തയോര്ഭുജവിനിഷ്പേഷാത്സംധര്ഷേണോരസോസ്തഥാ। സമജായത ഗാത്രേഷു പാവകോഽങ്ഗാരധൂമവാന്
അവരുടെ കൈകളുടെ കൂട്ടിയിടിയും നെഞ്ച് കൂട്ടിയിടിയും മൂലം അവരുടെ ശരീരത്തിൽ ചാരവും പുകയും ഉള്ള അഗ്നി തെളിഞ്ഞു.
തത ഏനം മഹാദേവഃ പീഡ്യ ഗാത്രൈഃ സുപീഡിതമ്। തേജസാ വ്ക്രമദ്രോഷാച്ചേതസ്തസ്യ വിമോഹയന്
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ തന്റെ ശരീരത്താൽ അവനെ ശക്തിയായി അമർത്തി; തന്റെ തേജസ്സും ശക്തിയും കോപവും കൊണ്ട് അവന്റെ മനസ്സ് മയക്കിച്ചു.
തതോഽഭിപീഡിതൈര്ഗാത്രൈഃ പിണ്ഡീകൃത ഇവാബഭൌ। ഫല്ഗുനോ ഗാത്രസംരുദ്ധോ ദേവദേവേന ഭാരത
അങ്ങനെ അവന്റെ അവയവങ്ങൾ അമർത്തി ഒറ്റയാക്കി, ഫൽഗുനൻ ദേവദേവൻ തന്റെ ശരീരം പിടിച്ചിരുത്തിയതുകൊണ്ട് ഒതുങ്ങിയവനായി തോന്നി.
നിരുച്ഛ്വാസോഽഭവച്ചൈവ സന്നിരുദ്ധോ മഹാമനാഃ। തതഃ പപാത സംമൂഢസ്തതഃ പ്രീതോഽഭവദ്ഭവഃ
ശക്തിയോടെ പിടിച്ചിരുത്തപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, മഹാത്മാവായ അവൻ ശ്വാസം മുട്ടി; പിന്നെ അവൻ ബോധംകെട്ട് വീണു, അതിനാൽ ഭവൻ സന്തോഷിച്ചു.
സ മുഹൂര്തം തഥാ ഭൂത്വാ സചേതാഃ പുനരുത്ഥിതഃ। രുധിരേണാപ്ലുതാങ്ഗസ്തു പാണ്ഡവോ ഭൃശദുഃഖിതഃ
അങ്ങനെ കുറേ നേരം കഴിഞ്ഞ്, അവൻ ബോധം തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു; പാണ്ഡവന്റെ ശരീരം രക്തത്തിൽ കുളിച്ചിരുന്നതും അതിശയപൂർവം വേദനയിലുമായിരുന്നു.
ശരണ്യം ശരണം ഗത്വാ ഭഗവന്തം പിനാകിനമ്। മൃന്മയം സ്ണ്ഡിലം കൃത്വാമാല്യേനാപൂജയദ്ഭവമ്
ആശ്രയം തേടി, അവൻ പിനാകം ധരിക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; മണ്ണുകൊണ്ട് ഒരു പീഠം ഉണ്ടാക്കി, പൂമാലയിട്ട് ഭവനെ ആരാധിച്ചു.
തച്ച മാല്യം തദാ പാര്ഥഃ കിരാതശിരസി സ്ഥിതമ്। അപശ്യത്പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠോ ഹര്ഷേണ പ്രകൃതിം ഗതഃ
അപ്പോള് അര്ജുനന് കിരാതന്റെ തലയില് മാല കിടക്കുന്നത് കണ്ടു; പാണ്ഡവന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ അവന് അതിനാല് അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ സ്വാഭാവികാവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങി.
പപാത പാദയോസ്തസ്യ തതഃ പ്രീതോഽഭവദ്ഭവഃ। [ഉവാച ചൈനം വചസാ മേഘഗമ്ഭീരഗീര്ഹസഃ। ജാതവിസ്മയമാലോക്യ തതഃ ക്ഷീണാങ്ഗസംഹതിമ്
അതിനുശേഷം ആ മാല അവന്റെ കാലടിയില് വീണു; ഭവന് അതിനാല് സന്തോഷിച്ചു. അര്ജുനന് അത്ഭുതത്തോടെയും ക്ഷീണിച്ച ശരീരത്തോടെയും നിന്നത് കണ്ട മഹാദേവന് ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെയുള്ള ശബ്ദത്തില് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഭോഭോ ഫല്ഗുന തുഷ്ടോസ്മി കര്മണാഽപ്രതിമേന തേ। ശൌര്യേണാനേന ധൃത്യാ ച ക്ഷത്രിയോ നാസ്തി തേ സമഃ
ഫല്ഗുനാ, നിന്റെ അതുല്യമായ പ്രവൃത്തിയിലും ധൈര്യത്തിലും ധൃതിയിലും ഒരാളും നിന്നോട് തുല്യനല്ല; ഇതുകൊണ്ട് ഞാന് നിന്നില് അതിയായ സന്തോഷമുണ്ട്.
സമം തേജശ്ച വീര്യം ച മമാദ്യ തവ ചാനഘ। പ്രീതസ്തേഽഹം മഹാബാഹോ പശ്യ മാം ഭരതര്ഷഭ
പാപരഹിതനായവാ, ഇന്ന് നിന്റെ തേജസ്സും വീര്യവും എന്റെതിനെപ്പോലെയാണ്. മഹാബാഹുവായ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഞാന് നിന്നില് സന്തോഷിക്കുന്നു; എന്നെ കാണുക.
ദദാമി തേ വിശാലാക്ഷ ചക്ഷുഃ പൂര്വം മുനിര്ഭവാന്। വിജേഷ്യസി രണേ ശത്രൂനപി സര്വാന്ദിവൌകസഃ
വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവാ, മുന്പ് ഒരു മഹർഷിക്കു ലഭിച്ച ദിവ്യദൃഷ്ടി ഞാന് നിന്നൊന്ന് നല്കുന്നു; നീ യുദ്ധത്തില് ദേവന്മാരെയുപരി എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിക്കും.
[പ്രീത്യാ ച തേഽഹം ദാസ്യാമി യദസ്ത്രമനിവാരിതമ്। ത്വം ഹി ശക്തോ മദീയം തദസ്ത്രം ധാരയിതും ക്ഷണാത് ।।]
നിന്റെ ഭക്തിയാല് ഞാന് നിന്നൊന്ന് ഒരു അതിജയിക്കാനാവാത്ത അസ്ത്രം നല്കുന്നു; എന്റെ അസ്ത്രം ഒരു നിമിഷം പോലും സഹിക്കാൻ നീ യോഗ്യനാണ്.
തതോ ദേവം മഹാദേവം ഗിരിശം ശൂനപാണിനമ്। ദദര്ശ ഫല്ഗുനസ്തത്ര സഹ ദേവ്യാ മഹാദ്യുതിമ്
അതിനുശേഷം ഫല്ഗുനന് അവിടെ ദേവിയോടൊപ്പം മഹത്തായ പ്രകാശത്തോടെ തേജസ്സോടെ നില്ക്കുന്ന ഗിരിശനായ മഹാദേവനെയും, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനെയും കണ്ടു.
സ ജാനുഭ്യാം മഹീം ഗത്വാ ശിരസാ പ്രണിപത്യ ച। പ്രസാദയാമാസ ഹരം പാര്ഥഃ പരപുരംജയഃ
അര്ജുനന് മണ്ണില് മുട്ടുകുത്തി തലവാഴ്ത്തി ഹരനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാന് ശ്രമിച്ചു; ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ച പാര്ത്ഥന് അങ്ങിനെ ദേവനോട് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു.
കപര്ദിന്സര്വഭൂതേശ ഭഗനേത്രനിപാതന। [ദേവദേവ മഹാദേവ നീലഗ്രീവ ജടാധര
കപര്ദിനേ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനേ, ഭാഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവാ, ദേവദേവാ, മഹാദേവാ, നീലകണ്ഠാ, ജടാധരാ,
കാരണാനാം ച പരമം ജാനേ ത്വാം ത്ര്യമ്ബകം വിഭുമ്। ദേവാനാം ച ഗതിം ദേവം ത്വത്പ്രസൂതമിദം ജഗത്
കാരണങ്ങളിലൊക്കെയും പരമമായവനായി, ത്രയംബകനായി, സകലദേവന്മാരുടെയും ലക്ഷ്യമായവനായി, ഈ ലോകം നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിലൂടെ ഉല്പന്നമായതാണെന്ന് ഞാന് അറിയുന്നു.
അജേയസ്ത്വം ത്രിഭിര്ലോകൈഃ സദേവാസുരമാനുഷൈഃ। ശിവായ വിഷ്ണുരൂപായ വിഷ്ണവേ ശിവരൂപിണേ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉള്പ്പെടുന്ന മൂന്നു ലോകങ്ങള്ക്കിടയില് നിന്നെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല; വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപമായ ശിവനേയും ശിവയുടെ രൂപമായ വിഷ്ണുവിനെയും ഞാന് വന്ദിക്കുന്നു.
ദക്ഷിയജ്ഞവിനാശായ ഹരിരൂപായ തേ നമഃ। ലലാടാക്ഷായ ശര്വായ മീഢുഷേ ശൂലപാണയേ
ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിച്ചവാ, ഹരിയുടെ രൂപം ധരിച്ചവാ, ലളാടത്തില് കണ്ണുള്ളവാ, ശര്വനേ, ദയാനിധിയായവാ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവാ, നിന്നെ ഞാന് വന്ദിക്കുന്നു.
പിനാകഗോപ്ത്രേ സൂര്യായ മങ്ഗല്യായ ച വേധസേ। പ്രസാദയേ ത്വാം ഭഗവന്സര്വഭൂതമഹേശ്വര
പിനാകം സംരക്ഷിക്കുന്നവാ, സൂര്യനേ, മംഗളമായവാ, സൃഷ്ടാവേ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും മഹേശ്വരനേ, ഭഗവന്, നിന്നെ ഞാന് പ്രസാദിപ്പിക്കാന് പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നു.
ഗണേശം ജഗതഃ ശമ്ഭും ലോകകാരണകാരണമ്। പ്രധാനപുരുഷാതീതം പരം സൂക്ഷ്മതരം ഹരമ്
ഗണേശനേ, ലോകത്തിന്റെ ശംഭുവേ, ലോകത്തിന്റെ കാരണത്തിലും കാരണമായവനേ, പ്രധാനപുരുഷനെയും അതീതനായ പരമാത്മാവേ, അതിശയ സൂക്ഷ്മനായ ഹരനേ, നിന്നെ ഞാന് വന്ദിക്കുന്നു.
വ്യതിക്രമം മേ ഭഗവന്ക്ഷന്തുമര്ഹസി ശംകര। ഭഗവന്ദര്ശനാകാങ്ക്ഷീ പ്രാപ്തോസ്മീമം മഹാഗിരിമ്
ഭഗവന്, ശങ്കരാ, എന്റെ തെറ്റുകള് നീ ക്ഷമിക്കണം; ഭഗവന്റെ ദര്ശനം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാന് ഈ മഹാഗിരിയില് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
ദയിതം തവ ദേവേശ താപസാലയമുത്തമമ്। പ്രസാദയേ ത്വാം ഭഗവന്സര്വലോകനമസ്കൃതമ്
ദേവേശാ, ഭഗവന്, നിന്റെ പ്രിയമായത് ഈ ഉത്തമമായ തപോവനം തന്നെയാണ്; എല്ലാ ലോകങ്ങളും വന്ദിക്കുന്ന ഭഗവനെ ഞാന് പ്രസാദിപ്പിക്കാന് പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നു.
കൃതോ മയാഽയമജ്ഞാനാദ്വിമര്ദോ യസ്ത്വയാ സഹ। ശരണം പ്രതിപന്നായ തത്ക്ഷമസ്വാദ്യ ശംകര
ഞാന് അജ്ഞാനത്തില് നിന്നാണ് നിന്നോടൊപ്പം ഈ സംഘര്ഷം നടത്തിയത്; ഇപ്പോള് ഞാന് ആശ്രയം തേടുന്നു, അതിനാല് ശങ്കരാ, ദയവായി ക്ഷമിക്കണം.
തമുവാച മഹാതേജാഃ പ്രഹസന്വൃഷഭധ്വജഃ। പ്രഗൃഹ്യ രുചിരം ബാഹും ക്ഷാന്തമിത്യേവ ഫല്ഗുനമ്
അപ്പോള് മഹാതേജസ്വിയായ വൃഷഭധ്വജന് പുഞ്ചിരിയോടെ ഫല്ഗുനനോട് പറഞ്ഞു; അവന്റെ മനോഹരമായ കൈ പിടിച്ച്, 'നിനക്ക് ക്ഷമിച്ചു' എന്നു പറഞ്ഞു.
പരിഷ്വജ്യ ച ബാഹുഭ്യാം പ്രീതാത്മാ ഭഗവാന്ഹരഃ। പുനഃ പാര്ഥം സാന്ത്വപൂര്വമുവാച വൃഷഭധ്വജഃ
ഭഗവാൻ ഹരൻ, ഹൃദയം സ്നേഹത്തോടെ നിറഞ്ഞ്, ഇരുവശത്തും കൈകളാൽ അർജുനനെ അണുകെട്ടി, വീണ്ടും പാർത്ഥനോടു സാന്ത്വനപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു.
ഗങ്ഗാങ്ഗിതജടഃ ശര്വഃ പാര്ഥസ്യാമിതതേജസഃ। പ്രഗൃഹ്യ രുചിരം ബാഹും വൃത്തം താമ്രതലാങ്ഗുലിമ്
ഗംഗയെ ജടയിൽ ധരിക്കുന്ന ശർവൻ, അതിയായ തേജസ്സുള്ള പാർത്ഥന്റെ മനോഹരവും വൃത്തമായും താമ്രനഖങ്ങളുള്ളതുമായ കൈ പിടിച്ചു.
നരസ്ത്വം പൂര്വദേഹേ വൈ നാരായണസഹായവാന്। ബദര്യാം തപ്തവാനുഗ്രം തപോ വര്ഷായുതാന്ബഹൂന്
മുന്പത്തെ ജന്മത്തിൽ നീ നാരായണനോടൊപ്പം ഒരു മനുഷ്യനായി, ബദരിയിൽ അനേകം ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഠിനമായ തപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
ത്വയി വാ പരമം തേജോ വിഷ്ണൌ വാ പുരുഷോത്തമേ। യുവാഭ്യാം പുരുഷാഗ്ര്യാഭ്യാം തേജസാ ധാര്യതേ ജഗത്
അത്യുന്നതമായ തേജസ് നിന്നിലോ, ഉത്തമപുരുഷനായ വിഷ്ണുവിലോ, ഇരുവരിലോ നിലകൊള്ളുന്നു; ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത് നിങ്ങളിരുവരുടെയും ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ്.
ശക്രാഭിഷേകേ സുമഹദ്ധനുര്ജലദനിഃസ്വനമ്। പ്രഗൃഹ്യ ദാനവാഃ ശസ്താസ്ത്വയാ കൃഷ്ണേന ച പ്രഭോ
ഇന്ദ്രാഭിഷേകസമയത്ത്, നീ മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള മഹാബാണം കൈവശമാക്കി, കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ദാനവരെ സംഹരിച്ചു.
തദേതദേവ ഗാണ്ഡീവം തവ പാര്ഥ കരോചിതമ്। ഭായാമാസ്ഥായ തദ്ഗ്രസ്തം മയാ പുരുഷസത്തമ
അതിനാൽ, ഈ ഗാണ്ഡീവം നിനക്ക് പൂർണ്ണമായും യോജിച്ചതാണ്, പാർത്ഥാ; ഭയാനകമായ രൂപം ധരിച്ച് ഞാൻ തന്നെ അതു ഒരിക്കൽ വഹിച്ചിരുന്നു.