അശോകതീര്ഥം തത്രൈവ കൌന്തേ യ ബഹുലാശ്രമമ്। അഗസ്ത്യതീര്ഥം പാണ്ഡ്യേഷു വാരുണം ച യുധിഷ്ഠിര
കൗന്തേയ, അവിടെയുണ്ട് അശോകതീർത്ഥം, ധാരാളം ആശ്രമങ്ങൾക്കൊപ്പം; പാണ്ഡ്യദേശത്ത് അഗസ്ത്യതീർത്ഥവും, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, വരുണതീർത്ഥവും ഉണ്ട്.
കുമാര്യഃ കഥിതാഃ പുണ്യാഃ പാണ്ഡ്യേഷ്വേവ നരര്ഷഭ। താമ്രപര്ണീ തു കൌന്തേയ കീര്തയിഷ്യാമി താം ശൃണു
നരശ്രേഷ്ഠനേ, പാണ്ഡ്യദേശത്ത് വിശുദ്ധമായ കുമാരിതീർത്ഥങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കൗന്തേയ, ഇനി ഞാൻ താമ്രപർണ്ണിയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു, നീ കേൾക്കൂ.
യത്ര ദേവൈസ്തപസ്തപ്തം മഹദിച്ഛദ്ഭിരാശ്രമേ। ഗോകര്ണമിതി വിഖ്യാതം ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരത
ഭാരതാ, മഹത്വം ആഗ്രഹിച്ച ദേവന്മാർ ആശ്രമത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്ത സ്ഥലമാണ് ഗോകർണം, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായത്.
ശീതതോയോ ബഹുജലഃ പുണ്യസ്താത ശിവശ്ച സഃ। ഹ്രദഃ പരമദുഷ്പ്രാപോ മാനുഷൈരകൃതാത്മഭിഃ
തണുത്തതും ധാരാളം വെള്ളമുള്ളതുമായ ആ തടാകം വിശുദ്ധവും ശുഭകരവുമാണ്. ആത്മനിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യർക്കു അതിൽ എത്താൻ അത്യന്തം ദുഷ്ക്കരമാണ്.
തത്ര വൃക്ഷതൃണാദ്യൈശ്ച സംപന്നഃ ഫലമൂലവാന്। ആശ്രമോഽഗസ്ത്യശിഷ്യസ്യ പുണ്യോ ദേവസഹേ ഗിരൌ
അവിടെ, വൃക്ഷങ്ങളും പുല്ലുകളും നിറഞ്ഞു, ധാരാളം പഴവും കിഴങ്ങും ഉള്ളതും, അഗസ്ത്യന്റെ ശിഷ്യന്റെ വിശുദ്ധമായ ദൈവികമായ ആശ്രമം പർവ്വതത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
വൈഡൂര്യപര്വതസ്തത്ര ശ്രീമാന്മണിമയഃ ശിവഃ। അഗസ്ത്യസ്യാശ്രമശ്ചൈവ ബഹുമൂലഫലോദകഃ
അവിടെയുണ്ട് വൈഡൂര്യപർവ്വതം, മനോഹരവും രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതവും ശുഭകരവുമാണ്. അഗസ്ത്യന്റെ ആശ്രമം ധാരാളം പഴം, കിഴങ്ങ്, വെള്ളം എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമാണ്.
സുരാഷ്ട്രേഷ്വപി വക്ഷ്യാമി പുണ്യാന്യായതനാനി ച। ആശ്രമാന്സരിതശ്ചൈവ സരാംസി ച നരാധിപ
സുരാഷ്ട്രദേശത്തും ഞാൻ വിശുദ്ധമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ആശ്രമങ്ങൾ, നദികൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവയും പറയാം, രാജാവേ.
