പ്രശസ്തേഽഹനി യജ്ഞീയേ സര്വകാമസമൃദ്ധിമത്। കാരയാമാസ ശര്യാതിര്യജ്ഞായതനമുത്തമമ്
ശര്യാതി ഒരു ഉത്തമമായ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന യാഗവേദി, യാഗത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു ശുഭദിനത്തിൽ നിർമ്മിപ്പിച്ചു.
തത്രൈനം ച്യവനോ രാജന്യാജയാമാസ ഭാര്ഗവഃ। അദ്ഭുതാനി ച തത്രാസന്യാനി താനി നിബോധ മേ
അവിടെ ഭൃഗുവംശത്തിൽ പെട്ട ച്യവനൻ രാജാവിനായി യാഗം നടത്തുകയും, അതിനിടെ അത്ഭുതകരമായ സംഭവങ്ങൾ അവിടെ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. അവയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
അഗൃഹ്ണാച്ച്യവനഃ സോമമശ്വിനോര്ദേവയോസ്തദാ। തമിന്ദ്രോ വാരയാമാസ ഗൃഹ്ണാനം സ തയോര്ഗ്രഹമ്
അന്നവസരത്തിൽ, ച്യവനൻ അശ്വിനീദേവന്മാർക്കായി സോമം എടുത്തു; എന്നാൽ അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ആ സോമം നൽകുന്നത് തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഉഭാവേതൌ ന സോമാര്ഹൌ നാസത്യാവിതി മേ മതിഃ। ഭിഷജൌ ദിവി ദേവാനാം കര്മണാ തേന നാര്ഹതഃ
"ഈ ഇരുവരും, നാസത്യന്മാർ, സോമം ലഭിക്കാൻ യോഗ്യരല്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരുടെ വൈദ്യന്മാരാണ് ഇവർ, അതുകൊണ്ട് അവരുടെ പ്രവൃത്തിക്ക് അനുസരിച്ച് അർഹതയില്ല."
മാവമംസ്ഥാ മഹാത്മാനൌ രൂപദ്രവിണവത്തരൌ। യൌ ചക്രതുര്മാം മധവന്വൃന്ദാരകമിവാജരമ്
"നീ ഈ മഹാത്മാക്കളെ അവഗണിക്കരുത്; സൗന്ദര്യവും സമ്പത്തും ഉള്ള ഇവർ, മധുവിനൊപ്പം എന്നെ വൃന്ദാരകമാരിൽ ഒരിക്കലും വൃദ്ധനാകാത്തവനാക്കി."
ഋതേ ത്വാം വിബുധാംശ്ചാന്യാന്കഥം വൈ നാര്ഹതഃ സവമ്। അശ്വിനാവപി ദേവേന്ദ്ര ദേവൌ വിദ്ധി പുരംദര
"നിനക്കു പുറമെ, മറ്റേതെങ്കിലും ദേവന്മാർക്ക് സോമം അർഹതയുണ്ടാകുമോ? അശ്വിനീദേവന്മാരും ദേവന്മാരാണ്, പുരന്ദരാ, നീ ഇതറിയണം."
ചികിത്സകൌ കര്മകരൌ കാമരൂപസമന്വിതൌ। ലോകേ ചരന്തൌ മര്ത്യാനാം കഥം സോമമിഹാര്ഹതഃ
"ഇവർ വൈദ്യന്മാരാണ്, വിവിധ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവരും ആഗ്രഹപ്രകാരം രൂപം മാറുന്നവരുമാണ്; ലോകത്ത് മനുഷ്യരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഇവർക്ക് സോമം അർഹതയുണ്ടോ?"
ഏതദേവ തദാ വാക്യമാമ്രേഡയതി വാസവേ। അനാദൃത്യതതഃ ശക്രം ഗ്രഹം ജഗ്രാഹ ഭാര്ഗവഃ
ഇതേ വാദം അപ്പോൾ വാസവൻ ആവർത്തിച്ചു; പക്ഷേ ശക്രനെ അവഗണിച്ച് ഭൃഗുവംശജൻ സോമം അശ്വിനീദേവന്മാർക്ക് നൽകി.
ഗ്രഹീഷ്യന്തം തു തം സോമമശ്വിനോരുത്തമം തദാ। സമീക്ഷ്യ ബലഭിദ്ദേവ ഇദം വചനമബ്രവീത്
അന്നേരം ഭൃഗുവംശത്തിൽ പെട്ടവൻ അശ്വിനീദേവന്മാർക്ക് ഉത്തമമായ സോമം നൽകാൻ പോകുമ്പോൾ, ശക്തനായ ദേവൻ ഇന്ദ്രൻ ഇത് കണ്ടു പറഞ്ഞു:
ആഭ്യാമര്തായ സോമം ത്വം ഗ്രഹീഷ്യസി യദി സ്വയമ്। വജ്രം തേ പ്രഹരിഷ്യാമി ഘോരരൂപമനുത്തമമ്
"നീ ഈ ഇരുവർക്കും, ഒരു മനുഷ്യനുവേണ്ടി, സ്വയം സോമം നൽകുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ എന്റെ ഭയങ്കരവും അപരിമിതവുമായ വജ്രം കൊണ്ടു നിന്നെ അടി ചെയ്യും."
ഏവമുക്തഃ സ്മയന്നിന്ദ്രമഭിവീക്ഷ്യസ ഭാര്ഗവഃ। ജഗ്രാഹ വിധിവത്സോമമശ്വിഭ്യാമുത്തമം ഗ്രഹമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭൃഗുവംശത്തിൽ പെട്ടവൻ ചിരിച്ച് ഇന്ദ്രനെ നോക്കി, വിധിപ്രകാരം അശ്വിനീദേവന്മാർക്ക് ഉത്തമമായ സോമം നൽകി.
തതോഽസ്മൈ പ്രാഹരദ്വജ്രം ഘോരരൂപം ശചീപതിഃ। തസ്യ പ്രഹരതോ ബാഹും സ്തമ്ഭയാമാസ ഭാര്ഗവഃ
അപ്പോൾ ശചിദേവിയുടെ ഭർത്താവ് ഭയങ്കരമായ വജ്രം അവന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു; എന്നാൽ ച്യവനൻ അതവിടെ തന്നെ ഇന്ദ്രന്റെ കൈ അപ്രാപ്തമാക്കി.
തം സ്തമ്ഭയിത്വാ ച്യവനോ ജുഹുവേ മന്ത്രതോഽനലമ്। കൃത്യാര്ഥീ സുമഹാതേജാ ദേവം ഹിംസിതുമുദ്യതഃ
ഇന്ദ്രനെ അപ്രാപ്തനാക്കിയ ശേഷം, മഹാ തേജസ്സുള്ള ച്യവനൻ, തന്റെ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, മന്ത്രശക്തിയാൽ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിച്ചു, ദേവനെ ദണ്ഡിപ്പിക്കാൻ മനസ്സുറച്ചു.
തതഃ കൃത്യാഽഥ സംജജ്ഞേ മുനേസ്തസ്യ തപോബലാത്। മദോ നാമ മഹാവീര്യോ ബൃഹത്കായോ മഹാസുരഃ
അപ്പോൾ ആ മുനിയുടെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ, 'കൃത്യ' എന്ന പേരിൽ ഒരു മഹാശക്തിയുള്ള, വലിയ ശരീരമുള്ള, മഹാസുരനായ 'മദ' എന്ന ഭയങ്കരൻ അവിടെ ഉദിച്ചുവന്നു.
ശരീരം യസ് നിര്ദേഷ്ടുമശക്യം തു സുരാസുരൈഃ। തസ്യാസ്യമഭവദ്ധോരം തീക്ഷ്ണാഗ്രദശനം മഹത്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും വിവരിക്കാൻ കഴിയാത്ത അത്ഭുതമായ ശരീരത്തിൽ, ഭയങ്കരമായ ഒരു വായ് ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ വലിയതും മൂർച്ചയുള്ളതുമായ പല്ലുകളും കാഴ്ചവെച്ചു.
ഹനുരേകാ സ്ഥിതാ ത്വസ്യ ഭൂമാവേകാ ദിവം ഗതാ। ചതസ്രശ്ചായതാ ദംഷ്ട്രാ യോജനാനാം ശതംശതമ്
അവന്റെ ഒരു താടിമൂല്യം ഭൂമിയിൽ താങ്ങി, മറ്റേത് ആകാശത്തോളം ഉയർന്നു; നാലു നീണ്ട ദന്തങ്ങൾ ഓരോന്നും നൂറു യോജന ദൂരം നീണ്ടിരുന്നു.
ഇതരേ തസ്യ ദശനാ ബഭൂവുര്ദശയോജനാഃ। പ്രാസാദശിഖരാകാരാഃ ശൂലാഗ്രസമദര്ശനാഃ
മറ്റു പല്ലുകൾ ഓരോന്നും പത്ത് യോജന നീളത്തിൽ, കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഗോപുരംപോലെയും കൂർത്ത കുന്തത്തിന്റെ അഗ്രംപോലെയും ഭയങ്കരമായിരുന്നു.
ബാഹൂ പരിഘസംകാശാവായതാവയുതം സമൌ। നേത്രേ രവിശശിപ്രഖ്യേ വക്രം കാലാഗ്നിസംനിഭമ്
അവന്റെ രണ്ടു കൈകളും ഇരുമ്പ് ദണ്ഡംപോലെ വലുതും ശക്തവുമായിരുന്നു; കണ്ണുകൾ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പോലെയും, വളഞ്ഞതും കലാഗ്നിപോലെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.
ലേലിഹഞ്ജിഹ്വയാ വക്രം വിദ്യുച്ചപലലോലയാ। വ്യാത്താനനോ ഘോരദൃഷ്ടിര്ഗ്രസന്നിവ ജഗദ്ബലാത്
മിന്നലിന്റെ ചലനമുള്ള വളഞ്ഞ നാവുകൊണ്ട്, പല്ലുകൾ കാണിച്ചുകൊണ്ട് വായ് പൂർണ്ണമായി തുറന്ന്, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കാഴ്ചയോടെ, ലോകം മുഴുവൻ തിന്നുന്നവനായി അവൻ തോന്നി.
സ ഭക്ഷയിഷ്യന്സംക്രുദ്ധഃ ശതക്രതുമുപാദ്രവത്। മഹതാ ഘോരരൂപേണ ലോകാഞ്ശബ്ദേന നാദയത്
കോപത്തോടെ ലോകങ്ങളെ മുഴുവൻ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഭയങ്കര രൂപവും വലിയ ശബ്ദവും പുറത്ത് വിട്ട്, ശതക്രതുവിനെ തിന്നാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് അവൻ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഘോരവദനം മദം ദേവഃ ശതക്രതുഃ। ആയാന്തം ഭക്ഷയിഷ്യന്തം വ്യാത്താനനമിവാന്തകമ്
ആ ഭയങ്കരമായ മുഖം കണ്ടു, ദേവൻ ശതക്രതു മദം നിറഞ്ഞവനായി; മരണൻപോലെ വായ് തുറന്ന് തിന്നാൻ അടുത്തുവന്നു.
ഭയാത്സംസ്തമ്ഭിതഭുജഃ സൃക്വിണീ ലേലിഹന്മുഹുഃ। തതോഽവ്രവീദ്ദേവരാജശ്ച്യവനം ഭയപീഡിതഃ
ഭയത്തിൽ അവന്റെ കൈകൾ കട്ടിയായി, അധരങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് നക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു; ഭയത്തിൽ പീഡിതനായ ദേവരാജാവ് അപ്പോൾ ച്യവനനോട് പറഞ്ഞു.
സോമാര്ഹാവശ്വിനാവേതാവദ്യ പ്രഭൃതി ഭാര്ഗവ। ഭവിഷ്യതഃ സത്യമേതദ്വചോ വിപ്ര പ്രസീദ മേ
ഇനി മുതൽ, ഭാർഗവാ, അശ്വിനികൾക്കും സോമപാനം ലഭിക്കും; ഈ വാക്ക് സത്യമാണ്, മഹർഷേ, ദയവായി എന്നോട് കരുണ കാണിക്കണം.
ന തേ മിഥ്യാ സമാരമ്ഭോ ഭവത്വേഷ പരോ വിധിഃ। ജാനാമി ചാഹം വിപ്രര്ഷേ ന മിഥ്യാ ത്വം കരിഷ്യസി
നിന്റെ ശ്രമം വൃഥയാകരുത്; ഇതാണ് പരമോന്നത വിധി. മഹർഷേ, നീ കപടമായി ഒന്നും ചെയ്യില്ലെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.
സോമപാവശ്വിനാവേതൌ യഥാ വാദ്യ കൃതൌ ത്വയാ। `തഥൈവ മാമപി ബ്രഹ്മഞ്ശ്രേയസാ യോക്തുമര്ഹസി
നീ അശ്വിനികൾക്ക് സോമപാനം അനുവദിച്ചതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണാ, എനിക്കുമൊന്നു വലിയ അനുഗ്രഹം നൽകണം.
ഭൂയ ഏവ തു തേ വീര്യം പ്രകാശേദിതി ഭാര്ഗവ। സുകന്യായാഃ പിതുശ്ചാസ്യ ലോകേ കീര്തിഃ പ്രഥേദിതി
ഭാർഗവാ, വീണ്ടും ഒരു പ്രാവശ്യം നിന്റെ ശക്തി ലോകത്ത് തെളിയിക്കണം, സുകന്യയുടെ പിതാവിന്റെ കീര്ത്തി എല്ലാ ലോകത്തും പടരണമെന്നു.
അതോ മയൈതദ്വിഹിതം തവ വീര്യപ്രകാശനമ്। തസ്മാന്പ്രസാദം കുരു മേ ഭവത്വേവം യഥേച്ഛസി
അതുകൊണ്ട്, നിന്റെ ശക്തി ലോകത്തിന് കാണിക്കാൻ ഞാൻ ഇതെല്ലാം ഒരുക്കിയതാണ്; അതിനാൽ ദയവായി എന്നോട് അനുകൂലമായി പെരുമാറണം, നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ എല്ലാം നടക്കട്ടെ.
ഏവമുക്തസ്യ ശക്രേണ ച്യവനസ്യ മഹാത്മനഃ। സ മന്യുര്വ്യഗമച്ഛീഘ്രം സുമോച ച പുരംദരമ്
ശക്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ച്യവനൻ അതിവേഗം കോപം വിട്ട് പുരന്ദരനെ മോചിപ്പിച്ചു.
മദം ച വ്യഭജദ്രാജന്പാനേ സ്ത്രീഷു ച വീര്യവാന്। അക്ഷേഷു മൃഗയായാം ച പൂര്വസൃഷ്ടം പുനഃ പുനഃ
ശക്തനായ മഹർഷി, രാജാവേ, മദം പാനം, സ്ത്രീകൾ, പാശം, വേട്ട എന്നിവയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വിഭജിച്ചു.
തദാ മദം വിനിക്ഷിപ്യ ശക്രം സംതര്പ്യ ചേന്ദുനാ। അശ്വിഭ്യാം സഹിതാന്ദേവാന്യാജയിത്വാ ച തം നൃപമ്
ശക്രന്റെ മദം നീക്കി, സോമപാനത്തോടെ അവനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, അശ്വിനികളെയും രാജാവിനെയും കൂട്ടി യാഗങ്ങൾ നടത്തി.