തസ്മൈ ചാര്ഘ്യം ഥാന്യായമാനീയ പൃഥിവീപതിഃ। പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രയതോ ഭൂത്വാപപ്രച്ഛാഗമനേഽര്ഥിതാമ്
അവനോടു ഭൂമിയുടെ രാജാവ് പതിവുപോലെ അർഘ്യം കൊണ്ടുവന്നു, കൈകൾ ചേർത്ത് ഭക്തിയോടെ അവന്റെ വരവിന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചു.
വിത്താര്ഥിനമനുപ്രാപ്തം വിദ്ധി മാം പൃഥിവീപതേ। ഥാശക്ത്യവിഹിംസ്യാന്യാന്സംവിഭാഗം പ്രയച്ഛ മേ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ധനം തേടി വന്നവനെന്നു എന്നെ അറിയണം. നിങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് മറ്റൊരാളെയും ദുഃഖിപ്പിക്കാതെ എനിക്ക് ഒരു പങ്ക് തരിക.
തത ആയവ്യയൌ പൂര്ണോ തസ്മൈ രാജാ ന്യവേദയത്। അതോ വിദ്വന്നുപാദത്സ്വ യദത്രവ്യതിരിച്യതേ
അതിനുശേഷം രാജാവ് വരുമാനവും ചെലവുകളും മുഴുവനും കാണിച്ചു, 'ഇവയിൽ അധികം എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അതു നീ എടുക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
തത ആയവ്യയൌ ദൃഷ്ട്വാ സമൌ സമമതിര്ദ്വിജഃ। സര്വഥാ പ്രാണിനാം പീഡാമുപാദാനാദമന്യത
അപ്പോൾ വരുമാനവും ചെലവും തുല്യമായിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു, ആ ദ്വിജൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: എന്തെങ്കിലും എടുക്കുന്നത് എല്ലാ ജീവികൾക്കും ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കും.
സ ശ്രുതര്വാണമാദായ ബ്രധ്നശ്വമഗമത്തതഃ। സ ച തൌ വിഷയസ്യാന്തേ പ്രത്യഗൃഹ്ണാദ്യഥാവിധി
അതിനുശേഷം ശ്രുതർവാണിനെ കൂട്ടി അവൻ ബ്രദ്ധ്നശ്വനിലേക്കു പോയി. ബ്രദ്ധ്നശ്വൻ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ പതിവുപോലെ അവരെ സ്വീകരിച്ചു.
തയോരര്ധ്യം ച പാദ്യം ച ബ്രധ്നശ്വഃ പ്രത്യവേദയത്। അനുജ്ഞാപ്യച പപ്രച്ഛ പ്രയോജനമുപക്രമേ। `വദ കാമം മുനിശ്രേഷ്ഠ ധന്യോസ്മ്യാഗമനേന തേ
അവർക്കായി ബ്രദ്ധ്നശ്വൻ അർഘ്യവും പാദ്യവും നൽകി, അനുമതി നൽകി, സന്ദർശനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം ആദ്യം തന്നെ ചോദിച്ചു: 'മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങളുടെ വരവിൽ ഞാൻ ഭാഗ്യവാനായി. നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം പറയൂ.'
വിത്തകാമാവിഹ പ്രാപ്തൌ വിദ്ധ്യാവാം പൃഥിവീപതേ। യഥാശക്ത്യവിഹിംസ്യാന്യാന്സംവിഭാഗം പ്രയച്ഛ നൌ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഞങ്ങൾ ധനം ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നവരാണെന്ന് അറിയണം. നിങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് മറ്റൊരാളെയും ദു:ഖിപ്പിക്കാതെ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു പങ്ക് തരിക.
തത ആയവ്യയൌ പൂര്ണൌ താഭ്യാം രാജാ ന്യവേദയത്। അതോ ജ്ഞാത്വാ തു ഗൃഹ്ണീതം യദത്രവ്യതിരിച്യതേ
അതിനുശേഷം രാജാവ് അവർക്കു വരുമാനവും ചെലവുകളും മുഴുവനും കാണിച്ചു, 'ഇവയിൽ അധികം എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അതു നിങ്ങൾ എടുക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
തത ആയവ്യയൌ ദൃഷ്ട്വാസമൌ സമമതിര്ദ്വിജഃ। സര്വഥാ പ്രാണിനാം പീഡാമുപാദാനാദമന്യത
അപ്പോൾ വരുമാനവും ചെലവും തുല്യമായിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു, ആ ദ്വിജൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: എന്തെങ്കിലും എടുക്കുന്നത് എല്ലാ ജീവികൾക്കും ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കും.
പൌരുകുത്സം തതോ ജഗ്മുസ്ത്രസദസ്യും മഹാധനമ്। അഗസ്ത്യശ്ച ശ്രുതര്വാ ച ബ്രധ്നശ്വശ്ച മഹീപതിഃ
അതിനുശേഷം അഗസ്ത്യനും ശ്രുതർവാനും ബ്രദ്ധ്നശ്വൻ രാജാവും വലിയ ധനവാനായ പൌരുകുത്സനായ ത്രസദസ്യുവിനരികേ പോയി.
