സവാച്യോ മമ സംദേശാദ്ധര്മാത്മാ സത്യസംഗരഃ। നോത്കണഅഠാ ഫല്ഗുനേ കാര്യാ കൃതാസ്ത്രഃ ശീഘ്രമേഷ്യതി
നീ എന്റെ സന്ദേശം ധർമ്മനിഷ്ഠനായ സത്യവ്രതനായ അവനോട് പറയണം; അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഫൽഗുനൻ ഉടൻ തന്നെ തിരിച്ചു വരും, അതുകൊണ്ട് ദുഃഖിക്കേണ്ട.
നാശുദ്ബാഹുവീര്യേണ നാകൃതാസ്ത്രേണ വാ രണേ। ഭീഷ്മദ്രോണാദയോ യുദ്ധേ ശക്യാഃ പ്രതിസമാസിതുമ്
വീര്യശാലിയായതോ അസ്ത്രവിദ്യയില്ലാത്തതോ ആയവൻക്ക് ഭീഷ്മനും ദ്രോണമാരും യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
ഗൃഹീതാസ്ത്രോ ഗുഡാകേശോ മഹാബാഹുര്മഹാമനാഃ। നൃത്തവാദിത്രഗീതാനാം ദിവ്യാനാം പാരമീയിവാന്
ഗുഡാകേശൻ, മഹാബലനും മഹാമനസ്സും ആയവൻ, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി, ദിവ്യമായ നൃത്തഗാനവാദ്യങ്ങളിൽ അതിരു കടന്നവനാണ്.
ഭവാനപി വിവിക്താനി തീര്ഥാനി മനുജേശ്വര। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃ സര്വൈര്ദ്രഷ്ടുമര്ഹത്യരിംദമ
നീയും, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഒറ്റക്കായി വിശുദ്ധ തീർത്ഥങ്ങൾ സന്ദർശിക്കേണ്ടതാണ്, ശത്രുനാശകനേ.
തീര്ഥേഷ്വാപ്ലുത്യ പുണ്യേഷു വിപാപ്മാ വിഗതജ്വരഃ। രാജ്യം ഭോക്ഷ്യസി ധര്മേണ സുഖീ വിഗതകല്മപഃ
ആ വിശുദ്ധ തീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ച് പാപവും ദുഃഖവും വിട്ട് നീ ധർമ്മപൂർവ്വം രാജ്യം ഭോഗിച്ചു സന്തോഷത്തോടെ പാപരഹിതനായി ജീവിക്കും.
ഭവാംശ്ചൈനം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ പര്യടന്തം മഹീതലമ്। ത്രാതുമര്ഹതി വിപ്രാഗ്ര്യ തപോബലസമന്വിതഃ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ നീ, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുള്ളവനായി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന അവനെ സംരക്ഷിക്കണം.
ഗിരിദുര്ഗേഷു ച സദാ ദേശേഷു വിഷമേഷു ച। വസന്തി രാസാ രൌദ്രാസ്തേഭ്യോരക്ഷാം വിധാസ്യതി
പർവ്വതകോട്ടകളിലും കഠിനപ്രദേശങ്ങളിലും ക്രൂരരായ കൂട്ടങ്ങൾ താമസിക്കുന്നു; അവരിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകണം.
ഏവമുക്തേ മഹേന്ദ്രേണ ബീഭത്സുരപി ലോമശമ്। ഉവാച പ്രയതോ വാക്യം രക്ഷേഥാഃ പാണ്ഡുനന്ദനമ്
മഹേന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബീഭത്സുവും ഭക്തിയോടെ ലോമശനോട് പറഞ്ഞു: 'പാണ്ഡുപുത്രനെ സംരക്ഷിക്കണം.'
[യഥാ ഗുപ്തസ്ത്വയാ രാജാ ചരേത്തീര്ഥാനി സത്തമ। ദാനം ദദ്യാദ്യഥാ ചൈവ തഥാ കുരു മഹാമുനേ ।।]
നിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ രാജാവ് തീർത്ഥങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുകയും, യുക്തമായ വിധത്തിൽ ദാനം നൽകുകയും ചെയ്യണം, മഹാമുനിവേ, അതു നീ നിർവഹിക്കണം.
തഥേതി സംപ്രതിജ്ഞായ ലോമശഃ സുമഹാതപാഃ। കാമയ്കം വനമുദ്ദിശ്യ സമുപായാന്മഹീതലമ്
അങ്ങനെ സമ്മതം പറഞ്ഞ്, മഹാതപസ്സുള്ള ലോമശൻ കാമ്യകവനം ലക്ഷ്യമാക്കി ഭൂമിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ദദര്ശ തത്ര കൌന്തേയം ധര്മരാജമരിംദമമ്। താപസൈര്ഭ്രാതൃഭിശ്ചൈവ സര്വതഃ പരിവാരിതമ്
അവിടെ, കുന്തീപുതനായ ധർമ്മരാജാവും ശത്രുനാശകനുമായ അവനെ, തപസ്വികളും സഹോദരന്മാരും ചുറ്റും വലയം വെച്ചിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
അത്യദ്ഭുതമിദം കര്മ പാര്ഥസ്യാമിതതേജസഃ। ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹാതേജാഃ ശ്രുത്വാ തത്ര കിമബ്രവീത്
അമിതതേജസ്സുള്ള പാർഥന്റെ ഈ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തി കേട്ടപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രൻ അവിടെ എന്ത് പറഞ്ഞു?
