ശൃണുഷ്വാവഹിതോ രാജന്രാജ്ഞസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ। യഥാ മാന്ധാതൃശബ്ദോ വൈ ലോകേഷു പരിഗീയതേ
രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ മാണ്ഢാതൃ എന്ന പേര് എങ്ങനെ ലോകത്ത് പ്രശസ്തമാണ് എന്ന് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഇക്ഷ്വാകുവംശപ്രഭവോ യുവനാശ്വോ മഹീപതിഃ। സോഽയജത്പൃഥിവീപാലഃ ക്രതുഭിര്ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ
ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ജനിച്ച യുവനാശ്വൻ എന്ന രാജാവ്, ഭൂമിയുടെ ഭരതാവായ നീയോ, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
അശ്വമേധസഹസ്രം ച പ്രാപ്യ ധര്മഭൃതാംവരഃ। അന്യൈശ്ച ക്രതുഭിര്മുഖ്യൈരയജത്സ്വാപ്തദക്ഷിണൈഃ
ധർമ്മപരനായ ആ മഹാത്മാവ് ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും മറ്റു പ്രധാന യാഗങ്ങളും ശരിയായ വിധത്തിൽ ദാനങ്ങൾ നൽകി നടത്തി.
അനപത്യസ്തു രാജര്ഷിഃ സ മഹാത്മാ മഹാവ്രതഃ। മന്ത്രിഷ്വാധായ തദ്രാജ്യം വനിത്യോ ബഭൂവ ഹ। ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന വിധിനാ സംയോജ്യാത്മാനമാത്മവാന്
മഹാത്മാവും മഹാവ്രതനും ആയ ആ രാജർഷി, പുത്രൻ ഇല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, രാജ്യം മന്ത്രിമാരുടെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ച്, ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞ രീതിയിൽ ആത്മാവിനെ ആത്മാവിൽ ലയിപ്പിച്ച് വിനയത്തോടെ ജീവിച്ചു.
സ കദാചിന്നൃപോ രാജന്നുപവാസേന ദുഃഖിതഃ। പിപാസാശുഷ്കഹൃദയഃ പ്രവിവേശാശ്രമം ഭൃഗോഃ
ഒരു ദിവസം, ഉപവാസം കൊണ്ടു ദു:ഖിതനായി, ദാഹം കൊണ്ട് ഹൃദയം ഉണങ്ങിയ ആ രാജാവ് ഭൃഗുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
താമേവ രാത്രിം രാജേന്ദ്ര മഹാത്മാ ഭൃഗുനന്ദനഃ। ഇഷ്ടിം ചകാര സൌദ്യുമ്നേര്മഹര്ഷിഃ പുത്രകാരണാത്
അന്നേ രാത്രി, രാജാധിരാജാ, ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ മഹാത്മാവും മഹർഷിയും പുത്രനുണ്ടാകാൻ വേണ്ടി ഒരു യാഗം നടത്തി.
സംഭൃതോ മന്ത്രപൂതേന വാരിണാ കലശോ മഹാന്। തത്രാതിഷ്ഠത രാജേന്ദ്ര പൂര്വമേവ സമാഹിതഃ
മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ നിറച്ച വലിയ ഒരു കലശം അവിടെ മുൻകൂട്ടി ഒരുക്കി ശ്രദ്ധയോടെ വച്ചിരുന്നു, രാജാവേ.
യത്പ്രാശ്യ പ്രസവേത്തസ്യ പത്നീ ശക്രസമം സുതമ്। `തദ്വാരി വിഹിതം രാജന്യസ്മിന്നാസീത്സുസംസ്കൃതമ്'। തം ന്യസ്യ വേദ്യാം കലശം സുഷുപുസ്തേ മഹര്ഷയഃ
ആ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ അവന്റെ ഭാര്യക്ക് ഇന്ദ്രനോടു സമമായ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും; അത്രയ്ക്കു പ്രത്യേകമായി ഒരുക്കിയ ആ വെള്ളം യാഗവേദിയിൽ വച്ചു, മഹർഷിമാർ വിശ്രമിച്ചു.
രാത്രിജാഗരണാച്ഛ്രാന്താന്സൌദ്യുമ്നിഃ സമതീത്യ താന്। ശുഷ്കകണ്ഠഃ പിപാസാര്തഃ പാനീയാര്ഥീ ഭൃശം നൃപഃ। തം പ്രവിശ്യാശ്രമം ശാന്തഃ പാനീയം സോഽഭ്യയാചത
രാത്രി ഉണർന്നിരുത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിരുന്ന മഹർഷിമാരെ കടന്ന്, ദാഹം കൊണ്ട് കണ്ഠം ഉണങ്ങിയ സൗദ്യുമ്നി എന്ന രാജാവ് ശാന്തനായി ആശ്രമത്തിൽ കയറി വെള്ളം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
തസ്യ ശ്രാന്തസ്യ ശുഷ്കേണ കണ്ഠേന ക്രോശതസ്തദാ। നാശ്രൌഷീത്കശ്ചന തദാ ശകുനേരിവ വാശതഃ
ക്ഷീണിച്ചു, ഉണങ്ങിയ കണ്ഠത്തോടെ അവൻ വിളിച്ചിട്ടും, പക്ഷിയുടെ വിളി പോലെ ആരും കേട്ടില്ല.
