സ്പൃഷ്ടസ്യ ത്ര്യമ്ബകേണാഥ ഫല്ഗുനസ്യാമിതൌജസഃ। യത്കിം ഗച്ഛേത്യനുജ്ഞാതസ്ത്ര്യമ്ബകേണ തദാഽര്ജുനഃ
തൃയംബകന്റെ സ്പർശം ലഭിച്ച ഫൽഗുനന്, അത്യന്തശക്തിയുള്ളവനായി, തൃയംബകൻ എവിടെയെങ്കിലും പോകാൻ അനുവാദം നൽകി.
സ്വര്ഗം ഗച്ഛേത്യനുജ്ഞാതസ്ത്ര്യമ്ബകേണ തദാഽര്ജുനഃ। പ്രണമ്യ ശിരസാ രാജന്പ്രാഞ്ജലിര്ഭവമൈക്ഷത
സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ തൃയംബകന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച അർജ്ജുനൻ, രാജാവേ, തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി ഭഗവാനെ നോക്കി.
തതഃ പ്രഭുസ്ത്രിദിവനിവാസിനാം വസീ മഹാമതിര്ഗിരിശ ഉമാപതിഃ ശിവഃ। ധനുര്മഹദ്ദിതിജപിശാചസൂദനം ദദൌ ഭവഃ പുരുഷവരായ ഗാണ്ഡിവമ്
അപ്പോൾ സ്വർഗവാസികളുടെ പ്രഭുവായ, മഹാമതിയായ, പർവതാധിപതിയായ, ഉമാപതിയായ ശിവൻ, ദാനവന്മാരെയും ഭൂതഗണങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്ന മഹത്തായ ഗാണ്ഡീവം പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായി അർജ്ജുനനു നൽകി.
തതഃ ശുഭം ഗിരിവരമീശ്വരസ്തദാ സഹോമയാഽസിതതടസാനുകന്ദരമ്। വിഹായ തം പതഗമഹര്ഷിസേവിതം ജഗാമ സ്വം പുരുഷവരസ്യ പശ്യതഃ
പിന്നീട് പർവതങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ ഭഗവാൻ ഉമയോടൊപ്പം, കറുത്ത അരങ്ങളുമുള്ള ഗുഹകളുമുള്ള ആ പുണ്യപർവതം, പക്ഷിമാരാൽ സേവിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് വിട്ട്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അർജ്ജുനൻ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ യാത്രയായി.
തസ്യ സംപശ്യതസ്ത്വേവ പിനാകീ ഗോവൃഷധ്വജഃ। ജഗാമാദര്ശനം ഭാനുര്ലോകസ്യേവാസ്തമീയിവാന്
അർജ്ജുനൻ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ, കാളയാനമായ പതാകയുള്ള പിനാകധാരി ദർശനാതീതനായി, ലോകത്തിൽ സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതുപോലെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
തതോഽര്ജുനഃ പരം ചക്രേ വിസ്മയം പരവീരഹാ। മയാ സാക്ഷാന്മഹാദേവോ ദൃഷ്ട ഇത്യേവ ഭാരത
പിന്നീട് ശത്രുനാശകനായ അർജ്ജുനന് അതിയായ അത്ഭുതം തോന്നി; 'ഞാൻ മഹാദേവനെ നേരിട്ട് കണ്ടു' എന്നു അവൻ വിചാരിച്ചു.
ധന്യോസ്മ്യനുഗൃഹീതോസ്മി യന്മയാ ത്ര്യമ്ബകോ ഹരഃ। പിനാകീ വരദോ രൂപീ ദൃഷ്ടഃ സ്പൃഷ്ടശ്ട പാണിനാ
ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, അനുഗ്രഹീതനാണ്; കാരണം തൃയംബകനെ, ഹരനെ, പിനാകധാരിയെ, വരദാനദായകനെ, ശരീരസാക്ഷാത്കാരത്തിൽ ഞാൻ കണ്ടു, എന്റെ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചു.
കൃതാര്ഥം ചാവഗച്ഛാമി പരമാത്മാനമാത്മനാ। ശത്രൂംശ്ച വിജിതാന്സര്വാന്നിര്വൃത്തം ച പ്രയോജനമ്
പറയേണ്ടതെന്തെന്നാൽ, ഞാൻ പരമാത്മാവിനെ ആത്മാവിലൂടെ അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞു, എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ചു, ലക്ഷ്യം സഫലമായി.
ഇത്യേവം ചിന്തയാനസ്യ പാര്ഥസ്യാമിതതേജസഃ। തതോ വൈഡൂര്യവര്ണാഭോ ഭാസയന്സര്വതോ ദിശഃ। യാദോഗണവൃതഃ ശ്രീമാനാജഗാമ ജലേശ്വരഃ
അത്യന്തശക്തിയുള്ള പാർഥൻ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, വൈഡൂര്യനിറത്തിൽ എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ച്, ജലജീവികളുടെ കൂട്ടത്തോടെ, മഹത്വമുള്ള ജലാധിപൻ അവിടെ എത്തി.
നാഗൈര്നദൈര്നദീഭിശ്ച ദൈത്യൈഃ സാധ്യൈര്മരുദ്ഗണൈഃ। വരുണോ യാദസാംഭര്താ വശീ തം ദേശമാഗമത്
പാമ്പുകളുമായി, നദികളുമായി, സ്രോതസ്സുകളുമായി, ദാനവന്മാരുമായി, സിദ്ധന്മാരുമായി, മരുത്ഗണങ്ങളുമായി, ജലജീവികളുടെ അധിപനായ വരുണൻ ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി.
അഥ ജാമ്ബൂനദവപുര്വിമാനേന മഹാര്ചിഷാ। കുബേരഃ സമനുപ്രാപ്തോ യക്ഷൈരനുഗതഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ, മഹത്തായ പ്രകാശം വീശുന്ന പൊന്നിന്റെ ആകാശരഥത്തിൽ, യക്ഷന്മാരെ കൂടെ കൂട്ടി, കുബേരൻ അങ്ങോട്ട് എത്തി.
വിദ്യോതയന്നിവാകാശമദ്ഭുതോപമദര്ശനഃ। ധനാനാമധിപഃ ശ്രീമാനര്ജുനം ദ്രഷ്ടുമാഗതഃ
ആകാശം മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിച്ച്, അത്ഭുതംപോലെ ദൃശ്യമാകുന്ന, സമ്പത്തിന്റെ ദൈവമായ കുബേരൻ അർജുനനെ കാണാൻ അവിടെ വന്നു.
തഥാ ലോകാന്തകഃ ശ്രീമാന്യമഃ സാക്ഷാത്പ്രതാപവാന്। മര്ത്യമൂര്തിധരൈഃ സാര്ധം പിതൃഭിര്ലോകഭാവനൈഃ
അത് പോലെ തന്നെ, ലോകങ്ങളുടെ സംഹാരകൻ, മഹത്വമുള്ള യമധർമ്മരാജാവും, ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്ന പിതൃദേവന്മാരും, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച് അവിടെ എത്തി.
ദണ്ഡപാണിരചിന്ത്യാത്മാ സര്വഭൂതവിനാശകൃത്। വൈവസ്വതോ ധര്മരാജോ വിമാനേനാവഭാസയന്
കൈയിൽ ദണ്ഡം പിടിച്ച്, ആഴമറിയാനാവാത്ത സ്വഭാവമുള്ള, എല്ലാ ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന വൈവസ്വതൻ, ധർമ്മരാജാവ്, തന്റെ ആകാശരഥത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
ത്രീല്ലോകാന്ഗുഹ്യകാംശ്ചൈവ ഗന്ധര്വാശ്ചൈവ പന്നഗാന്। ദ്വിതീയ ഇവ മാര്താണ്ഡോ യുഗാന്തേ സമുപസ്ഥിതേ
അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളും, ഗുഹ്യന്മാരെയും, ഗന്ധർവന്മാരെയും, പന്നഗന്മാരെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു, കാലാവസാനത്ത് ഉദയിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനെപ്പോലെ.
ഭാനുമന്തി വിചിത്രാണി ശിഖരാണി മഹാഗിരേഃ। സമാസ്ഥായാര്ജുനം തത്രദദൃശുസ്തപസാന്വിതമ്
പ്രഭയുള്ള, വിവിധതരം കുന്നുകളിലിരുന്ന്, മഹാഗിരിയിലെ അർജുനനെ, തപസ്സിൽ ലീനനായവനെ, അവർ കണ്ടു.
തതോ മുഹൂര്താദ്ഭഗവാനൈരാവതശിരോഗതഃ। ആജഗാമ സഹേന്ദ്രാണ്യാ ശക്രഃ സുരഗണൈര്വൃതഃ
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഐരാവതത്തിന്റെ തലയിൽ കയറി, ദേവതകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ, ഇന്ദ്രനും സചിയും അവിടെ എത്തി.
പാണ്ഡുരേണാതപത്രേണ ധ്രിയമാണേന മൂര്ധനി। ശുശുഭേ നാഗരാജസ്ഥഃ സിതമഭ്രമിവ സ്ഥിതഃ
വെളുത്ത കുടയുമായി തലക്കു മുകളിൽ പിടിപ്പിച്ച്, പാമ്പുകളുടെ രാജാവിൽ ഇരുന്ന്, ആകാശത്തിലെ വെളുത്ത മേഘംപോലെ ഇന്ദ്രൻ പ്രകാശിച്ചു.
സംസ്തൂയമാനോ ഗന്ധര്വൈര്ഋഷിഭിശ്ച തപോധനൈഃ। ശൃങ്ഗം ഗിരേഃ സമാസാദ്യ തസ്ഥൌ സൂര്യ ഇവോദിതഃ
ഗന്ധർവന്മാരും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, ഗിരിശൃംഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ നിലകൊണ്ടു.
അഥ മേഘസ്വനോ ധീമാന്വ്യാജഹാര ശുഭാം ഗിരമ്। യമഋ പരമധര്മജ്ഞോ ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ, മേഘത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദമുള്ള, ധീരനായവൻ, ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. പരമധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന യമൻ, തെക്കേ ദിക്കിൽ നിലകൊണ്ടു.
അര്ജുനാര്ജുന പശ്യാസ്മാഁല്ലോകപാലാന്സമാഗതാന്। ദൃഷ്ടിം തേ വിതരാമോഽദ്യ ഭവാനര്ഹതി ദര്ശനമ്
'അർജുനാ, അർജുനാ, ഈ ലോകപാലന്മാർ ഒത്തുചേർന്നിരിക്കുന്നതിനെ നോക്ക്! ഇന്ന് നിനക്ക് ഞങ്ങളുടെ ദർശനം നൽകുന്നു; നീ ഇതിന് യോഗ്യനാണ്.'
പൂര്വര്ഷിരമിതാത്മാ ത്വം നരോ നാമ മഹാബലഃ। നിയോഗാദ്ബ്രഹ്മണസ്താത മര്ത്യതാം സമുപാഗതഃ
'നീ പുരാതനമുനിയാണു, അളവുകിട്ടാത്ത ആത്മാവുള്ളവൻ, ഇപ്പോൾ മഹാബലശാലിയായ മനുഷ്യനായ നരനെന്ന പേരിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, പ്രിയനേ, മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.'
ത്വയാ ച വസുസംഭൂതോ മഹാവീര്യഃ പിതാമഹഃ। ഭീഷ്മഃ പരമധര്മാത്മാ ജേതവ്യശ്ച രണേഽനഘ
'നിന്റെ വഴി, വസുക്കളിൽ ജനിച്ച മഹാവീരനായ, പരമധർമ്മശീലനായ ഭീഷ്മനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കേണ്ടതുണ്ട്, പാപരഹിതനേ.'
ക്ഷത്രം ചാഗ്നിസമസ്പര്ശം ഭാരദ്വാജേന രക്ഷിതമ്। നിവാതകവചാശ്ചൈവ സംസാധ്യാഃ കുരുനന്ദന
'അഗ്നിപോലെ ദഹിക്കുന്ന, ഭാരദ്വാജന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ക്ഷത്രസേനയും, കൂടാതെ നിവാതകവചന്മാരെയും, കുരുവംശത്തിലെ സന്താനമേ, നീ ജയിക്കണം.'
പിതുര്മമാംശോ ദേവസ്യ സര്വലോകപ്രതാപിനഃ। കര്ണശ്വ സുമഹാവീര്യസ്ത്വയാ വധ്യോ ധനംജയ
'എന്റെ പിതാവായ ദൈവത്തിന്റെ ഭാഗമായ് ജനിച്ച, അതിവീരനായ കർണ്ണനെയും, ധനഞ്ജയ, നീ സംഹരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.'
അംശാശ്ച ക്ഷിതിസംപ്രാപ്താ ദേവഗന്ധര്വരക്ഷസാമ്। ത്വയാ നിപാതിതാ യുദ്ധേസ്വകര്മഫലനിര്ജിതാമ്। ഗതിം പ്രാപ്സ്യന്തി കൌന്തേയ യഥാസ്വമരികര്ശന
'ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ഭാഗങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ നീ തോൽപ്പിക്കുന്നവർക്കു, അവരുടെ കർമ്മഫലപ്രാപ്തിയാൽ യോജിച്ച അവസ്ഥയിലേക്കാണ് പ്രവേശനം, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന കൌന്തേയ.'
അക്ഷയാ തവ കീര്തിശ്ച ലോകേ സ്ഥാസയ്തി ഫല്ഗുന। ത്വയാ സാക്ഷാന്മഹാദേവസ്തോഷിതോ ഹി മഹാമൃധേ
'ഫൽഗുനാ, നിന്റെ കീർത്തി ലോകത്തിൽ അക്ഷയമായി നിലനിൽക്കും; കാരണം നീ മഹാദേവനെ നേരിട്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.'
ലഘ്വീ വസുമതീ ചാപി കര്തവ്യാ വിഷ്ണുനാ സഹ
'വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ഭൂമിയെ ലഘൂകരിക്കേണ്ടതുമുണ്ട്.'
ഗൃഹാണാസ്ത്രം മഹാബാഹോ ദണ്ഡമപ്രതിവാരണമ്। അനേനാസ്ത്രേണ സുമഹത്ത്വം ഹി കര്മ കരിഷ്യസി
മഹാബാഹുവായവാ, എതിര്ക്കാനാവാത്ത ഈ ദണ്ഡാസ്ത്രം നീ സ്വീകരിക്കണം. ഇതിന്റെ സഹായത്തോടെ നീ വലിയൊരു കര്മ്മം നിവര്ത്തിക്കും.
പ്രതിജഗ്രാഹ പാര്ഥോപി വിധിവത്കുരുനന്ദനഃ। സമന്ത്രം സോപരോധം ച സമോക്ഷവിനിവര്തനമ്
കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായ പാര്ത്ഥന് ആ ആയുധം അതിന്റെ മന്ത്രങ്ങളോടും, നിയന്ത്രണങ്ങളോടും, ഉപയോഗവും പിൻവലിക്കൽവിധികളും ഉള്പ്പെടെ യഥാവിധി സ്വീകരിച്ചു.