ഭക്താനുകമ്പീ കാന്തശ്ച പ്രിയശ്ച സ്ഥിരസംഗരഃ। പ്രാര്ഥനീയൈര്ഗുണഗണൈര്മഹേന്ദ്രവരുണോപമഃ
ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ളവൻ, ആകർഷകനും പ്രിയവാനുമായും ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവനും, ആഗ്രഹിക്കാവുന്ന ഗുണങ്ങളാൽ മഹേന്ദ്രനും വരുണനും തുല്യൻ.
വിദിതസ്തേഽര്ജുനോ വീരഃ സ സ്വര്ഗഫലമാപ്തവാന്। തവ ശക്രാഭ്യനുജ്ഞാതഃ പാദാവദ്യപ്രപദ്യതാമ്
നിനക്ക് അറിയാവുന്ന അർജുനൻ, വീരനായവൻ, സ്വർഗ്ഗഫലം നേടിയവൻ, ശക്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഇപ്പോൾ നിന്റെ പാദങ്ങൾ സമീപിക്കട്ടെ.
ഏവമുക്താ സ്മിതം കൃത്വാ സ്വാത്മാനം ബഹുമാന്യ ച। പ്രത്യുവാചോര്വശീ പ്രീതാ ചിത്രസേനമനിന്ദിതാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വയം ആദരിച്ച്, പാപമില്ലാത്ത ഊർവശി സന്തോഷത്തോടെ ചിത്രസേനനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
യത്ത്വസ്യ കഥിതഃ സത്യോ ഗുണോദ്ദേശസ്ത്വയാഽനഘ। തം ശ്രുത്വാഽന്യം പ്രിയം നാരീ വൃണുയാത്കിമതോഽര്ജുനം
നീ പറഞ്ഞ അവന്റെ ഗുണങ്ങൾ എല്ലാം സത്യമാണ്. ഇതൊക്കെ കേട്ടാൽ, മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് അർജുനനെ ഒഴിവാക്കി മറ്റാരെയും തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയുമോ?
തസ്യ ചാഹം ഗുണൌഘേന ഫല്ഗുനേ ജാതമന്മഥാ। ഗച്ഛത്വം ഹി യാഥാകാമമാഗമിഷ്യാമ്യഹം സുഖമ്
അവന്റെ അനേകം ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഞാൻ അവനോടു വലിയ സ്നേഹം തോന്നി, ഫൽഗുനാ. അവൻ ഇഷ്ടം പോലെ പോകട്ടെ, ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനടുത്തു വരും.
തതോ വിസൃജ്യഗന്ധര്വം കൃതകൃത്യാ ശുചിസ്മിതാ। ഉര്വശീ ചാകരോത്സ്നാനം പാര്ഥപ്രാര്ഥനലാലസാ
അതിനുശേഷം ഗന്ധർവനെ വിട്ടയച്ച്, തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയ ശുചിസ്മിതയായ ഉർവശി, പാർഥന്റെ അഭ്യർത്ഥനയിൽ ആകുലയായി സ്നാനം ചെയ്തു.
സ്നാനാലങ്കാരനേപഥ്യൈര്ഗന്ധമാല്യൈശ്ച ശൌഭനൈഃ। ധനംജയസ്യ രൂപേണ ശരൈര്മന്മഥചോദിതൈഃ
ദൈവികമായ സ്നാനവും അലങ്കാരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും സുഗന്ധവുമുള്ള പുഷ്പമാലകളും ധരിച്ച്, ധനഞ്ജയന്റെ രൂപത്തിൽ, കാമദേവന്റെ ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണർന്ന അവൾ.
അതിവിദ്ധേന മനസാ മന്മഥേന പ്രദീപിതാ। ദിവ്യാസ്തരണസംസ്തീര്ണേ വിസ്തീര്ണേ ശയനോത്തമേ
കാമദേവന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ മനസ്സിൽ ആഴമായി തുളഞ്ഞു, ദൈവികമായ വിശാലവും ഉത്തമവുമായ കിടക്കയിൽ അവൾ കിടന്നു.
ചിത്തസംകല്പഭാവേന സുചിത്താഽനന്യമാനസാ। മനോരഥേന സംപ്രാപ്തം രമയന്തീവ ഫല്ഗുനമ്
മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞു, മറ്റൊന്നിലും ശ്രദ്ധയില്ലാതെ, മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹശക്തിയിൽ പാർഥനെ സ്വന്തമായി ലഭിച്ചതുപോലെ അവളവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
നിശാമ്യ ചന്ദ്രോദയനം വിഗാഢേ രജനീമുഖേ। പ്രസ്ഥിതാ സാ പൃഥുശ്രോണീ പാര്ഥസ്യ ഭവനം മഹത്
രാത്രിയുടെ ആഴത്തിലുള്ള ആരംഭത്തിൽ ചന്ദ്രോദയം കണ്ടു, വിശാലമായ അരയുള്ള അവൾ പാർഥന്റെ വലിയ ഭവനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
മൃദുകുഞ്ചിതദീര്ഘേണ കുസുമോത്തമധാരിണാ। കേശപാശേന ലലനാ ഗച്ഛമാനാ വ്യരാജത
മൃദുവും ദീർഘവുമായ അല്പം വളഞ്ഞ മുടിയിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച്, ആ സ്ത്രീ നടന്നു പോകുമ്പോൾ പ്രകാശിച്ചു.
