തൃതീയമപി മാസം സ ക്രമേണാഹാരമാചരന്। ചതുര്ഥേ ത്വഥ സംപ്രാപ്തേ മാസേ ഭരതസത്തമഃ
മൂന്നാം മാസം കൂടി ക്രമശഃ ആഹാരം നിയന്ത്രിച്ചു; നാലാം മാസം എത്തിയപ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ—
വായുഭക്ഷോ മഹാബാഹുരഭവത്പാണ്ഡുനന്ദനഃ। ഊര്ധ്വബാഹുര്നിരാലമ്ബഃ പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതഃ
വലിയ കൈകളുള്ള പാണ്ഡുപുത്രൻ വായുവാണ് മാത്രം ഭക്ഷണമായി, കൈകൾ ഉയർത്തി, ഒന്നും ആശ്രയിക്കാതെ, വിരൽതുമ്പിൽ നിൽക്കുന്നവനായി.
സദോപസ്പര്ശനാച്ചാസ്യ ബഭൂവുരമിതൌജസഃ। വിദ്യുദമ്ഭോരുഹനിഭാ ജടാസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
നിരന്തരം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതിനാൽ, അതി ശക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന്റെ ജടകൾ മിന്നുന്ന മേഘംപോലും നീലത്താമരപൂവുപോലും തിളങ്ങി.
തതോ മഹര്ഷയഃ സര്വേ ജഗ്മുര്ദേവം പിനാകിനമ്। വിവേദയിഷവഃ പാര്ഥം തപസ്യുഗ്രേ സമാസ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ മഹർഷികളും പിനാകധാരിയായ ദേവനോടു പോയി, പാർഥൻ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി അറിയിച്ചു.
നീലകണ്ഠം മഹാദേവമഭിവാദ്യ പ്രണമ്യ ച। സര്വേ നിവേദയാമാസുഃ കര്മ തത്ഫല്ഗുനസ്യ ഹ
നീലകണ്ഠനായ മഹാദേവനോട് എല്ലാവരും വന്ദനം ചെയ്ത് നമസ്കരിച്ചു, അർജുനന്റെ പ്രവർത്തികൾ അവനോട് അറിയിച്ചു.
ഏകഃ പാര്ഥോ മഹാതേജാ ഹിമവത്പൃഷ്ഠമാശ്രിതഃ। ഉഗ്രേ തപരസി ദുഷ്പാരേ സ്ഥിതോ ധൂമാപയന്ദിശഃ
അവിടെയൊരു മഹാശക്തിയുള്ള പാർഥൻ, ഹിമവാന്റെ കിഴക്കേ മലയിൽ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഉറച്ചു നിന്നു, ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ പുക നിറയുന്ന പോലെ ആയിരുന്നു.
തസ്യ ദേവേശ ന വയം വിദ്മഃ സര്വേ ചികീര്ഷിതമ്। സംതാപയതി നഃ സര്വാനസൌ സാധു നിവാര്യതാമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, അവൻ എന്താണ് ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങൾ ആരും അറിയുന്നില്ല; അവൻ നമ്മളെ എല്ലാം ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു, അതിനാൽ അവനെ തടയാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ദയവായി ചെയ്യണം.
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മുനനാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ഉമാപതിര്ഭൂതപതിര്വാക്യമേതദുവാച ഹ
ആ മഹാത്മാക്കളായ മുനികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, ഉമയുടെ ഭർത്താവും ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനുമായ മഹാദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന വോ വിഷാദഃ കര്തവ്യഃ ഫല്ഗുനം പ്രതി സര്വശഃ। ശീഘ്രം ഗച്ഛത സംഹൃഷ്ടാ യഥാഗതമതന്ദ്രിതാഃ
ഫല്ഗുനനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ദുഃഖവും വേണ്ട; നിങ്ങൾ വന്നതുപോലെ തന്നെ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു പോവൂ.
അഹമസ്യ വിജാനാമി സംകല്പം മനസി സ്ഥിതമ്। നാസ്യ സ്വര്ഗസ്പൃഹാ കാചിന്നൈശ്വര്യസ്യ ന ചായുഷഃ। യത്തസ്യ കാങ്ക്ഷിതം പ്രാപ്തും തത്കരിഷ്യേഽഹമദ്യ വൈ
അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്ന ആഗ്രഹം ഞാൻ അറിയുന്നു; അവനു സ്വർഗ്ഗത്തിലും അധികാരത്തിലും ദീർഘായുസ്സിലും ആഗ്രഹമില്ല. അവൻ എന്താണ് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അതു ഞാൻ ഇന്നത്തെ ദിവസം തന്നെ നൽകും.