ചമസോദ്ഭേദനം വിപ്രാസ്തത്രാപി കഥയന്ത്യുത। പ്രഭാസം ചോദധൌ തീര്ഥം ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ്
അവിടെയും കമസയുടെ പൊട്ടിത്തെറൽ മഹർഷികൾ പറയുന്നു. സമുദ്രത്തടുത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രശസ്തമായ പ്രഭാസ തീർത്ഥവും മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
തത്ര പിണ്ഡാരകം നാമ താപസാചരിതം ശിവമ്। ഉജ്ജയന്തശ്ച ശിഖരീ ക്ഷിപ്രം സിദ്ധികരോ മഹാന്
അവിടെ പിണ്ഡാരകം എന്ന വിശുദ്ധമായ തപസ്യസ്ഥലവും, ഉജ്ജയന്തം എന്ന മഹത്തായ പർവ്വതശിഖരവും ഉണ്ട്. അതിവേഗത്തിൽ സിദ്ധി നൽകുന്ന ഈ സ്ഥലം തപസ്സുകാരുടെ വാസസ്ഥലമാണ്.
തത്ര ദേവര്ഷിവീരേണ നാരദേനാനുകീര്തിതഃ। പുരാണഃ ശ്രൂയതേ ശ്ലോകസ്തം നിബോധ യുധിഷ്ഠിര
അവിടെ ദൈവമുനിയായ നാരദൻ പഴയ കാലം മുതൽ പാടുന്ന ഒരു ശ്ലോകം ഉണ്ട്. അതു നീ കേൾക്കണം, യുദിഷ്ഠിര.
പുണ്യേ ഗിരൌ സുരാഷ്ട്രേഷു മൃഗപക്ഷിനിഷേവിതേ। ഉജ്ജയന്തേ സ്മ തപ്താങ്ഗോ നാകപൃഷ്ഠേ മഹീയതേ
സുരാഷ്ട്ര ദേശത്തെ ഈ പുണ്യപർവ്വതത്തിൽ, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, ഉജ്ജയന്തം എന്ന പർവ്വതത്തിൽ തപ്താംഗൻ ഒരിക്കൽ പ്രകാശിച്ചു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോലും മഹത്വം നേടിയവൻ.
ഏഷ നാരായണഃ ശ്രീമാന്ക്ഷീരാര്ണവനികേതനഃ। നാഗപര്യങ്കമുത്സൃജ്യഹ്യാഗതോ മധുരാം പുരീമ്
ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹത്വമുള്ള നാരായണൻ, നാഗശയ്യയിലിരുന്ന് വിട്ട് മധുരാ നഗരത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
പുണ്യാ ദ്വാരവതീ തത്രയത്രാസൌ മധുസൂദനഃ। സാക്ഷാദ്ദേവഃ പുരാണോസൌ സ ഹി ധര്മഃ സനാതനഃ
അവിടെ തന്നെയാണ് ദ്വാരവതി എന്ന പുണ്യനഗരം, അവിടെ മധുസൂദനൻ വസിക്കുന്നു. പുരാതന ദൈവം തന്നെയാണ് ഇദ്ദേഹം; ശാശ്വതമായ ധർമ്മം.
യേ ച കവേദവിദോ വിപ്രാ യേ ചാധ്യാത്മവിദോ ജനാഃ। തേ വദന്തി മഹാത്മാനം കൃഷ്ണം ധര്മം സനാതനമ്
വേദങ്ങൾ അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും ആത്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ശാശ്വതധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു.
പവിത്രാണാം ഹി ഗോവിന്ദഃ പവിത്രം പരമുച്യതേ। പുണ്യാനാമപി പുണ്യോസൌ മങ്ഗാലാനാം ച മങ്ഗലമ്। ത്രൈലോക്യേ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ ദേവദേവഃ സനാതനഃ
പവിത്രതയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതൻ ഗോവിന്ദനാണ്; പുണ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ പുണ്യവും, മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ മംഗളവും ഇദ്ദേഹമാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ശാശ്വത ദേവദേവനാണ്.