തതസ്തം കലശം ദൃഷ്ട്വാ ജലപൂര്ണം സ പാര്ഥിവഃ। അഭ്യദ്രവത വേഗേന പീത്വാ ചാമ്ഭോ വ്യവാസൃജത്
അപ്പോൾ വെള്ളം നിറഞ്ഞ കലശം കണ്ട രാജാവ് അതിലേക്ക് ഓടി, അതിലെ വെള്ളം കുടിച്ച് മുഴുവൻ ഒഴിച്ചു.
സ പീത്വാ ശീതലം തോയം പിപാസാര്തോ മഹീപതിഃ। നിര്വാണമഗമദ്ധീമാന്സുസുഖീ ചാഭവത്തദാ
തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ച ദാഹം കെടുത്തിയ രാജാവ് ആ സമയത്ത് മനസ്സിൽ സമാധാനവും സന്തോഷവും അനുഭവിച്ചു.
തതസ്തേ പ്രത്യബുധ്യന്ത മുനയഃ സതപോധനാഃ। നിസ്തോയം തം ച കലശം ദദൃശുഃ സര്വ ഏവ തേ
അതിനുശേഷം, വലിയ തപസ്സുള്ള മഹർഷിമാർ ഉണർന്നു, കലശം വെള്ളം ഇല്ലാതെ ശൂന്യമായത് കണ്ടു.
കസ്യ കര്മേദമിതി തേ പര്യപൃച്ഛന്സമാഗതാഃ। യുവനാശ്വോ മമേത്യേവം സത്യം സമഭിപദ്യത
ഇത് ആരുടെ പ്രവർത്തിയാണെന്ന് അവർ ചേർന്ന് ചോദിച്ചു; യുവനാശ്വൻ 'എന്റേതാണ്' എന്ന് സത്യമായി സമ്മതിച്ചു.
ന യുക്തമിതി തം പ്രാഹ ഭഗവാന്ഭാര്ഗവസ്തദാ। സുതാര്ഥം സ്ഥാപിതാ ഹ്യാപസ്തപസാ ചൈവ സംഭൃതാഃ
അപ്പോൾ ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ മഹർഷി പറഞ്ഞു: 'ഇത് ശരിയല്ല; പുത്രനുണ്ടാകാൻ വേണ്ടി തപസ്സോടെ ഈ വെള്ളം ഇവിടെ വച്ചിരുന്നത്.'
മയാ ഹ്യത്രാഹിതം ബ്രഹ്മ തപ ആസ്ഥായ ദാരുണമ്। പുത്രാര്ഥം തവ രാജര്ഷേ മഹാബലപരാക്രമ
'രാജർഷിയേ, മഹാബലശാലിയായ നീക്കുവേണ്ടി പുത്രനുണ്ടാകാൻ ഞാൻ കടുത്ത തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ട് ഈ വെള്ളം ഇവിടെ ഒരുക്കിയതാണ്.'
മഹാബലോ മഹാവീര്യസ്തപോബലസമന്വിതഃ। യഃ ശക്രമപി വീര്യേണ ഗമയേദ്യമസാദനമ്
അവൻ മഹാബലനും മഹാശക്തനും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുമുള്ളവനായി ജനിക്കും; ശക്തിയിൽ ഇന്ദ്രനെയും കടന്ന് യമലോകം വരെ എത്താൻ കഴിയുന്നവനാകും.
അനേന വിധിനാ രാജന്മയൈതദുപപാദിതമ്। അബ്ഭക്ഷണം ത്വയാ രാജന്ന യുക്തം കൃതമദ്യ വൈ
രാജാവേ, ഈ വിധം ഞാൻ ഒരുക്കിയതാണ്; പക്ഷേ നീ ഇന്ന് ആ വെള്ളം കുടിച്ചത് ശരിയായില്ല.
ന ത്വദ്യ ശക്യമസ്മാഭിരേതത്കര്തുമതോഽനയ്ഥാ। നൂനം ദൈവകൃതം ഹ്യേതദ്യദേവം കൃതവാനസി
ഇന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് ഇതിനെതിരെ ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഇതെല്ലാം വിധിയുടെ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന് ഞങ്ങൾ ഉറപ്പാണ്, അതിനാലാണ് നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്തതെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു.
പിപാസിതേന യാഃ പീതാ വിധിമന്ത്രപുരസ്കൃതാഃ। ആപസ്ത്വയാ മഹാരാജ മത്തപോവീര്യസംഭൃതാഃ
മഹാരാജാവേ, നിങ്ങൾ കുടിച്ച വെള്ളം, യഥാവിധി മന്ത്രങ്ങളോടെ ശുദ്ധീകരിച്ചിരുന്നതും, തപസ്സിന്റെ ശക്തി നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
താഭ്യസ്ത്വമാത്മനാ പുത്രമീദൃശം ജനയിഷ്യസി। വിധാസ്യാമോ വയം തത്ര തവേഷ്ടിം പരമാദ്ഭുതാമ്
അവ വെള്ളം കൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു മകനുണ്ടാകുന്നത്. അതിനായി ഞങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കായി അത്ഭുതകരമായ ഒരു യാഗം നടത്തും.