തച്ഛ്രുത്വാ ശര്വവചനമൃഷയഃ സത്യവാദിനഃ। പ്രഹൃഷ്ടമനസോ ജഗ്മുര്യഥാസ്വം പുനരാശ്രമമ്
ശർവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട സത്യവാദി മുനികൾ സന്തോഷത്തോടെ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഷു തേഷു സര്വേഷു തപസ്വിഷു മഹാത്മസു। പിനാകപാണിര്ഭഗവാന്സര്വപാപഹരോ ഹരഃ
ആ മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സുകാർ എല്ലാവരും തിരിച്ചു പോയപ്പോൾ, പിനാകം കൈവശമുള്ള പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ഹരൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കൈരാതം വേഷമാസ്ഥായ കാഞ്ചനദ്രുമസന്നിഭമ്। വിഭ്രാജമാനോ വപുഷാ ഗിരിര്മേരുരിവാപരഃ
കൈരാതൻ എന്ന വേഷം ധരിച്ചു, പൊന്നുപോലുള്ള വൃക്ഷംപോലെ തിളങ്ങി, മറ്റൊരു മേരുപർവതംപോലെ പ്രകാശം പകർന്നു.
ശ്രീഗദ്ധനുരുപാദായ ശരാംശ്ചാശീവിഷോപമാന്। നിഷ്പപാത മഹാര്ചിഷ്മാന്ദഹന്കക്ഷമിവാനലഃ
അലങ്കാരമുള്ള വില്ലും വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകളും എടുത്ത്, കാടെരിയുന്ന അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച് അവൻ അവിടെ ഇറങ്ങി.
ദേവ്യാ സഹോമയാ ശ്രീമാന്സമാനവ്രതവേഷയാ। നാനാവേഷധരൈര്ഹൃഷ്ടൈര്ഭൂതൈരനുഗതസ്തദാ
അവനോടൊപ്പം, താനുപോലെ വ്രതവും വേഷവും ധരിച്ച ഉമയും, വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള സന്തോഷഭരിതരായ ഭൂതങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിരാതവേഷസംഛന്നഃ സ്ത്രീഭിശ്ചാപി സഹസ്രശഃ। അശോഭത തദാ രാജന്സ ദേശോഽതീവ ഭാരത
കൈരാത വേഷത്തിൽ മറഞ്ഞ്, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭാരത, ആ പ്രദേശം അതിവിശേഷമായി പ്രകാശിച്ചു.
ക്ഷണേന തദ്വനം സര്വം നിഃശബ്ദമഭവത്തദാ। നാദഃ പ്രസ്രവണാനാം ച പക്ഷിണാം ചാപ്യുപാരമത്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ആ കാട് മുഴുവൻ ശാന്തമായി, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദവും പക്ഷികളുടെ കുരലും നിശ്ശബ്ദമായി.
സ സന്നികര്ഷമാഗമ്യ പാര്ഥസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ। മൂകം നാമ ദിതേഃ പുത്രം ദദര്ശാദ്ഭുതദര്ശനമ്
കഴിവുള്ള പ്രവർത്തികളുള്ള പാർഥന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തിയശേഷം, അത്ഭുതകരമായ ദൃശ്യമായ ദിതിയുടെ മകനായ മൂകനെ അവൻ കണ്ടു.
വാരാഹം രൂപമാസ്ഥായ തര്ജയന്തമിവാര്ജുനമ്। ഹന്തും പരമദുഷ്ടാത്മാ തമുവാചാഥ ഫല്ഗുനഃ
പന്നിയുടെ രൂപം എടുത്ത് അർജുനനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ച ആ ദുഷ്ടൻറെ നേരെ ഫല്ഗുനൻ സംസാരിച്ചു.
ഗാണ്ഡീവം ധനുരാദായ ശരാംശ്ചാശീവിഷോപമാന്। സജ്യം ധനുര്വരം കൃത്വാ ജ്യാഘോഷേണ നിനാദയന്
ഗാണ്ഡീവം എന്ന വില്ലും വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകളും എടുത്ത്, വില്ല് കെട്ടി, വില്ലിന്റെ നാദം മുഴക്കിച്ചു.
യന്മാം പ്രാര്ഥയസേ ഹന്തുമനാഗസമിഹാഗതമ്। തസ്മാത്ത്വാം പൂര്വമേവാഹം നേഷ്യാമി യമസാദനമ്
നീ കുറ്റമില്ലാതെ വന്ന എന്നെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനുമുമ്പേ ഞാൻ നിന്നെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയക്കും.
ദൃഷ്ട്വാ തം പ്രഹരിഷ്യന്തം ഫല്ഗുനം ദൃഢധന്വിനമ്। കിരാതരൂപീ സഹസാ വാരയാമാസ ശംകരഃ
പാർഥൻ അമ്പ് എറിയാൻ തയ്യാറാകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കൈരാത വേഷത്തിൽ ശങ്കരൻ പെട്ടെന്ന് ഇടപെട്ട് തടഞ്ഞു.
മയൈഷ പ്രാര്ഥിതഃ പൂര്വം നീലമേഘസമപ്രഭഃ। അനാദൃത്യൈവ തദ്വാക്യം പ്രജഹാരാഥ ഫല്ഗുനഃ
ഇവൻ, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള പ്രകാശം ഉള്ളവൻ, മുമ്പ് ഞാൻ തേടിയവനാണ്. എന്നാൽ എന്റെ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച് ഫൽഗുനൻ അപ്പോൾ തന്നെ അമ്പ് വിട്ടു.
കിരാതശ്ച സമം തസ്മിന്നേകലക്ഷ്യേ മഹാദ്യുതിഃ। പ്രമുമോചാശനിപ്രഖ്യം ശരമഗ്നിശിഖോപമമ്
അതേ ലക്ഷ്യത്തിൽ കിരാതൻ, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ, അമ്പ് ഒരു ഇടിമിന്നൽപോലും അഗ്നിജ്വാലപോലും തെളിഞ്ഞതും വിട്ടു.
തൌ മുക്തൌ സായകൌ താഭ്യാം സമം തത്ര നിപേതതുഃ। മൂകസ്യ ഗാത്രേ വിസ്തീര്ണേ ശൈലപൃഷ്ഠനിഭേ തദാ
അവരിരുവരും വിട്ട അമ്പുകൾ ഒരുമിച്ച് ആ വലിയ, മലയുടെ മേൽപ്പുറംപോലെയുള്ള, മൗനിയായ ജീവിയുടെ ശരീരത്തിൽ പതിച്ചു.
യഥാഽശനൈര്വിനിഷ്പേഷോ വജ്രസ്യേവ ച പര്വതേ। തഥാ തയോഃ സന്നിപാതഃ ശരയോരഭവത്തദാ
ഇടിമിന്നൽ മലയിൽ പതിക്കുന്നതുപോലും, വജ്രം പർവ്വതത്തിൽ ഇടിക്കുന്നതുപോലും, അവരുടെ അമ്പുകൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയത് അപ്പോൾ അങ്ങനെ ആയിരുന്നു.
സ വിദ്ധോ ബഹുഭിര്ബാണൈര്ദീപ്താസ്യൈഃ പന്നഗൈരിവ। മമാര രാക്ഷസം രൂപം ഭൂയഃ കൃത്വാ സുദാരുണമ്
അനവധി അമ്പുകൾകൊണ്ട്, അഗ്നിജ്വാലയുള്ള പാമ്പുകൾപോലെ, കുത്തേറ്റു, ആ ജീവി ഭയാനകമായ രാക്ഷസരൂപം ധരിച്ച് മരിച്ചു.
സ ദദര്ശ തതോ ജിഷ്ണുഃ പുരുഷം കാഞ്ചനപ്രഭമ്। കിരാതവേഷസംഛന്നം സ്ത്രീസഹായമമിത്രഹാ
അപ്പോൾ ജിഷ്ണു ഒരു പുരുഷനെ കണ്ടു, പൊന്നുപോലുള്ള പ്രകാശം, കിരാത വേഷത്തിൽ മറഞ്ഞ്, സ്ത്രീയുടെ കൂടെ, ശത്രുനാശകൻ.
തമബ്രവീത്പ്രീതമനാ കൌന്തേയഃ പ്രഹസന്നിവ। കോ ഭവാനടതേ ശൂന്യേ വനേ രസ്ത്രീഗണസംവൃതഃ
കൗന്തേയൻ സന്തോഷത്തോടെ, ചിരിച്ചുപോലെ, അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ആരാണ്, ഈ ശൂന്യമായ കാട്ടിൽ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നത്?'
ന ത്വമസ്മിന്വനേ ഘോരേ ബിഭേഷി കനകപ്രഭ। കിമര്ഥം ച ത്വയാ വിദ്ധോ മൃഗോഽയം മത്പരിഗ്രഹഃ
'നീ ഈ ഭയാനകമായ കാട്ടിൽ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, പൊന്നുപോലുള്ളവനേ. എന്റെ കൈവശമായിരുന്ന ഈ മൃഗത്തെ നീ എന്തിനാണ് വെട്ടിയത്?'