ശക്രലോകഗതം പാര്ഥം ശ്രുത്വാ രാജാഽമ്ബികാസുതഃ। ദ്വൈപായനാദൃഷിശ്രേഷ്ഠാത്സംജയം വാക്യമബ്രവീത്
പാർഥൻ ഇന്ദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോയെന്നു കേട്ടപ്പോൾ, അംബികയുടെ മകനായ രാജാവ്, മഹർഷി വ്യാസനിൽ നിന്ന് അറിഞ്ഞതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, സഞ്ജയനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശ്രുതം മേ സൂത കാര്ത്സ്ന്യേന കര്മ പാര്ഥസ് ധീമതഃ। കച്ചിത്തവാപി വിദിതം യാഥാതഥ്യേന സാരഥേ
സാരഥി, ധീരനായ പാർഥന്റെ പ്രവർത്തികൾ ഞാൻ മുഴുവനായും കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ നീയും അതിന്റെ യഥാർത്ഥം മുഴുവൻ അറിയുന്നുണ്ടോ എന്നു പറയൂ.
പ്രമത്തോ ഗ്രാമ്യധര്മേഷു മന്ദാത്മാ പാപനിശ്ചയഃ। മമ പുത്രഃ സുദുര്ബുദ്ധിഃ പൃഥിവീം ഘാതയിഷ്യതി
എന്റെ മകൻ, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ അശ്രദ്ധയും, മനസ്സില്ലായ്മയും, ദുഷ്ടതയിലുമാണ്. അവൻ ഭൂമിയെ നശിപ്പിക്കും.
യസ്യ നിത്യമൃതാ വാചഃ സ്വൈരേഷ്വപി മഹാത്മനഃ। ത്രൈലോക്യമപി തസ്യ സ്യാദ്യോദ്ധാ യസ്യ ധനംജയഃ
എപ്പോഴും സത്യം മാത്രം സംസാരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളുടെ ഇടയിലും, ധനഞ്ജയൻ അവന്റെ യോദ്ധാവാണെങ്കിൽ, മൂന്നു ലോകവും അവൻ ജയിക്കും.
അസ്യതഃ കര്ണിനാരാചാംസ്തീക്ഷ്ണാഗ്രാംശ്ച ശിലാശിതാന്। നാര്ജുനസ്യാഗ്രതസ്തിഷ്ഠേദപി മൃത്യുര്ജരാതിഗഃ
അർജുനൻ തന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് കല്ലുകൊണ്ടുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ എറിയുമ്പോൾ, അവന്റെ മുന്നിൽ മരണം പോലും നില്ക്കാൻ ധൈര്യമുണ്ടാകില്ല.
മമ പുത്രാ ദുരാത്മാനഃ സര്വേ മൃത്യുവശംഗതാഃ। യേഷാം യുദ്ധം ദുരാധര്ഷൈഃ പാണ്ഡവൈഃ സമുപസ്ഥിതമ്
എന്റെ മക്കൾ എല്ലാവരും ദുഷ്ടഹൃദയരാണ്; അവർ മരണത്തിന്റെ അധീനതയിലാണു, കാരണം ജയിക്കാനാവാത്ത പാണ്ഡവന്മാരുമായി യുദ്ധം അവരെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
തസ്യൈവ ച ന പശ്യാമി യുധി ഗാണ്ഡീവധന്വനഃ। അനിശം ചിന്തയാനോഽപി യ ഏനമുദിയാദ്യുധി
ഞാൻ എത്രയും ആലോചിച്ചിട്ടും, ഗാണ്ഡീവം കൈവശമുള്ളവനെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ ആരെയും കാണുന്നില്ല; അങ്ങനെ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ?
ദ്രോണകര്ണൌ പ്രതീയാതാം യദി ഭീഷ്മോഽപി വാ രണേ। മഹാന്സ്യാത്സംശയോലോകേ ന തു പശ്യാമി നോ ജയമ്
ദ്രോണനും കർണ്ണനും, അല്ലെങ്കിൽ ഭീഷ്മനും യുദ്ധത്തിൽ അവനെ നേരിട്ടാലും, ലോകത്ത് വലിയ സംശയം ഉണ്ടാകും; എങ്കിലും ഞങ്ങൾക്കു ജയമുണ്ടാകുമെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
ഘൃണീ കര്ണഃ പ്രമാദീ ച ആചാര്യഃ സ്ഥവിരോ ഗുരുഃ। അമര്ഷീ ബലവാന്പാര്ഥഃ സംരമ്ഭീ ദൃഢവിക്രമഃ
കർണ്ണൻ അഹങ്കാരിയും അശ്രദ്ധയുമാണ്; ആചാര്യൻ വയസ്സായ ഗുരുവാണ്; പാർഥൻ ഉഗ്രനും ശക്തനും, കോപമുള്ളവനും ദൃഢനിശ്ചയവാനുമാണ്.
