നാനാപുഷ്പഫലോപേതം നാനാപക്ഷിനിനാദിതമ്। നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം സിദ്ധചാരണസേവിതമ്
ആ കാട് പലതരം പൂക്കളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; പലവിധ പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതും, വിവിധ മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, സിദ്ധന്മാരും ചരണമാരും സന്ദർശിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.
തതഃ പ്രയാതേ ബീഭത്സൌ വനം മാനുഷവര്ജിതമ്। ശങ്ഖാനാം പടഹാനാം ച ശബ്ദഃ സമഭവദ്ദിവി
മനുഷ്യർ ഇല്ലാത്ത ആ കാട്ടിലേക്ക് വീഭത്സു കടന്നപ്പോൾ, ആകാശത്ത് ശംഖവും മൃദംഗവും മുഴങ്ങിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
പുഷ്പവര്ഷം ച സുമഹന്നിപപാത മഹീതലേ। മേഘജാലം ച സതതം ഛാദയാമാസ സര്വതഃ
വളരെ വലിയൊരു പൂവുവർഷം ഭൂമിയിൽ വീണു; മേഘങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും നിരന്തരം ആകാശം മൂടി നിന്നു.
സോതീത്യ വനദുര്ഗാണി സന്നികര്ഷേ മഹാഗിരേഃ। ശുശുഭേ ഹിമവത്പൃഷ്ഠേ വസമാനോഽര്ജുനസ്തദാ
ആ മഹാപർവ്വതത്തിന് സമീപമുള്ള കഠിനമായ കാടുകൾ കടന്ന്, ഹിമവാന്റെ മലശിഖരങ്ങളിൽ അർജ്ജുനൻ വസിക്കുമ്പോൾ അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
തത്രതത്ര ദ്രുമാന്ഫുല്ലാന്വിഹഗൈര്വല്ഗുനാദിതാന്। നദീശ്ച വിപുലാവര്താ വൈദൂര്യനീലസംനിഭാഃ
അവിടെ അവിടെ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ, മനോഹരമായി പാടുന്ന പക്ഷികൾ, വൈഡൂര്യവും നീലക്കല്ലുപോലും തിളങ്ങുന്ന, വലിയ ചുഴികളുള്ള നദികൾ എന്നിവയെ അവൻ കണ്ടു.
ഹംസകാരണ്ഡവോദ്ഗീതാഃ സാരസാഭിരുതാസ്തഥാ। പുംസ്കോകിലരുതാശ്ചൈവ ക്രൌഞ്ചബര്ഹിണനാദിതാഃ
ഹംസം, കാരണ്ടവം, സാരസം എന്നിവയുടെ പാട്ടുകളും, പൂമ്പാറ്റകളുടെയും കുയിലിന്റെയും കുരുവികളുടെയും മയിലിന്റെയും ശബ്ദങ്ങളും അവിടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
മനോഹരവനോപേതാസ്തസ്മിന്നതിരഥോഽര്ജുനഃ। പുണ്യശീതാമലജലാഃ പശ്യന്പ്രീതമനാഽഭവത്
ആ മനോഹരമായ കാട്ടിൽ, മഹാരഥിയായ അർജ്ജുനൻ ശുദ്ധവും തണുത്തതുമായ നിർമ്മലമായ വെള്ളങ്ങൾ കണ്ടു, മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
രമണീയേ വനോദ്ദേശേ രമമാണോഽര്ജുനസ്തദാ। തപസ്യുഗ്രേ വര്തമാന ഉഗ്രതേജാ മഹാമനാഃ
ആ രമണീയമായ കാട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുമ്പോൾ, വലിയ ശക്തിയും മനസ്സും ഉള്ള അർജ്ജുനൻ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ദര്ഭചീരം നിവസ്യാഥ ദണ്ഡാജിനബിഭൂഷിതഃ। ശീര്ണം ച പതിതം ഭൂമൌ പര്ണം സമുപഭുക്തവാന്
ദർഭയും ചീരയും ധരിച്ച്, ദണ്ഡവും മയില്പ്പുറവും അലങ്കാരമായി, ഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്ന ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ ഭക്ഷിച്ചു.
പൂര്ണേപൂര്ണേ ത്രിരരാത്രേ തു മാസമേകം ഫലാശനഃ। ദ്വിഗുണേനൈവ കാലേന ദ്വിതീയം മാസമത്യയാത്
മൂന്നു രാത്രികൾക്ക് ഒരിക്കൽ മാത്രം പഴം കഴിച്ച് ഒരു മാസം തപസ്സു നടത്തി; അതിന്റെ ഇരട്ടിയോളം കാലം പിന്നീടും കൂടുതൽ നിയന്ത്രണത്തോടെ തുടരുകയും ചെയ്തു.
തൃതീയമപി മാസം സ ക്രമേണാഹാരമാചരന്। ചതുര്ഥേ ത്വഥ സംപ്രാപ്തേ മാസേ ഭരതസത്തമഃ
മൂന്നാം മാസം കൂടി ക്രമശഃ ആഹാരം നിയന്ത്രിച്ചു; നാലാം മാസം എത്തിയപ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ—
വായുഭക്ഷോ മഹാബാഹുരഭവത്പാണ്ഡുനന്ദനഃ। ഊര്ധ്വബാഹുര്നിരാലമ്ബഃ പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതഃ
വലിയ കൈകളുള്ള പാണ്ഡുപുത്രൻ വായുവാണ് മാത്രം ഭക്ഷണമായി, കൈകൾ ഉയർത്തി, ഒന്നും ആശ്രയിക്കാതെ, വിരൽതുമ്പിൽ നിൽക്കുന്നവനായി.
സദോപസ്പര്ശനാച്ചാസ്യ ബഭൂവുരമിതൌജസഃ। വിദ്യുദമ്ഭോരുഹനിഭാ ജടാസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
നിരന്തരം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതിനാൽ, അതി ശക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന്റെ ജടകൾ മിന്നുന്ന മേഘംപോലും നീലത്താമരപൂവുപോലും തിളങ്ങി.
തതോ മഹര്ഷയഃ സര്വേ ജഗ്മുര്ദേവം പിനാകിനമ്। വിവേദയിഷവഃ പാര്ഥം തപസ്യുഗ്രേ സമാസ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ മഹർഷികളും പിനാകധാരിയായ ദേവനോടു പോയി, പാർഥൻ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി അറിയിച്ചു.
നീലകണ്ഠം മഹാദേവമഭിവാദ്യ പ്രണമ്യ ച। സര്വേ നിവേദയാമാസുഃ കര്മ തത്ഫല്ഗുനസ്യ ഹ
നീലകണ്ഠനായ മഹാദേവനോട് എല്ലാവരും വന്ദനം ചെയ്ത് നമസ്കരിച്ചു, അർജുനന്റെ പ്രവർത്തികൾ അവനോട് അറിയിച്ചു.
ഏകഃ പാര്ഥോ മഹാതേജാ ഹിമവത്പൃഷ്ഠമാശ്രിതഃ। ഉഗ്രേ തപരസി ദുഷ്പാരേ സ്ഥിതോ ധൂമാപയന്ദിശഃ
അവിടെയൊരു മഹാശക്തിയുള്ള പാർഥൻ, ഹിമവാന്റെ കിഴക്കേ മലയിൽ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഉറച്ചു നിന്നു, ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ പുക നിറയുന്ന പോലെ ആയിരുന്നു.
തസ്യ ദേവേശ ന വയം വിദ്മഃ സര്വേ ചികീര്ഷിതമ്। സംതാപയതി നഃ സര്വാനസൌ സാധു നിവാര്യതാമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, അവൻ എന്താണ് ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങൾ ആരും അറിയുന്നില്ല; അവൻ നമ്മളെ എല്ലാം ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു, അതിനാൽ അവനെ തടയാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ദയവായി ചെയ്യണം.
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മുനനാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ഉമാപതിര്ഭൂതപതിര്വാക്യമേതദുവാച ഹ
ആ മഹാത്മാക്കളായ മുനികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, ഉമയുടെ ഭർത്താവും ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനുമായ മഹാദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന വോ വിഷാദഃ കര്തവ്യഃ ഫല്ഗുനം പ്രതി സര്വശഃ। ശീഘ്രം ഗച്ഛത സംഹൃഷ്ടാ യഥാഗതമതന്ദ്രിതാഃ
ഫല്ഗുനനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ദുഃഖവും വേണ്ട; നിങ്ങൾ വന്നതുപോലെ തന്നെ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു പോവൂ.
അഹമസ്യ വിജാനാമി സംകല്പം മനസി സ്ഥിതമ്। നാസ്യ സ്വര്ഗസ്പൃഹാ കാചിന്നൈശ്വര്യസ്യ ന ചായുഷഃ। യത്തസ്യ കാങ്ക്ഷിതം പ്രാപ്തും തത്കരിഷ്യേഽഹമദ്യ വൈ
അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്ന ആഗ്രഹം ഞാൻ അറിയുന്നു; അവനു സ്വർഗ്ഗത്തിലും അധികാരത്തിലും ദീർഘായുസ്സിലും ആഗ്രഹമില്ല. അവൻ എന്താണ് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അതു ഞാൻ ഇന്നത്തെ ദിവസം തന്നെ നൽകും.
