ന ഹ്യഹം ഹാതുമിച്ഛാമി ഭവന്തമിഹ കര്ഹിചിത്। ശൈലേഽസ്മിന്രാക്ഷസാകീര്ണേ ദുര്ഗേഷു വിപമേഷു ച
ഈ ദുഷ്കരമായ, ദാനവന്മാർ നിറഞ്ഞ ഈ പർവതത്തിൽ നിന്നെ ഞാൻ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ഇയം ചാപി മഹാഭാഗാ രാജപുത്രീ പതിവ്രതാ। ത്വാമൃതേ പുരുഷവ്യാഘ്ര നോത്സഹേദ്വിനിവര്തിതുമ്
പതിവ്രതയായ ഈ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ രാജകുമാരി, പുരുഷസിംഹാ, നിന്നെ കൂടാതെ തിരിച്ചു പോകാൻ ഒരിക്കലും മനസ്സില്ല.
തഥൈവസഹദേവോഽയം സതതം ത്വാമനുവ്രതഃ। ന ജാതു വിനിവര്തേത മതജ്ഞോ ഹ്യഹമസ്യ വൈ
ഇപ്പോഴുള്ള സഹദേവനും എന്നും നിന്നോട് ഭക്തിയോടെ കൂടെയുണ്ട്. അവൻ ഒരിക്കലും തിരിച്ചു പോകില്ലെന്ന് ഞാൻ അവന്റെ മനസ്സ് അറിയുന്നു.
അപിചാത്ര മഹാരാജ സവ്യസാചിദിദൃക്ഷയാ। സര്വേ ലാലസഭൂതാഃ സ്മ തസ്മാദ്യാസ്യാമഹേ സഹ
മഹാരാജാവേ, സവ്യസാചിയെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ നമ്മൾ എല്ലാവരും അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ ഉണ്ട്. അതിനാൽ നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് പോകുന്നു.
യദ്യശക്യോ രഥൈര്ഗന്തും ശൈലോഽയം ബഹുകന്ദരഃ। പദ്ഭിരേവ ഗമിഷ്യാമോ മാ രാജന്വിമനാ ഭവ
ഈ പർവതം അനേകം ഗുഹകളോടെ രഥത്തിൽ കടക്കാൻ കഴിയാത്തവണ്ണം ആണെങ്കിൽ പോലും, ഞങ്ങൾ കാൽനടയായി പോകും. രാജാവേ, മനസ്സിൽ വിഷമിക്കേണ്ട.
അഹം വഹിഷ്യേ പാഞ്ചാലീം യത്രയത്ര ന ശക്ഷ്യതി। ഇതി മേ വര്തതേ ബുദ്ധിര്മാ രാജന്വിമനാ ഭവ
പാഞ്ചാലി എവിടെയെങ്കിലും മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ, ഞാൻ അവളെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകും. ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനമെന്ന് രാജാവേ, നീ വിഷമിക്കേണ്ട.
സുകുമാരൌ തഥാ വീരൌ മാദ്രീനന്ദികരാവുഭൌ। ദുര്ഗേ സംതാരയിഷ്യാമി യത്രാശക്തൌ ഭവിഷ്യതഃ
മാദ്രിയുടെ ഇരുവരും സുന്ദരരും ധൈര്യശാലികളുമാണ്. അവർക്ക് ദുഷ്കരമായിടങ്ങളിൽ മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാതെ വന്നാൽ, ഞാൻ അവരെ സഹായിച്ച് കടത്തും.
ഏവം തേ ഭാഷമാണസ്യ ബലം ഭീമാഭിവര്ധതാമ്। യത്ത്വമുത്സഹസേ വോഢും പാഞ്ചാലീം വിപുലേഽധ്വനി
നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഭീമന്റെ ശക്തി കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുന്നു. ഈ ദീർഘയാത്രയിൽ പാഞ്ചാലിയെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകാൻ നീ ഉറച്ച മനസ്സാണ് കാണിക്കുന്നത്.
യമജൌ ചാപി ഭദ്രം തേ നൈതദന്യത്ര വിദ്യതേ। ബലം തവ യശശ്ചൈവധര്മഃ കീര്തിശ്ച വര്ധതാമ്
യമന്റെ ഇരട്ടമക്കളായവൻമാർ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ; നിന്റെ ശക്തിയും കീർത്തിയും ധർമ്മവും മഹത്വവും മറ്റൊരിടത്തും കാണാനാവില്ല — അവ എല്ലാം എന്നും വർദ്ധിക്കട്ടെ.
യത്ത്വമുത്സഹസേ നേതും ഭ്രാതരൌ സഹ കൃഷ്ണയാ। മാ തേ ഗ്ലാനിര്മഹാബാഹോ മാ ച തേഽസ്തു പരാഭവഃ
നീ കൃഷ്ണയോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, മഹാബാഹുവായവനേ, നിന്നിൽ ക്ഷീണം വരരുത്, പരാജയം നിന്നെ ഒരിക്കലും തൊടരുത്.
തതഃ കൃഷ്ണാഽബ്രവീദ്വാക്യം പ്രഹസന്തീ മനോരമാ। ഗമിഷ്യാമി ന സംതാപ കാര്യോ മാം പ്രതി ഭാരത
അപ്പോൾ കൃഷ്ണാ മനോഹരമായൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ പോകും; എന്റെ കാര്യം ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല, ഭാരതവംശജാ.'
തപസാ ശക്യതേ ഗന്തും പര്വതോ ഗന്ധമാദനഃ। തപസാ ചൈവ കൌന്തേയ സര്വേ യോക്ഷ്യാമഹേ വയമ്
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഗന്ധമാദനപർവതത്തേക്കു പോലും എത്താൻ കഴിയും; അതുപോലെ തന്നെ, കുന്തീപുത്രാ, തപസ്സുകൊണ്ട് നാം എല്ലാവരും ലക്ഷ്യത്തിലെത്തും.
നകുലഃ സഹദേവശ്ച ഭീമസേനശ് പാര്ഥിവ। അഹം ച ത്വം ച കൌന്തേയ ദ്രക്ഷ്യാമഃ ശ്വേതവാഹനമ്
നകുലനും സഹദേവനും ഭീമസേനനും രാജാവേ, ഞാനും നീയും കുന്തീപുത്രാ, വെള്ളയകുതിരകളോടുകൂടിയവനെ കാണും.
ഏവം സംഭാഷമാണാസ്തേ സുബാഹുവിഷയം മഹത്। ദദൃശുര്മുദിതാ രാജന്പ്രഭൂതഗജവാജിമത്
അങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അവർ സന്തോഷത്തോടെ, അനേകം ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ മഹത്തായ സുബാഹുവിന്റെ രാജ്യത്തെ കണ്ടു, രാജാവേ.
കിരാതതങ്ഗണാകീര്ണം പുലിന്ദശതസംകുലമ്। ഹിമവത്യമരൈര്ജുഷ്ടം ബഹ്വാശ്ചര്യസമാകുലമ്। സുബാഹുശ്ചാപി താന്ദൃഷ്ട്വാ പൂജയാപ്രത്യഗൃഹ്ണത
കിരാതരും തങ്ങണരും നിറഞ്ഞു, നൂറുകണക്കിന് പുലിന്ദർ ഒത്തുചേർന്നു, ഹിമവാനിൽ ദേവന്മാർ അനുഗ്രഹിച്ച, അനേകം അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, സുബാഹു അവരെ കണ്ടപ്പോൾ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
വിഷയാന്തേ കുലിന്ദാനാമീശ്വരഃ പ്രീതിപൂര്വകമ്। തത്ര തേ പൂജിതാസ്തേന സര്വ ഏവ സുഖോപിതാഃ
കുലിന്ദരുടെ അതിരിൽ അവിടുത്തെ രാജാവ് സ്നേഹപൂർവ്വം അവരെ സ്വീകരിച്ചു; അവിടെ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദരവിലും സൗകര്യത്തിലും സന്തോഷിച്ചു.
പ്രതസ്ഥുര്വിമലേ സൂര്യേ ഹിമവന്തം ഗിരിം പ്രതി। ഇന്ദ്രസേനമുഖാംശ്ചാപി ഭൃത്യാന്പൌരോഗവാംസ്തഥാ
സൂര്യൻ തെളിഞ്ഞു ഉയർന്നപ്പോൾ, അവർ ഹിമവാൻ പർവതത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു; ഇന്ദ്രസേനൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സേവകരോടും പുരോഹിതന്മാരോടും കൂടെ.
സൂദാംശ്ച പാരിബര്ഹാംശ്ച ദ്രൌപദ്യാഃ സര്വശോ നൃപ। രാജ്ഞഃ കുലിന്ദാധിപതേഃ പരിദായ മഹാരഥാഃ
ദ്രൗപദിയുടെ പാചകക്കാർക്കും സാധനങ്ങൾക്കും എല്ലാം, കുലിന്ദരാജാവിന്റെ അടുക്കൽ ഏൽപ്പിച്ചശേഷം, ആ മഹാശക്തരായ പാണ്ഡവന്മാർ യാത്ര തുടർന്നു.
പദ്ഭിരേവ മഹാവീര്യാ യയുഃ കൌരവനന്ദനാഃ। തേ ശനൈഃ പ്രാദ്രവന്സര്വേ കൃഷ്ണയാ സഹ പാണ്ഡവാഃ। തസ്മാദ്ദേശാത്സുസംഹൃഷ്ടാ ദ്രഷ്ടുകാമാ ധനംജയമ്
കൗരവവംശജന്മാർ, അത്യധികശക്തിയുള്ളവർ, കാലിൽ നടക്കുകയായിരുന്നു; കൃഷ്ണയോടൊപ്പം പാണ്ഡവന്മാർ ആ ദേശം വിട്ട് സന്തോഷത്തോടെ, ധനഞ്ജയനെ കാണാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഭീമസേനയമൌ ചോഭൌ പാഞ്ചാലി ച നിബോധത। നാസ്തി ഭൂതസ്യ നാശോ വൈ പശ്യതാസ്മാന്വനേചരാന്
ഭീമസേനാ, ഇരട്ടന്മാരേയും പാഞ്ചാലിയേയും കേൾക്കൂ: ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതിനു നാശം ഇല്ല — കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ നോക്കൂ.
