സ ബാല ഏവ തത്രസ്ഥശ്ചരന്നമിതബുദ്ധിമാന്। ഗൃഹേ പന്നഗരാജസ്യ പ്രയത്നാത്പരിരക്ഷിതഃ
അവൻ ബാല്യത്തിലേ തന്നെ അപ്പുറത്ത് വസിച്ചുകൊണ്ട്, അഗാധമായ ബുദ്ധിയോടെ അങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് സഞ്ചരിച്ചു. പാമ്പുകളുടെ രാജാവിന്റെ വീട്ടിൽ, അവൻ വളരെ സൂക്ഷ്മതയോടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
ഭഗവാനിവ ദേവേശഃ ശൂലപാണിര്ഹിരണ്മയഃ। വിവര്ധമാനഃ സര്വാംസ്താന്പന്നഗാനഭ്യഹര്ഷയത്
അവൻ വളരുമ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ ഇഷ്ടദൈവമായ ശൂലധാരിയായ സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ള മഹേശ്വരനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച്, എല്ലാ പാമ്പുകളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
യദപൃച്ഛത്തദാ രാജാ മന്ത്രിണോ ജനമേജയഃ। പിതുഃ സ്വര്ഗഗതിം തന്മേ വിസ്തരേണ പുനര്വദ
അപ്പോൾ രാജാവായ ജനമേജയൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരോട്, തന്റെ അച്ഛന്റെ സ്വർഗ്ഗയാത്രയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു: എന്റെ അച്ഛന്റെ യാത്രയെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും വിശദമായി പറയൂ.
ശൃണു ബ്രഹ്മന്യഥാഽപൃച്ഛന്മന്ത്രിണോ നൃപതിസ്തദാ। യഥാ ചാഖ്യാതവന്തസ്തേ നിധനം തത്പരിക്ഷിതഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, അപ്പോൾ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോട് എങ്ങനെ ചോദിച്ചു, അവർ എങ്ങനെ പരിക്ഷിതിന്റെ മരണത്തെ വിവരിച്ചു എന്നതെല്ലാം നീ കേൾക്കൂ.
ജാനന്തി സ്മ ഭവന്തസ്തദ്യഥാവൃത്തം പിതുര്മമ। ആസീദ്യഥാ സ നിധനം ഗതഃ കാലേ മഹായശാഃ
എന്റെ അച്ഛനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ, എങ്ങനെ ആ മഹാപ്രതാപൻ തന്റെ കാലത്ത് അന്ത്യം കണ്ടു എന്നതെല്ലാം നിങ്ങൾക്കറിയാം.
ശ്രുത്വാ ഭവത്സകാശാദ്ധി പിതുര്വൃത്തമശേഷതഃ। കല്യാണം പ്രതിപത്സ്യാമി വിപരീതം ന ജാതുചിത്
നിങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്റെ അച്ഛന്റെ ജീവിതം മുഴുവനായി കേട്ടശേഷം, ഞാൻ നല്ലതായ കാര്യങ്ങൾ മാത്രം ചെയ്യുകയും, തെറ്റായ വഴിയിലേക്ക് ഒരിക്കലും പോകരുതെന്നും ഉറപ്പാക്കുന്നു.
മന്ത്രിണോഽഥാബ്രുവന്വാക്യം പൃഷ്ടാസ്തേന മഹാത്മനാ। സര്വേ ധര്മവിദഃ പ്രാജ്ഞാ രാജാനം ജനമേജയമ്
അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ ചോദ്യം കേട്ട മന്ത്രിമാർ, എല്ലാവരും ധർമ്മവും ജ്ഞാനവും ഉള്ളവർ, ജനമേജയ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശൃണു പാര്ഥിവ യദ്ബ്രൂഷേ പിതുസ്തവ മഹാത്മനഃ। ചരിതം പാര്ഥിവേന്ദ്രസ്യ യഥാ നിഷ്ഠാം ഗതശ്ച സഃ
രാജാവേ, നീ ചോദിക്കുന്ന നിന്റെ മഹാത്മാവായ അച്ഛന്റെ ജീവിതവും, ആ രാജാധിരാജൻ എങ്ങനെ അന്ത്യം കണ്ടുവെന്നും കേൾക്കൂ.
ധര്മാത്മാ ച മഹാത്മാ ച പ്രജാപാലഃ പിതാ തവ। ആസീദിഹായഥാ വൃത്തഃ സ മഹാത്മാ ശൃണുഷ്വ തത്
നിന്റെ അച്ഛൻ ധാർമ്മികനും മഹാത്മാവും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു. ആ മഹാത്മാവ് ഈ ലോകത്ത് എങ്ങനെ ജീവിച്ചെന്നതിനെപ്പറ്റി ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ചാതുര്വര്ണ്യം സ്വധര്മസ്ഥം സ കൃത്വാ പര്യരക്ഷത। ധര്മതോ ധര്മവിദ്രാജാ ധര്മോ വിഗ്രഹവാനിവ
അവൻ നാലു വർണ്ണങ്ങളെയും അവരുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അവരെ സംരക്ഷിച്ചു. ധർമ്മത്തെ ശരിക്കും അറിയുന്ന രാജാവായ അവൻ, ധർമ്മം ശരീരധാരിയായി നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ നടന്നു.
രരക്ഷ പൃഥിവീം ദേവീം ശ്രീമാനതുലവിക്രമഃ। ദ്വേഷ്ടാരസ്തസ്യ നൈവാസന്സ ച ദ്വേഷ്ടി ന കംചന
അസമാന വീര്യശാലിയായ ആ മഹാപ്രതാപൻ ഭൂമിദേവിയെ സംരക്ഷിച്ചു. അവനു ശത്രുക്കളൊന്നുമില്ലായിരുന്നു; അവൻ ആരെയും വെറുക്കിയിരുന്നില്ല.
സമഃ സര്വേഷു ഭൂതേഷു പ്രജാപതിരിവാഭവത്। ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവ സ്വകര്മസു
അവൻ എല്ലാ ജീവികളോടും സമദർശിയായിരുന്നു, സൃഷ്ടികർത്താവിനെപ്പോലെ. ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രന്മാർ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.
സ്ഥിതഃ സുമനസോ രാജംസ്തേന രാജ്ഞാ സ്വധിഷ്ഠിതാഃ। വിധവാനാഥവികലാന്കൃപണാംശ്ച ബഭാര സഃ
ആ രാജാവിന്റെ കാലത്ത് എല്ലാവരും മനസ്സിൽ സന്തോഷത്തോടെയും സ്ഥിരതയോടെയും ജീവിച്ചു. വിധവകൾ, അനാഥർ, ദുർബലർ, ദാരിദ്ര്യപീഡിതർ എന്നിവരെ അവൻ സംരക്ഷിച്ചു.
സുദര്ശഃ സര്വഭൂതാനാമാസീത്സോമ ഇവാപരഃ। തുഷ്ടപുഷ്ടജനഃ ശ്രീമാന്സത്യവാഗ്ദൃഢവിക്രമഃ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളിലും മനോഹരനായവനായിരുന്നു, മറ്റൊരു സോമനെപ്പോലെ. സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ, ബലവാനായവൻ, സത്യവാനായവൻ, ദൃഢമായ വീര്യശാലിയുമായിരുന്നു.
ധനുര്വേദേ തു ശിഷ്യോഽഭൂന്നൃപഃ ശാരദ്വതസ്യ സഃ। ഗോവിന്ദസ്യ പ്രിയശ്ചാസീത്പിതാ തേ ജനമേജയ
ധനുര്വേദത്തിൽ രാജാവ് ശാരദ്വതന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു. ഗോവിന്ദനു പ്രിയനായവനും നിന്റെ അച്ഛനും ജനമേജയനുമായിരുന്നു.
ലോകസ്യ ചൈവ സര്വസ്യ പ്രിയ ആസീന്മഹായശാഃ। പരിക്ഷീണേഷു കുരുഷു സോത്തരായാമജീജനത്
ആ മഹാപ്രതാപൻ എല്ലാവർക്കും പ്രിയങ്കരനായിരുന്നു. കുരുക്കൾ നശിച്ചശേഷം, അവൻ ഉത്തരയിൽ ഒരു മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.
പരിക്ഷിദഭവത്തേന സൌഭദ്രസ്യാത്മജോ ബലീ। രാജധര്മാര്ഥകുശലോ യുക്തഃ സര്വഗുണൈര്വൃതഃ
അവനിൽ നിന്നാണ് സൗഭദ്രന്റെ ബലവാനായ മകനായ പരിക്ഷിത് ജനിച്ചത്. രാജധർമ്മത്തിലും അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിലും പ്രാവീണ്യവും എല്ലാ ഗുണങ്ങളും അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജിതേന്ദ്രിയശ്ചാത്മവാംശ്ച മേധാവീ ധര്മസേവിതാ। ഷഡ്വര്ഗജിന്മഹാബുദ്ധിര്നീതിശാസ്ത്രവിദുത്തമഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവൻ, ബുദ്ധിശാലിയും ധർമ്മനിഷ്ഠനുമായിരുന്നു. ആറു ആന്തരിക ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ച മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനും, നയശാസ്ത്രത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായിരുന്നു.
പ്രജാ ഇമാസ്തവ പിതാ ഷഷ്ടിവര്ഷാണ്യപാലയത്। തതോ ദിഷ്ടാന്തമാപന്നഃ സര്വേഷാം ദുഃഖമാവഹന്
നിന്റെ അച്ഛൻ ഈ ജനങ്ങളെ അറുപത് വർഷം സംരക്ഷിച്ചു. അതിനുശേഷം, വിധിയുടെ വിധിയനുസരിച്ച്, അവൻ മരണത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങി, എല്ലാവർക്കും ദുഃഖം വരുത്തി.
തതസ്ത്വം പുരുഷശ്രേഷ്ഠ ധര്മേണ പ്രതിപേദിവാന്। ഇദം വര്ഷസഹസ്രാണി രാജ്യം കുരുകുലാഗതമ്। ബാല ഏവാഭിഷിക്തസ്ത്വം സര്വഭൂതാനുപാലകഃ
അതിനുശേഷം, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ, ധർമ്മപഥം സ്വീകരിച്ചു. ഈ കുരുകുലത്തിലെ രാജ്യം ആയിരം വർഷത്തേക്ക് നിനക്കു ലഭിച്ചു. നീ ബാലനായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അഭിഷേകം ലഭിച്ചു, എല്ലാ ജീവികളും സംരക്ഷിക്കാൻ നീ നിയോഗിതനായി.
നാസ്മിന്കുലേ ജാതു ബഭൂവ രാജാ യോ ന പ്രജാനാം പ്രിയകൃത്പ്രിയശ്ച। വിശേഷതഃ പ്രേക്ഷ്യ പിതാമഹാനാം വൃത്തം മഹദ്വൃത്തപരായണാനാമ്
ഈ വംശത്തിൽ ഒരിക്കലും ജനങ്ങൾക്ക് പ്രിയങ്കരനും പ്രിയനുമായ രാജാവില്ലാതിരുന്നിട്ടില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് നമ്മുടെ പിതാമഹന്മാരുടെ മഹത്തായ ജീവിതം കണ്ടാൽ, അവർ നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരായിരുന്നു.
കഥം നിധനമാപന്നഃ പിതാ മമ തഥാവിധഃ। ആചക്ഷധ്വം യഥാവന്മേ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
എന്താണ് അങ്ങനെ മഹത്തായ എന്റെ അച്ഛൻ മരണത്തിലേക്ക് എത്തിയത്? ദയവായി എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ; ഞാൻ സത്യമായുള്ളത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏവം സംചോദിതാ രാജ്ഞാ മന്ത്രിണസ്തേ നരാധിപമ്। ഊചുഃ സര്വേ യഥാവൃത്തം രാജ്ഞഃ പ്രിയഹിതൈഷിണഃ
ഇങ്ങനെ രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, രാജാവിന്റെ ഭാവുകത്വവും പ്രീതിയും ആഗ്രഹിച്ച മന്ത്രിമാർ എല്ലാം സംഭവിച്ചതു പോലെ സത്യമായി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സ രാജാ പൃഥിവീപാലഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। ബഭൂവ മൃഗയാശീലസ്തവ രാജന്പിതാ സദാ
ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനും യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനുമായ രാജാവായ നിന്റെ അച്ഛൻ, രാജാവേ, എപ്പോഴും വേട്ടയിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടാക്കുന്നവനായിരുന്നു.
യഥാ പാണ്ഡുര്മഹാബാഹുര്ധനുര്ധരവരോ യുധി। അസ്മാസ്വാസജ്യ സര്വാണി രാജകാര്യാണ്യശേഷതഃ
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ള പാണ്ഡു, യുദ്ധത്തിൽ അമ്പെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവൻ, രാജകാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഞങ്ങൾക്കു വിടുവിച്ചിരുന്നതുപോലെ—
സ കദാചിദ്വനഗതോ മൃഗം വിവ്യാധ പത്രിണാ। വിദ്ധ്വാ ചാന്വസരത്തൂര്ണം തം മൃഗം ഗഹനേ വനേ
ഒരു ദിവസം, കാട്ടിലേക്ക് പോയി, അമ്പുകൊണ്ടു ഒരു മാൻ വെടിവച്ചു; അതിനെ വെടിവച്ച ശേഷം, അതി വേഗത്തിൽ ആ മാൻ കാട്ടിനുള്ളിൽ പിന്തുടർന്നു.
പദാതിര്ബദ്ധനിസ്ത്രിംശസ്തതായുധകലാപവാന്। ന ചാസസാദ ഗഹനേ മൃഗം നഷ്ടം പിതാ തവ
കാലിൽ നടന്നു, വാൾ കെട്ടി, വില്ലും അമ്പൊടിയുമേന്തി, നിന്റെ അച്ഛൻ ആ കാട്ടിൽ ആ മാൻ കാണാനായില്ല.
പരിശ്രാന്തോ വയസ്ഥശ്ച ഷഷ്ടിവര്ഷോ ജരാന്വിതഃ। ക്ഷുധിതഃ സ മഹാരണ്യേ ദദര്ശ മുനിസത്തമമ്
വയസ്സും ക്ഷീണവും കൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചും, അറുപത് വയസ്സുകാരനായി, വയസ്സിന്റെ ബാധയാൽ ക്ഷീണിച്ചും, വിശന്നും, ആ മഹാവനത്തിൽ ഒരു മഹാനായ മുനിയെ കണ്ടു.
സ തം പപ്രച്ഛ രാജേന്ദ്രോ മുനിം മൌനവ്രതേ സ്ഥിതമ്। ന ച കിംചിദുവാചേദം പൃഷ്ടോഽപി സമുനിസ്തദാ
അപ്പോൾ രാജാവ്, മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനനായവൻ, മൗനവ്രതത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ആ മുനിയോട് ചോദിച്ചു; എന്നാൽ ചോദിച്ചിട്ടും ആ മുനി ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
തതോ രാജാ ക്ഷുച്ഛ്രമാര്തസ്തം മുനിം സ്ഥാണുവത്സ്ഥിതമ്। മൌനവ്രതധരം ശാന്തം സദ്യോ മന്യുവശം ഗതഃ
അപ്പോൾ രാജാവ്, വിശപ്പും ക്ഷീണവും കൊണ്ട് പീഡിതനായി, ആ മുനിയെ അചഞ്ചലമായി, ശാന്തനായി, മൗനവ്രതം പാലിച്ച് നിൽക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായി കോപം പിടിച്ചു.