അസ്തി ചൈതാദൃശം കര്മ യേന പുത്രശതം ഭവേത്। യദി ശക്നോഷി തത്കര്തുമഥ വക്ഷ്യാമി സോമക
അങ്ങനെയൊരു കര്മ്മം ഉണ്ട്, അതിലൂടെ നൂറ് മക്കൾ ലഭിക്കും. നീ അതു ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, സോമക, ഞാൻ പറയാം.
കാര്യം വാ യദി വാഽകാര്യം യേന പുത്രശതം ഭവേത്। കൃതമേവേതി തദ്വിദ്ധി ഭഗവാന്പ്രബ്രവീതു മേ
നല്ലതോ ചീത്തയോ, നൂറ് മക്കൾ ലഭിക്കാനുള്ളത് എന്താണെങ്കിലും, അതു ചെയ്തതായി തന്നെ കണക്കാക്കാം; ഭഗവാനെ, ദയവായി അതു എനിക്ക് വ്യക്തമാക്കണം.
യജസ്വ ജന്തുനാ രാജംസ്ത്വം മയാ വിതതേ ക്രതൌ। തതഃ പുത്രശതം ശ്രീമദ്ഭവിഷ്യത്യചിരേണ തേ
രാജാവേ, ഞാൻ ഒരുക്കുന്ന യാഗത്തിൽ നീ മകനെ ബലികൊടുക്കണം; അതിനുശേഷം, ഉടൻ തന്നെ നിനക്ക് നൂറ് പ്രശസ്തരായ മക്കൾ ജനിക്കും.
വപാര്യാ ഹൂയമാനായാം ധൂമമാഘ്രായ മാതരഃ। തതസ്താഃ സുമഹാവീര്യാഞ്ജനയിഷ്യന്തി തേ സുതാന്
ബലിയുടെ അവയവങ്ങൾ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ അമ്മമാർ അതിന്റെ പുക ശ്വസിച്ചാൽ, അവർക്ക് വലിയ ശക്തിയോടെ മക്കൾ ജനിക്കും.
തസ്യാമേവ തു തേ ജന്തുര്ഭവിതാ പുനരാത്മജഃ। ഉത്തരേ ചാസ്യ സൌവര്ണം ലക്ഷ്മ പാര്ശ്വേ ഭവിഷ്യതി
അവളിൽ തന്നെയാണ് നിന്റെ മകൻ വീണ്ടും ജനിക്കുക; അവന്റെ വശത്ത് സ്വർണ്ണമുദ്രപോലുള്ള ഒരു അടയാളം ഉണ്ടാകും.
ബ്രഹ്മന്യദ്യദ്യഥാ കാര്യം തത്കുരുഷ്വ തഥാതഥാ। പുത്രകാമതയാ സര്വംകരിഷ്യാമി വചസ്തവ
ബ്രാഹ്മണന്റെ നിർദ്ദേശം പോലെ എന്ത് ചെയ്യേണ്ടതാണോ അതു ചെയ്യൂ; മക്കളുടെ ആഗ്രഹത്തിൽ ഞാൻ നിന്റെ എല്ലാ വാക്കുകളും അനുസരിക്കും.
തതഃ സ യാജയാമാസ സോമകം തേന ജന്തുനാ। മാതരസ്തു ബലാതപുത്രമപാകാര്ഷുഃ കൃപാന്വിതാഃ
അപ്പോൾ ആ മകനെ കൂട്ടി സോമകനെ യാഗം ചെയ്യിച്ചു; പക്ഷേ അമ്മമാർ കരുണകൊണ്ട് മകനെ ബലമായി പിടിച്ച് മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഹാ ഹതാഃ സ്മേതി വാശന്ത്യസ്തീവ്രശോകസമാഹതാഃ। തം മാതരഃ പ്ത്യകര്ഷന്ഗൃഹീത്വാ ദക്ഷിണേ കരേ
നാം നശിച്ചു എന്നു നിലവിളിച്ചും, അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ ആകുകയും ചെയ്ത അമ്മമാർ അവന്റെ വലതുകൈ പിടിച്ച് വലിച്ചു.
സവ്യേ പാണൌ ഗൃഹീത്വാ തു യാജകോപി സ്മ കര്ഷതി। കുരരീണാമിവാര്താനാമപാകൃഷ്യ തു തം സുതമ്
യാഗം നടത്തുന്ന പുരോഹിതൻ ഇടതുകൈ പിടിച്ച് വലിച്ചു; ദുഃഖിതരായ കുരരികൾ നിലവിളിക്കുന്നതുപോലെ ആ മകനെ വലിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
വിശസ്യ ചൈനം വിധിവദ്വപാമസ്യ ജുഹാവ സഃ। വപായാം ഹൂയമാനായാം ഗന്ധമാഘ്രായ മാതരഃ
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി അവനെ കൊല്ലുകയും അവന്റെ അവയവങ്ങൾ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു; അർപ്പണം നടക്കുമ്പോൾ അമ്മമാർ അതിന്റെ സുഗന്ധം ശ്വസിച്ചു.
ആര്താ നിപേതുഃ സഹസാ പൃഥിവ്യാം കുരുനന്ദന। സര്വാശ്ച ഗര്ഭാനലബംസ്തതസ്താഃ പാര്ഥിവാങ്ഗനാഃ
ദുഃഖഭാരത്തിൽ അവർ പെട്ടെന്ന് നിലത്ത് വീണു; രാജകുലത്തിലെ ആ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭം ധരിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന അഗ്നി അവരിൽ പടർന്നു.
തതോ ദശസു മാസേഷു സോമകസ്യ വിശാംപതേ। ജജ്ഞേ പുത്രശതം പൂര്ണം താസു സര്വാസു ഭാരത
പതിനായിരം മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം, ജനങ്ങളുടെ അധിപനായ സോമകന് ആ സ്ത്രീകളിൽ എല്ലാവരിലും നിന്ന് നൂറ് മക്കൾ പൂർണ്ണമായി ജനിച്ചു.
ജന്തുര്ജ്യേഷ്ഠഃ സമഭവജ്ജനിത്ര്യാമേവ പൂര്വവത്। സ താസാമിഷ്ട ഏവാസീന്ന തഥാഽന്യേ നിജാഃ സുതാഃ
മാതാവിന്റെ ഉദരത്തിൽ നിന്നാണ് മൂത്ത മകൻ ജനിച്ചത്, മുമ്പ് പോലെ തന്നെ. അവൻ മാത്രമാണ് അമ്മയ്ക്ക് പ്രിയനായത്; മറ്റു മക്കൾക്ക് അങ്ങനെ പ്രിയം ലഭിച്ചില്ല.
തച്ച ലക്ഷണമസ്യാസീത്സൌവര്ണം പാര്ശ്വ ഉത്തരേ। തസ്മിന്പുത്രശതേ ചാഗ്ര്യഃ സ ബഭൂവ ഗുണൈരപി
അവന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് പൊന്നുപോലുള്ള ഒരു അടയാളം ഉണ്ടായിരുന്നു. നൂറ് മക്കളിൽ ഗുണങ്ങളിൽ അവൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.
തതഃ സ ലോകമഗമത്സോമകസ്യ ഗുരുഃ പരമ്। അന്വക്ഷമേവ പശ്ചാത്തു സോമകോപ്യഗമത്പരമ്
അതിനുശേഷം, സോമകന്റെ ഗുരു മഹാൻ ആ ലോകം വിട്ടുപോയി. ഉടൻതന്നെ സോമകനും പരമഗതിയിലേക്കു യാത്രയായി.
അഥ തം നരകേ ഘോരേ പച്യമാനം ദദര്ശ സഃ। തമപൃച്ഛത്കിമര്ഥം ത്വം നരകേ പച്യസേ ദ്വിജ
അവിടെ, ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന തന്റെ ഗുരുവിനെ അവൻ കണ്ടു. 'നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് നരകത്തിൽ പാകപ്പെടുന്നത്?' എന്നു അവൻ ചോദിച്ചു.
തമബ്രവീദ്ഗുരുഃ സോഽഥ പച്യമാനോഽഗ്നിനാ ഭൃശമ്। ത്വം മയാ യാജിതോ രാജംസ്തസ്യേദം കര്മണഃ ഫലമ്
അഗ്നിയിൽ കഠിനമായി പാകപ്പെടുന്ന അവൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ എന്നെ യാഗം നടത്താൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമാണ് ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നത്.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ സ രാജര്ഷിര്ധര്മരാജമഥാബ്രവീത്। അഹമത്ര പ്രവേക്ഷ്യാമി മുച്യതാം മമ യാജകഃ
ഇത് കേട്ട രാജർഷി ധർമ്മരാജനോടു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഇവിടെ പ്രവേശിക്കാം. എന്റെ യാജകൻ മോചിതനാകട്ടെ.'
മത്കൃതേ ഹി മഹാഭാഗഃ പച്യതേ നരകാഗ്നിനാ। `സോഹമാത്മാനമാധാസ്യേ നരകേ മുച്യതാം ഗുരുഃ
എന്റെ കാരണമാണ് മഹാഭാഗൻ നരകാഗ്നിയിൽ പാകപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഞാൻ തന്നെ നരകത്തിൽ ഇടാം; ഗുരു മോചിതനാകട്ടെ.
നാന്യ കര്തുഃ ഫലം രാജന്നുപഭുങ്ക്തേ കദാചന। ഇമാനി തവ ദൃശ്യന്തേ ഫലാനി വദതാംവര
മറ്റൊരാളുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം ആരും അനുഭവിക്കാറില്ല, രാജാവേ. ഇതൊക്കെയാണ് നിന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ, വാഗ്മികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
പുണ്യാന്ന കാമയേ ലോകാനൃതേഽഹം ബ്രഹ്മവാദിനമ്। ഇച്ഛാമ്യഹമനനൈവ സഹ വസ്തും സുരാലയേ
പുണ്യഫലമായി ലഭിക്കുന്ന സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങൾ ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയെ ഉപേക്ഷിച്ചാണ് കിട്ടേണ്ടതെങ്കിൽ, എനിക്ക് ആവശ്യമില്ല. ഞാൻ അവനോടൊപ്പം ദേവാലയത്തിൽ വസിക്കാനാണ് ആഗ്രഹം.
നരകേ വാ ധര്മരാജ കര്മണാഽസ്യ സമോ ഹ്യഹമ്। പുണ്യാപുണ്യഫലം ദേവ സമമസ്ത്വാവയോരിദമ്
നരകത്തിലായാലും, ധർമ്മരാജാ, അവന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ ഞാൻ അവനോടു സമാനനാണ്. ദേവാ, പുണ്യവും പാപഫലവും ഞങ്ങൾ ഇരുവർക്കും ഒരുപോലെയാകട്ടെ.
യദ്യേവമീപ്സിതം രാജന്ഭുങ്ഖാസ്യ സഹിതഃ ഫലമ്। തുല്യകാലം സഹാനേന പശ്ചാത്പ്രാപ്സ്യസി സദ്ഗതിമ്
ഇതാണ് നിന്റെ ആഗ്രഹം എങ്കിൽ, രാജാവേ, അവനോടൊപ്പം ഫലം അനുഭവിക്കൂ. അവനോടൊപ്പം തുല്യകാലം കഴിഞ്ഞാൽ, നീ ഉത്തമഗതിയിലേക്കു എത്തും.
സ ചകാര തഥാ സര്വം രാജാ രാജീവലോചനഃ। ക്ഷീണപാപശ്ച തസ്മാത്സ വിമുക്തോ ഗുരുണാ സഹ
കുമുദനേത്രനായ രാജാവ് എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു. പാപം ഇല്ലാതായി, ഗുരുവിനൊപ്പം അവൻ മോചിതനായി.
ലേഭേ കാമാഞ്ശുഭാന്രാജന്കര്മണാ നിര്ജിതാന്സ്വയമ്। സഹ തേനൈവ വിപ്രേണ ഗുരുണാ സ ഗുരുപ്രിയഃ
സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി രാജാവ് എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങളും നേടി, ആ ബ്രാഹ്മണഗുരുവിനോടൊപ്പം, ഗുരുവിനെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായി.
ഏഷ തസ്യാശ്രമഃ പുണ്യോ യ ഏഷോഗ്രേ വിരാജതേ। ക്ഷാന്ത ഉഷ്യാത്ര ഷഡ്രാത്രം പ്രാപ്നോതി സുഗതിം നരഃ
ഇവിടെയാണ് ആ മഹാന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമം പ്രകാശമാനമായി നിലകൊള്ളുന്നത്. ഇവിടെ ആറു രാത്രി താമസിക്കുന്നവൻ നല്ല ഗതിയെ പ്രാപിക്കും.
ഏതസ്മിന്നപി രാജേന്ദ്ര വത്സ്യാമോ വിഗതജ്വരാഃ। ഷഡ്രാത്രം നിയതാത്മാനഃ സ़ജ്ജീഭവ കുരൂദ്വഹ
രാജാധിരാജാ, നമുക്കും ഇവിടെയിരുത്താം, സുഖമായി. ആത്മസംയമനത്തോടെ ആറു രാത്രി ഇവിടെ താമസിക്കൂ, കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
സോമകസ്യാശ്രമേ പുണ്യേ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഷഡ്രാത്രമുഷ്യ നിയതോ ഭ്രാത്രാദിഭിരരിംദമഃ। തസ്മാന്നിര്ഗമ്യ സഹസാ ദിശം പ്രായാത്തഥോത്തരാമ്
സോമകന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ, ധർമ്മരാജനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരോടും മറ്റുള്ളവരോടും കൂടി, ആറു രാത്രി നിശ്ചയത്തോടെ താമസിച്ചു. അവിടുനിന്ന് ഉടനെ അവൻ വടക്കേ ദിശയിലേക്ക് യാത്രയായി.
ബഹുദൂരം തതോ ഗത്വാ വനം തത്ര മനോഹരമ്। ബഹുപഷ്പഫലാകീര്ണം മഹാനദ്യുപശോഭിതമ്
അവിടെനിന്ന് ദൂരേ യാത്രചെയ്ത്, മനോഹരമായ ഒരു വനത്തിലേക്ക് അവർ എത്തി. അതു പലതരം പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, വലിയൊരു നദി അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ പപ്രച്ഛ രാജാഽസൌ ലോമശം മുനിസത്തമമ്। കിമിദം ദൃശ്യതേ രമ്യം വനം ബഹുമൃഗദ്വിജമ്
അത് കണ്ട രാജാവ്, മഹർഷിയായ ലോമശനോടു ചോദിച്ചു: 'ഇത്ര മനോഹരമായ, അനേകം മൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും വനം ഏതാണ്?'