ദുര്ബലാഃ ക്ലേശിതാഃ സ്മേതി യദ്ബ്രുവാമേതരേതരമ്। അശക്യേഽപി വ്രജാമോ യദ്നംജയദിദൃക്ഷയാ
നാം പരസ്പരം 'നാം ദുർബലരും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരും ആണെന്നു' പറയുമ്പോഴും, അർജുനനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ, അസാധ്യമായാലും നാം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
തന്മേ ദഹതി ഗാത്രാണി തൂലരാശിമിവാനലഃ। യച്ച വീരം ന പശ്യാമി ധനംജയമുപാന്തികേ
ധനഞ്ജയനെ സമീപത്ത് കാണാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട്, ആ ആഗ്രഹം എന്റെ ശരീരം പഞ്ചസാരപോലെ തീകൊണ്ട് കത്തുന്നപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
തസ്യാദര്ശനതപ്തം മാം സാനുജം വനമാസ്ഥിതമ്। യാജ്ഞസേന്യാഃ പരാമര്ശഃ സ ച വീര ദഹത്യുത
അവനെ കാണാനാവാത്തതിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം കാട്ടിൽ കഴിയുന്നു; യാജ്ഞസേനിയുടെ വേദനയും continually എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു, വീരാ.
നകുലാത്പൂര്വജം പാര്ഥം ന പശ്യാമ്യമിതൌജസമ്। അജേയമുഗ്രധന്വാനം തേന തപ്യേ വൃകോദര
നകുലനേക്കാൾ മുതിർന്ന, അതുല്യശക്തിയുള്ള, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ധനഞ്ജയനെ കാണാനാവാത്തതുകൊണ്ട്, വൃക്കോദരാ, ഞാൻ വേദനിക്കുന്നു.
തീര്ഥാനി ചൈവ രമ്യാണി വനാനി ച സരാംസി ച। ചരാമി സഹ യുഷ്മാഭിസ്തസ്യ ദര്ശനകാങ്ക്ഷയാ
പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും മനോഹരമായ കാടുകളും തടാകങ്ങളും — അവയെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു, അവനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ.
പഞ്ചവര്ഷാണ്യഹം വീരം സത്യസന്ധം ധനംജയമ്। യന്ന പശ്യാമി ബീഭത്സും തേന തപ്യേ വൃകോദര
അഞ്ചുവർഷമായി സത്യവാനായ ധനഞ്ജയനെയും ഭയങ്കരനായ ബീഭത്സുവിനെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട്, വൃക്കോദരാ, ഞാൻ വേദനിക്കുന്നു.
തം വൈ ശ്യാമം ഗുഡാകേശം സിംഹവിക്രാന്തഗാമിനമ്। ന പശ്യാമി മഹാബാഹും തേന തപ്യേ വൃകോദര
അന്ധകാരംപോലെയുള്ള ചർമ്മവും, കറുത്ത കണ്ണുകളും, സിംഹംപോലെയുള്ള നടയും, ശക്തമായ ഭുജങ്ങളും ഉള്ളവനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് വേദനയുള്ളത്, ഭീമാ.
കൃതാസ്ത്രം നിപുണം യുദ്ദേഽവ്രതിമാനം ധനുഷ്മതാമ്। ന പശ്യാമി കുരുശ്രേഷ്ഠ തേന തപ്യേ വൃകോദര
യുദ്ധത്തിൽ പരിചയസമ്പന്നനും, ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യവും, വില്ലാളികളിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനും ആയ കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് വേദനയുള്ളത്, ഭീമാ.
ചരന്തമരിസങ്ഘേഷു ക്രുദ്ധം കാലമിവാനഘ। പ്രഭിന്നമിവ മാതങ്ഗം സിംഹസ്കന്ധം ധനംജയമ്
ശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചുറ്റി നടക്കുകയും, കോപത്തിൽ കാലംപോലെയും, സിംഹത്തിന്റെ ഭുജവും, കാട്ടാനയുടെ ഉഗ്രതയും ഉള്ള ധനഞ്ജയനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
യഃ സ ശക്രാദനവരോ വീര്യേണ ച ബലേന ച। യമയോഃ പൂര്വജഃ പാര്ഥഃ ശ്വേതാശ്വോഽമിതവിക്രമഃ
വീര്യത്തിലും ശക്തിയിലും ഇന്ദ്രനേക്കാൾ കുറവില്ലാത്ത, യമഭ്രാതാക്കളിൽ മൂത്തവനും, ശ്വേതവാഹനനും, അതുല്യശക്തിയുമുള്ള പാർത്ഥനാണ് അവൻ.