തച്ഛ്രുത്വാ ശര്വവചനമൃഷയഃ സത്യവാദിനഃ। പ്രഹൃഷ്ടമനസോ ജഗ്മുര്യഥാസ്വം പുനരാശ്രമമ്
ശർവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട സത്യവാദി മുനികൾ സന്തോഷത്തോടെ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഷു തേഷു സര്വേഷു തപസ്വിഷു മഹാത്മസു। പിനാകപാണിര്ഭഗവാന്സര്വപാപഹരോ ഹരഃ
ആ മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സുകാർ എല്ലാവരും തിരിച്ചു പോയപ്പോൾ, പിനാകം കൈവശമുള്ള പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ഹരൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കൈരാതം വേഷമാസ്ഥായ കാഞ്ചനദ്രുമസന്നിഭമ്। വിഭ്രാജമാനോ വപുഷാ ഗിരിര്മേരുരിവാപരഃ
കൈരാതൻ എന്ന വേഷം ധരിച്ചു, പൊന്നുപോലുള്ള വൃക്ഷംപോലെ തിളങ്ങി, മറ്റൊരു മേരുപർവതംപോലെ പ്രകാശം പകർന്നു.
ശ്രീഗദ്ധനുരുപാദായ ശരാംശ്ചാശീവിഷോപമാന്। നിഷ്പപാത മഹാര്ചിഷ്മാന്ദഹന്കക്ഷമിവാനലഃ
അലങ്കാരമുള്ള വില്ലും വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകളും എടുത്ത്, കാടെരിയുന്ന അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച് അവൻ അവിടെ ഇറങ്ങി.
ദേവ്യാ സഹോമയാ ശ്രീമാന്സമാനവ്രതവേഷയാ। നാനാവേഷധരൈര്ഹൃഷ്ടൈര്ഭൂതൈരനുഗതസ്തദാ
അവനോടൊപ്പം, താനുപോലെ വ്രതവും വേഷവും ധരിച്ച ഉമയും, വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള സന്തോഷഭരിതരായ ഭൂതങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിരാതവേഷസംഛന്നഃ സ്ത്രീഭിശ്ചാപി സഹസ്രശഃ। അശോഭത തദാ രാജന്സ ദേശോഽതീവ ഭാരത
കൈരാത വേഷത്തിൽ മറഞ്ഞ്, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭാരത, ആ പ്രദേശം അതിവിശേഷമായി പ്രകാശിച്ചു.
ക്ഷണേന തദ്വനം സര്വം നിഃശബ്ദമഭവത്തദാ। നാദഃ പ്രസ്രവണാനാം ച പക്ഷിണാം ചാപ്യുപാരമത്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ആ കാട് മുഴുവൻ ശാന്തമായി, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദവും പക്ഷികളുടെ കുരലും നിശ്ശബ്ദമായി.
സ സന്നികര്ഷമാഗമ്യ പാര്ഥസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ। മൂകം നാമ ദിതേഃ പുത്രം ദദര്ശാദ്ഭുതദര്ശനമ്
കഴിവുള്ള പ്രവർത്തികളുള്ള പാർഥന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തിയശേഷം, അത്ഭുതകരമായ ദൃശ്യമായ ദിതിയുടെ മകനായ മൂകനെ അവൻ കണ്ടു.
വാരാഹം രൂപമാസ്ഥായ തര്ജയന്തമിവാര്ജുനമ്। ഹന്തും പരമദുഷ്ടാത്മാ തമുവാചാഥ ഫല്ഗുനഃ
പന്നിയുടെ രൂപം എടുത്ത് അർജുനനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ച ആ ദുഷ്ടൻറെ നേരെ ഫല്ഗുനൻ സംസാരിച്ചു.
ഗാണ്ഡീവം ധനുരാദായ ശരാംശ്ചാശീവിഷോപമാന്। സജ്യം ധനുര്വരം കൃത്വാ ജ്യാഘോഷേണ നിനാദയന്
ഗാണ്ഡീവം എന്ന വില്ലും വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകളും എടുത്ത്, വില്ല് കെട്ടി, വില്ലിന്റെ നാദം മുഴക്കിച്ചു.