ഭവേത്സുതുമുലം യുദ്ധം സര്വസ്യാപ്യപരാജിതമ്। സര്വേ ഹ്യസ്ത്രവിദഃ ശൂരാഃ സര്വേ പ്രാപ്താ മഹദ്യശഃ
യുദ്ധം അതീവ ഭയങ്കരവും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമായിരിക്കും; എല്ലാവരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള വീരന്മാരാണ്, എല്ലാവർക്കും വലിയ പ്രശസ്തിയുണ്ട്.
അപി സര്വേശ്വരത്വം ഹി ന വാഞ്ഛേരന്പരാജിതാഃ। വധേ നൂനം ഭവേച്ഛാന്തിരേതേഷാം ഫല്ഗുനസ്യ വാ
അവർക്ക് ലോകാധിപത്യം ആഗ്രഹമില്ലാതിരുന്നാലും, തോറ്റുപോയാൽ ഫൽഗുനന്റെ മരണത്തിൽ മാത്രമേ അവർക്കു ശാന്തി ലഭിക്കൂ.
ന തു ഹന്താഽര്ജുനസ്യാസ്തി ജേതാ വാഽസ്യ ന വിദ്യതേ। മന്യുസ്തസ്യ കഥം ശാമ്യേന്മന്ദാന്പ്രതി സമുത്ഥിതഃ
അർജുനനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്നവനും ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നവനും ഇല്ല; അവന്റെ കോപം ഒരിക്കൽ ഉണർന്നാൽ, മൂഢന്മാരെതിരെ അത് ശമിക്കില്ല.
ത്രിദശേശസമോ വീരഃ ഖാണ്ഡവേഽഗ്നിമതര്പയത്। ജിഗാ പാര്ഥിവാന്സര്വാന്രാജസൂയേ മഹാക്രതൌ
ദേവന്മാരുടെ നാഥന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ആ വീരൻ, ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, രാജസൂയയാഗത്തിൽ എല്ലാ രാജാക്കളെയും കീഴടക്കി.
ശേഷം കുര്യാദ്ഗിരേര്വജ്രോ നിപതന്മൂര്ധ്നി സംജയ। ന തു കുര്യുഃ ശരാഃ ശേഷം ക്ഷിപ്താസ്താത കിരീടിനാ
സഞ്ജയ, പർവതത്തിൽ വീഴുന്ന വജ്രം പോലും അവിടെ കുറെ ഭാഗം ശേഷിപ്പിക്കാം; പക്ഷേ കിരീടധാരിയായവൻ എറിയുന്ന അമ്പുകൾ ഒന്നും ശേഷിപ്പിക്കില്ല.
യഥാ ഹി കിരണാ ഭാനോസ്തപന്തീഹ ചരാചരമ്। തഥാ പാര്ഥഭുജോത്സൃഷ്ടാഃ ശരാസ്തപ്സ്യന്തി മത്സുതാന്
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ എല്ലാം ചൂടാക്കുന്നതുപോലെ, പാർഥന്റെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന അമ്പുകൾ എന്റെ മക്കളെ ദഹിപ്പിക്കും.
അപി തദ്രഥഘോഷേണ ഭയാര്ഥാ സവ്യസാചിനഃ। പ്രതിഭാതി വിദീര്ണേവ സര്വതോ ഭാരതീ ചമൂഃ
സവ്യാസാചിയുടെ രഥത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടാൽ പോലും, ഭാരതസേന മുഴുവൻ ഭയത്തിൽ വിറെച്ചു, എല്ലാ ദിശയിലും കീറിപ്പറിഞ്ഞതുപോലെ തോന്നുന്നു.
സമുദ്ധരന്പ്രവപംശ്ചൈവ ബാണാന് സ്താതാഽഽതതായീ സമരേ കിരീടി। സൃഷ്ടോഽന്തകഃ സര്വഹരോ വിധാത്രാ ഭവേദ്യഥാ തദ്വദവാരണീയഃ
യുദ്ധത്തിൽ കിരീടധാരി അമ്പുകൾ എടുക്കുകയും എറിയുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, സൃഷ്ടികർത്താവ് സൃഷ്ടിച്ച എല്ലാ നശിപ്പിക്കുന്ന മരണൻപോലെയാണ് അവൻ; ആരാലും തടയാൻ കഴിയില്ല.
യദതത്കഥിതം രാജംസ്ത്വയാ ദുര്യോധനം പ്രതി। സര്വമേതദ്യഥാതത്ത്വം നതു മിഥ്യാ മഹീപതേ
രാജാവേ, നീ ദുര്യോധനനെക്കുറിച്ച് എന്നോട് പറഞ്ഞതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ ശരിയാണു, അതിൽ ഒരു കള്ളവും ഇല്ല, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായോ.