അന്തര്ഹിതാനി ഭൂതാനി രക്ഷാംസി ബലവന്തി ച। അഗ്നിനാ തപസാ ചൈവ ശക്യം ഗന്തും വൃകോദര
അദൃശ്യമായ ജീവികളും ശക്തിയുള്ള ദാനവരും അഗ്നിയുടെയും തപസ്സിന്റെയും ശക്തിയാൽ ജയിക്കാനാകും, വൃകോദരാ.
സന്നിവര്തയ കൌന്തേയ ക്ഷുത്പിപാസേ ബലാശ്രയാത്। തതോ ബലം ച ദാക്ഷ്യം ച സംശ്രയസ്വ വൃകോദര
കൗന്തേയാ, ശരീരശക്തിയിൽ നിന്നു ഉയരുന്ന വിശപ്പും ദാഹവും നീ നിയന്ത്രിക്കണം. അതിനുശേഷം, വൃകോദരാ, നീ സ്വന്തമായ ശക്തിയിലും കഴിവിലും ആശ്രയിക്കണം.
ഋഷേസ്ത്വയാ ശ്രുതം വാക്യം കൈലാസം പര്വതം പ്രതി। ബുദ്ധ്യാ പ്രപശ്യ കൌന്തേയ കഥം കൃഷ്ണാ ഗമിഷ്യതി
കൈലാസപർവതത്തെക്കുറിച്ച് ഋഷിയുടെ വാക്കുകൾ നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. കൗന്തേയാ, കൃഷ്ണാ എങ്ങനെ യാത്രചെയ്യും എന്ന് നീ മനസ്സോടെ ആലോചിക്കണം.
അഥവാ സഹദേവേന ധൌമ്യേന ച സമം വിഭോ। സൂതൈഃ പൌരോഗവൈശ്ചൈവ സര്വൈശ്ച പരിചാരകൈഃ
അല്ലെങ്കിൽ, സഹദേവനും ധൗമ്യനും കൂടെ, രഥിച്ചന്മാരും പുരോഹിതന്മാരും മറ്റു സേവകരുമൊക്കെയും ചേർന്ന് നീ യാത്ര തുടരാം.
രഥൈരശ്വൈശ്ച യേ ചാന്യേ വിപ്രാഃ ക്ലേശാസഹാഃ പഥി। സര്വൈസ്ത്വം സഹിതോ ഭീമ നിവര്തസ്വായതേക്ഷണ
രഥങ്ങളും കുതിരകളും വഴിയിൽ കഷ്ടം സഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന മറ്റു ബ്രാഹ്മണന്മാരും കൂടെ, ഭീമാ, നീ എല്ലാവരോടും ചേർന്ന് തിരിച്ചു പോകണം.
ത്രയോ വയം ഗമിഷ്യാമോ ലധ്വാഹാരാ യതവ്രതാഃ। അഹം ച നകുലശ്ചൈവ ലോമശശ്ച മഹാതപാഃ
ഞാനും നകുലനും മഹാതപസ്വിയായ ലോമശനും, ഭക്ഷണം കിട്ടുന്നത്ര മാത്രം കഴിച്ച് വ്രതം പാലിച്ച്, ഞങ്ങൾ മൂവരും മുന്നോട്ട് പോകും.
മമാഗമനമാകാങ്ക്ഷന്ഗ്ഗാദ്വാരേ സമാഹിതഃ। വസേഹ ദ്രൌപദീം രക്ഷന്യാവദാഗമനം മമ
നിന്റെ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, ഞാൻ തിരിച്ചു വരുവോളം, നീ ദ്വാരത്തിൽ കാത്ത് ദ്രൗപദിയെ സംരക്ഷിച്ച് ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കണം.
രാജപുത്രീ ശ്രമേണാര്താ ദുഃഖാര്താ ചൈവ ഭാരത। വ്രജത്യേവ ഹി കല്യാണീ ശ്വേതവാഹദിദൃക്ഷയാ
രാജകുമാരിയായ ഈ ഭദ്രയും, ക്ഷീണവും ദുഃഖവും അനുഭവിച്ചിട്ടും, ശ്വേതവാഹനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോവുകയാണ്, ഭാരതാ.
തവചാപ്യരതിസ്തീവ്രാ വര്തതേ തമപശ്യതഃ। ഗുഡാകേശം മഹാത്മാനം സംഗ്രാമേഷ്വപലായിനമ്। കിം പുനഃ സഹദേവം ച മാം ച കൃഷ്ണാം ച ഭാരത
നീ ഗുഡാകേശനെ, മഹാത്മാവും യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും പിൻവാങ്ങാത്തവനുമായ അവനെ കാണാതിരിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് നിന്റെ ആഗ്രഹം ശക്തമാണ്. അപ്പോൾ സഹദേവനും ഞാനും കൃഷ്ണയും ഇല്ലാതിരിക്കാൻ എത്ര വേദനയാകും, ഭാരതാ?
ദ്വിജാഃ കാമം നിവര്തന്താം സര്വേ ച പരിചാരകാഃ। സൂതാഃ പൌരോഗവാശ്ചൈവ യം ച മന്യേത നോ ഭവാന്
ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റു സേവകരും, രഥിച്ചന്മാരും പുരോഹിതന്മാരും, നീ ഉചിതമെന്ന് കരുതുന്നവരും, ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ തിരിച്ചു പോകട്ടെ, ഭവാനേ.
ന ഹ്യഹം ഹാതുമിച്ഛാമി ഭവന്തമിഹ കര്ഹിചിത്। ശൈലേഽസ്മിന്രാക്ഷസാകീര്ണേ ദുര്ഗേഷു വിപമേഷു ച
ഈ ദുഷ്കരമായ, ദാനവന്മാർ നിറഞ്ഞ ഈ പർവതത്തിൽ നിന്നെ ഞാൻ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ഇയം ചാപി മഹാഭാഗാ രാജപുത്രീ പതിവ്രതാ। ത്വാമൃതേ പുരുഷവ്യാഘ്ര നോത്സഹേദ്വിനിവര്തിതുമ്
പതിവ്രതയായ ഈ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ രാജകുമാരി, പുരുഷസിംഹാ, നിന്നെ കൂടാതെ തിരിച്ചു പോകാൻ ഒരിക്കലും മനസ്സില്ല.
തഥൈവസഹദേവോഽയം സതതം ത്വാമനുവ്രതഃ। ന ജാതു വിനിവര്തേത മതജ്ഞോ ഹ്യഹമസ്യ വൈ
ഇപ്പോഴുള്ള സഹദേവനും എന്നും നിന്നോട് ഭക്തിയോടെ കൂടെയുണ്ട്. അവൻ ഒരിക്കലും തിരിച്ചു പോകില്ലെന്ന് ഞാൻ അവന്റെ മനസ്സ് അറിയുന്നു.
അപിചാത്ര മഹാരാജ സവ്യസാചിദിദൃക്ഷയാ। സര്വേ ലാലസഭൂതാഃ സ്മ തസ്മാദ്യാസ്യാമഹേ സഹ
മഹാരാജാവേ, സവ്യസാചിയെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ നമ്മൾ എല്ലാവരും അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ ഉണ്ട്. അതിനാൽ നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് പോകുന്നു.
യദ്യശക്യോ രഥൈര്ഗന്തും ശൈലോഽയം ബഹുകന്ദരഃ। പദ്ഭിരേവ ഗമിഷ്യാമോ മാ രാജന്വിമനാ ഭവ
ഈ പർവതം അനേകം ഗുഹകളോടെ രഥത്തിൽ കടക്കാൻ കഴിയാത്തവണ്ണം ആണെങ്കിൽ പോലും, ഞങ്ങൾ കാൽനടയായി പോകും. രാജാവേ, മനസ്സിൽ വിഷമിക്കേണ്ട.