യഥാ ശക്രസമം പുത്രം ജനയിഷ്യസി വീര്യവാന്। `ന ച പ്രാണൈര്മഹാരാജ വിയോഗസ്തേ ഭവിഷ്യതി
നിങ്ങൾക്ക് ഇന്ദ്രനോട് തുല്യമായ ശക്തിയുള്ള ഒരു മകൻ ജനിപ്പിക്കാനാകും. മഹാരാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ജീവൻ വിട്ടുപോകേണ്ടി വരികയില്ല.
മാ ഖിദസ്ത്വം ഹി രാജേനദ്ര ദൈവം ഹി ബലവത്തരമ്'। ഗര്ഭധാരണജം വാഽപി ന ഖേദം സമവാപ്സ്യസി
രാജാവേ, നിങ്ങൾ വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല, കാരണം വിധി ഏറ്റവും ശക്തമാണ്. ഗർഭം ധരിക്കുന്നതിൽനിന്നും നിങ്ങൾക്ക് യാതൊരു കഷ്ടതയുമുണ്ടാകില്ല.
തതോ വര്ഷശതേ പൂര്ണേ തസ്യ രാജ്ഞോ മഹാത്മനഃ। വാമം പാര്ശ്വം വിനിര്ഭിദ്യ സുതഃ സൂര്യ ഇവ സ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം, നൂറുവർഷം പൂര്ത്തിയായപ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ ഇടത് വശത്ത് നിന്ന് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രഭയുള്ള ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.
നിശ്ചക്രാമ മഹാതേജാ ന ച തം മൃത്യുരാവിശത്। യുവനാശ്വം നരപതിം തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
ആ മഹാശക്തിയുള്ള കുഞ്ഞ് പുറത്തുവന്നു, മരണവും അവനെ സ്പർശിച്ചില്ല. യുവനാശ്വ രാജാവിന് ഇത് അത്ഭുതംപോലെയായിരുന്നു.
തതഃ ശക്രോ മഹാതേജാസ്തം ദിദൃക്ഷുരുപാഗമത്। തതോ ദേവാ മഹേന്ദ്രം തമപൃച്ഛന്ധാസ്യതീതി കിമ്
അപ്പോൾ മഹാശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ അവനെ കാണാൻ എത്തി. ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനോട്, 'ഇവനെ എങ്ങനെ പോഷിപ്പിക്കും?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
പ്രദേശിനീം തതോഽസ്യാസ്യേ ശക്രഃ സമഭിസംദധേ। മാമയം ധാസ്യതീത്യേവം ഭാഷിതേ ചൈവ വജ്രിണാ। മാംധാതേതി ച നാമാസ്യ ചക്രുഃ സേന്ദ്രാ ദിവൌകസഃ
ഇന്ദ്രൻ തന്റെ ചൂണ്ടുവിരൽ കുഞ്ഞിന്റെ വായിൽ വെച്ചു, 'ഇവനെ ഞാൻ പോഷിപ്പിക്കും' എന്ന് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ചേർന്ന് അവന് മാംധാതാ എന്ന പേര് നൽകി.
പ്രദേശിനീം ശക്രദത്താമാഖാദ്യ സ ശിശുസ്തദാ। അവര്ധത മഹാതേജാഃ കിഷ്കൂന്രാജംസ്ത്ര്യോദശ
കുഞ്ഞ് ഇന്ദ്രൻ നൽകിയ ചൂണ്ടുവിരൽ ചൂഷണം ചെയ്തു. ആ മഹാശക്തിയുള്ളവൻ വളർന്നു, മൂന്നു കിഷ്കിന്ദ രാജ്യങ്ങൾ ഭരിക്കാൻ യോഗ്യനായി.
വേദാസ്തം സധനുര്വേദാ ദിവ്യാന്സ്ത്രാണി ചേശ്വരമ്। ഉപതസ്ഥുര്മഹാരാജം ധ്യാതമാത്രാണി സര്വശഃ
വേദങ്ങളും, അമ്പെടുപ്പിന്റെ ശാസ്ത്രവും, ദൈവായുധങ്ങളും ആ രാജർഷിയെ സേവിച്ചു; അവൻ ചിന്തിച്ചുമാത്രം അവയെല്ലാം അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
ധനുരാജഗവം നാമ ശരാഃ ശൃങ്ഗോദ്ഭവാശ്ച യേ। അഭേദ്യം കവചം ചൈവ സദ്യസ്തമുപശിശ്രിയുഃ
ആജഗവം എന്ന വില്ലും, കൊമ്പിൽ നിന്നുള്ള അമ്പുകളും, തുളയാനാവാത്ത കവചവും ഉടൻ അവനു ലഭിച്ചു.