യേനേമം സ്ഥാപയേഥാസ്ത്വം കര്മണാ പക്ഷിസത്തമ। തദാചക്ഷ്വ കരിഷ്യാമി ന ഹി ദാസ്യേ കപോതകമ്
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ പക്ഷിയെ രക്ഷിക്കാൻ നീ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ; ഞാൻ അതെല്ലാം ചെയ്യാം, പക്ഷേ കപോതത്തെ ഞാൻ വിട്ടുതരില്ല.
ഉശീനര കപോതേ തേ യദി സ്നേഹോ നരാധിപ। ആത്മനോ മാംസമുത്കൃത്യ കപോതതുലയാ ധൃതമ്
ഉശീനര രാജാവേ, കപോതനോടു നിനക്ക് സ്നേഹമുണ്ടെങ്കിൽ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മാംസം എടുത്ത് കപോതന്റെ തൂക്കത്തിന് തുല്യമായി വെയ്ക്കുക.
യദാ സമം കപോതേന തവ മാംസം നൃപോത്തമ। ത്വയാ പ്രദേയം തന്മഹ്യം സാ മേ തുഷ്ടിര്ഭവിഷ്യതി
നിന്റെ മാംസം കപോതന്റെ തൂക്കത്തിന് തുല്യമായി എനിക്ക് നൽകിയാൽ, മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ തൃപ്തനാകും.
അനുഗ്രഹമിമം മന്യേ ശ്യേന യന്മാഭിയാചസേ। തസ്മാത്തേഽദ്യ പ്രദാസ്യാമി സ്വമാംസം തുലയാ ധൃതമ്
ശ്യേനനേ, നീ ചോദിക്കുന്നതെനിക്ക് അനുഗ്രഹം തന്നെയാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അതിനാൽ ഇന്ന് ഞാൻ എന്റെ ശരീരത്തിലെ മാംസം തൂക്കത്തിൽ വച്ച് നിനക്ക് നൽകാം.
അഥോത്കൃത്യ സ്വമാംസം തു രാജാ പരമധര്മവിത്। തുലയാമാസ കൌന്തേയ കപോതേന സമം വിഭോ
അപ്പോൾ പരമധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന രാജാവ് തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മാംസം എടുത്ത് കപോതന്റെ തൂക്കത്തിന് തുല്യമായി തൂക്കത്തിൽ വച്ചു.
ധ്രിയമാണഃ കപോതസ്തു മാംസേനാത്യതിരിച്യതേ। പുനശ്ചോത്കൃത്യമാംസാനി രാജാ പ്രാദാദുശീനരഃ
പക്ഷേ കപോതത്തെ തൂക്കത്തിൽ വയ്ക്കുമ്പോൾ, അത് മാംസം കവിഞ്ഞു; പിന്നെയും ഉശീനര രാജാവ് കൂടുതൽ മാംസം എടുത്ത് നൽകി.
ന വിദ്യതേ യദാ മാംസം കപോതേന സമം ധൃതമ്। തത ഉത്കൃത്തമാംസോഽസാവാരുരോഹ സ്വയം തുലാമ്
കപോതന്റെ തൂക്കത്തിന് തുല്യമായ മാംസം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, രാജാവ് തന്റെ ശരീരം തന്നെ മാംസം എടുത്ത് തൂക്കത്തിൽ കയറി.
ഇന്ദ്രോഽഹമസ്മി ധര്മജ്ഞ കപോതോ ഹവ്യവാഡയമ്। ജിജ്ഞാസമാനൌ ധര്മ ത്വാം യജ്ഞവാടമുപാഗതൌ
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഞാൻ തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രൻ; കപോതൻ ഹവ്യവാഹനനായ അഗ്നിയാണ്. നിന്റെ ധർമ്മം പരീക്ഷിക്കാൻ ഞങ്ങൾ യജ്ഞശാലയിൽ വന്നതാണ്.
യത്തേ മാംസാനി ഗാത്രേഭ്യ ഉക്തൃത്താനി വിശാംപതേ। ഏഷാ തേ ശാശ്വതീ കീര്തിര്ലോകാനഭിഭവിഷ്യതി
നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു നീ മുറിച്ചെടുത്ത മാംസം, രാജാവേ, നിനക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന മഹത്തായ പ്രശസ്തി നൽകും. അതു ലോകങ്ങളിൽ എല്ലാം അതിജയിക്കും.
യാവല്ലോകേ മനുഷ്യാസ്ത്വാം കഥയിഷ്യന്തി പാര്ഥിവ। താവത്കീര്തിശ്ച ലോകാശ്ച സ്ഥാസ്യന്തി തവ ശാശ്വതാഃ
ലോകത്തിൽ മനുഷ്യർ നിന്നെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതുവരെ, രാജാവേ, നിന്റെ കീർത്തിയും നിന്റെ രാജ്യങ്ങളും എന്നും നിലനിൽക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭൂമിപതയേ തസ്മൈ ദത്ത്വാ യഥേപ്സിതമ്। പ്രശസ്യ ജഗ്മതൂ രാജന്നിന്ദ്രാഗ്രീ തുഷ്ടമാനസൌ
ഇങ്ങനെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞ്, അവന് ഇഷ്ടമായതൊക്കെയും നൽകി, പ്രശംസിച്ച്, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും സന്തോഷത്തോടെ തിരിച്ചു പോയി.
ഉശീനരോഽപിധര്മാത്മാ ധര്മേണാവൃത്യരോദസീ। വിഭ്രാജമാനോ വപുഷാഽപ്യാരുരോഹ ത്രിവിഷ്ടപമ്
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച ഉശീനരൻ, ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും ധർമ്മം കൊണ്ട് മൂടി, തേജസ്സോടെ ദേവലോകത്തേക്ക് ഉയർന്നു.
തദേതത്സദനം രാജന്രാജ്ഞസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ। പശ്യസ്വൈതന്മയാ സാര്ധം പുണ്യം പാപപ്രമോചനമ്
ഇതാണ് ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ വാസസ്ഥലം, രാജാവേ. ഈ പുണ്യഭൂമിയും പാപം നീക്കുന്ന ഇടവും എന്നോടൊപ്പം നീ കാണുക.
തത്ര വൈ സതതം ദേവാ മുനയശ്ച സനാതനാഃ। ദൃശ്യന്തേ ബ്രാഹ്മണൈ രാജന്പുണ്യവദ്ഭിര്മഹാത്മഭിഃ
അവിടെ ദേവന്മാരെയും പുരാതനമുനിമാരെയും, പുണ്യവാന്മാരായ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും എന്നും കാണാം, രാജാവേ.
യഃ കഥ്യതേ മന്ത്രവിദഗ്ര്യബുദ്ധി- രൌദ്ദാലകിഃ ശ്വേതകേതുഃ പൃഥിവ്യാമ്। തസ്യാശ്രമം പശ്യത പാണ്ഡവേയാ സദാഫലൈരുപപന്നം മഹീജൈഃ
മന്ത്രജ്ഞനും തീവ്രബുദ്ധിയുമുള്ള ഉദ്ദാലകന്റെ മകനായ ശ്വേതകേതുവിനെ ഭൂമിയിൽ പ്രശംസിക്കുന്നു. പാണ്ഡുവംശജന്മാരേ, എപ്പോഴും ഫലമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ അവന്റെ ആശ്രമം കാണുക.
സാക്ഷാദത്ര ശ്വേതകേതുര്ദദര്ശ സരസ്വതീം മാനുഷദേഹരൂപാമ്। വേത്സ്യാമി വാണീമിതി സംപ്രവൃത്താം സരസ്വതീം ശ്വേതകേതുര്ബഭാഷേ
അവിടെ തന്നെയാണ് ശ്വേതകേതു മനുഷ്യരൂപത്തിൽ സരസ്വതിയെ കണ്ടത്. അവൾ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ശ്വേതകേതു അവളോടു സംസാരിച്ചു.
അസ്മിന്യുഗേ ബ്രഹ്മകൃതാം വരിഷ്ഠാ- വാസ്താം മുനീ മാതുലഭാഗിനേയൌ। അഷ്ടാവക്രശ്ചൈവ കഹോലസൂനു- രൌദ്ദാലകിഃ ശ്വേതകേതുഃ പൃഥിവ്യാമ്
ഈ യുഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ജനിച്ച പ്രധാനമുനിമാർ ഇവിടെ വസിക്കുന്നു: അമ്മാവനും അനിയനും, അഷ്ടാവക്രനും കഹോളന്റെ മകനും, ഉദ്ദാലകന്റെ ശ്വേതകേതുവും ഭൂമിയിൽ.
വിദേഹരാജസ് സമീപതസ്തൌ ഘീരാവുഭൌ മാതുലഭാഗിനേയൌ। പ്രവിശ്യ യജ്ഞായതനം വിവാദേ വന്ദിം നിജഗ്രാഹതുരപ്രമേയൌ
വിദേഹരാജാവിന്റെ സമീപത്ത്, അമ്മാവനും അനിയനും ഇരുവരും യജ്ഞശാലയിൽ കയറി, വാദത്തിൽ ജ്ഞാനത്തിൽ അളവില്ലാത്ത വന്ദിയെ പിടിച്ചു.
വാദേ ഭങ്ക്ത്വാ മജ്ജയാമാസ നദ്യാമ്
വാദത്തിൽ ജയിച്ചു, അവനെ നദിയിൽ മുങ്ങിച്ചു.
കഥംപ്രഭാവഃ സ ബഭൂവ വിപ്ര- സ്തഥാഭൂതം യോ നിജഗ്രാഹ വന്ദിമ്। `കിംചാധികൃത്യാഥ തയോര്വിവാദോ വിദേഹരാജസ് സമീപ ആസീത്
അങ്ങനെ വന്ദിയെ പിടിക്കാൻ ആ ബ്രാഹ്മണൻ എങ്ങനെ ശക്തനായതായി? അവരുടെ വാദവിഷയം എന്തായിരുന്നു, വിദേഹരാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ?
അഷ്ടാവക്രഃ കേന ചാസൌ ബഭൂവ തത്സര്വം മേ ലോമശ ശംസ തത്ത്വമ്
അഷ്ടാവക്രൻ എങ്ങനെ അങ്ങനെ ആയതായി? ഈ സത്യങ്ങൾ എല്ലാം എനിക്കു പറയൂ, ലോമശാ.
ഉദ്ദാലകസ്യ നിയതഃ ശിഷ്യ ഏകോ നാമ്നാ കഹോളേതി ബഭൂവ രാജന്। ശുശ്രൂഷുരാചാര്യവശാനുവര്തീ ദീര്ഘ കാലം സോഽധ്യയനം ചകാര
ഉദ്ദാലകന്റെ ശിഷ്യനായ കഹോളൻ എന്നൊരു ഭക്തൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, രാജാവേ. ഗുരുവിന്റെ വശംവെച്ചു, ദീർഘകാലം പഠനം നടത്തി.
തം വൈ വിപ്രാഃ പര്യഭവംസ്തു ശിഖാ- സ്തം ച ജ്ഞാത്വാ വിപ്രകാരം ഗുരുഃ സഃ। തസ്മൈ പ്രാദാത്സദ്യ ഏവ ശ്രുതം ച ഭാര്യാം ച വൈ ദുഹിതരം സ്വാം സുജാതാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവനെ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു പരിഹസിച്ചു. ആ അപമാനം മനസ്സിലാക്കി ഗുരു അവനു ഉടനെ ജ്ഞാനവും തന്റെ സദ്ഗുണമുള്ള മകളും ഭാര്യയായി നൽകി.
തസ്യാം ഗര്ഭഃ സമഭവദഗ്നികല്പഃ സോഽധീയാനം പിതരമഥാഭ്യുവാച। സര്വാം രാത്രിമധ്യയനം കരോഷി നേദം പിതഃ സമ്യഗിവോപവര്തതേ
അവളിൽ അഗ്നിപോലുള്ള ഒരു ഗർഭം ഉണ്ടായി. പഠനം നടത്തുമ്പോൾ, ആ കുഞ്ഞ് പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'പിതാവേ, നീ മുഴുവൻ രാത്രി പഠിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഇത് ശരിയായി നടക്കുന്നില്ല.'
