മയാഽഭിപന്നഃ പൂര്വം ഹി രാക്ഷസോഽയമിഹാഗതഃ। കാമാത്പരിഭവാദ്വാഽപി ന മേ ജീവന്വിമോക്ഷ്യസേ
'ഈ രാക്ഷസൻ, ഇവിടെ വന്നത് ആദ്യം ഞാൻ പിന്തുടർന്നവനാണ്; ആഗ്രഹം കൊണ്ടോ അവഗണന കൊണ്ടോ ആയാലും, നീ എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെടില്ല.'
ന ഹ്യേഷ മൃഗയാധര്മോ യസ്ത്വയാഽദ്യ കൃതോ മയി। തേന ത്വാം ഭ്രംശയിഷ്യാമി ജീവിതാത്പര്വതാശ്രയമ്
'നീ ഇന്ന് ചെയ്തത് ശരിയായ വേട്ടയാട്ടം അല്ല, കാരണം നീ എന്നെ അവഗണിച്ചു; അതുകൊണ്ട്, പർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവനേ, ഞാൻ നിന്നെ ജീവനിൽ നിന്ന് അകറ്റും.'
ഇത്യുക്തഃ പാണ്ഡവേയേന കിരാതഃ പ്രഹസന്നിവ। ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പാണ്ഡവം സവ്യസാചിനം
പാണ്ഡവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കിരാതൻ ചിരിച്ചുപോലെ, സാവധാനം സവ്യാസാചിയോട് പറഞ്ഞു.
ന മത്കൃതേ ത്വയാ വീരഃ ഭീഃ കാര്യാ വനമന്തികാത്। ഇയം ഭൂമിഃ സദാഽസ്മാകമുചിതാ വസതാം വനേ
'നിന്റെ കാരണമായി, വീരനേ, നീ ഈ കാട്ടിൽ നിന്ന് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഈ ഭൂമി എപ്പോഴും ഞങ്ങൾക്ക് താമസിക്കാൻ അനുയോജ്യമാണ്.'
ത്വയാ തു ദുഷ്കരഃ കസ്മാദിഹ വാസഃ പ്രരോചിതഃ। വയം തു ബഹുസത്ത്വേഽസ്മിന്നിവസാമസ്തപോധന
'നീ എങ്ങനെ ഈ ദുർഗമമായ സ്ഥലത്ത് താമസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു? ഞങ്ങൾ, തപസ്സുകാരാ, അനേകം ജീവികൾ ഉള്ള ഈ സ്ഥലത്ത് താമസിക്കുന്നു.'
ഭവാംസ്തു കൃഷ്ണവത്മാര്ഭഃ സുകുമാരഃ സുഖോചിതഃ। കഥം ശൂന്യമിമം ദേശമേകാകീ വിചരിഷ്യതി
'നിനക്ക് കൃഷ്ണന്റെ ആത്മാവുണ്ട്, നീ ബാലനാണ്, സുഖത്തിൽ വളർന്നവൻ; എങ്ങനെ നീ ഈ ശൂന്യമായ പ്രദേശത്ത് ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കും?'
ഗാണ്ഡീവമാശ്രയം കൃത്വാ നാരാജാംശ്ചാഗ്നിസന്നിഭാന്। നിവസാമി മഹാരണ്യേ ദ്വിതീയ ഇവ പാവകഃ
'ഗാണ്ഡീവത്തിൽ ആശ്രയിച്ച്, അഗ്നിപോലുള്ള രാജാക്കന്മാരെ പോലും ഭയപ്പെടാതെ, ഞാൻ ഈ വലിയ കാട്ടിൽ, രണ്ടാമത്തെ അഗ്നിപോലെ, താമസിക്കുന്നു.'
ഏഷ ചാപി മയാ ജന്തുര്മൃഗരൂപം സമാശ്രിതഃ। രാക്ഷസോ നിഹതോ ഘോരോ ഹന്തും മാമിഹ ചാഗതഃ
'മൃഗരൂപം ധരിച്ച ഈ ജീവിയെ ഞാൻ തന്നെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു; ഭയാനകമായ രാക്ഷസൻ എന്നെ കൊല്ലാൻ ഇവിടെ വന്നവനാണ്.'
മയൈഷ ധന്വനിര്മുക്തൈസ്താഡിതഃ പൂര്വമേവ ഹി। ബാണൈരഭിഹതഃ ശേതേ നീതശ്ച യമസാദനമ്
'എന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ട അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവൻ മുമ്പേ തന്നെ കുത്തേറ്റു; എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റ്, അവൻ മരിച്ചുകിടക്കുന്നു, യമലോകത്തേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.'
മമൈവായം ലക്ഷ്യഭൂതഃ പൂര്വമേവ പരിഗ്രഹഃ। മമൈവ ച പ്രഹാരേണ ജീവിതാദ്വ്യപരിപിതഃ
'ആദ്യം തന്നെ അവൻ എന്റെ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു, എന്റെ അവകാശമായ ഇരയായിരുന്നു; എന്റെ ആക്രമണത്തിൽ അവൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തി.'
ദോഷാന്സ്വാന്നാര്ഹസേഽന്യസ്മൈ വക്തും സ്വബലദര്പിതഃ। അഭിഷക്തോസ്മി മന്ദാത്മന്ന മേ ജീവന്വിമോക്ഷ്യസേ
നിന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിച്ച്, മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷങ്ങൾ പറയാൻ നീ യോഗ്യനല്ല. നീ എന്നെ ആക്രമിച്ചു, ബുദ്ധിഹീനനേ, നീ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനാവില്ല.
സ്ഥിരോ ഭവ വിമോക്ഷ്യാമി സായകാനശനീനിവ। ഘടസ്വ പരയാ ശക്ത്യാ മുഞ്ച ത്വമപി സായകാന്
നീ ഉറച്ചുനിൽക്കു; ഞാൻ അമ്പുകൾ മഴപോലെ വിടും. നീയും മുഴുവൻ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് അമ്പുകൾ വിട്.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ കിരാതസ്യാര്ജുനസ്തദാ। രോഷമാഹാരയാമാസ താഡയാമാസ ചേഷുഭിഃ
ആ കിരാതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അർജുനൻ കോപിച്ചു, അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു.
തതോ ഹൃഷ്ടേന മനസാ പ്രതിജഗ്രാഹ സായകാന്। ഭൂയോഭൂയ ഇതി പ്രാഹ മന്ദമന്ദേത്യുവാച ഹ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ അമ്പുകൾ സ്വീകരിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും 'മന്ദം മന്ദം' എന്നു പറഞ്ഞു, മൃദുവായി സംസാരിച്ചു.
പ്രഹരസ്വ ശരാനേതാന്നാരാചാന്മര്മഭേദിനഃ। ഇത്യുക്തോ ബാണവര്ഷം സ മുമോച സഹസാഽര്ജുനഃ
'അമ്പുകൾകൊണ്ട്, ശരീരത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ തുളയ്ക്കുന്ന അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അർജുനൻ പെട്ടെന്ന് അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
തതസ്തൌ തത്രസംരബ്ധൌ ഗര്ജമാനൌ മുഹുര്മുഹുഃ। ശരൈരാശീവിഷാകാരൈസ്തതക്ഷാതേ പരസ്പരമ്
അപ്പോൾ ഇരുവരും അത്യന്തം കോപത്തോടെ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജിച്ച്, വിഷസർപ്പങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
തതോഽര്ജുനഃ ശരവര്ഷം കിരാതേ സമവാസൃജത്। തത്പ്രസന്നേന മനസാ പ്രതിജഗ്രാഹ ശംകരഃ
അർജുനൻ കിരാതനെ향െ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചപ്പോൾ ശിവൻ സന്തോഷത്തോടെ അവയെ സ്വീകരിച്ചു.
മുഹൂര്തം ശരവര്ഷം തു പ്രതിഗൃഹ്യ പിനാകധൃക്। അക്ഷതേന ശരീരേണ തസ്ഥൌ ഗിരിവാചലഃ
അമ്പുകളുടെ മഴ ഒരു നിമിഷം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, പിനാകം കൈവശമുള്ളവൻ, അവൻ, ശരീരത്തിൽ ഒരു മുറിവുമില്ലാതെ പർവതംപോലെ അചഞ്ചലമായി നിന്നു.
സ ദൃഷ്ട്വാ ബാണവര്ഷം തു മഘീഭൂതം ധനംജയഃ। പരമം വിസ്മയം ചക്രേ സാധുസാധ്വിതി ചാബ്രവീത്
തന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴ ഫലപ്രദമല്ലാതായതു കണ്ട ധനഞ്ജയൻ അതിയായി അത്ഭുതപ്പെട്ടു, 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്നു പറഞ്ഞു.
അഹോഽയം സുകുമാരാങ്ഗോ ഹിമവച്ഛിഖരാശ്രയഃ। ഗാണ്ഡീവമുക്താന്നാരാചാന്പ്രതിഗൃഹ്ണാത്യവിഹ്വലഃ
'അയ്യോ, ഈ സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളുള്ളവൻ, ഹിമപർവതത്തിലെ ഉച്ചികളിൽ താമസിക്കുന്നവൻ, ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്നു വിട്ട അമ്പുകൾ ഭയമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കുന്നു.'
കോഽയം ദേവോ ഭവേത്സാക്ഷാദ്രുദ്രോ യക്ഷഃ സുരോഽസുരഃ। വിദ്യതേ ഹി ഗിരിശ്രേഷ്ഠേ ത്രിദശാനാം സമാഗമഃ
'ഇവൻ ആരാണ്? ദൈവം തന്നെയോ, രുദ്രനോ, യക്ഷനോ, ദേവന്മാരിലോ അസുരന്മാരിലോ ഒരാളോ? ഈ മഹാപർവതത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ സംഗമം കാണാം.'
ന ഹി മദ്വാണജാലാനാമുത്സൃഷ്ടാനാം സഹസ്രശഃ। ശക്തോഽന്യഃ സഹിതും വേഗമൃതേ ദേവം പിനാകിനമ്
'ഞാൻ വിടുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകളുടെ ശക്തി, പിനാകം കൈവശമുള്ള ദൈവത്തെ ഒഴികെ മറ്റാരും സഹിക്കാനാവില്ല.'
ദേവോ വാ യദി വാ യക്ഷോ രുദ്രാദന്യോ വ്യവസ്ഥിതഃ। അഹമേനം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്നയാമി യമസാദനമ്
'ദൈവമായാലും, യക്ഷനായാലും, രുദ്രനെ ഒഴികെ മറ്റാരാണെങ്കിലും, ഞാൻ എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയക്കും.'
തതോ ഹൃഷ്ടമനാ ജിഷ്ണുര്നാരാചാന്മര്മഭേദിനഃ। വ്യസൃജച്ഛതധാ രാജന്മയൂഖാനിവ ഭാസ്കരഃ
അപ്പോൾ വിജയി സന്തോഷത്തോടെ, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ നൂറുകണക്കിന് തുളച്ചുകയറുന്ന അമ്പുകൾ വിട്ടു, രാജാവേ.
താന്പ്രസന്നേന മനസാ ഭഗവാഁല്ലോകഭാവനഃ। ശൂലപാണിഃ പ്രത്യഗൃഹ്ണാച്ഛിലാവര്ഷമിവാചലഃ
അവയെ ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ള ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, പർവതം കല്ലുകളുടെ മഴ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ സ്വീകരിച്ചു.
ക്ഷണേന ക്ഷീണബാണോഽഥ സംവൃത്തഃ ഫല്ഗുനസ്തദാ। വിത്രാസം ച ജഗാമാഥ തം ദൃഷ്ട്വാ ശരസംക്ഷയമ്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അർജുനന്റെ അമ്പുകൾ തീർന്നു, അപ്പോൾ അവൻ അമ്പുകൾ ഇല്ലാതായതു കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടു.
ചിന്തയാമാസ ജിഷ്ണുസ്തു ഭഗവന്തം ഹുതാശനമ്। പുരസ്താദക്ഷയൌ ദത്തൌ തൂണൌ യേനാസ്യ ഖാണ്ഡവേ
വിജയി അർജുനൻ ആഗ്നിദേവനെ ഓർത്ത്, ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ തനിക്കു നൽകിയ അക്ഷയതൂണികളെ ഓർത്തു.
കിം നു മോക്ഷ്യാമി ധനുഷാ യന്മേ ബാണാഃ ക്ഷയം ഗതാഃ। അയം ച പുരുഷഃ കോപി ബാണാന്ഗ്രസതി സര്വശഃ
'എന്താണ് ഞാൻ വില്ലിൽ നിന്ന് വിടാൻ പോകുന്നത്, എന്റെ അമ്പുകൾ എല്ലാം തീർന്നു. ഈ മനുഷ്യൻ ആരാണ്, എന്റെ എല്ലാ അമ്പുകളും അകത്താക്കുന്നത്?'
അഹമേനം ധനുഷ്കോട്യാ രശൂലാഗ്രേണേവ കുഞ്ജരമ്। നയാമി ദണ്ഡധാരസ്യ യമസ്യ സദനം പ്രതി
എന്റെ വില്ലിന്റെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട്, കുന്തത്തിന്റെ മൂർച്ഛയുള്ള അഗ്രം കൊണ്ട് ആനയെ തുരത്തുന്നതുപോലെ, ഞാന് അവനെ യമന്റെ ലോകത്തേക്ക് അയക്കും.
പ്രഗൃഹ്യാഥ ധനുഷ്കോട്യാ ജ്യാപാശേനാവകൃഷ്യ ച। മുഷ്ടിഭിശ്ചാപി ഹതവാന്വജ്രകല്പൈര്മഹാദ്യുതിഃ
അപ്പോൾ, വില്ലിന്റെ അഗ്രം പിടിച്ച്, വില്ലിന്റെ നൂൽ ശക്തിയായി വലിച്ച്, അതിശക്തനായവൻ വജ്രംപോലെയുള്ള കയ്യൊപ്പുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു.