നിദേശാദ്ധര്മരാജസ്യ ദ്രഷ്ടുകാമഃ പുരംദരമ്। ധനുര്ഗാണ്ഡീവമാദായ തഥാഽക്ഷയ്യേ മഹേഷുധീ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, പുരന്ദരനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ഗാണ്ഡീവം വില്ലും അക്ഷയമായ അമ്പച്ചൂണ്ടുകളും എടുത്തു.
കവചീ സതലത്രാണോ ബദ്ധഗോധാങ്ഗുലിത്രവാന്। ഹത്വാഽഗ്നിം ബ്രാഹ്മണാന്നിഷ്കൈഃ സ്വസ്തിവാച്യ മഹ്യഭുജ
കവചം ധരിച്ച്, മുഴുവൻ സംരക്ഷണത്തോടെയും, കാളയുടെ തൊലി കെട്ടിയവനായി, അഗ്നിക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പൊന്നുകൊണ്ട് ആദരം അർപ്പിച്ച്, അനുഗ്രഹം വാങ്ങി, മഹാബാഹുവായവൻ പുറപ്പെട്ടു.
പ്രാതിഷ്ഠത മഹാബാഹുഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ। വധായ ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം നിഃശ്വസ്യോര്ധ്വമുദൈക്ഷത
മഹാബാഹുവായവൻ വില്ല് പിടിച്ച്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, ആഴമായി ശ്വാസം വിട്ട് മേലോട്ടു നോക്കി യാത്രയായി.
തം ദൃഷ്ട്വാ തത്രകൌന്തേയം പ്രഗൃഹീതശരാസനമ്। അബ്രുവന്ബ്രഹ്മണാഃ സിദ്ധാ ഭൂതാന്യന്തര്ഹിതാനി ച
അവിടെ ഗാണ്ഡീവം വില്ല് പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുന്തിപുത്രനെ കണ്ടു, ബ്രാഹ്മണന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ഭൂതങ്ങളും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവർ പോലും അവനോട് പറഞ്ഞു.
ക്ഷിപ്രമാപ്നുഹി കൌന്തേയ മനസാ യദ്യദിച്ഛസി। സംസാധയസ്വ കൌന്തേയ ധ്രുവോസ്തു വിജയസ്തവ
കുന്തിപുത്രാ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം വേഗത്തിൽ നേടുക; അതെല്ലാം സാധിപ്പിക്കൂ, നിന്റെ വിജയം ഉറപ്പായിരിക്കട്ടെ.
അബ്രുവന്ബ്രാഹ്മണാഃ പാര്ഥമിതി കൃത്വാ ജയാശിഷഃ। `സിദ്ധചാരണസങ്ഘാശ്ച ഗന്ധര്വാശ്ച തമബ്രുവന്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പാർഥനോട് ജയാശംസകൾ നേർന്ന് പറഞ്ഞു; സിദ്ധരും ചാരണരും ഗന്ധർവരും കൂടി അവനോട് ആശംസിച്ചു.
സ്വസ്തിവ്രതമുപാധത്സ്വ സങ്കല്പസ്തവ സിദ്ധ്യതാമ്। മനോരഥാശ്ച തേ സര്വേ സമൃദ്ധ്യന്താം മഹാരഥ
ശുഭപ്രതിജ്ഞ എടുക്കൂ; നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയാകട്ടെ; മഹാരഥാ, നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറട്ടെ.
ഏവമുക്തോഽഭിവാദ്യൈതാന്ബദ്ധാഞ്ജലിപുടസ്തഥാ। തപോയോഗമനാഃ പാര്ഥഃ പുരോഹിതമവന്ദത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ കൈകൂപ്പി എല്ലാവരെയും വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ചു; തപസ്സിലും യോഗത്തിലും മനസ്സു നിർത്തി പാർഥൻ പുരോഹിതനെയും ആദരിച്ചു.
തതഃ പ്രീതമനാ ജിഷ്ണുസ്താവുഭാവഭ്യവന്ദത। സഹോദരാവതിരഥൌ യുധിഷ്ഠിരവൃകോദരൌ
പിന്നീട് സന്തോഷഭാവത്തോടെ ജിഷ്ണു തന്റെ സഹോദരന്മാരായ മഹാരഥന്മാരായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും ഭീമസേനനും വന്ദിച്ചു.
തം ക്ലാന്തമനസൌ പൂര്ണമഭിഗമ്യ മഹാരഥൌ। യമൌ ഗാണ്ഡീവധന്വാനമഭ്യവാദയതാമുഭൌ
ക്ലാന്തനായ മനസ്സോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗാണ്ഡീവധാരിയെ, മഹാരഥന്മാരായ യമപുത്രന്മാർ സമീപിച്ച് വന്ദിച്ചു.
അഭിവാദ്യ തു തൌ വീരാവൂചതുഃ പാകശാസനിമ്। അവാപ്തവ്യാനി സര്വാണി ദിവ്യാന്യസ്ത്രാണി വാസവാത്। അസ്ത്രാണ്യാപ്നുഹി കൌന്തേയ മനസാ യദ്യദിച്ഛസി
അവൻ ആ രണ്ടു വീരന്മാരെ വന്ദിച്ച ശേഷം, പാകശാസനിയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ദിവ്യായുധങ്ങൾ എല്ലാം വാസവനിൽ നിന്ന് നേടണം; കുന്തിപുത്രാ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആയുധങ്ങൾ നേടുക.'
ഗിരോ ഹ്യശിഥിലാഃ സര്വാ നിര്ദോഷാഃ സംമതാഃ സതാമ്। ത്വമേകഃ പാണ്ഡവേഷ്വദ്യ സംപ്രാപ്തോസി ധനഞ്ജയ
നിന്റെ വാക്കുകൾ എല്ലാം ഉറപ്പുള്ളതും പിഴവില്ലാത്തതും സത്പുരുഷന്മാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതുമാണ്; ഇന്ന് പാണ്ഡവന്മാരിൽ നീ മാത്രം ഈ സ്ഥിതിയിൽ എത്തി, ധനഞ്ജയ.
ന ചാധര്മവിദം ദേവാ നാസിദ്ധം നാതപസ്വിനമ്। ദ്രഷ്ടുമിച്ഛന്തി കൌന്തേയ ചലചിത്തം ശഠം ന ച
ധർമ്മം അറിയാത്തവരെ ദേവന്മാർ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; വിജയിക്കാത്തവരെയും, തപസ്സില്ലാത്തവരെയും, മനസ്സു ചഞ്ചലമായവരെയും, കപടന്മാരെയും കാണാൻ അവർ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല, കുന്തിപുത്രാ.
രോരൂയമാണഃ കടുകമീര്ഷ്യകഃ കടുകാക്ഷരഃ। ശഠകഃ ശ്ലാഘകഃ ക്ഷേപ്താ ഹന്താ ച വിചികിത്സിതാ
കഠിനമായി കുരയ്ക്കുന്നവൻ, അസൂയയുള്ളവൻ, കടുത്ത വാക്കുകൾ പറയുന്നവൻ, കപടൻ, സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നവൻ, അപവാദം പറയുന്നവൻ, കൊല്ലുന്നവൻ, സംശയിക്കുന്നവൻ.
വിശ്വസ് ഹന്താ മായാവീ ക്രോധനോഽനൃതഭാഷിതാ। അത്യാശീ നാസ്തികോഽദാതാ മിത്രധ്രുക്സര്വശങ്കിതഃ
വിശ്വാസം തകർക്കുന്നവൻ, കപടൻ, ക്രുദ്ധനായവൻ, കള്ളം പറയുന്നവൻ, അത്യന്തം ആഗ്രഹമുള്ളവൻ, വിശ്വാസമില്ലാത്തവൻ, ദാനമില്ലാത്തവൻ, സുഹൃത്തുക്കളെ വഞ്ചിക്കുന്നവൻ, എല്ലാവരെയും സംശയിക്കുന്നവൻ—
ആക്രോഷ്ടാ ചാതിമാനീ ച രൌദ്രോ ലുബ്ധോഽഥ ലോലുപഃ। സ്തേനശ്ച മദ്യപശ്ചൈവ ഭ്രൂണഹാ ഗുരുതല്പഗഃ
മറ്റുള്ളവരെ അപമാനിക്കുന്നവൻ, അത്യന്തം അഹങ്കാരമുള്ളവൻ, ക്രൂരനും, ലോഭിയും, തൃപ്തിയില്ലാത്തവനും, കള്ളനും, മദ്യപാനിയും, ഗർഭസ്ഥശിശുവിനെ കൊല്ലുന്നവനും, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കുന്നവനും—
സംഭാവിതാത്മാ ചാത്യര്ഥം നൃശംസഃ പുരുഷശ്ച യഃ। നൈതേ ലോകാനാപ്നുവന്തി നിര്ലോകാസ്തേ ധനഞ്ജയ
വളരെ അധികം സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നവനും ക്രൂരനും ആയ മനുഷ്യർ, ധനഞ്ജയ, ഈ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നില്ല; അവർ എല്ലായിടത്തുനിന്നും പുറത്താക്കപ്പെടുന്നു.
ആനൃശംസ്യമനുക്രോശഃ സത്യം കരുണവേദിതാ। ദമഃ സ്ഥിതിര്ധൃതിര്ധര്മഃ ക്ഷമാ കൃത്യമനുത്തമമ്
കരുണ, അനുകമ്പ, സത്യവാക്യത, മറ്റുള്ളവരുടെ ദു:ഖം മനസ്സിലാക്കൽ, ആത്മനിയന്ത്രണം, സ്ഥിരത, ധൈര്യം, നീതി, ക്ഷമ, ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റം—
ദയാ ശമശ്ച ധര്മശ്ച ഗുരുപൂജാ കൃതജ്ഞതാ। മൈത്രതാ ദ്വിജഭക്തിശ്ച വസന്തി ത്വയി ഫല്ഗുന। വ്യപേക്ഷാ സര്വഭൂതേഷു കൃപാ ദാനം മതിഃ സ്മൃതിഃ
ദയ, മനസ്സിന്റെ ശാന്തി, ധർമ്മം, ഗുരുക്കളെ ആദരിക്കൽ, കൃതജ്ഞത, സൗഹൃദം, ദ്വിജന്മാരോടുള്ള ഭക്തി—ഇവയെല്ലാം നിനക്കുണ്ട്, ഫൽഗുന; എല്ലാ ജീവികളോടും സമദർശനം, കരുണ, ദാനം, ബുദ്ധി, സ്മരണം എന്നിവയും.
തസ്മാത്കൌരവ്യ ശക്രേണ സമേഷ്യസി ധനഞ്ജയ। ത്വാദൃശേന ഹി ദേവാനാം ശ്ലാഘനീയഃ സമാഗമഃ
അതിനാൽ, കുരുവംശജ, നീ ഇന്ദ്രനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും, ധനഞ്ജയ; ദേവന്മാർക്കു പോലും നിനക്കു പോലുള്ളവരുമായി കൂടിച്ചേരുന്നത് പ്രശംസനീയമാണ്.
സുഹൃദാം സോദരാണാം ച സര്വേഷാം ഭരതര്ഷഭ। ത്വം ഗതിഃ പരമാ താത വൃത്രഹാ മരുതാമിവ
ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും സഹോദരന്മാരുടെയും നീ പരമാശ്രയമാണ്, പ്രിയനായവാ; വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ മരുതുകൾക്കുള്ളതുപോലെ നീ അവർക്കും.
തസ്മിംസ്ത്രയോദശേ വര്ഷേ ഭ്രാതരഃ സുഹൃദശ്ച തേ। സര്വേ ഹിസംശ്രയിഷ്യന്തി ബാഹുവീര്യം മഹാബല
ആ പതിമൂന്നാം വർഷത്തിൽ, മഹാബലശാലിയായവാ, നിന്റെ സഹോദരന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും എല്ലാവരും നിന്റെ ബാഹുവീര്യത്തിൽ ആശ്രയം തേടും.
സ പാര്ഥ പിതരം ഗച്ഛ സഹസ്രാക്ഷമരിന്ദമ। മുഷ്ടിഗ്രഹണമാദത്സ്വ സര്വാണ്യസ്ത്രാണി വാസവാത്
അതിനാൽ, പാർഥ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച സഹസ്രനയനനായ നിന്റെ പിതാവിനരികിലേക്ക് പോവുക; അവന്റെ കൈ പിടിച്ച് എല്ലാ ആയുധങ്ങളും വാസവനിൽനിന്ന് നേടുക.
ശതശൃങ്ഗേ മഹാബാഹോ മഘവാനിദമബ്രവീത്। ശൃണ്വതാം സര്വഭൂതാനാം ത്വാമുപാഘ്രായ മൂര്ധനി
ശതശൃംഗത്തിൽ, മഹാബാഹുവായവാ, മഘവാൻ എല്ലാ ജീവികളും കേൾക്കുമ്പോൾ നിന്നെ അണകിട്ട് തലമുടിയിൽ സുഗന്ധം നുകർന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിദിതഃ സര്വഭൂതാനാം ദിവം താത ഗമിഷ്യസി। പ്രാപ്യ പുണ്യകൃതാം ലോകാന്രംസ്യസേ ജയതാംവര
എല്ലാ ജീവികളും നിന്നെ അറിയുന്നവനായി, നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരും, പ്രിയനായവാ; പുണ്യശാലികൾക്കുള്ള ലോകങ്ങൾ നേടുകയും, ജയത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, അവിടെ ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യും.
മാനിതസ്ത്രിദശൈഃ പാര്ഥ വിഹൃത്യ സുസുഖം ദിവി। അവാപ്യപരമാസ്ത്രാണി പൃഥിവീം പുനരേഷ്യസി
ദേവന്മാർ നിന്നെ ആദരിക്കുകയും, പാർഥ, നീ സ്വർഗത്തിൽ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുകയും ചെയ്യും; പരമമായ ആയുധങ്ങൾ നേടിക്കഴിഞ്ഞ്, നീ വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്ക് മടങ്ങിവരും.
ഗുണാംസ്തേ വാസവസ്താത ഖാണ്ഡവം ദഹതി ത്വയി। ശൃണ്വതാം സര്വഭൂതാനാം പുനഃ പുനരഭാഷത
പ്രിയനായവാ, വാസവൻ ഖാണ്ഡവം ദഹിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും കേൾക്കുമ്പോൾ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പ്രസംഗിച്ചു.
താം പ്രതിജ്ഞാം നരശ്രേഷ്ഠ കര്തുമര്ഹസി വാസവീമ്। കംചിദ്ദേശമിതഃ പ്രാപ്യ തപോയോഗമനാ ഭവ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, നീ ആ വാസവന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കണം; ഇവിടെനിന്ന് ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്ത് എത്തി, മനസ്സു തപസ്സിലും യോഗത്തിലും നിർത്തുക.
കര്തുമര്ഹസി കൌരവ്യ മഘവദ്വചനം ഹിതമ്। ദീക്ഷിത്വാഽദ്യൈവ ഗച്ഛ ത്വം ദ്രഷ്ടാഽസി ത്വം പുരന്ദരമ്
കുരുവംശജ, മഘവാന്റെ ഹിതകരമായ വാക്കുകൾ അനുസരിക്കണം; ഇന്ന് തന്നെ ദീക്ഷയെടുത്ത് പോ, നീ പുരന്ദരനെ കാണും.
തൌ പരിഷ്വജ്യ ബീഭത്സുഃ കൃഷ്ണാമാമന്ത്ര്യ ചാപ്യുഭൌ। മനാംസ്യാദായ സര്വേഷാം പ്രയാതഃ പുരുഷര്ഷഭഃ
അപ്പോൾ ബീഭത്സു, കൃഷ്ണയെയും മറ്റുള്ളവരെയും അണകിട്ട്, എല്ലാവരോടും മനസ്സിൽ വിടപറഞ്ഞ്, പുരുഷരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ യാത്രയായി.