യേ സ്മ തേ കുരവഃ കൃഷ്ണേ ദൃഷ്ട്വാ ത്വാം പ്രാഹസംസ്തദാ। മാംസാനി തേഷാം ഖാദന്തോ ഹരിഷ്യന്തി വൃകദ്വിജാഃ
കൃഷ്ണേ, നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ നിന്നെ പരിഹസിച്ച കുരുക്കളെ, അവരുടെ മാംസം കാട്ടുപോത്തുകളും പക്ഷികളും തിന്നു നശിപ്പിക്കും.
പാസ്യന്തി രുധിരം തേഷാം ഗൃധ്രാ ഗോമായവസ്തഥാ। ഉത്തമാങ്ഗാനി കര്ഷന്തോ യൈഃ കൃഷ്ടാഽസി സഭാതലേ
നിന്നെ സഭയിൽ അപമാനിച്ചവരുടെ രക്തം കഴുകികളും നായ്ക്കളും കുടിക്കും; അവരുടെ തലകൾ വലിച്ചുകൊണ്ടു പോകും.
തേഷാം ദ്രക്ഷ്യസി പാഞ്ചാലി ഗാത്രാണി പൃഥിവീതലേ। ക്രവ്യാദൈഃ കൃഷ്യമാണാനി ഭക്ഷ്യമാണാനി ചാസകൃത്
പാഞ്ചാലി, നീ അവരുടേത് ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്ന ശരീരങ്ങൾ കാട്ടുന്പോൾ, മൃഗങ്ങൾ അവയെ വലിച്ചിഴുക്കിയും വീണ്ടും വീണ്ടും തിന്നുകയും ചെയ്യുന്ന ദൃശ്യം കാണും.
പരിക്ലിഷ്ടാഽസിയൈസ്തത്രയൈശ്ചാസി സമുപേക്ഷിതാ। തേഷാമുത്കൃത്തശിരസാം ഭൂമിഃ പാസ്യതി ശോണിതമ്
അവിടെ, വാളിനാൽ ക്ഷീണിച്ചും ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചും കിടക്കുന്നവരുടെ തലകറ്റിയ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്നു ഭൂമി രക്തം കുടിക്കും.
ഏവം ബഹുവിധാ വാചസ്ത ഊചുഃ പുരുഷര്ഷഭാഃ। സര്വേതേജസ്വിനഃ ശൂരാഃ സര്വേചാഹതലക്ഷണാഃ
അങ്ങനെ, ആ ധീരരും വീര്യശാലികളും പരുക്കേറ്റവരുമായ പുരുഷോത്തമന്മാർ പലവിധത്തിൽ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
തേ ധര്മരാജേന വൃതാവര്ഷാദൂര്ധ്വം ത്രയോദശാത്। പുരസ്കൃത്യോപയാസ്യന്തി വാസുദേവം മഹാരഥാഃ
പതിന്മൂന്നാം വർഷം കഴിഞ്ഞ്, ധർമ്മരാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ആ മഹാരഥന്മാർ വാസുദേവനെ മുൻനിർത്തി സമീപിക്കും.
രാമശ്ച കൃഷ്ണശ്ച ധനംജയശ്ച പ്രദ്യുമ്നസാമ്ബൌ യുയുധാനഭീമൌ। മാദ്രീസുതൌ കേകയരാജപുത്രാഃ പാഞ്ചാലപുത്രാഃ സഹ മത്സ്യരാജ്ഞാ
രാമനും കൃഷ്ണനും ധനഞ്ജയനും പ്രദ്യുമ്നനും സാംബനും യുയുധാനനും ഭീമനും മാദ്രിയുടെ മക്കളും കേകയരാജകുമാരന്മാരും പാഞ്ചാലപുത്രന്മാരും മത്സ്യരാജാവിനോടൊപ്പം—
ഏതാന്സര്വാല്ലോഁകവീരാനജേയാ- ന്മഹാത്മനഃ സാനുബന്ധാന്സസൈന്യാന്। കോ ജീവിതാര്ഥീ സമരേഽഭ്യുദീയാ- ത്ക്രുദ്ധാന്സിംഹാന്കേസരിണോ യഥൈവ
ഈ മഹാത്മാക്കളും അവരോടൊപ്പം ഉള്ള കൂട്ടരും സൈന്യങ്ങളും, സിംഹങ്ങൾക്കിടയിലെ സിംഹങ്ങൾപോലെ കോപത്തോടെ നില്ക്കുമ്പോൾ, ആരാണ് ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി യുദ്ധത്തിൽ ഇവർക്കെതിരെ മുന്നോട്ട് വരാൻ ധൈര്യപ്പെടുക?
യന്മാഽബ്രവീദ്വിദുരോ ദ്യൂതകാലേ ത്വം പാണ്ഡവാഞ്ജേഷയ്സി ചേന്നരേന്ദ്ര। ധ്രുവം കുരൂണാമയമന്തകാലോ മഹാഭയോ ഭവിതാ ശോണിതൌധഃ
ദ്യുത്കാലത്ത് വിദ്യുരൻ എന്നോട് പറഞ്ഞത് ഓർക്കുന്നു— 'നീ പാണ്ഡവരെ ജയിച്ചാൽ, രാജാവേ, ഉറപ്പായും കുരുക്കളുടെ അവസാനം വരും; വലിയ ഭയം, രക്തത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ഉണ്ടാകും'—
മന്യേ യഥാ തദ്ഭവിതേതി സൂത യഥാ ക്ഷത്താ പ്രാഹ വചഃ പുരാ മാമ്। അസംശയം ഭവിതാ യുദ്ധമേത- ദ്ഗതേ കാലേ പാണ്ഡവാനാം യഥോക്തമ്
സാരഥി, അപ്പോൾ ക്ഷത്താവ് എന്നോട് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ് സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നത് എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; സംശയമില്ല, പാണ്ഡവർക്കായി പറഞ്ഞ സമയത്ത് ഈ യുദ്ധം നടക്കും.
അസ്ത്രഹേതോര്ഗതേ പാര്ഥേ ശക്രലോകം മഹാത്മനി। യുധിഷ്ഠിരപ്രഭൃതയഃ കിമകുര്വത പാണ്ഡവാഃ
മഹാത്മാവായ അർജുനൻ ആയുധങ്ങൾക്കായി ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, യുദ്ധിഷ്ഠിരനും മറ്റു പാണ്ഡവരും എന്ത് ചെയ്തു?
അസ്ത്രഹേതോര്ഗതേ പാര്ഥേ ശക്രലോകം മഹാത്മനി। ന്യവസന്കൃഷ്ണയാ സാര്ധം കാമ്യകേ ഭരതര്ഷഭാഃ
മഹാത്മാവായ അർജുനൻ ആയുധങ്ങൾക്കായി ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠന്മാർ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം കാമ്യകവനത്തിൽ താമസിച്ചു.
തതഃ കദാചിദേകാന്തേ വിവിക്തേ മൃദുശാദ്വലേ। ദുഃഖാര്താ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ നിഷേദുഃ സഹ കൃഷ്ണയാ
ശാന്തമായ ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ഇടവേളയിൽ, ദു:ഖിതരായ ഭാരതശ്രേഷ്ഠന്മാർ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ഒത്തിരിഞ്ഞ് ഇരുന്നു.
ധനംജയം ശോചമാനാഃ സാശ്രുകണ്ഠാഃ സുദുഃഖിതാഃ। തദ്വിയോഗാര്ദിതാന്സര്വാഞ്ശോകഃ സമഭിപുപ്ലുവേ
ധനഞ്ജയനെ ഓർത്ത്, കണ്ണുനീരോടെ, അത്യന്തം ദു:ഖിതരായി, അവന്റെ വിടവാങ്ങലാൽ എല്ലാവരും ദു:ഖത്തിൽ മുഴുകി.
ധനംജയവിയോഗാച്ച രാജ്യഭ്രംശാച്ച ദുഃഖിതാഃ। അഥ ഭീമോ മഹാബാഹുര്യുധിഷ്ഠിരമഭാഷത
അർജുനന്റെ വിടവാങ്ങലും രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടതുമൂലം ദു:ഖിതരായി, അതിനുശേഷം ഭീമൻ, മഹാബാഹുവായവൻ, യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
നിദേശാത്തേ മഹാരാജ ഗതോഽസൌ ഭരതര്ഷഭഃ। അര്ജുനഃ പാണ്ഡുപുത്രാണാം യസ്മിന്പ്രാണാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
മഹാരാജാവേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ പ്രാണങ്ങൾ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന അർജുനൻ പോയിരിക്കുന്നു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ.
യസ്മിന്വിനഷ്ടേ പാഞ്ചാലാഃ സഹ പുത്രൈസ്തഥാ വയമ്। സാത്യകിര്വാസുദേവശ്ച വിനശ്യേയുര്ന സംശയാഃ
അവൻ ഇല്ലാതായാൽ, പാഞ്ചാലന്മാരും അവരുടെ മക്കളും, ഞങ്ങളുമാണ്, സത്യകിയും വാസുദേവനും, സംശയമില്ലാതെ നശിക്കും.
യോസൌ ഗച്ഛതി ധര്മാത്മാ ബഹൂന്ക്ലേശാന്വിചിന്തയന്। ഭവന്നിയോഗാദ്ബീഭത്സുസ്തതോ ദുഃഖതരം നു കിമ്
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ബീഭത്സു, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, അനേകം കഷ്ടങ്ങൾ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് പോകുന്നു; ഇതിൽക്കാൾ വേദനയുള്ളത് എന്താണ്?
യസ്യ ബാഹൂ സമാശ്രിത്യ വയം സര്വേ മഹാത്മനഃ। മന്യാമഹേ ജിതാനാജൌ പരാന്പ്രാപ്താം ച മേദിനീമ്
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഭുജങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചു ഭൂമി നേടുകയാണെന്ന് കരുതിയത്.
യസ്യ പ്രഭാവാദ്ധി വയം സഭാമധ്യേ ധനുഷ്മതഃ। `ജിതാന്മന്യാമഹേ സര്വാന്ധാര്തരാഷ്ട്രാത്സസൌബലാന്
അവന്റെ ശക്തിയാൽ, വില്ലുള്ളവനായ ധനഞ്ജയൻ സഭാമധ്യേ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെയും സൗബലന്മാരെയും മുഴുവനും ജയിച്ചു എന്നു കരുതിയിരുന്നു.
യസ്യ പ്രഭാവാന്ന മയാ സഭാമധ്യേ മഹാബലാഃ'। നീതാ ലോകമമും സര്വേ ധാര്തരാഷ്ട്രാഃ സസൌബലാഃ
എന്റെ ശക്തിയാൽ, സഭയുടെ നടുവിൽ, മഹാശക്തിയുള്ള എല്ലാ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെയും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം ഞാൻ ആ ലോകത്തേക്ക് നയിച്ചു.
തേവയം ബാഹുബലിനഃ ക്രോധമുത്ഥിതമാത്മനഃ। സഹാമഹേ ഭവന്മൂലം വാസുദേവേന പാലിതാഃ
നമ്മുടെ കൈകളിൽ ശക്തിയുള്ള ഞങ്ങൾ, നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഉണർന്ന കോപം സഹിക്കുന്നു, നിങ്ങൾക്കും വാസുദേവനും നമ്മെ കാത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
മയാ ഹി സഹ കൃഷ്ണേന ഹത്വാ കര്ണമുഖാന്പരാന്। സ്വബാഹുവിജിതാം കൃത്സ്നാം പ്രശാധീനാം വസുംധരാമ്
കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഞാൻ കർണ്ണനും മറ്റും കൊല്ലുകയും, എന്റെ സ്വന്തം കൈവശമുള്ള ശക്തിയാൽ മുഴുവൻ ഭൂമിയും ജയിച്ച് എന്റെ ആധീനത്തിൽ ആക്കുകയും ചെയ്തു.
