നാരദഃ പര്വതശ്ചൈവ മഹാപ്രാജ്ഞൌ മഹാവ്രതൌ। ദേവരാജസ് ഭവനം വിവിശാതേ സുപൂജിതൌ
നാരദനും പാർവതനും, വലിയ ജ്ഞാനികളും വ്രതശീലികളും, ദേവരാജാവിന്റെ ഭവനത്തിൽ അത്യന്തം ആദരപൂർവ്വം പ്രവേശിച്ചു.
താവര്ചയിത്വാ മഘവാ തതഃ കുശലമവ്യയമ്। പപ്രച്ഛാനാമയം ചാപി തയോഃ സര്വഗതം വിഭുഃ
അവരെ ആദരിച്ച ശേഷം മഘവാൻ അവരോടു സ്ഥിരമായ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു; അതുപോലെ അവിടുത്തെ സർവ്വശ്രേയസ്സും അന്വേഷിച്ചു.
ആവയോഃ കശലം ദേവ സര്വത്രഗതമീശ്വര। ലോകേ ച മഘവന്കൃത്സ്നോ നൃപാഃ കുശലിനോ വിഭോ
ദേവാ, ഞങ്ങൾക്കു എല്ലായിടത്തും ക്ഷേമമാണ്; ലോകത്തെയും രാജാക്കന്മാർക്കും സുഖമാണ്, മഘവൻ.
നാരദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പപ്രച്ഛ ബലവൃത്രഹാ। ധര്മജ്ഞാഃ പൃഥിവീപാലാസ്ത്യക്തജീവിതയോധിനഃ
നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ ചോദിച്ചു: 'ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർ ധർമ്മപരായണരാണോ? ജീവൻ ത്യജിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരാണോ?'
ശസ്ത്രേണ നിധനം കാലേ യേ ഗച്ഛന്ത്യപരാഡ്യുഖാഃ। അയം ലോകോഽക്ഷയസ്തേഷാം യഥൈവ മമ കാമധുക്
ശത്രുവിനെ ഭയപ്പെടാതെ യുദ്ധത്തിൽ മരണമേറ്റവർക്കു, എന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറ്റുന്ന പശുവിനെപ്പോലെ, അവരുടേതായി ക്ഷയമില്ലാത്ത ലോകം ലഭിക്കും.
ക്വനു തേ ക്ഷത്രിയാഃ ശൂരാ നഹി പശ്യാമി താനഹമ്। ആഗച്ഛതോ മഹീപാലാന്ദയിതാമനിഥീന്മമ
അത്തരത്തിലുള്ള വീരനായ ക്ഷത്രിയന്മാർ എവിടെയാണ്? അവർ വരുന്നതെനിക്ക് കാണുന്നില്ല; എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥികളായ രാജാക്കന്മാർ എവിടെ?
ഏവമുക്തസ്തു ശക്രേണ നാരദഃ പ്രത്യഭാഷത। ശൃണു മേ മഘവന്യേന ന ദൃശ്യന്തേ മഹീക്ഷിതഃ
ഇങ്ങനെ ശക്രൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ നാരദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'മഘവൻ, രാജാക്കന്മാർ കാണാത്തതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം.'
വിദര്ഭരാജ്ഞോ ദുഹിതാ ദമയന്തീതി വിശ്രുതാ। രൂപേണ സമതിക്രാന്താ പൃഥിവ്യാം സര്വയോഷിതഃ
വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ ദമയന്തി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണ്; സൗന്ദര്യത്തിൽ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും അവൾ മറികടന്നിരിക്കുന്നു.
തസ്യാഃ സ്വയംവരഃ ശക്ര ഭവിതാ നചിരാദിവ। തത്ര ഗച്ഛന്തി രാജാനോ രാജപുത്രാശ്ച സര്വശഃ
ഇന്ദ്രനേ, അവളുടെ സ്വയംവരം ഉടൻ നടക്കും; രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരന്മാരും എല്ലാവരും അവിടെ പോകും.
താം രത്നഭൂതാം ലോകസ്യ പ്രാര്ഥയന്തോ മഹീക്ഷിതഃ। കാങ്ക്ഷന്തി സ്മ വിശേഷേണ ബലവൃത്രനിഷൂദന
ലോകത്തിന്റെ മുത്തുപോലെയുള്ള അവളെ നേടാൻ ഭൂപാലന്മാർ പ്രത്യേകമായി ആഗ്രഹിച്ചു, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനേ.