ത്രസദസ്യുസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രത്യഗൃഹ്ണാദ്യഥാവിധി। അഭിഗമ്യ മഹാരാജ വിഷയാന്തേ മഹാമനാഃ
ത്രസദസ്യു അവരെ കണ്ടു പതിവുപോലെ സ്വീകരിച്ചു; മഹാരാജാവേ, അവർ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ എത്തിയപ്പോൾ വലിയ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
അര്ചയിത്വാ യഥാന്യായമൈക്ഷ്വാകോ രാജസത്തമഃ। സമസ്താംശ്ച തതോഽപച്ഛത്പ്രയോജനമുപക്രമേ
ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശജനായ മഹാരാജാവ് അവരെ യഥാവിധി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, പിന്നെ എല്ലാവരോടും സന്ദർശനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം ആദ്യം തന്നെ ചോദിച്ചു.
വിത്തകാമാനിഹ പ്രാപ്താന്വിദ്ധി നഃ പൃഥിവീപതേ। യഥാശക്ത്യവീഹിംസ്യാന്യാന്സംവിഭാഗം പ്രയച്ഛ നഃ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഞങ്ങൾ ധനം ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നവരാണെന്ന് അറിയണം. നിങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് മറ്റൊരാളെയും ദു:ഖിപ്പിക്കാതെ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു പങ്ക് തരിക.
തത ആയവ്യയൌ പൂര്ണൌ തേഷാം രാജാ ന്യവേദയത്। ഏതജ്ജ്ഞാത്വാ ഹ്യുപാദദ്ധ്വം യദത്രവ്യതിരിച്യതേ
അതിനുശേഷം രാജാവ് അവർക്കു വരുമാനവും ചെലവുകളും മുഴുവനും കാണിച്ചു, 'ഇവയിൽ അധികം എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അതു നിങ്ങൾ എടുക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
തത ആയവ്യയൌ ദൃഷ്ട്വാസമൌ സമമതിര്ദ്വിജഃ। സര്വഥാ പ്രാണിനാം പീഡാമുപാദാനാദമന്യത
അപ്പോൾ വരുമാനവും ചെലവും തുല്യമായിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു, ആ ദ്വിജൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: എന്തെങ്കിലും എടുക്കുന്നത് എല്ലാ ജീവികൾക്കും ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കും.
തതഃ സര്വേ സമേത്യാഥ തേ നൃപാസ്തം മഹാമുനിമ്। ഇദമൂചുര്മഹാരാജ സമവേക്ഷ്യ പരസ്പരമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഒരുമിച്ച് കൂടിയപ്പോൾ, പരസ്പരം ആലോചിച്ച്, മഹാമുനിയെ അഭിമുഖീകരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അയം വൈ ദാനവോ ബ്രഹ്മന്നില്വലോ വസുമാന്ഭുവി। തമതിക്രമ്യ സര്വേഽദ്യവയം ചാര്താമഹേ വസു
ബ്രഹ്മണേ, ഈ നിലവലൻ എന്ന ദാനവൻ ഭൂമിയിൽ വലിയ ധനവാനാണ്. ഇന്ന് അവനെ മറികടന്ന് നമുക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ധനം നേടാം.
തേഷാം തദാസീദുചിതമില്വലസ്യൈവ ഭിക്ഷണമ്। തതസ്തേ സഹിതാ രാജന്നില്വലം സമുപാദ്രവന്
അപ്പോൾ അവർക്കിടയിൽ നിലവലനിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷ ചോദിക്കാമെന്നു തീരുമാനമായി. അതിനാൽ രാജാവേ, എല്ലാവരും ചേർന്ന് നിലവലന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
ഇല്വലസ്താന്വിദിത്വാ തു മഹര്ഷിസഹിതാന്നൃപാന്। ഉപസ്ഥിതാന്സഹാമാത്യോ വിഷയാന്തേ ഹ്യപൂജയത്
ഇൽവലൻ, മഹർഷിമാരും മന്ത്രിമാരും കൂടെ വന്ന രാജാക്കന്മാർ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ എത്തിയതായി അറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവരെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
തേഷാം തതോഽസുരശ്രേഷ്ഠസ്ത്വാതിഥ്യമകരോത്തദാ। സുസംസ്കൃതേന കൌരവ്യ ഭ്രാത്രാ വാതാപിനാ തദാ
അപ്പോൾ, കൌരവ്യ, അസുരന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായ ഇൽവലനും സഹോദരൻ വാതാപിയും ചേർന്ന്, അവർക്കു വലിയ ആചാരപൂർവ്വം അതിഥിസത്കാരം നടത്തി.
തതോ രാജര്ഷയഃ സര്വേ വിഷണ്ണാ ഗതചേതസഃ। വാതാപിം സംസ്കൃതം ദൃഷ്ട്വാ മേഷഭൂതം മഹാസുരമ്
വാതാപി എന്ന മഹാസുരൻ ആട്ടിൻ രൂപത്തിൽ ഒരുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ രാജർഷിമാരും മനസ്സിൽ വിഷാദം നിറഞ്ഞു, ധൈര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അഥാബ്രവീദഗസ്ത്യസ്താന്രാജര്ഷീനൃഷിസത്തമഃ। വിഷാദോ വോ ന കര്തവ്യോ ഹ്യഹം ഭോക്ഷ്യേ മഹാസുരമ്
അപ്പോൾ മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അഗസ്ത്യൻ ആ രാജർഷിമാരോട് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ വിഷമിക്കേണ്ട; ഈ മഹാസുരനെ ഞാൻ തന്നെ ഭക്ഷിക്കും."
ധുര്യാസനമഥാസാദ്യ നിഷസാദ മഹാനൃഷിഃ। തം പര്യവേഷദ്ദൈത്യേന്ദ്ര ഇല്വലഃ പ്രഹസന്നിവ
പിന്നീട് മഹർഷി ആദരപൂർവ്വം ഒരുക്കിയ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു. ഇൽവലൻ, അസുരന്മാരുടെ നായകൻ, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവനെ സേവിച്ചു.
അഗസ്ത്യ ഏവ കൃത്സ്നം തു വാതാപിം ബുഭുജേ തതഃ। `ബഹ്വന്നാശാപി തേ മേഽസ്തീത്യവദദ്ഭക്ഷയന്സ്വയമ്
അഗസ്ത്യൻ മാത്രം മുഴുവൻ വാതാപിയെയും ഭക്ഷിച്ചു. ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: "എനിക്കു ഇനിയും വളരെ വിശപ്പുണ്ട്."
ഭുക്തവത്യസുരോഽഹ്വാനമകരോത്തസ്യ ചേല്വലഃ। `വാതാപേ പ്രതിബുധ്യസ്വ ദര്ശയന്ബലതേജസീ। തപസാ ദുര്ജയോ യാവദേഷ ത്വാം നാതിവര്തതേ
അസുരൻ ഭക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിനു ശേഷം ഇൽവലൻ വിളിച്ചു: "വാതാപി, എഴുന്നേൽക്കു! നിന്റെ ശക്തിയും തേജസും കാണിക്കു; ഈ മഹർഷി തനിക്കു നേരിടാൻ കഴിയുന്നതുവരെ നീ പുറത്തുവരണം."
തതസ്തസ്യോദരം ഭേത്തും വാതാപിര്വേഗമാഹരത്। തമബുധ്യത തേജസ്വീ കുമ്ഭയോനിര്മഹാതപാഃ
അപ്പോൾ വാതാപി അഗസ്ത്യന്റെ വയറു പൊട്ടിച്ച് പുറത്തുവരാൻ ശക്തി കൂട്ടി. പക്ഷേ, തേജസ്സുള്ള മഹാതപസ്സുകാരനായ കുംഭയോനി അതു അനുവദിച്ചില്ല.
സ വീര്യാത്തപസോഗ്രസ്തു നനര്ദ ഭഗവാനൃഷിഃ। ഏഷ ജീര്ണോസി വാതാപേ മയാ ലോകസ്യ ശാന്തയേ
തന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ മഹർഷി ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: "വാതാപി, ലോകത്തിന് സമാധാനത്തിനായി ഞാൻ നിന്നെ പൂർണ്ണമായി ദഹിപ്പിച്ചു."
ഇത്യുക്ത്വാ സ്വകരാഗ്രേണ ഉദരം സമതാഡയത്। ത്രിരേവം പ്രതിസംരബ്ധസ്തേജസാ പ്രജ്വലന്നിവ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അഗസ്ത്യൻ തന്റെ കൈവിരൽകൊണ്ട് വയറിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം അടിച്ചു. അവൻ ശക്തിയോടെ പ്രകാശിച്ചുപൊങ്ങി.
തതോ വായുഃ പ്രാദുരഭൂദധസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ। ശബ്ദേന മഹതാ താത ഗര്ജന്നിവ യഥാ ഘനഃ
അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവിന്റെ താഴെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് വലിയ ശബ്ദത്തോടെ ഒരു കാറ്റ് ഉയർന്നു, ആകാശത്ത് ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ.
വാതാപേ നിഷ്ക്രമസ്വേതി പുനഃ പുനരുവാച ഹ। തം പ്രഹസ്യാബ്രവീദ്രാജന്നഗസ്ത്യോ മുനിസത്തമഃ। കുതോ നിഷ്ക്രമിതും ശക്തോ മയാ ജീര്ണസ്തു സോസുരഃ
ഇൽവലൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിച്ചു: "വാതാപി, പുറത്തുവരു!" എന്നാൽ മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അഗസ്ത്യൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: "അവൻ എങ്ങനെ പുറത്തുവരും? ആ അസുരൻ ഞാൻ ദഹിപ്പിച്ചു."