ഉപാലബ്ധഃ ശിഷ്യമധ്യേ മഹര്ഷിഃ സ തം കോപാദുദരസ്ഥം ശശാപ। യസ്മാദ്വക്രം വര്തമാനോ ബ്രവീഷി തസ്മാദ്വക്രോ ഭവിതാസ്യഷ്ടധൈവ
ശിഷ്യന്മാരുടെ ഇടയിൽ അപമാനിതനായ മഹർഷി, കോപത്തോടെ ഗർഭസ്ഥനായ അവനെ ശപിച്ചു: 'നീ ഗർഭത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് സംസാരിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് നീ എട്ടിടത്തും വളഞ്ഞവനാകും.'
സ വൈ തഥാ വക്ര ഏവാഭ്യജായ- ദഷ്ടാവക്രഃ പ്രഥിതോ മാനവേഷു। അസ്യാസീദ്വൈ മാതുലഃ ശ്വേതകേതുഃ സ തേന തുല്യോ വയസാ ബഭൂവ
അങ്ങനെ അവൻ വളഞ്ഞവനായി ജനിച്ചു, മനുഷ്യരിൽ അഷ്ടാവക്രൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു. അവന്റെ അമ്മാവൻ ശ്വേതകേതു ആയിരുന്നു, അവനും അവനോടു തുല്യമായ പ്രായം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സംപീഡ്യമാനാ തു തദാ സുജാതാ വിവര്ധമാനേന സുതേന കുക്ഷൌ। ഉവാച ഭര്താരമിദം രഹോഗതാ പ്രസാദ്യ ഹീനാ വസുനാ ധനാര്ഥിനീ
അപ്പോൾ, ഗർഭത്തിൽ വളരുന്ന മകന്റെ ഭാരത്തിൽ വിഷമിച്ച സുജാത, ഭർത്താവിനെ ഒറ്റയ്ക്ക് സമീപിച്ചു. ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് മോചനം തേടി, വിനയപൂർവ്വം അവളവനോട് പറഞ്ഞു.
കഥം കരിഷ്യാമ്യധുനാ മഹര്ഷേ മാസശ്ചായം ദശമോ വര്തതേ മേ। നൈവാസ്തി മേ വസു കിംചിത്പ്രദാതാ യേംനാഹമേതാമാപദം നിസ്തരേയമ്
മഹർഷേ, ഞാൻ ഇനി എങ്ങനെ ജീവിക്കും? ഇതാ, എന്റെ പത്താം മാസം കഴിഞ്ഞു. എനിക്ക് ഒന്നും സമ്പത്തുമില്ല, ആരും ഒന്നും തരുന്നില്ല. ഈ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് ഞാൻ എങ്ങനെ രക്ഷപ്പെടും?
ഉക്തസ്ത്വേവം ഭാര്യയാ വൈ കഹോളോ വിത്തസ്യാര്ഥേ ജനകമഥാഭ്യഗച്ഛത്। സ വൈ തദാ വാദവിദാ നിഗൃഹ്യ നിമജ്ജിതോ വന്ദിനേഹാപ്സു വിപ്രഃ
ഭാര്യയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കഹോളൻ സമ്പത്ത് തേടി അവളുടെ അച്ഛനെ സമീപിച്ചു. പക്ഷേ, അവിടെ പണ്ഡിതന്മാരുടെ വാദത്തിൽ തോറ്റു, വന്ദികൾ അവനെ പിടിച്ചു വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു.
ഉദ്ദാലകസ്തം തു തദാ നിശമ്യ സൂതേന വാദേഽപ്സു നിമജ്ജിതം തഥാ। ഉവാച താം തത്രതതഃ സുജാത- മഷ്ടവക്രേ ഗൂഹിതവ്യോഽയമര്ഥഃ
കഹോളൻ വാദത്തിൽ തോറ്റു വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയെന്ന വാർത്ത സാരഥിയിലൂടെ അറിഞ്ഞ ഉദ്ദാലകൻ, സുജാതയോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ കാര്യം അഷ്ടാവക്രനിൽ നിന്ന് രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം.'