അഹം വഹിഷ്യേ പാഞ്ചാലീം യത്രയത്ര ന ശക്ഷ്യതി। ഇതി മേ വര്തതേ ബുദ്ധിര്മാ രാജന്വിമനാ ഭവ
പാഞ്ചാലി എവിടെയെങ്കിലും മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ, ഞാൻ അവളെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകും. ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനമെന്ന് രാജാവേ, നീ വിഷമിക്കേണ്ട.
സുകുമാരൌ തഥാ വീരൌ മാദ്രീനന്ദികരാവുഭൌ। ദുര്ഗേ സംതാരയിഷ്യാമി യത്രാശക്തൌ ഭവിഷ്യതഃ
മാദ്രിയുടെ ഇരുവരും സുന്ദരരും ധൈര്യശാലികളുമാണ്. അവർക്ക് ദുഷ്കരമായിടങ്ങളിൽ മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാതെ വന്നാൽ, ഞാൻ അവരെ സഹായിച്ച് കടത്തും.
ഏവം തേ ഭാഷമാണസ്യ ബലം ഭീമാഭിവര്ധതാമ്। യത്ത്വമുത്സഹസേ വോഢും പാഞ്ചാലീം വിപുലേഽധ്വനി
നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഭീമന്റെ ശക്തി കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുന്നു. ഈ ദീർഘയാത്രയിൽ പാഞ്ചാലിയെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകാൻ നീ ഉറച്ച മനസ്സാണ് കാണിക്കുന്നത്.
യമജൌ ചാപി ഭദ്രം തേ നൈതദന്യത്ര വിദ്യതേ। ബലം തവ യശശ്ചൈവധര്മഃ കീര്തിശ്ച വര്ധതാമ്
യമന്റെ ഇരട്ടമക്കളായവൻമാർ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ; നിന്റെ ശക്തിയും കീർത്തിയും ധർമ്മവും മഹത്വവും മറ്റൊരിടത്തും കാണാനാവില്ല — അവ എല്ലാം എന്നും വർദ്ധിക്കട്ടെ.
യത്ത്വമുത്സഹസേ നേതും ഭ്രാതരൌ സഹ കൃഷ്ണയാ। മാ തേ ഗ്ലാനിര്മഹാബാഹോ മാ ച തേഽസ്തു പരാഭവഃ
നീ കൃഷ്ണയോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, മഹാബാഹുവായവനേ, നിന്നിൽ ക്ഷീണം വരരുത്, പരാജയം നിന്നെ ഒരിക്കലും തൊടരുത്.
തതഃ കൃഷ്ണാഽബ്രവീദ്വാക്യം പ്രഹസന്തീ മനോരമാ। ഗമിഷ്യാമി ന സംതാപ കാര്യോ മാം പ്രതി ഭാരത
അപ്പോൾ കൃഷ്ണാ മനോഹരമായൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ പോകും; എന്റെ കാര്യം ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല, ഭാരതവംശജാ.'
തപസാ ശക്യതേ ഗന്തും പര്വതോ ഗന്ധമാദനഃ। തപസാ ചൈവ കൌന്തേയ സര്വേ യോക്ഷ്യാമഹേ വയമ്
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഗന്ധമാദനപർവതത്തേക്കു പോലും എത്താൻ കഴിയും; അതുപോലെ തന്നെ, കുന്തീപുത്രാ, തപസ്സുകൊണ്ട് നാം എല്ലാവരും ലക്ഷ്യത്തിലെത്തും.
നകുലഃ സഹദേവശ്ച ഭീമസേനശ് പാര്ഥിവ। അഹം ച ത്വം ച കൌന്തേയ ദ്രക്ഷ്യാമഃ ശ്വേതവാഹനമ്
നകുലനും സഹദേവനും ഭീമസേനനും രാജാവേ, ഞാനും നീയും കുന്തീപുത്രാ, വെള്ളയകുതിരകളോടുകൂടിയവനെ കാണും.
