഃ സലിലം മൂര്ധ്നി വൃഷാങ്കഃ പര്യധാരയത്। ഗങ്ഗാദ്വാരേ മഹാഭാഗ യേന ലോകസ്ഥിതിര്ഭവേത്
ഗംഗാവാതിലിൽ, മഹാഭാഗനായ വൃഷധ്വജൻ ഈ നദിയുടെ വെള്ളം തൻ്റെ തലയിൽ ചൊരിഞ്ഞു; അതിനാൽ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു.
ഏതാം ഭഗവതീം ദേവീം ഭവന്തഃ സര്വ ഏവ ഹി। പ്രയതേനാത്മനാ താത പ്രതിഗമ്യാഭിവാദത
പ്രിയരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ഈ ഭാഗ്യവതിയായ ദേവിയെ സമീപിച്ച് വന്ദനം ചെയ്യണം.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ലോമശസ്യ മഹാത്മനഃ। ആകാശഗങ്ഗാം പ്രയതാഃ പാണ്ഡവാസ്തേഽഭ്യവാദയന്
മഹാത്മാവായ ലോമശൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പാണ്ഡവർ ശുദ്ധരായി ആകാശഗംഗയെ വന്ദിച്ചു.
അഭിവാദ്യ ച തേ സര്വേ പാണ്ഡവാ ധര്മചാരിണഃ। പുനഃ പ്രയാതാഃ സംഹൃഷ്ടാഃ സര്വൈര്ഋഷിഗണൈഃ സഹ
അവരെല്ലാവരും, ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാണ്ഡവർ, വന്ദനം ചെയ്ത ശേഷം, എല്ലാ ഋഷിമാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും യാത്ര തുടർന്നു.