കോഽയം ദേവോ ഭവേത്സാക്ഷാദ്രുദ്രോ യക്ഷഃ സുരോഽസുരഃ। വിദ്യതേ ഹി ഗിരിശ്രേഷ്ഠേ ത്രിദശാനാം സമാഗമഃ
'ഇവൻ ആരാണ്? ദൈവം തന്നെയോ, രുദ്രനോ, യക്ഷനോ, ദേവന്മാരിലോ അസുരന്മാരിലോ ഒരാളോ? ഈ മഹാപർവതത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ സംഗമം കാണാം.'
ന ഹി മദ്വാണജാലാനാമുത്സൃഷ്ടാനാം സഹസ്രശഃ। ശക്തോഽന്യഃ സഹിതും വേഗമൃതേ ദേവം പിനാകിനമ്
'ഞാൻ വിടുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകളുടെ ശക്തി, പിനാകം കൈവശമുള്ള ദൈവത്തെ ഒഴികെ മറ്റാരും സഹിക്കാനാവില്ല.'
ദേവോ വാ യദി വാ യക്ഷോ രുദ്രാദന്യോ വ്യവസ്ഥിതഃ। അഹമേനം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്നയാമി യമസാദനമ്
'ദൈവമായാലും, യക്ഷനായാലും, രുദ്രനെ ഒഴികെ മറ്റാരാണെങ്കിലും, ഞാൻ എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയക്കും.'
തതോ ഹൃഷ്ടമനാ ജിഷ്ണുര്നാരാചാന്മര്മഭേദിനഃ। വ്യസൃജച്ഛതധാ രാജന്മയൂഖാനിവ ഭാസ്കരഃ
അപ്പോൾ വിജയി സന്തോഷത്തോടെ, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ നൂറുകണക്കിന് തുളച്ചുകയറുന്ന അമ്പുകൾ വിട്ടു, രാജാവേ.
താന്പ്രസന്നേന മനസാ ഭഗവാഁല്ലോകഭാവനഃ। ശൂലപാണിഃ പ്രത്യഗൃഹ്ണാച്ഛിലാവര്ഷമിവാചലഃ
അവയെ ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ള ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, പർവതം കല്ലുകളുടെ മഴ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ സ്വീകരിച്ചു.
ക്ഷണേന ക്ഷീണബാണോഽഥ സംവൃത്തഃ ഫല്ഗുനസ്തദാ। വിത്രാസം ച ജഗാമാഥ തം ദൃഷ്ട്വാ ശരസംക്ഷയമ്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അർജുനന്റെ അമ്പുകൾ തീർന്നു, അപ്പോൾ അവൻ അമ്പുകൾ ഇല്ലാതായതു കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടു.
ചിന്തയാമാസ ജിഷ്ണുസ്തു ഭഗവന്തം ഹുതാശനമ്। പുരസ്താദക്ഷയൌ ദത്തൌ തൂണൌ യേനാസ്യ ഖാണ്ഡവേ
വിജയി അർജുനൻ ആഗ്നിദേവനെ ഓർത്ത്, ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ തനിക്കു നൽകിയ അക്ഷയതൂണികളെ ഓർത്തു.
കിം നു മോക്ഷ്യാമി ധനുഷാ യന്മേ ബാണാഃ ക്ഷയം ഗതാഃ। അയം ച പുരുഷഃ കോപി ബാണാന്ഗ്രസതി സര്വശഃ
'എന്താണ് ഞാൻ വില്ലിൽ നിന്ന് വിടാൻ പോകുന്നത്, എന്റെ അമ്പുകൾ എല്ലാം തീർന്നു. ഈ മനുഷ്യൻ ആരാണ്, എന്റെ എല്ലാ അമ്പുകളും അകത്താക്കുന്നത്?'
അഹമേനം ധനുഷ്കോട്യാ രശൂലാഗ്രേണേവ കുഞ്ജരമ്। നയാമി ദണ്ഡധാരസ്യ യമസ്യ സദനം പ്രതി
എന്റെ വില്ലിന്റെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട്, കുന്തത്തിന്റെ മൂർച്ഛയുള്ള അഗ്രം കൊണ്ട് ആനയെ തുരത്തുന്നതുപോലെ, ഞാന് അവനെ യമന്റെ ലോകത്തേക്ക് അയക്കും.
പ്രഗൃഹ്യാഥ ധനുഷ്കോട്യാ ജ്യാപാശേനാവകൃഷ്യ ച। മുഷ്ടിഭിശ്ചാപി ഹതവാന്വജ്രകല്പൈര്മഹാദ്യുതിഃ
അപ്പോൾ, വില്ലിന്റെ അഗ്രം പിടിച്ച്, വില്ലിന്റെ നൂൽ ശക്തിയായി വലിച്ച്, അതിശക്തനായവൻ വജ്രംപോലെയുള്ള കയ്യൊപ്പുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു.
സംപ്രായുധ്യദ്ധനുഷ്കോട്യാ കൌന്തേയഃ പരവീരഹാ। തദപ്യസ്യ ധനുര്ദിവ്യം ജഗ്രാഹ ഗിരിഗോചരഃ
ശത്രുക്കളുടെ വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന കുന്തിപുത്രൻ വില്ലിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ട് യുദ്ധം നടത്തി; എങ്കിലും, മലയിൽ വസിക്കുന്നവൻ ദിവ്യമായ വില്ല് പിടിച്ചു.
തതോഽര്ജുനോ ഗ്രസ്തധനുഃ ഖങ്ഗപാണിരതിഷ്ഠത। യുദ്ധസ്യാന്തമഭീപ്സന്വൈ വേഗേനാഭിജഗാമ തമ്
അപ്പോൾ അർജുനൻ, വില്ല് പിടിക്കപ്പെട്ടതോടെ, കയ്യിൽ വാൾ എടുത്ത്, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വേഗത്തിൽ അവന്റെ നേരെ ചാടിക്കയറി.
തസ്യ മൂര്ധ്നി ശിതം ഖങ്ഗമസക്തം പര്വതേഷ്വപി। മുമോയ ഭുജവീര്യേണ വിക്രമ്യ കുരുനന്ദനഃ
കുരുവംശത്തെ സന്താനനായ അർജുനൻ, തന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി പ്രയോഗിച്ച്, അതിശക്തമായ വാൾ ശത്രുവിന്റെ തലയ്ക്ക് ഉരുട്ടി, ആ വാൾ പർവതങ്ങളിലും കുടുങ്ങുംവിധം കുത്തി.
തകസ്യ മൂര്ധാനമാസാദ്യ പഫാലാസിവരോ ഹി സഃ। തതോ വൃക്ഷൈഃ ശിലാഭിശ്ച യോധയാമാസ ഫല്ഗുനഃ
അവന്റെ തലയിൽ വാൾ തട്ടിയപ്പോൾ, ആ ഉത്തമവാൾ തകർന്നു; പിന്നെ ഫൽഗുനൻ മരങ്ങളും കല്ലുകളും എറിഞ്ഞ് യുദ്ധം നടത്തി.
തദാ വൃക്ഷാന്മഹാകായഃ പ്രത്യഗൃഹ്ണാദഥോ ശിലാഃ। കിരാതരൂപീ ഭഗവാംസ്തതഃ പാര്ഥോ മഹാബലഃ
അപ്പോൾ അതിശക്തനായ കിരാതൻ ദൈവീകരൂപത്തിൽ, പാർത്ഥൻ എറിഞ്ഞ മരങ്ങളും കല്ലുകളും പിടിച്ചു.
മുഷ്ടിഭിര്വജ്രസംസ്പര്ശൈര്ധൂമമുത്പാദയന്മുഖേ। പ്രജഹാര ദുരാധര്ഷേ കിരാതസമരൂപിണി
വജ്രംപോലുള്ള കയ്യൊപ്പുകൾകൊണ്ട്, വായിൽ നിന്നു പുക ഉയർത്തി, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പാർത്ഥൻ കിരാതനെ യുദ്ധത്തിൽ അടിച്ചു.
തതഃ ശക്രാശനിസമൈര്മുഷ്ടിഭിര്ഭൃശദാരുണൈഃ। കിരാതരൂപീ ഭഗവാനര്ദയാമാസ ഫല്ഗുനമ്
അതിനുശേഷം ദൈവരൂപിയായ കിരാതൻ, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലുള്ള ശക്തമായ കയ്യൊപ്പുകൾകൊണ്ട് ഫൽഗുനനെ ദാരുണമായി തളർത്തി.
തതശ്ചടചടാശബ്ദഃ സുധോരഃ സമജായത। പാണ്ഡവസ്യ ച മുഷ്ടീനാം കിരാതസ് ച യുധ്യതഃ
അപ്പോൾ പാണ്ഡവനും കിരാതനും തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ അവരുടെ കയ്യൊപ്പുകളിൽ നിന്ന് അതിശബ്ദം ഉയർന്നു.
സുമുഹൂര്തം തയോര്യുദ്ധമഭവല്ലോമഹര്ഷണമ്। ഭുജപ്രഹാരസംയുക്തം വൃത്രവാസവയോരിവ
അവർക്കിടയിൽ ദീർഘകാലം ഭയാനകമായ, കൈകളുടെ പ്രഹാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, വൃത്രനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധംപോലെയുള്ള പോരാട്ടം നടന്നു.
മഹാരാജ തതോ ജിഷ്ണുഃ കിരാതമുരസാ ബലീ। പാണ്ഡവം ച വിചേഷ്ടന്തം കിരാതോപ്യഹനദ്ബലാത്
രാജാവേ, പിന്നെ ശക്തനായ ജിഷ്ണു തന്റെ നെഞ്ച് കൊണ്ട് കിരാതനെ അടിച്ചു; അതുപോലെ കിരാതനും പാണ്ഡവനെ ശക്തിയായി അടിച്ചു.
തയോര്ഭുജവിനിഷ്പേഷാത്സംധര്ഷേണോരസോസ്തഥാ। സമജായത ഗാത്രേഷു പാവകോഽങ്ഗാരധൂമവാന്
അവരുടെ കൈകളുടെ കൂട്ടിയിടിയും നെഞ്ച് കൂട്ടിയിടിയും മൂലം അവരുടെ ശരീരത്തിൽ ചാരവും പുകയും ഉള്ള അഗ്നി തെളിഞ്ഞു.
തത ഏനം മഹാദേവഃ പീഡ്യ ഗാത്രൈഃ സുപീഡിതമ്। തേജസാ വ്ക്രമദ്രോഷാച്ചേതസ്തസ്യ വിമോഹയന്
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ തന്റെ ശരീരത്താൽ അവനെ ശക്തിയായി അമർത്തി; തന്റെ തേജസ്സും ശക്തിയും കോപവും കൊണ്ട് അവന്റെ മനസ്സ് മയക്കിച്ചു.
തതോഽഭിപീഡിതൈര്ഗാത്രൈഃ പിണ്ഡീകൃത ഇവാബഭൌ। ഫല്ഗുനോ ഗാത്രസംരുദ്ധോ ദേവദേവേന ഭാരത
അങ്ങനെ അവന്റെ അവയവങ്ങൾ അമർത്തി ഒറ്റയാക്കി, ഫൽഗുനൻ ദേവദേവൻ തന്റെ ശരീരം പിടിച്ചിരുത്തിയതുകൊണ്ട് ഒതുങ്ങിയവനായി തോന്നി.
നിരുച്ഛ്വാസോഽഭവച്ചൈവ സന്നിരുദ്ധോ മഹാമനാഃ। തതഃ പപാത സംമൂഢസ്തതഃ പ്രീതോഽഭവദ്ഭവഃ
ശക്തിയോടെ പിടിച്ചിരുത്തപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, മഹാത്മാവായ അവൻ ശ്വാസം മുട്ടി; പിന്നെ അവൻ ബോധംകെട്ട് വീണു, അതിനാൽ ഭവൻ സന്തോഷിച്ചു.
സ മുഹൂര്തം തഥാ ഭൂത്വാ സചേതാഃ പുനരുത്ഥിതഃ। രുധിരേണാപ്ലുതാങ്ഗസ്തു പാണ്ഡവോ ഭൃശദുഃഖിതഃ
അങ്ങനെ കുറേ നേരം കഴിഞ്ഞ്, അവൻ ബോധം തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു; പാണ്ഡവന്റെ ശരീരം രക്തത്തിൽ കുളിച്ചിരുന്നതും അതിശയപൂർവം വേദനയിലുമായിരുന്നു.
ശരണ്യം ശരണം ഗത്വാ ഭഗവന്തം പിനാകിനമ്। മൃന്മയം സ്ണ്ഡിലം കൃത്വാമാല്യേനാപൂജയദ്ഭവമ്
ആശ്രയം തേടി, അവൻ പിനാകം ധരിക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; മണ്ണുകൊണ്ട് ഒരു പീഠം ഉണ്ടാക്കി, പൂമാലയിട്ട് ഭവനെ ആരാധിച്ചു.
തച്ച മാല്യം തദാ പാര്ഥഃ കിരാതശിരസി സ്ഥിതമ്। അപശ്യത്പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠോ ഹര്ഷേണ പ്രകൃതിം ഗതഃ
അപ്പോള് അര്ജുനന് കിരാതന്റെ തലയില് മാല കിടക്കുന്നത് കണ്ടു; പാണ്ഡവന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ അവന് അതിനാല് അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ സ്വാഭാവികാവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങി.
പപാത പാദയോസ്തസ്യ തതഃ പ്രീതോഽഭവദ്ഭവഃ। [ഉവാച ചൈനം വചസാ മേഘഗമ്ഭീരഗീര്ഹസഃ। ജാതവിസ്മയമാലോക്യ തതഃ ക്ഷീണാങ്ഗസംഹതിമ്
അതിനുശേഷം ആ മാല അവന്റെ കാലടിയില് വീണു; ഭവന് അതിനാല് സന്തോഷിച്ചു. അര്ജുനന് അത്ഭുതത്തോടെയും ക്ഷീണിച്ച ശരീരത്തോടെയും നിന്നത് കണ്ട മഹാദേവന് ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെയുള്ള ശബ്ദത്തില് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഭോഭോ ഫല്ഗുന തുഷ്ടോസ്മി കര്മണാഽപ്രതിമേന തേ। ശൌര്യേണാനേന ധൃത്യാ ച ക്ഷത്രിയോ നാസ്തി തേ സമഃ
ഫല്ഗുനാ, നിന്റെ അതുല്യമായ പ്രവൃത്തിയിലും ധൈര്യത്തിലും ധൃതിയിലും ഒരാളും നിന്നോട് തുല്യനല്ല; ഇതുകൊണ്ട് ഞാന് നിന്നില് അതിയായ സന്തോഷമുണ്ട്.
സമം തേജശ്ച വീര്യം ച മമാദ്യ തവ ചാനഘ। പ്രീതസ്തേഽഹം മഹാബാഹോ പശ്യ മാം ഭരതര്ഷഭ
പാപരഹിതനായവാ, ഇന്ന് നിന്റെ തേജസ്സും വീര്യവും എന്റെതിനെപ്പോലെയാണ്. മഹാബാഹുവായ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഞാന് നിന്നില് സന്തോഷിക്കുന്നു; എന്നെ കാണുക.