അവ്യയാത്മാ വ്യയാത്മാ ച ക്ഷേത്രജ്ഞഃ പരമേശ്വരഃ। ആസ്തേ ഹരിരചിന്ത്യാത്മാ തത്രൈവ മധുസൂദനഃ
അക്ഷയം ആയ ആത്മാവും, നശ്വരമായ ആത്മാവും, ക്ഷേത്രജ്ഞനും പരമേശ്വരനും ആയ ഹരി, അത്രയിൽ തന്നെ അദ്ഭുതസ്വഭാവമുള്ള മധുസൂദനനായി വസിക്കുന്നു.
അവന്തീഷു പ്രതീച്യാം വൈ കീര്തയിഷ്യാമി തേ ദിശി। യാനി തത്രപവിത്രാണി പുണ്യാന്യായതനാനി ച
അവന്തി ദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള വിശുദ്ധവും പുണ്യവുമായ ക്ഷേത്രസ്ഥലങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്ക് വിവരിക്കാം.
പ്രിയങ്ഗ്വാമ്രവണോപേതാ വാനീരഫലമാലിനീ। പ്രത്യക്സ്രോതാ നദീ പുണ്യാ നര്മദാ തത്ര ഭാരത
അവിടെ, ഭാരത, പ്രിയങ്കു, മാവു എന്നിവയുടെ തോട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നില്ക്കുന്ന, വാനിരഫലങ്ങൾ കുലയുന്ന, വിശുദ്ധമായ നർമ്മദാ നദി ഒഴുകുന്നു.
ത്രൈലോക്യേ യാനി തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യായതനാനി ച। സരിദ്വനാനി ശൈലേന്ദ്രാ ദേവാശ്ച സപിതാമഹാഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും, നദികളും കാടുകളും മഹാപർവ്വതങ്ങളും, ദേവന്മാരും അവരുടെ പിതാക്കളും —
നര്മദായാം കുരുശ്രേഷ്ഠ സഹസിദ്ധര്ഷിചാരണൈഃ। സ്നാതുമായാന്തി പുണ്യൌധൈഃ സദാ വാരിഷു ഭാരത
നർമ്മദാ നദിയിൽ, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അനേകം സിദ്ധന്മാരും ഋഷികളും എപ്പോഴും അവിടത്തെ വിശുദ്ധജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യാൻ വരുന്നു, ഭാരത.
നിരേതഃ ശ്രൂയതേ പുണ്യോ യത്ര വിശ്രവസോ മുനേഃ। ജജ്ഞേ ധനപതിര്യത്ര കുബേരോ നരവാഹനഃ
അവിടെ തന്നെയാണ് വിശ്രവസു മുനി വസിച്ചിരുന്ന വിശുദ്ധമായ നിരേതം. അവിടെയാണ് ധനത്തിന്റെ ദൈവമായ, മനുഷ്യരുടെ കുതിരയിലേറി വരുന്ന കുബേരൻ ജനിച്ചത്.
വൈഢൂര്യശിഖരോ നാമ പുണ്യോ ഗിരിവരഃ ശിവഃ। നിത്യപുഷ്പഫലാസ്തത്ര പാദപാ ഹരിതച്ഛദാഃ
വൈഡൂര്യശിഖരം എന്ന വിശുദ്ധവും മനോഹരവുമായ പർവ്വതം അവിടെയുണ്ട്. അവിടത്തെ മരങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പച്ചപ്പോടുകൂടി, പുഷ്പവും പഴവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തസ്യ ശൈലസ്യ ശിഖരേ സരഃ പുണ്യം മഹീപതേ। ഫുല്ലപദ്മം മഹാരാജ ദേവഗന്ധര്വസേവിതമ്
അവിടത്തെ പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ, രാജാവേ, പുഷ്പിച്ച താമരകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു വിശുദ്ധസരസ്സുണ്ട്. ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അവിടെ എത്തുന്നു.
ബഹ്വാശ്ചര്യം മഹാരാജ ദൃശ്യതേ തത്ര പര്വതേ। പുണ്യേ സ്വര്ഗോപമേ ചൈവ ദേവര്ഷിഗണസേവിതേ
അവിടത്തെ പുണ്യപർവ്വതത്തിൽ, രാജാവേ, അനേകം അത്ഭുതങ്ങൾ കാണാം. സ്വർഗ്ഗത്തിന് സമാനമായ ആ സ്ഥലത്ത് ദൈവമുനിമാരുടെ കൂട്ടം വസിക്കുന്നു.
ഹ്രദിനീ പുണ്യതീര്ഥാ ച രാജര്ഷേസ്തത്ര വൈ സരിത്। വിശ്ചാമിത്രേണ തപസാ നിര്മിതാ സര്വപാവനീ
അവിടെ രാജർഷിമാരുടെ വിശുദ്ധതീർത്ഥമായ ഹ്രദിനി എന്ന നദിയുണ്ട്. വിശ്വാമിത്രൻ തപസ്സിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ച ഈ നദി എല്ലാം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
യസ്യാസ്തീരേ സതാം മധ്യേ യയാതിര്നഹുഷാത്മജഃ। പപാത സ പുനര്ലോകാഁല്ലേഭേ ധര്മാന്സനാതനാന്
അവിടത്തെ തീരത്ത്, സന്മാർഗ്ഗികളോടൊപ്പം, നഹുഷന്റെ മകൻ യയാതി വീണു. പിന്നീട് അവൻ ശാശ്വതലോകങ്ങളും ധർമ്മവും പ്രാപിച്ചു.
തത്രപുണ്യോ ഹ്രദഃ ഖ്യാതോ മൈനാകശ്ചൈവ പര്വതഃ। ബഹുമൂലഫലോപേതസ്ത്വമിതോ നാമ പര്വതഃ
അവിടെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു പുണ്യമായ തടാകവും, മൈനാകം എന്ന പർവ്വതവും ഉണ്ട്. നീയോ, താമിതം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പർവ്വതമേ, അനേകം വേരുകളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണു.
ആശ്രമഃ കക്ഷസേനസ്യ പുണ്യസ്തത്രയുധിഷ്ഠിരഃ। ച്യവനസ്യാശ്രമശ്ചൈവ വിഖ്യാതസ്തത്രപാണ്ഡവ। തത്രാല്പേനൈവ സിദ്ധ്യന്തി മാനവാസ്തപസാ വിഭോ
അവിടെ കക്ഷസേനന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമവും, ച്യവനന്റെ പ്രശസ്തമായ ആശ്രമവും ഉണ്ട്, യുദിഷ്ഠിരാ. അവിടെ, കുറച്ച് തപസ്സു ചെയ്താൽ പോലും മനുഷ്യർക്ക് വേഗത്തിൽ സിദ്ധി ലഭിക്കും.
ജമ്ബൂമാര്ഗോ മഹാരാജ ഋഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ആശ്രമ ശാമ്യതാം ശ്രേഷ്ഠ മൃഗദ്വിജനിഷേവിതഃ
മഹാരാജാവേ, ജംബൂവഴി ശുദ്ധഹൃദയമുള്ള ഋഷിമാർ സന്ദർശിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ്. അവിടെയുണ്ട് ശമ്യതൻ്റെ പ്രധാന ആശ്രമം, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞതായിരിക്കുന്നു.
തതഃ പുണ്യതമാ രാജന്സതതം താപസൈര്യുതാ। കേതുമാലാ ച മേധ്യാ ച ഗങ്ഗാദ്വാരം ച ഭൂമിപ। ഖ്യാതം ച സൈന്ധവാരണ്യം പുണ്യം ദ്വിജനിഷേവിതമ്
അതിനു ശേഷം, രാജാവേ, എല്ലായ്പ്പോഴും തപസ്സുകാർ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പുണ്യമായ സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്: കെതുമാല, മേധ്യ, ഗംഗാദ്വാരം, ഭൂമിയിലെ രാജാവേ, പ്രശസ്തമായ സൈന്ധവാരണ്യവും, ദ്വിജന്മാർ സന്ദർശിക്കുന്ന പുണ്യഭൂമിയും അവിടെ ഉണ്ട്.