ഭ്രൂക്ഷേപാലാപമാധുര്യൈഃ കാന്ത്യാ സൌമ്യതയാഽപി ച। ശശിനം വക്രചന്ദ്രേണ സാഽഽഹ്വയന്തീവ ഗച്ഛതീ
മധുരമായ കണ്മുട്ടുകളും സ്നേഹപൂർവ്വമായ സംസാരവും സൗന്ദര്യവും സൌമ്യതയും കൊണ്ട്, വളഞ്ഞ ചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള മുഖം കൊണ്ട് അവൾ നടന്നു പോകുമ്പോൾ ചന്ദ്രനേയും ആഹ്വാനിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.
ദിവ്യാങ്ഗരാഗൌ സുമുഖൌ ദിവ്യചന്ദനരൂഷിതൌ। ഗച്ഛന്ത്യാ ഹാരരുചിരൌ സ്തനൌ തസ്യാ വവല്ഗതുഃ
ദൈവികമായ ആകർഷകമായ കണങ്ങൾ, ദൈവിക ചന്ദനത്തിൽ പുരട്ടിയ ഹാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച്, അവൾ നടന്നു പോകുമ്പോൾ അവളുടെ മുലകൾ ആകർഷകമായി അലയുന്നു.
സ്തനോദ്വഹനസംക്ഷോഭാത്താമ്യമാനാ പദേപദേ। ത്രിവലീദാമചിത്രേണ മധ്യേനാതീവ ശേഭിനാ
മുലകളുടെ ഭാരം മൂലം ഓരോ പടിയിലും ക്ഷീണിച്ച അവളുടെ നടുവിൽ മൂന്നു വരികളും രത്നമാലയും ചേർത്ത് അത്യന്തം മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
രഥകൂബരവിസ്തീര്ണം നിതമ്ബോന്നതപീവരമ്। മന്മഥായതനം ശുഭ്രം രശനാദാമഭൂഷിതമ്
രഥത്തിന്റെ അക്ഷംപോലെ വിശാലവും ഉയർന്നും പുഷ്ടിയുള്ളതുമായ അവളുടെ അര, സ്നേഹത്തിന്റെ ആലയംപോലെ വെളുപ്പും രത്നമാലയാൽ അലങ്കരിച്ചുമാണ്.
ഋഷീണാമപി ദിവ്യാനാം മനോവ്യാഘാതകാരണമ്। സൂക്ഷ്മവസ്ത്രധരം ഭാതി ജഘനം നിരവദ്യവത്
ദൈവികമായ ഋഷിമാർക്കും മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്ന, സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം ധരിച്ച, ദോഷമൊന്നുമില്ലാത്ത അവളുടെ അര പ്രകാശിച്ചു.
ഗൂഡഗുല്ഫധരൌ പാദൌ താമ്രായതതലാങ്ഗുലീ। കൂര്മപൃഷ്ഠോന്തൌ ചാസ്യാഃ ശോഭേതേ കിങ്കിണീകിണൌ
മറഞ്ഞ കാൽമുട്ടുകളും താമ്രവർണ്ണവും ദീർഘമായ പാദത്തലവും വിരലുകളും, ആമയുടെ പുറംപോലെ അവസാനിക്കുന്നതും, കിങ്കിണികളാൽ അലങ്കരിച്ച അവളുടെ കാൽ പ്രകാശിച്ചു.
ശീധുപാനേന ചാല്പേന തുഷ്ടാ ച മദനേന ച। വിലാസിതൈശ്ച വിവിധൈഃ പ്രേക്ഷണീയതരാഽഭവത്
കുറച്ച് മദ്യം കഴിച്ച് കാമദേവന്റെ ഉണർവിലും വിവിധ വിനോദഭാവങ്ങളിലും അവൾ കാണാൻ കൂടുതൽ ആകർഷകയായി.
സിദ്ധചാരണഗന്ധര്വൈഃ സാധ്യൈര്യാതി വിലാസിനീ। ബബ്വാശ്ചര്യേഽപി വൈ സ്വര്ഗേ ദര്ശനീയതമാകൃതിഃ
സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സാദ്ധ്യന്മാർ ഇവരാൽ നോക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ആ വിനോദഭാവമുള്ള സ്ത്രീ സ്വർഗ്ഗത്തിലും അത്ഭുതകരമായും ഏറ്റവും മനോഹരമായ രൂപമായിരുന്നു.
സുമൂക്ഷ്മേണോത്തരീയേണ മേഘവര്ണേന രാജതാ। തന്വഭ്രപ്രാവൃതാ വ്യോമ്നി ചന്ദ്രലേഖേന ഗച്ഛതി
അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ, വെള്ളിയും മേഘവർണ്ണവുമുള്ള ഉത്തരീയത്തിൽ, ആകൃതിയിൽ മേഘംപോലെയും ചന്ദ്രലെഖയോടൊപ്പം ആകാശത്ത് നീങ്ങുന്നവളെപ്പോലെയും അവൾ നടന്നു.
തതഃ പ്രാപ്താതിദുഷ്പ്രാപാ മനസാഽപി വികര്മഭിഃ। ഭവനം പാണ്ഡുപുത്രസ്യ ഫല്ഗുനസ്യ ശുചിസ്മിതാ
മനസ്സിലും പ്രവർത്തികളിലും പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ശുചിസ്മിതയായ അവൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ ഫൽഗുനന്റെ ഭവനത്തിലെത്തി.
തത്ര ദ്വാരമനുപ്രാപ്താ ദ്വാരസ്ഥൈശ്ച നിവേദിതാ। അര്ജുനസ്യ നരശ്രേഷ്ഠ ഉര്വശീ ശുഭലോചനാ
അവിടെ വാതിലിൽ എത്തി, വാതിൽക്കാപ്പുകാരാൽ അറിയിക്കപ്പെട്ട്, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള ഉർവശി, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എത്തിച്ചു.
ഉപാതിഷ്ഠത തദ്വേശ്മ നിര്മലം സുമനോഹരമ്। സ ശങ്കിതമനാ രാജന്പ്രത്യഗച്ഛത താം നിശി
അവൻ അത്ര ശുദ്ധവും മനോഹരവുമായ ആ വീട് സമീപിച്ചു; പക്ഷേ, മനസ്സിൽ സംശയത്തോടെ, രാജാവേ, ആ രാത്രി അവൻ തിരികെ പോയി.
ദൃഷ്ട്വൈവ ചോര്വശീം പാര്ഥോ ലജ്ജാസംവൃലോചനഃ। തദാഽഭിവാദനം കൃത്വാ ഗുരുപൂജാം പ്രയുക്തവാന്
ഉർവശിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അർജുനൻ ലജ്ജയോടെ കണ്ണ് താഴ്ത്തി, ആദരം കാണിച്ച് ഗുരുവിന് അർഹമായ ആദരവ് ചെയ്തു.
അഭിവാദയേ ത്വാം ശിരസാ പ്രവരാപ്സരസാംവരേ। കിം ചാഗമനകൃത്യം തേ ബ്രൂഹി സര്വം യഥാതഥമ്। കിമാജ്ഞാപയസേ ദേവി പ്രേഷ്യസ്തേഽഹമുപസ്ഥിതഃ
അവൻ തലകൂവിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ദേവതകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായവളേ, ഞാൻ നിന്നെ വിനീതമായി വന്ദിക്കുന്നു. നീ വന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശം സത്യസന്ധമായി മുഴുവൻ പറയൂ. ദേവീ, നീ എന്ത് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു? ഞാൻ നിന്നെ സേവിക്കാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.'
അകാമം ഫല്ഗുനം ജ്ഞാത്വാ ഇങ്ഗിതജ്ഞാ തദോര്വശീ। ഗന്ധര്വവചനം സര്വം ശ്രാവയാമാസ ഫല്ഗുനമ്
ഫൽഗുനൻ ആഗ്രഹമില്ലാതിരിക്കുന്നത് അവളുടെ മുഖഭാവത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കി, സൂചനകളിൽ നിപുണയായ ഉർവശി, ഗന്ധർവൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഫൽഗുനനോട് പറഞ്ഞു.
യഥാ മേ ചിത്രസേനേന കഥിതം മനുജോത്തമ। നത്തേഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ ചാഹമിഹാഗതാ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ചിത്രസേനൻ എന്നോട് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം; കൂടാതെ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നതിന്റെ കാരണവും വിശദമായി വിശദീകരിക്കും.
ഉപസ്താനേ മഹേന്ദ്രസ് വര്തമാനേ മനോരമേ। തവാഗമനതുഷ്ട്യാ ച സ്വര്ഗസ്യ പരമോത്സവേ
ഇന്ദ്രന്റെ മനോഹരമായ സഭയിൽ ഉത്സവം നടക്കുമ്പോഴും, നീ വന്നതിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വലിയ ആഘോഷം നടക്കുമ്പോഴും,
രുദ്രാണാം ചൈവ സാന്നിധ്യമാദിത്യാനാം ച സര്വശഃ। സമാഗമേഽശ്വിനോശ്ചൈവ വസൂനാം ച നരോത്തമ
രുദ്രന്മാരും, എല്ലാ ആദിത്യന്മാരും, അശ്വിനീദേവന്മാരുടെ സംഗമവും വസുക്കളുടെ സാന്നിധ്യവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ,
മഹര്ഷീണാം ച സങ്ഘേഷു രാജര്ഷിപ്രവരേഷു ച। സിദ്ധചാരണയക്ഷേഷു മഹോരഗഗണേഷു ച
മഹർഷിമാരുടെ കൂട്ടത്തിലും, രാജർഷിമാരുടെ കൂട്ടത്തിലും, സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണമാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും മഹാസർപ്പന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിലും,