സ മേ സമാശ്ലിഷ്യ പുനഃ ശരീരം ജടാസു ഗൃഹ്യാഭ്യവനാമ്യ വക്രമ്। വക്രേണ വക്രം പ്രണിധായ ശബ്ദം ചകാര തന്മേഽജനയത്പ്രഹര്ഷമ്
അവൻ വീണ്ടും എന്നെ അണച്ഛി, എന്റെ ജടകൾ പിടിച്ചു, തന്റെ വളഞ്ഞ ശരീരം താഴ്ത്തി. തന്റെ വളഞ്ഞ ശരീരം എന്റെ ശരീരത്തിൽ ചേർത്ത് ഒരു ശബ്ദം ഉരുത്തിരിഞ്ഞു, അത് എനിക്ക് ആനന്ദം പകരുകയായിരുന്നു.
ന ചാപി പാദ്യം ബഹുമന്യതേഽസൌ ഫലാനി ചേമാനി മയാ ഹൃതാനി। ഏവംവ്രതോസ്മീതി ച മാമവോച- ത്ഫലാനി ചാന്യാനി നവാന്യദാന്മേ
അവൻ പാദജലം വിലമതിക്കുന്നില്ല, ഞാൻ കൊണ്ടുവന്ന പഴങ്ങളും അവൻ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. 'ഇതാണ് എന്റെ വ്രതം' എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു, പുതിയ മറ്റു പഴങ്ങൾ എനിക്ക് നൽകി.
മയോപയുക്താനി ഫലാനി യാനി നേമാനി തുല്യാനി രസേന തേഷാമ്। ന ചാപി തേഷാം ത്വഗിയം യഥൈഷാം സാരാണി നൈഷാമിവ സന്തി തേഷാമ്
ഞാൻ കഴിച്ച പഴങ്ങൾ രുചിയിൽ ഇതിനെത്തുല്യമായില്ല; അവയുടെ തൊലി ഇതുപോലെയുമല്ല, ഇവയിലുണ്ടായ സാരം അവയ്ക്കില്ല.
തോയാനി ചൈവാതിരസാനി മഹ്യം പ്രാദാത്മ വൈ പാതുമുദാരരൂപഃ। പീത്വൈവ യാന്യഭ്യധികഃ പ്രഹര്ഷോ മമാഭവദ്ഭൂശ്ചലിതേവ ചാസീത്
അവൻ എനിക്ക് കുടിക്കാൻ അത്യന്തം രുചിയുള്ള വെള്ളം നൽകി, അത്രയും ഉദാരതയോടെ. അത് കുടിച്ചപ്പോൾ എനിക്ക് കൂടുതൽ സന്തോഷം തോന്നി, ശരീരം ഇളകുന്ന പോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു.
ഇമാനി ചിത്രാണി ച ഗന്ധവന്തി മാല്യാനി തസ്യോദ്ഗ്രഥിതാനി പട്ടൈഃ। യാനി പ്രകീര്യേഹ ഗതഃ സ്വമേവ സ ആശ്രമം തപസാ ദ്യോതമാനഃ
ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ മനോഹരവും സുഗന്ധമുള്ളതുമായ പുഷ്പമാലകൾ അവൻ വസ്ത്രത്താൽ നന്നായി കൂട്ടി വിതറി, തപസ്സിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
ഗതേന തേനാസ്മികൃതോ വിചേതാ ഗാത്രം ച മേ സംപരിദഹ്യതീവ। ഇച്ഛാമി തസ്യാന്തികമാശു ഗന്തും തം ചേഹ നിത്യം പരിവര്തമാനമ്
അവൻ പോയതോടെ ഞാൻ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി, എന്റെ ശരീരം കത്തുന്നപോലെയും തോന്നി. അവൻ എപ്പോഴും ഇവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനാണ്; ഞാൻ വേഗത്തിൽ അവന്റെ അടുത്ത് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഗച്ഛാമി തസ്യാന്തികമേവ താത കാ നാമ സാ ബ്രഹ്മചര്യാ ച തസ്യ। ഇച്ഛാമ്യഹം ചരിതും തേന സാര്ധം യഥാ തപഃ സ ചരത്യാര്യധര്മാ
ഞാൻ അവന്റെ അടുത്ത് പോകും, പ്രിയപുത്രാ. അവൻ പാലിക്കുന്ന ബ്രഹ്മചര്യവ്രതം എന്താണ്? അവൻ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഞാൻ അവനൊപ്പം ആ വ്രതം ആചരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ചര്തും തഥേച്ഛാ ഹൃദയേ മമാസ്തി ദുനോതി ചിത്തം യദി തം ന പശ്യേ
അങ്ങനെ ആചരിക്കാൻ എന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമുണ്ട്; അവനെ കാണാനാവില്ലെങ്കിൽ എന്റെ ചിത്തം വേദനിക്കുന്നു.
രക്ഷാംസി ചൈതാനി ചരന്തി പുത്ര രൂപേണ തേനാദ്ഭുതദര്ശനേന। അതുല്യവീര്യാണ്യഭിരൂപവന്തി വിഘ്രം സദാ തപസശ്ചിന്തയന്തി
പുത്രാ, ഇവിടെയുണ്ടാകുന്ന ഈ ജീവികൾ അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവയ്ക്ക് തുല്യമായ ശക്തിയും സൗന്ദര്യവും ഇല്ല. അവ എപ്പോഴും തപസ്സിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
സുരൂപരൂപാണി ച താനി താത പ്രലോഭയന്തേ വിവിധൈരുപായൈഃ। സുഖാച്ച ലോകാച്ച നിപാതയന്തി താന്യുഗ്രരൂപാണി മുനീന്വനേഷു
പ്രിയപുത്രാ, ആ മനോഹരരൂപങ്ങൾ പലവിധ ഉപായങ്ങളാൽ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; ആ ഭയാനകമായ രൂപങ്ങൾ വനത്തിലെ മുനികൾക്ക് സുഖത്തിൽനിന്നും ലോകങ്ങളിൽനിന്നും വീഴ്ച വരുത്തുന്നു.
ന താനി സേവേത മുനിര്യതാത്മാ സതാം ലോകാന്പ്രാര്ഥയാനഃ കഥംചിത്। കൃത്വാ വിഘ്രനം താപസാനാം രമന്തേ പാപാചാരാസ്താപസസ്താന്ന പശ്യേത്
ആത്മസംയമനം നേടിയ ഒരു സന്യാസി, സദ്മാർഗ്ഗം പ്രാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരായിട്ടും ദുഷ്ടചാരത്തിൽ ലിപ്തരായ സന്യാസികളുമായി ബന്ധം പുലർത്തരുത്. സത്യസന്യാസി, പാപം ചെയ്യുന്നവരെ കാണാനും വേണ്ട.
അസജ്ജനേനാചരിതാനി പുത്ര പാനാന്യപേയാനി മധൂനി താനി। മാല്യാനി ചൈതാനി ന വൈ മുനീനാം സ്മൃതാനി ചിത്രോജ്ജ്വലഗന്ധവന്തി
മകനേ, ദുഷ്ടന്മാർ ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ — മദ്യം കുടിയ്ക്കൽ, മധു പാനം, ഉജ്ജ്വലവും സുഗന്ധമുള്ള മാലകൾ ധരിക്കൽ — ഇവ സന്യാസികൾക്ക് യോജിച്ചവയല്ല.
രക്ഷാംസി താനീതി നിവാര്യ പുത്രം വിഭാണ്ഡകസ്താം മൃഗയാംബഭൂവ। നാസാദയാമാസ യദാ ത്ര്യഹേണ തദാ സ പര്യാവവൃതേ ശ്രമായ
വിപാണ്ഡകൻ മകനെ 'ഇവ അപകടങ്ങൾ' എന്ന് ഉപദേശിച്ച്, മൃഗയിലേക്ക് പോയി. മൂന്നു ദിവസം വിജയമില്ലാതെ തിരികെ വന്ന്, ക്ഷീണിച്ചു.
യദാ പുന കാശ്യപോ വൈ ജഗാമ ഫലാന്യാഹര്തും വിധിനാശ്രമേഽസൌ। തദാ പുനര്ലോഭയിതും ജഗാമ സാ വേശായോഷാ മുനിമൃശ്യശൃഹ്ഗമ്
കശ്യപൻ വീണ്ടും ആശ്രമത്തിൽ പഴങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയപ്പോൾ, ആ വേശ്യ വീണ്ടും സന്യാസി ഋശ്യശൃംഗനെ ആകർഷിക്കാൻ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വൈവ താമൃശ്യശൃങ്ഗഃ പ്രഹൃഷ്ടഃ സംഭ്രാന്തരൂപോഽഭ്യപതത്തദാനീമ്। പ്രോവാച ചൈനാം ഭവതഃ ശ്രമായ ഗച്ഛാവ യാവന്ന പിതാ മമൈതി
അവളെ കണ്ടു ഋശ്യശൃംഗൻ സന്തോഷത്തോടെ, അലമുണ്ടായ നിലയിൽ അവളോടടുത്തു. 'എന്റെ അച്ഛൻ വരുന്നതിന് മുമ്പ്, നമുക്ക് പോകാം, നിന്നെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ,' എന്ന് അവളോട് പറഞ്ഞു.
തതോ രാജന്കാശ്യപസ്യൈകപുത്രം പ്രവേശ്യ വേഗേന വിമുച്യ നാവമ്। പ്രലോഭയന്ത്യോ വിവിധൈരുപായൈ- രാജഗ്മുരങ്ഗാധിപതേഃ സമീപമ്
അങ്ങ രാജാവേ, കശ്യപന്റെ ഏകമകനെ നാവിൽ കയറ്റി, വേഗത്തിൽ വിട്ടയച്ചു; പലവിധ ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആകർഷിച്ച്, അവനെ അങ്കരാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
സംസ്ഥാപ്യതാമാശ്രമദര്ശനേ തു സംതാരിതാം നാവമഥാതിശുഭ്രാമ്। തീരാദുപാദായ തഥൈവ ചക്രേ രാജാശ്രമം നാമ വനം വിചിത്രമ്
ആശ്രമം കാണിച്ച ശേഷം, അതി പ്രകാശമുള്ള നാവിനെ തീരത്ത് കൊണ്ടുവന്നു; അവിടെ നിന്ന് അവനെ എടുത്ത്, രാജാവ് 'ആശ്രമവനം' എന്ന അത്ഭുതകരമായ വനം സ്ഥാപിച്ചു.
അന്തഃപുരേ തം തു നിവേശ്യ രാജാ വിഭാണ്ഡകസ്യാത്മജമേകപുത്രമ്। ദദര്ശ മേഘൈഃ സഹസാ പ്രവൃഷ്ട- മാപൂര്യണാണം ച ജഗജ്ജലേന
വിപാണ്ഡകന്റെ ഏകമകനെ രാജാവ് അന്തർപുരത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ഭൂമി അപ്രതീക്ഷിതമായി മഴമേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു.
സ രോമപാദ പരിപൂര്ണകാമഃ സുതാം ദദാവൃശ്യശൃങ്ഗായ ശാന്താമ്। ക്രോധപ്രതീകാരകരം ച ചക്രേ ഗോഭിശ്ച മാര്ഗേഷ്വഭികര്ഷണം ച
റോമപാദൻ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റി, തന്റെ മകൾ ശാന്തയെ ഋശ്യശൃംഗനു നൽകി; കോപശാന്തിക്കായി, പശുക്കളെ വഴികളിൽ വലിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
വിഭാണ്ഡകസ്യാവ്രജതഃ സ രാജാ പശൂന്പ്രഭൂതാന്പശുപാംശ്ച വീരാന്। സമാദിശത്പുത്രഗൃദ്ധീ മഹര്ഷി- ര്വിഭാണ്ഡകഃ പരിപൃച്ഛേദ്യദാ വഃ
വിപാണ്ഡകൻ വരുമ്പോൾ, രാജാവ് പശുപാലകരെയും ശക്തരായ പശുക്കളെയും വിളിച്ച് പറഞ്ഞു: 'മഹർഷി വിപാണ്ഡകൻ, മകനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എന്തെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ—'
സ ക്തവ്യഃ പ്രാഞ്ജലിഭിര്ഭവദ്ഭിഃ പുത്രസ്യ തേ പശവഃ കര്ഷണം ച। കിം തേ പ്രിയം വൈ ക്രിയതാം മഹര്ഷേ ദാസാഃ സ്മ സര്വേ തവ വാചി ബദ്ധാഃ
'നിങ്ങൾ കൈകൾ ചുരുക്കി പറഞ്ഞിരിക്കണം: "ഈ പശുക്കളും, ഇവയുടെ വലിച്ചുപോകലും, നിങ്ങളുടെ മകന്റെതാണ്; മഹർഷി, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടം എന്താണോ, അതു ചെയ്യാം — ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിങ്ങളുടെ അടിയാളം."'
അഥോപായാത്സ മുനിശ്ചണ്ഡകോപഃ സ്വമാശ്രമം മൂലഫലം ഗൃഹീത്വാ। അന്വേഷമാണശ്ച ന തത്ര പുത്രം ദദര്ശ ചുക്രോധ തതോ ഭൃശം സഃ
അപ്പോൾ സന്യാസി, കഠിന കോപത്തിൽ, മൂലഫലങ്ങൾ എടുത്ത് തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; മകനെ കാണാതെ, അത്യന്തം കോപിച്ചു.
തതഃ സ കോപേന വിദീര്യമാണ ആശങ്കമാനോ നൃപതേര്വിധാനമ്। ജഗാമ ചമ്പാം പ്രതിധക്ഷ്യമാണ- സ്തമങ്ഗരാജം സപുരം സരാഷ്ട്രമ്
അവൻ കോപത്തിൽ കത്തിയതോടെ, രാജാവിന്റെ ഇടപെടൽ സംശയിച്ച്, ക്യാമ്പയിലേക്കു പോയി; നഗരം, രാജാവ്, രാജ്യം എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.
സ വൈ ശ്രാന്തഃ ക്ഷുധിതഃ കാശ്യപസ്താ- ന്ഘോഷാന്സമാസാദിതവാന്സമൃദ്ധാന്। ഗോപൈശ്ച തൈര്വിധിവത്പൂജ്യമാനോ രാജേവ താം രാത്രിമുവാസ തത്ര
ക്ഷീണവും വിശപ്പുമുള്ള കശ്യപൻ, സമൃദ്ധമായ പശുപ്രവാസങ്ങൾ കണ്ടു; പശുപാലകർ രാജാവിനെ പോലെ ആദരിച്ച്, ആ രാത്രി അവിടെ പാർപ്പിച്ചു.
അവാപ്യ സത്കാരമതീവ ഹൃഷ്ടഃ പ്രോവാച കസ്യ പ്രഥിതാഃ സ്ഥ ഗോപാഃ। ഊചുസ്തതസ്തേഽഭ്യുപഗമ്യ സര്വേ ധനം തവേദം വിഹിതം സുതസ്യ
വലിയ ആദരം ലഭിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ, 'നിങ്ങൾ ആരുടെ പ്രശസ്ത പശുപാലകരാണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു; എല്ലാവരും അടുത്ത് വന്ന് പറഞ്ഞു: 'ഈ സമ്പത്ത് നിങ്ങളുടെ മകന്റെതായാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.'
ദേശേഷു ദേശേഷു സ പൂജ്യമാന- സ്താംശ്ചൈവ ശൃണ്വന്മധുരാന്പ്രലാപാന്। പ്രശാന്തഭൂയിഷ്ഠരജാഃ പ്രഹൃഷ്ടഃ സമാസസാദാങ്ഗപതിം പുരസ്ഥമ്
ഓരോ ദേശത്തും ആദരിക്കപ്പെട്ടു, അവരുടെ മധുരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കോപം വളരെ ശമിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ അങ്കരാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
സ പൂജിതസ്തേന നരര്ഷഭേണ ദദര്ശ പുത്രം ദിവി ദേവം യഥേന്ദ്രമ്। ശാന്താം സ്നുഷാം ചൈവ ദദര്ശ തത്ര സൌദാമനീമുച്ചരന്തീം യഥൈവ
ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ ആദരിച്ചപ്പോൾ, ആകാശത്തിലെ ദേവനായി തിളങ്ങുന്ന മകനെ കണ്ടു; അവിടെ, മകനിന്റെ ഭാര്യ ശാന്തയെ, മിന്നൽപോലെ പ്രകാശമാനമായി കണ്ടു.
ഗ്രാമാം ശ്ച ഘോഷാംശ്ച സുതസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ശാന്താം ച ശാന്തോഽസ്യ പരഃ സ കോപഃ। ചകാര തസ്യൈവ പരം പ്രസാദം വിഭാണ്ഡകോ ഭൂമിപതേര്നരേദ്ര
ഗ്രാമങ്ങളും പശുപ്രവാസങ്ങളും, മകന്റെ ഭാര്യ ശാന്തയെ കണ്ടു, വിപാണ്ഡകന്റെ കോപം ശാന്തമായി; രാജാവിന് തന്റെ പൂർണ്ണ അനുഗ്രഹം നൽകി.
സ തത്രനിക്ഷിപ്യ സുതം മഹര്ഷി- രുവാച സൂര്യാഗ്നിസമപ്രഭാവഃ। ജാതേ ച പുത്രേ വനമേവാവ്രജേഥാ രാജ്ഞഃ പ്രിയാണ്യസ്യ സര്വാണി കൃത്വാ
അവിടെ തന്റെ മകനെ വച്ച്, സൂര്യനും അഗ്നിയും പോലെ പ്രകാശമുള്ള മഹർഷി പറഞ്ഞു: "മകൻ ജനിച്ചാൽ, രാജാവിന്റെ എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, നീ വീണ്ടും വനത്തിലേക്ക് പോകണം."
സ തദ്വചഃ കൃതവാനൃശ്യശൃങ്ഗോ യയൌ ച യത്രാസ്യ പിതാ ബഭൂവ। ശാന്താ ചൈനം പര്യചരന്നരേന്ദ്ര സ്വേ രോഹിണീ സോമമിവാനുകൂലാ
അവൻ ആ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, ഋശ്യശൃംഗൻ തന്റെ പിതാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി; ശാന്താ അവനെ, രോഹിണി ചന്ദ്രനെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ, സ്നേഹത്തോടെ സേവിച്ചു.