ഏവം സംഭാഷമാണാസ്തേ സുബാഹുവിഷയം മഹത്। ദദൃശുര്മുദിതാ രാജന്പ്രഭൂതഗജവാജിമത്
അങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അവർ സന്തോഷത്തോടെ, അനേകം ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ മഹത്തായ സുബാഹുവിന്റെ രാജ്യത്തെ കണ്ടു, രാജാവേ.
കിരാതതങ്ഗണാകീര്ണം പുലിന്ദശതസംകുലമ്। ഹിമവത്യമരൈര്ജുഷ്ടം ബഹ്വാശ്ചര്യസമാകുലമ്। സുബാഹുശ്ചാപി താന്ദൃഷ്ട്വാ പൂജയാപ്രത്യഗൃഹ്ണത
കിരാതരും തങ്ങണരും നിറഞ്ഞു, നൂറുകണക്കിന് പുലിന്ദർ ഒത്തുചേർന്നു, ഹിമവാനിൽ ദേവന്മാർ അനുഗ്രഹിച്ച, അനേകം അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, സുബാഹു അവരെ കണ്ടപ്പോൾ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
വിഷയാന്തേ കുലിന്ദാനാമീശ്വരഃ പ്രീതിപൂര്വകമ്। തത്ര തേ പൂജിതാസ്തേന സര്വ ഏവ സുഖോപിതാഃ
കുലിന്ദരുടെ അതിരിൽ അവിടുത്തെ രാജാവ് സ്നേഹപൂർവ്വം അവരെ സ്വീകരിച്ചു; അവിടെ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദരവിലും സൗകര്യത്തിലും സന്തോഷിച്ചു.
പ്രതസ്ഥുര്വിമലേ സൂര്യേ ഹിമവന്തം ഗിരിം പ്രതി। ഇന്ദ്രസേനമുഖാംശ്ചാപി ഭൃത്യാന്പൌരോഗവാംസ്തഥാ
സൂര്യൻ തെളിഞ്ഞു ഉയർന്നപ്പോൾ, അവർ ഹിമവാൻ പർവതത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു; ഇന്ദ്രസേനൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സേവകരോടും പുരോഹിതന്മാരോടും കൂടെ.
സൂദാംശ്ച പാരിബര്ഹാംശ്ച ദ്രൌപദ്യാഃ സര്വശോ നൃപ। രാജ്ഞഃ കുലിന്ദാധിപതേഃ പരിദായ മഹാരഥാഃ
ദ്രൗപദിയുടെ പാചകക്കാർക്കും സാധനങ്ങൾക്കും എല്ലാം, കുലിന്ദരാജാവിന്റെ അടുക്കൽ ഏൽപ്പിച്ചശേഷം, ആ മഹാശക്തരായ പാണ്ഡവന്മാർ യാത്ര തുടർന്നു.
പദ്ഭിരേവ മഹാവീര്യാ യയുഃ കൌരവനന്ദനാഃ। തേ ശനൈഃ പ്രാദ്രവന്സര്വേ കൃഷ്ണയാ സഹ പാണ്ഡവാഃ। തസ്മാദ്ദേശാത്സുസംഹൃഷ്ടാ ദ്രഷ്ടുകാമാ ധനംജയമ്
കൗരവവംശജന്മാർ, അത്യധികശക്തിയുള്ളവർ, കാലിൽ നടക്കുകയായിരുന്നു; കൃഷ്ണയോടൊപ്പം പാണ്ഡവന്മാർ ആ ദേശം വിട്ട് സന്തോഷത്തോടെ, ധനഞ്ജയനെ കാണാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഭീമസേനയമൌ ചോഭൌ പാഞ്ചാലി ച നിബോധത। നാസ്തി ഭൂതസ്യ നാശോ വൈ പശ്യതാസ്മാന്വനേചരാന്
ഭീമസേനാ, ഇരട്ടന്മാരേയും പാഞ്ചാലിയേയും കേൾക്കൂ: ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതിനു നാശം ഇല്ല — കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ നോക്കൂ.