ഭതോ ദ്യൂതദോഷേണ സര്വേവയമുപപ്ലുതാഃ। അഹീനപൌരുഷാ രാജന്ബലിഭിര്ബലവത്തരാഃ
ജൂതത്തിന്റെ ദോഷം മൂലം, രാജാവേ, ധൈര്യത്തിൽ കുറവില്ലാത്ത ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ശക്തിയുള്ളവരാൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടു.
ക്ഷാത്രം ധര്മം മഹാരാജ ത്വമവേക്ഷിതുമര്ഹസി। ഗ ഹിധര്മോ മഹാരാജ ത്രിയസ്യ വനാശ്രയഃ
മഹാരാജാവേ, നിങ്ങൾ ക്ഷത്രിയരുടെ ധർമ്മം പരിഗണിക്കണം; കാരണം, ക്ഷത്രിയരുടെ ധർമ്മം കാടിൽ താമസിക്കുക അല്ല.
രാജ്യമേവ പരംധര്മം ക്ഷത്രിയസ്യ വിദുര്ബുധാഃ। സ ക്ഷത്രധര്മവിദ്രാജന്മാധര്മ്യാന്നീനശഃ പഥഃ
മഹാരാജാവേ, പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു രാജ്യം ഭരിക്കുന്നത് ക്ഷത്രിയർക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മമാണെന്ന്; അതിനാൽ, രാജാവേ, ക്ഷത്രിയരുടെ മാർഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടു പോകരുത്.
പ്രാഗ്ദ്വാദശ സമാ രാജന്ധാര്തരാഷ്ട്രാന്നിഹന്മഹി। നിവര്ത്യ ച വനാത്പാര്ഥമാനായ്യ ച ജനാര്ദനമ്
രാജാവേ, പന്ത്രണ്ടു വർഷം കഴിയുന്നതിന് മുമ്പ് നാം ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ വധിച്ച്, പാർത്ഥനെ കാടിൽ നിന്ന് തിരികെ കൊണ്ടുവരുകയും ജനാർദ്ദനനെ വിളിക്കുകയും ചെയ്യാം.
വ്യൂഢാനീകാന്മഹാരാജ ജവേനൈവ മഹാഹവേ। ധാര്തരാഷ്ട്രാനമും ലോകം ഗമയാമ വിശാംപതേ
മഹാരാജാവേ, വലിയ യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ സൈന്യങ്ങൾ ഒരുക്കി, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ ആ ലോകത്തേക്ക് അയക്കാം, രാജാധിരാജാവേ.
സര്വാനഹം ഹനിഷ്യാമി ധാര്തരാഷ്ട്രാന്സസൌബലാന്। ദുര്യോധനം ച കര്ണം ച യോ വാഽന്യഃ പ്രതിയോത്സ്യതേ
എനിക്ക് കഴിയുന്നത്ര, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെയും അവരുടെ സൈന്യത്തെയും, ദുര്യോധനനെയും കർണ്ണനെയും എതിർക്കുന്നവരെല്ലാവരെയും ഞാൻ കൊല്ലും.
മയാ പ്രശമിതേ പശ്ചാത്ത്വമേഷ്യസി വനം പുനഃ। ഏവം കൃതേ ന തേ ദോഷോ ഭവിഷ്യതി വിശാംപതേ
ഞാൻ അവരെ ശമിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം, നിങ്ങൾ വീണ്ടും കാടിലേക്ക് പോകാം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, രാജാധിരാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് കുറ്റം ഉണ്ടാകില്ല.