അസ്മിന്നൂനം മഹാരണ്യേ ഭ്രാതരഃ സുഹൃദശ്ച തേ। ത്വത്കഥാഃ കഥയിഷ്യന്തി ചാരണാ ഋഷയസ്തഥാ
ഈ വലിയ കാട്ടിൽ, നിന്റെ സഹോദരന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും, സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗായകരും ഋഷിമാരും, നിന്റെ കഥകൾ പറയുകയും സ്മരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
യത്തേ കുന്തീ മഹാബാഹോ ജാതസ്യൈച്ഛദ്ധനഞ്ജയ। തത്തേഽസ്തു സര്വം കൌന്തേയ യഥാ ച സ്വയമിച്ഛസി
മഹാബാഹുവായ ധനഞ്ജയ, നിന്റെ ജനനസമയത്ത് കുന്തി അമ്മ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം, അതും നീ സ്വയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം, നിനക്കു ലഭിക്കട്ടെ, കുന്തിയുടെ മകനേ.
വസുദേവസ്വസാ ദേവീ ത്വാമാര്യാ പുനരാഗതമ്। പശ്യതു ത്വാം പൃഥാ പാര്ഥ സഹസ്രാക്ഷമിവാദിതിഃ
വസുദേവന്റെ സഹോദരിയായ മഹിള, പൃഥ, നീ വീണ്ടും തിരികെ വരുന്നത്, അദിതിക്ക് ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനെ കാണുന്നതുപോലെ കാണട്ടെ, പാർഥാ.
നൂനം തേ ഭ്രാതരഃ സര്വേ ത്വത്കഥാഭിഃ പ്രജാഗരേ। രംസ്യന്തേ തവ കര്മാണി കീരത്യന്തഃ പുനഃ പുനഃ
നിന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാവരും, രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ കഥകൾ പറഞ്ഞ്, നിന്റെ കീർത്തിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും പാടിക്കൊണ്ട് സന്തോഷിക്കും.
ന ച നഃ പാര്ഥ ഭോഗേഷു ന ധനേ നോത ജീവിതേ। തുഷ്ടിര്ബുദ്ധിര്ഭവിത്രീ വാ ത്വയി ദീര്ഘപ്രവാസിനി
പാർഥാ, നീ ദീർഘകാലം അകലെ പോയിരിക്കുമ്പോൾ, ഭോഗങ്ങളിലും, ധനത്തിലും, ജീവതത്തിലും പോലും, ഞങ്ങൾക്ക് സന്തോഷമോ മനസ്സിന്റെ സമാധാനമോ ഉണ്ടാകില്ല.
ത്വയി നഃ പാര്ഥ സര്വേഷാം സുഖദുഃഖേ പ്രതിഷ്ഠതേ। ജീവിതം മരണം ചൈവ രാജ്യമൈശ്വര്യമേവ ച
പാർഥാ, ഞങ്ങളൊക്കെയുടെയും സുഖവും ദുഃഖവും, ജീവനും മരണവും, രാജ്യവും ഐശ്വര്യവും എല്ലാം നിനക്കിലാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ആപൃഷ്ടോ നോസി കൌന്തേയ സ്വസ്തി പ്രാപ്നുഹി പാണ്ഡവ। കൃതാസ്ത്രം സ്വസ്തിമന്തം ത്വാം ദ്രക്ഷ്യാമി പുനരാഗതമ്
കുന്തിയുടെ മകനേ, നീ ഞങ്ങളോട് വിടപറഞ്ഞു. പാണ്ഡവാ, നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും ഭാഗ്യവും നേടി, നീ വീണ്ടും തിരികെ വരുന്നത് ഞാൻ കാണട്ടെ.
ബലവദ്ഭിര്വിരുദ്ധം ന കാര്യമേതത്ത്വയാഽനഘ। പ്രയാഹ്യവിഘ്നേയൈവാശു വിജയായ മഹാബല
ശക്തരോടു നേരിട്ട് പോരാടേണ്ടതല്ല, പാപരഹിതനായവാ. മഹാബലശാലിയായവാ, നീ തടസ്സമില്ലാതെ വിജയത്തിനായി വേഗത്തിൽ പോകണം.
ഹ്രീഃ ശ്രീഃ കീര്തിര്ധൃതിഃ പുഷ്ടിരുമാ ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ। ഇമാ വൈ തവ പാന്ഥസ് പാലയന്തു ധനഞ്ജയ
ലജ്ജ, ഐശ്വര്യം, കീർത്തി, ധൈര്യം, പോഷണം, ഉമ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി—ഈ ദേവതകൾ നിന്റെ വഴിയിൽ നിന്നെ കാത്തിരിക്കാൻ ധനഞ്ജയാ, ഞാൻ ആശംസിക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാഽഽശിഷഃ കൃഷ്ണാ വിരരാമ യശസ്വിനീ
ഇങ്ങനെ അനുഗ്രഹവാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, മഹത്വമുള്ള കൃഷ്ണാ മൗനം പാലിച്ചു.
തതഃപ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ ഭ്രാതൄന്ധൌമ്യം ച പാണ്ഡവഃ। പ്രാതിഷ്ഠത മഹാബാഹുഃ പ്രഗൃഹ്യ രുചിരം ധനുഃ
അതിനുശേഷം പാണ്ഡവൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരെയും ധൗമ്യനെയും ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത ശേഷം, മനോഹരമായ വില്ലെടുത്ത് യാത്ര തിരിച്ചു.
ശനൈരിവ ദിശം വീര ഉദീചീം ഭരതര്ഷഭ। സംഹരംസ്തരസാ വൃക്ഷാഁല്ലതാ വല്ലീശ്ച ഭാരത। അസജ്ജമാനോ വൃക്ഷേഷു ജഗാമ സുമഹാബലഃ
ഭരതവംശത്തിലെ വീരനായ അവൻ, വടക്കോട്ടു പതുക്കെ നീങ്ങുമ്പോൾ, വൃക്ഷങ്ങളും തണ്ടുകളും വള്ളികളും ശക്തിയായി മാറ്റിയെങ്കിലും, അവയിൽ കുടുങ്ങാതെ അത്യന്തം ബലവാനായി മുന്നോട്ട് പോന്നു.
തസ്യ മാര്ഗാദപാക്രാമന്സര്വഭൂതാനി ഗച്ഛതഃ। യുക്തസ്യൈന്ദ്രേണ യോഗേന പരാക്രാന്തസ്യ ശുഷ്മിണഃ
അവൻ അങ്ങോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രന്റെ യോഗശക്തിയാൽ ഉജ്ജ്വലനായ അവന്റെ വഴി എല്ലാ ജീവികളും വിട്ടൊഴിഞ്ഞു; അത്യന്തം ശക്തിയോടെ അവൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സോഽഗച്ഛത്പര്വതാംസ്താത തപോധനനിഷേവിതാന്। ദിവ്യം ഹൈമവതം പുണ്യം ദേവജുഷ്ടം പരംതപഃ
ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ അവൻ, തപസ്സുകാർ വസിക്കുന്ന ദിവ്യമായ, സ്വർണ്ണംപോലുള്ള, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമായ, പുണ്യമായ ഹിമാലയപർവ്വതങ്ങളിലേക്ക് എത്തി.
അഗച്ഛത്പര്വതം പുണ്യമേകാഹ്നൈവ മഹാമനാഃ। മനോജവഗതിര്ഭൂത്വാ യോഗയുക്തോ യഥാഽനിലഃ
ദൃഢമായ മനസ്സോടെ, യോഗശക്തിയാൽ കാറ്റുപോലെ വേഗത്തിൽ, മഹാനായ അവൻ ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് ആ പുണ്യപർവ്വതം കടന്നു.
ഹിമവന്തമതിക്രമ്യ ഗന്ധമാദനമേവ ച। അത്യക്രാമത്സ ദുര്ഗാണി ദിവാരാത്രമതന്ദ്രിതഃ
ഹിമവാനും ഗന്ധമാദനവും കടന്ന്, പകൽ-രാത്രി വിശ്രമമില്ലാതെ, അവൻ കഠിനമായ പ്രദേശങ്ങൾ അതിജീവിച്ചു.
ഇന്ദ്രികീലം സമാസാദ്യ തതോഽതിഷ്ഠദ്ധനംജയഃ। `ഗത്വാ സ ഷഡഹോരാത്രാന്സപ്തമേഽഹനി പാണ്ഡവഃ
ഇന്ദ്രകീലപർവ്വതത്തിലെത്തിയ ധനഞ്ജയൻ അവിടെ നിൽക്കുകയായിരുന്നു; ആറു ദിവസം-രാത്രി യാത്ര ചെയ്ത ശേഷം, ഏഴാം ദിവസം പാണ്ഡവൻ ലക്ഷ്യസ്ഥലത്ത് എത്തി.
പ്രസ്ഥേന്ദ്രകീലസ്യ ശുഭേ തപോയോഗപരോഽഭവത്। ഊര്ധ്വബാഹുര്ന ചാങ്ഗാനി പ്രാസ്പന്ദയത കിംചന
ഇന്ദ്രകീലയുടെ മനോഹരമായ ശിഖരത്തിൽ, അവൻ തപസ്സിനും യോഗത്തിനും സമർപ്പിച്ചു; കൈകൾ ഉയർത്തി, ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗവും ചലിപ്പിച്ചില്ല.
സമാഹിതാത്മാ നിയതഃ സഹസ്രാക്ഷസുതോഽച്യുതഃ'। അന്തരിക്ഷേ സ ശുശ്രാവ തിഷ്ഠേതി സ വചസ്തദാ
ചിന്താശുദ്ധിയോടെ, ആത്മസംയമനത്തോടെ, ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ പുത്രനായ അച്യുതൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് 'നിൽക്കൂ' എന്ന ശബ്ദം കേട്ടു.
തച്ഛ്രുത്വാ സര്വതോ ദൃഷ്ടിം ചാരയാമാസ രപാണ്ഡവഃ। അഥാപശ്യത്സവ്യസാചീ വൃക്ഷമൂലേ തപസ്വിനമ്
അവ ശബ്ദം കേട്ട പാണ്ഡവൻ ചുറ്റും നോക്കി; പിന്നെ സവ്യസാചി ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ ഒരു തപസ്വിയെ കണ്ടു.
ബ്രാഹ്മ്യാ ശ്രിയാ ദീപ്യമാനം പിങ്ഗലം ജടിലം കൃശമ്। സോഽബ്രവീദര്ജുനം തത്രസ്ഥിതം ദൃഷ്ട്വാ മഹാതപാഃ
ബ്രാഹ്മണിക തേജസ്സിൽ ദീപ്തിയുള്ള, കറുത്ത മുടിയുള്ള, ക്ഷീണിച്ച ശരീരമുള്ള ആ തപസ്വി അവിടെ നിൽക്കുന്ന അർജുനനെ കണ്ടു സംസാരിച്ചു.
കസ്ത്വം താതേഹ സംപ്രാപ്തോ ധനുഷ്മാന്കവചീ ശരീ। നിബദ്ധാഽസിതലത്രാണഃ ക്ഷത്രധര്മമനുവ്രതഃ
മകനേ, നീ ആരാണ്? വില്ലും കാവചവും ധരിച്ച്, കറുത്ത വിരൽക്കവചം കെട്ടി, ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനായി ഇവിടെ വന്നതെന്തിന്?
നേഹ ശസ്ത്രേണ കര്തവ്യം ശാന്താനാമേഷ ആലയഃ। വിനീതക്രോധഹര്ഷാണാം ബ്രാഹ്മണാനാം തപസ്വിനാമ്
ഇവിടെ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതില്ല; ഇത് സമാധാനപരരും ക്രോധഹീനരുമായ ബ്രാഹ്മണ തപസ്സുകാരുടെ വാസസ്ഥലമാണ്.
നേഹാസ്തി ധനുഷാ കാര്യം ന സംഗ്രാമോഽത്ര കര്ഹിചിത്। നിക്ഷിപൈതദ്ധനുസ്താത പ്രാപ്തോസി പരമാം ഗതിമ്
ഇവിടെ വില്ലിനോ യുദ്ധത്തിനോ ഇടമില്ല; മകനേ, വില്ല് വയ്ക്കൂ, നീ പരമഗതിയിൽ എത്തി.
ഇത്യനന്തൌജസം വീരം യഥാ ചാന്യം പൃഥഗ്ജനമ്। തഥാ ഹസന്നിവാഭീക്ഷ്ണം ബ്രാഹ്മണോഽര്ജുനമബ്രവീത്। ന ചൈനം ചാലയാമാസ ധൈര്യാത്സുധൃതനിശ്ചയമ്
അനന്തശക്തിയുള്ള അർജുനനോട്, മറ്റാരെയോ പോലെ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു; എന്നാൽ അവന്റെ ധൈര്യത്താലും ദൃഢനിശ്ചയത്താലും അർജുനനെ അശാന്തനാക്കിയില്ല.
തമുവാച തതഃ പ്രീതഃ സ ദ്വിജഃ പ്രഹസന്നിവ। വരം വൃണീഷ്വ ഭദ്രം തേ ശക്രോഽഹമരിസൂദന
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടെ ആ ദ്വിജൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ, ആശംസകൾ; ഞാൻ ശക്രനാണ്, ശത്രുക്കളുടെ നാശകാ.'
ഏവമുക്തഃ സഹസ്രാക്ഷം പ്രത്യുവാച ധനംജയഃ। പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതോ ഭൂത്വാ സൂരഃ കുരുകുലോദ്വഹഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ട ധനഞ്ജയൻ, കുരുവംശത്തിലെ വീരൻ, കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച് ആയിരം കണ്ണുള്ളവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഈപ്സിതോ ഹ്യേഷ വൈ കാമോ വരം ചൈനം പ്രയച്ഛ മേ। ത്വത്തോഽദ്യ ഭഗവന്നസ്ത്രംകൃത്സ്നമിച്ഛാമി വേദിതമ്
ഇതാണ് എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആഗ്രഹം; ദയവായി ഈ വരം തരൂ; ഭഗവനെ, ഇന്നെനിക്ക് നിന്നിൽ നിന്ന് എല്ലാ ദിവ്യായുധങ്ങളും അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്.
പ്രത്യുവാച മഹേന്ദ്രസ്തം പ്രീതാത്മാ പ്രഹസന്നിവ। ഇഹ പ്രാപ്തസ്യ കിം കാര്യമസ്ത്രൈസ്തവ ധനംജയ
മഹേന്ദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ധനഞ്ജയനോടു പറഞ്ഞു: 'നീ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ ആയുധങ്ങൾക്കു ഇനി എന്ത് ആവശ്യമാണ്, ധനഞ്ജയാ?'
കാമാന്വൃണീഷ്വ ലോകാംസ്ത്വം പ്രാപ്തോസി പരമാം ഗതിമ്। ഏവമുക്തഃ പ്രത്യുവാച സഹസ്രാക്ഷം ധനംജയഃ
നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ലോകങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാം; നീ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തി. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ ആയിരം കണ്ണുള്ളവനോടു മറുപടി പറഞ്ഞു.