ഏതസ്മിന്കഥ്യമാനേ തു ലോകപാലാശ്ച സാഗ്നികാഃ। ആജഗ്മുര്ദേവരാജസ്യ സമീപമമരോത്തമാഃ
ഇത് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ലോകപാലന്മാരും അഗ്നിയും, അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ, ദേവരാജാവിന്റെ സമീപം എത്തിയിരുന്നു.
തതസ്തേ ശുശ്രുവുഃ സര്വേ നാരദസ്യ വചോ മഹത്। ശ്രുത്വൈവ ചാബ്രുവന്ഹൃഷ്ടാ ഗച്ഛാമോ വയമപ്യുത
അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും നാരദന്റെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ കേട്ടു; കേട്ടതോടെ സന്തോഷത്തോടെ, 'നാംയും പോകാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതഃ സര്വേ മഹാരാജ സഗണാഃ സഹവാഹനാഃ। വിദര്ഭാനഭിജഗ്മുസ്തേ യതഃ സര്വേ മഹീക്ഷിതഃ
മഹാരാജാവേ, പിന്നെ അവർ എല്ലാവരും കൂട്ടരും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടി, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർ ഒത്തുചേർന്നിരുന്ന വിദർഭ ദേശത്തേക്ക് പോയി.
നലോപി രാജാ കൌന്തേയ ശ്രുത്വാ രാജ്ഞാം സമാഗമമ്। അഭ്യഗച്ഛദദീനാത്മാ ദമയന്തീമനുവ്രതഃ
കുന്തിയുടെ പുത്രനായ രാജാവ് നളനും, രാജാക്കന്മാർ ഒത്തുചേർന്ന വിവരം അറിഞ്ഞ്, മനസ്സിൽ ദു:ഖം ഉണ്ടെങ്കിലും, ദമയന്തിയെ പ്രണയിച്ച് അവിടേക്ക് പോയി.
അഥ ദേവാഃ പഥി നലം ദദൃശുര്ഭൂതലേ സ്തിതമ്। സാക്ഷാദിവ സ്ഥിതം മൂര്ത്യാ മന്മഥം രൂപസംപദാ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ വഴിയിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന നളനെ കണ്ടു; അവൻ രൂപത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും മന്മഥനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നവനായി അവിടെ നിന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ലോകപാലാസ്തേ ഭ്രാജമാനം യഥാ രവിമ്। തസ്ഥുര്വിഗതസംകല്പാ വിസ്മിതാ രൂപസംപദാ
അവനെ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനായി കണ്ട ലോകപാലന്മാർ, അത്ഭുതത്തോടെ, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ മറന്നുപോയി അവിടെ നിന്നു.
തതോഽന്തരിക്ഷേ വിഷ്ടഭ്യ വിമാനാനി ദിവൌകസഃ। അബ്രുവന്നൈഷധം രാജന്നവതീര്യ നഭസ്തലാത്
പിന്നീട്, രാജാവേ, ദേവന്മാർ ആകാശത്ത് അവരുടെ ദിവ്യരഥങ്ങൾ നിർത്തി, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി നളനോട് പറഞ്ഞു.
ഭോഭോ നിഷധരാജേന്ദ്ര നല സത്യവ്രതോ ഭവാത്। അസ്മാകം കുരു സാഹായ്യം ദൂതോ ഭവ നരോത്തമ
നിഷധരാജാവായ നളാ, സത്യവ്രതനായവനേ, ഞങ്ങൾക്കായി സഹായം ചെയ്യണം; മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ ഞങ്ങളുടെ ദൂതനാകണം.
തേഭ്യഃ പ്രതിജ്ഞായ നലഃ കരിഷ്യ ഇതി ഭാരത। അഥൈതാന്പരിപപ്രച്ഛ കൃതാഞ്ജലിരുപസ്ഥിതഃ
ഭാരതാ, 'ഞാൻ ചെയ്യും' എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, നളൻ കയ്യൊപ്പിച്ച് ആദരവോടെ അവരോട് ചോദിച്ചു.
കേ വൈ ഭവന്തഃ കശ്ചാസൌ യസ്യാഹം ദൂത ഈപ്സിതഃ। കിംച തത്രമയാ കാര്യം കഥയധ്വം യഥാതഥമ്
നിങ്ങൾ ആരാണ്? ഞാൻ ആര്ക്ക് വേണ്ടി ദൂതനാകണം? അവിടെ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? സത്യമായി പറയൂ.
ഏവമുക്തേ നൈഷധേന മഘവാനഭ്യഭാഷത। അമരാന്വൈ നിബോധാസ്മാന്ദമയന്ത്യര്ഥമാഗതാന്
നളൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഘവാൻ പറഞ്ഞു: 'നാം ദേവന്മാരാണ്, ദമയന്തിക്ക് വേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു' എന്ന്.
