അത്യദ്ഭുതം മഹാപ്രാജ്ഞ രോമഹര്ഷണമര്ജുനഃ। ഭവേന സഹ സംഗ്രാമം ചകാരാപ്രതിമം കില। പുരാ പ്രഹരതാംശ്രേഷ്ഠഃ സംഗ്രാമേഷ്വപരാജിതഃ
മഹാപണ്ഡിതനേ, അർജുനൻ ഭവനോടൊപ്പം നടത്തിയ അതി അത്ഭുതകരമായ, അപൂവമായ യുദ്ധം അത്യന്തം വിസ്മയജനകമാണ്. യുദ്ധങ്ങളിൽ അവൻ എപ്പോഴും ജയിച്ചവനായിരുന്നു.
യച്ഛ്രുത്വാ നരസിംഹാനാം ദൈന്യഹര്ഷാതിവിസ്മയാത്। ശൂരാണാമപി പാര്ഥാനാം ഹൃദയാനി ചകമ്പിരേ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, അത്ഭുതം, സന്തോഷം, ഭയം എന്നിവകൊണ്ട്, വീരരായ പാർത്തന്മാരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ പോലും വിറച്ചു.
യദ്യച്ച കൃതവാനന്യത്പാര്ഥസ്തദസ്വിലം വദ
പാർഥൻ ചെയ്ത മറ്റെല്ലാം കാര്യങ്ങളും നീ എനിക്ക് പറയണം.
ന ഹ്യസ് നിന്ദിതം ജിഷ്ണോഃ സുസൂക്ഷ്മമപി ലക്ഷയേ। ചരിതം യസ്യ ശൂരസ്യ തന്മേ സര്വം പ്രകീര്തയ
ജിഷ്ണുവിന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുതായാലും അപവാദം ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ആ വീരന്റെ സകല പ്രവർത്തികളും എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
കഥയിഷ്യാമി തേ താത കഥാമേതാം മഹാത്മനഃ। ദിവ്യാം കൌരവശാര്ദൂല മഹതീമദ്ഭുതോപമാമ്
പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, മഹാത്മാവിന്റെ ഈ അത്ഭുതകരമായ, വലിയ കഥ ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നു, കുരുവംശസിംഹനേ.
ഗാത്രസംസ്പര്ശസംബദ്ധാം ത്ര്യമ്ബകേണ മഹാഹവേ। പാര്ഥസ്യ ദേവദേവേന ശൃണു സമ്യക്സമാഗമമ്
പാർഥനും ദേവദേവനായ ത്രയമ്പകനും തമ്മിൽ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഉണ്ടായ ശരീരസ്പർശം കൂടിയ യഥാർത്ഥ സംഗമം നീ കേൾക്കൂ.
യുധിഷ്ഠിരനിയോഗാത്സ ജഗാമാമിതവിക്രമഃ। ശക്രം സുരേശ്വരം ദ്രഷ്ടും ദേവദേവം ച ശംകരമ്
യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം അതുല്യമായ വീര്യശാലിയായ അവൻ ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനെയും ദേവദേവനായ ശങ്കരനെയും കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.
ദിവ്യം തദ്ധനുരാദായ ഖങ്ഗം ച പുരുഷര്ഷഭഃ। മഹാബലോ മഹാബാഹുരര്ജുനഃ കാര്യസിദ്ധയേ
അവൻ ആ ദിവ്യമായ വില്ലും വാൾവും എടുത്ത്, മഹാശക്തിയും ദൃഢമായ കൈകളും ഉള്ള അർജ്ജുനൻ തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ മുന്നോട്ട് നടന്നു.
ദിശം ഹ്യുദീചീം കൌരവ്യോ ഹിമവച്ഛിഖരം പ്രതി। ഐന്ദ്രിഃ സ്ഥിരമനാ രാജന്സര്വലോകമഹാരഥഃ
ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയുള്ള, ലോകങ്ങളിലെ മഹാരഥിയായ കുരുവംശജനായ അർജ്ജുനൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഉത്തരദിശയിലേക്ക്, ഹിമവാന്റെ ശിഖരങ്ങളിലേക്കാണ് യാത്ര തിരിച്ചത്.
ത്വരയാ പരയാ യുക്തസ്തപസേ ധൃതനിശ്ചയഃ। വനം കണ്ടകിതം ഘോരമേക ഏവാന്വപദ്യത
വലിയ വേഗതയും ഉറച്ച ദൃഢനിശ്ചയവുമോടെ, കഠിനമായ തപസ്സിനായി, ഒരുവൻ മാത്രം അവൻ കട്ടിയുള്ള കാടിലേക്ക് കടന്നു.
നാനാപുഷ്പഫലോപേതം നാനാപക്ഷിനിനാദിതമ്। നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം സിദ്ധചാരണസേവിതമ്
ആ കാട് പലതരം പൂക്കളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; പലവിധ പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതും, വിവിധ മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, സിദ്ധന്മാരും ചരണമാരും സന്ദർശിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.
തതഃ പ്രയാതേ ബീഭത്സൌ വനം മാനുഷവര്ജിതമ്। ശങ്ഖാനാം പടഹാനാം ച ശബ്ദഃ സമഭവദ്ദിവി
മനുഷ്യർ ഇല്ലാത്ത ആ കാട്ടിലേക്ക് വീഭത്സു കടന്നപ്പോൾ, ആകാശത്ത് ശംഖവും മൃദംഗവും മുഴങ്ങിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
പുഷ്പവര്ഷം ച സുമഹന്നിപപാത മഹീതലേ। മേഘജാലം ച സതതം ഛാദയാമാസ സര്വതഃ
വളരെ വലിയൊരു പൂവുവർഷം ഭൂമിയിൽ വീണു; മേഘങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും നിരന്തരം ആകാശം മൂടി നിന്നു.
സോതീത്യ വനദുര്ഗാണി സന്നികര്ഷേ മഹാഗിരേഃ। ശുശുഭേ ഹിമവത്പൃഷ്ഠേ വസമാനോഽര്ജുനസ്തദാ
ആ മഹാപർവ്വതത്തിന് സമീപമുള്ള കഠിനമായ കാടുകൾ കടന്ന്, ഹിമവാന്റെ മലശിഖരങ്ങളിൽ അർജ്ജുനൻ വസിക്കുമ്പോൾ അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
തത്രതത്ര ദ്രുമാന്ഫുല്ലാന്വിഹഗൈര്വല്ഗുനാദിതാന്। നദീശ്ച വിപുലാവര്താ വൈദൂര്യനീലസംനിഭാഃ
അവിടെ അവിടെ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ, മനോഹരമായി പാടുന്ന പക്ഷികൾ, വൈഡൂര്യവും നീലക്കല്ലുപോലും തിളങ്ങുന്ന, വലിയ ചുഴികളുള്ള നദികൾ എന്നിവയെ അവൻ കണ്ടു.
ഹംസകാരണ്ഡവോദ്ഗീതാഃ സാരസാഭിരുതാസ്തഥാ। പുംസ്കോകിലരുതാശ്ചൈവ ക്രൌഞ്ചബര്ഹിണനാദിതാഃ
ഹംസം, കാരണ്ടവം, സാരസം എന്നിവയുടെ പാട്ടുകളും, പൂമ്പാറ്റകളുടെയും കുയിലിന്റെയും കുരുവികളുടെയും മയിലിന്റെയും ശബ്ദങ്ങളും അവിടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
മനോഹരവനോപേതാസ്തസ്മിന്നതിരഥോഽര്ജുനഃ। പുണ്യശീതാമലജലാഃ പശ്യന്പ്രീതമനാഽഭവത്
ആ മനോഹരമായ കാട്ടിൽ, മഹാരഥിയായ അർജ്ജുനൻ ശുദ്ധവും തണുത്തതുമായ നിർമ്മലമായ വെള്ളങ്ങൾ കണ്ടു, മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
രമണീയേ വനോദ്ദേശേ രമമാണോഽര്ജുനസ്തദാ। തപസ്യുഗ്രേ വര്തമാന ഉഗ്രതേജാ മഹാമനാഃ
ആ രമണീയമായ കാട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുമ്പോൾ, വലിയ ശക്തിയും മനസ്സും ഉള്ള അർജ്ജുനൻ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ദര്ഭചീരം നിവസ്യാഥ ദണ്ഡാജിനബിഭൂഷിതഃ। ശീര്ണം ച പതിതം ഭൂമൌ പര്ണം സമുപഭുക്തവാന്
ദർഭയും ചീരയും ധരിച്ച്, ദണ്ഡവും മയില്പ്പുറവും അലങ്കാരമായി, ഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്ന ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ ഭക്ഷിച്ചു.
പൂര്ണേപൂര്ണേ ത്രിരരാത്രേ തു മാസമേകം ഫലാശനഃ। ദ്വിഗുണേനൈവ കാലേന ദ്വിതീയം മാസമത്യയാത്
മൂന്നു രാത്രികൾക്ക് ഒരിക്കൽ മാത്രം പഴം കഴിച്ച് ഒരു മാസം തപസ്സു നടത്തി; അതിന്റെ ഇരട്ടിയോളം കാലം പിന്നീടും കൂടുതൽ നിയന്ത്രണത്തോടെ തുടരുകയും ചെയ്തു.
തൃതീയമപി മാസം സ ക്രമേണാഹാരമാചരന്। ചതുര്ഥേ ത്വഥ സംപ്രാപ്തേ മാസേ ഭരതസത്തമഃ
മൂന്നാം മാസം കൂടി ക്രമശഃ ആഹാരം നിയന്ത്രിച്ചു; നാലാം മാസം എത്തിയപ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ—
വായുഭക്ഷോ മഹാബാഹുരഭവത്പാണ്ഡുനന്ദനഃ। ഊര്ധ്വബാഹുര്നിരാലമ്ബഃ പാദാങ്ഗുഷ്ഠാഗ്രധിഷ്ഠിതഃ
വലിയ കൈകളുള്ള പാണ്ഡുപുത്രൻ വായുവാണ് മാത്രം ഭക്ഷണമായി, കൈകൾ ഉയർത്തി, ഒന്നും ആശ്രയിക്കാതെ, വിരൽതുമ്പിൽ നിൽക്കുന്നവനായി.
സദോപസ്പര്ശനാച്ചാസ്യ ബഭൂവുരമിതൌജസഃ। വിദ്യുദമ്ഭോരുഹനിഭാ ജടാസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
നിരന്തരം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതിനാൽ, അതി ശക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന്റെ ജടകൾ മിന്നുന്ന മേഘംപോലും നീലത്താമരപൂവുപോലും തിളങ്ങി.
തതോ മഹര്ഷയഃ സര്വേ ജഗ്മുര്ദേവം പിനാകിനമ്। വിവേദയിഷവഃ പാര്ഥം തപസ്യുഗ്രേ സമാസ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ മഹർഷികളും പിനാകധാരിയായ ദേവനോടു പോയി, പാർഥൻ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി അറിയിച്ചു.
നീലകണ്ഠം മഹാദേവമഭിവാദ്യ പ്രണമ്യ ച। സര്വേ നിവേദയാമാസുഃ കര്മ തത്ഫല്ഗുനസ്യ ഹ
നീലകണ്ഠനായ മഹാദേവനോട് എല്ലാവരും വന്ദനം ചെയ്ത് നമസ്കരിച്ചു, അർജുനന്റെ പ്രവർത്തികൾ അവനോട് അറിയിച്ചു.
ഏകഃ പാര്ഥോ മഹാതേജാ ഹിമവത്പൃഷ്ഠമാശ്രിതഃ। ഉഗ്രേ തപരസി ദുഷ്പാരേ സ്ഥിതോ ധൂമാപയന്ദിശഃ
അവിടെയൊരു മഹാശക്തിയുള്ള പാർഥൻ, ഹിമവാന്റെ കിഴക്കേ മലയിൽ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഉറച്ചു നിന്നു, ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ പുക നിറയുന്ന പോലെ ആയിരുന്നു.
തസ്യ ദേവേശ ന വയം വിദ്മഃ സര്വേ ചികീര്ഷിതമ്। സംതാപയതി നഃ സര്വാനസൌ സാധു നിവാര്യതാമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, അവൻ എന്താണ് ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങൾ ആരും അറിയുന്നില്ല; അവൻ നമ്മളെ എല്ലാം ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു, അതിനാൽ അവനെ തടയാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ദയവായി ചെയ്യണം.
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മുനനാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ഉമാപതിര്ഭൂതപതിര്വാക്യമേതദുവാച ഹ
ആ മഹാത്മാക്കളായ മുനികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, ഉമയുടെ ഭർത്താവും ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനുമായ മഹാദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന വോ വിഷാദഃ കര്തവ്യഃ ഫല്ഗുനം പ്രതി സര്വശഃ। ശീഘ്രം ഗച്ഛത സംഹൃഷ്ടാ യഥാഗതമതന്ദ്രിതാഃ
ഫല്ഗുനനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ദുഃഖവും വേണ്ട; നിങ്ങൾ വന്നതുപോലെ തന്നെ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു പോവൂ.
അഹമസ്യ വിജാനാമി സംകല്പം മനസി സ്ഥിതമ്। നാസ്യ സ്വര്ഗസ്പൃഹാ കാചിന്നൈശ്വര്യസ്യ ന ചായുഷഃ। യത്തസ്യ കാങ്ക്ഷിതം പ്രാപ്തും തത്കരിഷ്യേഽഹമദ്യ വൈ
അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്ന ആഗ്രഹം ഞാൻ അറിയുന്നു; അവനു സ്വർഗ്ഗത്തിലും അധികാരത്തിലും ദീർഘായുസ്സിലും ആഗ്രഹമില്ല. അവൻ എന്താണ് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അതു ഞാൻ ഇന്നത്തെ ദിവസം തന്നെ നൽകും.