അഹമിന്ദ്രോഽയമഗ്നിശ്ച തഥൈവായമപാംപതിഃ। ശരീരാന്തകരോ നൄണാം യമോഽയമപി പാര്ഥിവ
ഞാൻ ഇന്ദ്രൻ, ഇവൻ അഗ്നി, ഇവൻ വരുണൻ, രാജാവേ, മനുഷ്യരുടെ ജീവൻ അവസാനിപ്പിക്കുന്ന യമനും ഇവിടെയുണ്ട്.
ത്വം വൈ സമാഗതാനസ്മാന്ദമയന്ത്യൈ നിവേദയ। ലോകപാലാ മഹേന്ദ്രാദ്യാഃ സമായാന്തി ദിദൃക്ഷവഃ
നീ ദമയന്തിയെ അറിയിക്കണം, മഹേന്ദ്രൻമാരായ ലോകപാലന്മാർ അവളെ കാണാൻ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന്.
പ്രാപ്തുമിച്ഛന്തി ദേവാസ്ത്വാം ശക്രോഽഗ്നിര്വരുണോ യമഃ। തേഷാമന്യതമം ദേവം പതിത്വേ വരയസ്വ ഹ
ശക്രൻ, അഗ്നി, വരുണൻ, യമൻ ഇവർ ദമയന്തിയെ സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവൾക്ക് ഇവരിൽ ആരെയെങ്കിലും ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞടുക്കാം.
ഏവമുക്തഃ സ ശക്രേണ നലഃ പ്രാഞ്ജലിരബ്രവീത്। ഏകാര്ഥസമവേതം മാം ന പ്രേഷയിതുമര്ഹഥ
ഇങ്ങനെ ശക്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നളൻ കയ്യൊപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: 'അവളോടൊപ്പം മനസ്സിൽ ഒരുമയുള്ള എന്നെ നിങ്ങൾ അയക്കരുത്.'
കഥ ഹി ജാതസംകല്പഃ സ്ത്രിയമുത്സൃജതേ പുമാന്। പരാര്ഥമീദൃശം വക്തം തദ്വൈ പശ്യാമരേശ്വര
ഒരു പുരുഷൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്താൽ, സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരാളുടെ കാര്യത്തിന് ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ പറയുമോ? അമരേശ്വരാ, അതു നിങ്ങൾ ചിന്തിക്കണം.
ഏവമുക്തോ നൈഷധേന മഘവാന്പുനരബ്രവീത്।' കരിഷ്യ ഇതിസംശ്രുത്യ പൂര്വമസ്മാസു നൈഷധ। ന കരിഷ്യസി കസ്മാത്ത്വം വ്രജ നൈഷധ മാചിരമ്
ഇങ്ങനെ നളൻ ചോദിച്ചതിന് ശേഷം മഘവാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നളേ, ഇതിന് മുമ്പ് നീ ഞങ്ങളോട് ചെയ്യാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തില്ലേ? ഇപ്പോൾ എന്തുകൊണ്ട് നീ ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകുന്നില്ല? നീ വൈകാതെ പോകൂ, നളേ.'
സ വൈ ത്വമാഗതാനസ്മാന്ദമയന്ത്യൈ നിവേദയ। ശ്രേയസാ യോക്ഷ്യസേ ഹി ത്വം കുര്വന്നമരശാസനമ്
നീ പോയി ഞങ്ങൾ വന്നതായി ദമയന്തിയോട് അറിയിക്കൂ. അമരന്മാരുടെ ആജ്ഞ പാലിച്ചാൽ നിനക്ക് വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും.
ഏവമുക്തഃ സ ദേവൈസ്തൈര്നൈഷധഃ പുനരബ്രവീത്। സുരക്ഷിതാനി വേശ്മാനി പ്രവേഷ്ടും കഥമുത്സഹേ
അങ്ങനെ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ നളൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ സുരക്ഷിതനാണെങ്കിലും സ്ത്രീകളുടെ മുറിയിൽ കടക്കാൻ എങ്ങനെ ധൈര്യപ്പെടും?'
പ്രവേക്ഷ്യസീതി തം ശക്രഃ പുനരേവാഭ്യഭാഷത। ജഗാമ സ തഥേത്യുക്ത്വാ ദമയന്ത്യാ നിവേശനമ്
ശക്രൻ പിന്നെയും പറഞ്ഞു: 'നീ കടക്കും.' അപ്പോൾ 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞ് നളൻ ദമയന്തിയുടെ വസതിയിലേക്ക് പോയി.