തതഃ കാമ്യകമാസാദ്യ പുനസ്തേ ഭരതര്ഷഭ। ന്യവിശന്ത മഹാത്മാനഃ സാമാന്യാഃ സപദാനുഗാഃ
ഭരതകുലശ്രേഷ്ഠാ, അവർ കാമ്യകവനം എത്തി, മഹാത്മാക്കളും അവരുടെ അനുചിതരും അവിടെ വീണ്ടും താമസിച്ചു.
തത്രതേ ന്യവസന്രാജന്കംചിത്കാലം മനസ്വിനഃ। ധനുര്വേദപരാ വീരാ ഗൃണാനാ വേദമുത്തമമ്
അവിടെ ധനുര്വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മനസ്സുള്ള വീരന്മാർ, ഉത്തമമായ വേദം ജപിച്ചുകൊണ്ട്, കുറേ ദിവസം അവിടെ പാർത്തി.
ചരന്തോ മൃഗയാം നിത്യം ശുദ്ധൈര്ബാണൈര്മൃഗാര്ഥിനഃ। പിതൃദൈവതവിപ്രേഭ്യോ നിര്വപന്തോ യഥാവിധി
അവർ ദിവസവും വിശുദ്ധമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേട്ടയാടുകയും, കിട്ടിയ മാംസം പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും വിധിപ്രകാരം അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। സംസ്മൃത്യ മുനിസംദേശമിദം വചനമബ്രവീത്
അവിടെ കുറേ ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ, മുനിയുടെ ഉപദേശം ഓർത്ത്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിവിക്തേ വിദിതപ്രജ്ഞമര്ജുനം പുരുഷര്ഷഭ। സാന്ത്വപൂര്വം സ്മിതം കൃത്വാപാണിനാ പരിസംസ്പൃശന്
ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, പ്രശസ്തമായ ജ്ഞാനമുള്ള പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട്, യുധിഷ്ഠിരൻ കൈയാൽ തൊട്ട്, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ സംസാരിച്ചു.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ വനവാസമരിംദമഃ। ധനംജയംധര്മരാജോ രഹസീദമുവാച ഹ
വനംവാസം കുറേ നേരം ചിന്തിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ധർമ്മരാജൻ, ധനഞ്ജയനോട് രഹസ്യമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭീഷ്മേ ദ്രോണേ കൃപേ കര്ണേ ദ്രോണപുത്രേ ച ഭാരത। ധനുര്വേദശ്ചതുഷ്പാദ ഏതേഷ്വദ്യ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
ഭാരത, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ, കർണ്ണൻ, ദ്രോണപുത്രൻ ഇവരിൽ ഇപ്പോൾ ധനുര്വേദത്തിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു.
ദൈവം ബ്രാഹ്മം ചാസുരം ച സപ്രയോഗചികിത്സിതമ്। സര്വാസ്ത്രാണാം പ്രയോഗം ച അഭിജാനന്തി കൃത്സ്നശഃ
ദൈവാസ്ത്രം, ബ്രാഹ്മാസ്ത്രം, അസുരാസ്ത്രം, അവയുടെ ഉപയോഗവും പ്രതിവിധിയും, എല്ലാത്തരം ആയുധങ്ങളുടെ പ്രയോഗവും അവർ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു.
തേ സര്വേ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രേണ പരിസാന്ത്വിതാഃ। സംവിഭക്താശ്ച തുഷ്ടാശ്ച ഗുരുവത്തേഷു വര്തതേ। സര്വയോധേഷു ചൈവാസ്യ സദാ പ്രീതിരനുത്തമാ
അവർ എല്ലാവരും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനാൽ സന്തോഷവും തൃപ്തിയും പ്രാപിച്ചു, ഗുരുവിനെപോലെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടും അത്യന്തം സ്നേഹം കാണിക്കുന്നു.
ആചാര്യാ മാനിതാസ്തുഷ്ടാഃ ശാന്തിം വ്യവഹരന്ന്യുത। ശക്തിം ന ഹാപയിഷ്യന്തി തേ കാലേ പ്രതിപൂജിതാഃ
ആചാര്യന്മാർ ആദരിക്കപ്പെട്ടും സന്തോഷത്തോടെയും സമാധാനത്തോടെ പെരുമാറുന്നു; അവർ സമയത്ത് യോജിച്ചാൽ തങ്ങളുടെ ശക്തി ഒളിപ്പിക്കില്ല.
അദ്യ ചേയം മഹീ കൃത്സ്നാ ദുര്യാധനവശാനുഗാ। സഗ്രാമനഗരാ പാര്ഥ സസാഗരവനാകരാ ।। ഭവാനേവ പ്രിയോഽസ്മാകം ത്വയി ഭാരഃ സമാഹിതഃ
പാർത്താ, ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ, നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും കാടുകളും മലകളും ഉൾക്കൊണ്ട്, ഇപ്പോൾ ദുര്യോധനന്റെ അധികാരത്തിലാണ്. ഞങ്ങൾക്ക് നീ മാത്രമാണ് പ്രിയൻ; ഈ ഭാരമൊക്കെ നിന്റെ മേലാണ്.
അത്ര കൃത്യം പ്രപശ്യാമി പ്രാപ്തകാലമരിംദമ। കൃഷ്ണദ്വൈപായനാത്താത ഗൃഹീതോപനിഷന്മയാ
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ടത് ഇപ്പോൾ സമയമായിട്ടുണ്ട് എന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു; കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഉപനിഷത്ത് സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഗൃഹീതയാ തയാ സമ്യഗ്ജഗത്സര്വം പ്രകാശതേ। തേന ത്വം ബ്രഹ്മണാ താത സംയുക്തഃ സുസമാഹിതഃ
അത് ശരിയായി ഗ്രഹിച്ചാൽ ലോകം മുഴുവൻ വെളിപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ നീ ബ്രഹ്മാവുമായി ഏകീകരിച്ച് മനസ്സാക്ഷിയായി ഇരിക്കുന്നു.
ദേവതാനാം യഥാകാലം പ്രസാദം പ്രതിപാലയ। തപസാ യോജയാത്മാനമുഗ്രേണ ഭരതര്ഷഭ
ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം ശരിയായ സമയത്ത് നേടാൻ നോക്കണം; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, കഠിനമായ തപസ്സിൽ മനസ്സിനെ ഏൽപ്പിക്കണം.
ധനുഷ്മാന്കവചീ ഖങ്ഗീ മുനിഃ സാധുവ്രതേ സ്ഥിതഃ। ന കസ്യചിദ്ദദന്മാര്ഗം ഗച്ഛ താതോത്തരാം ദിശമ്
ധനുശും കാവചവും വാളും ധരിച്ച്, സന്യാസിയുടെ വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കണം; ആരോടും വഴിയൊന്നും വിട്ടുകൊടുക്കാതെ, പ്രിയനേ, വടക്കേ ദിശയിലേക്ക് പോകണം.
ഇനദ്രേ ഹ്യസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി സമസ്താനി ധനംജയ। വൃത്രാദ്ഭീതൈര്ബലം ദേവൈസ്തദാ ശക്രേ സമര്പിതമ്
ധനഞ്ജയ, ദേവന്മാർ വൃത്രന്റെ ശക്തിയെ ഭയന്ന്, എല്ലാ ദൈവാസ്ത്രങ്ങളും ഒരിക്കൽ ഇന്ദ്രനു സമർപ്പിച്ചിരുന്നു.
താന്യേകസ്ഥാനി സര്വാണി തതസ്ത്വം പ്രതിപത്സ്യസേ। `അനേന ബ്രഹ്മണാ താത സര്വം സംപ്രതിപദ്യതേ
ഇവയെല്ലാം ഒറ്റയിടത്ത് ഒന്നിച്ച് ചേരും, പിന്നെ നീ അവയെ നേടും; ഈ ജ്ഞാനത്തോടെ, മകനേ, എല്ലാം നേടാം.
ശക്രമേവ പ്രപദ്യസ്വ സ തേഽസ്ത്രാണി പ്രദാസ്യതി। ദീക്ഷിതോഽദ്യൈവ ഗച്ഛ ത്വം ദ്രഷ്ടും ദേവം പുരംദരമ്
നീ ഇന്ദ്രനിൽ മാത്രം ആശ്രയം തേടുക; അവൻ നിന്നെ ആയുധങ്ങൾ നൽകും. ഇന്ന് തന്നെ, നിർമലനായ്, ദേവനായ പുരന്ദരനെ കാണാൻ പോവുക.
ഏവമുക്ത്വാ ധര്മരാജസ്തമധ്യാപയത പ്രഭുഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധർമ്മരാജാവ് അവനെ ഉപദേശിച്ചു.
ദീക്ഷിതം വിധിനാ തേന യതവാക്കായമാനസമ്। അനുജജ്ഞേ തദാ വീരം ഭ്രാതാ ഭ്രാതരമഗ്രജഃ
വിധിപ്രകാരം നിർമലനായ്, വാക്കും ശരീരവും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ചവനായി, മൂത്ത സഹോദരൻ അന്നവനെ അനുമതി നൽകി.
നിദേശാദ്ധര്മരാജസ്യ ദ്രഷ്ടുകാമഃ പുരംദരമ്। ധനുര്ഗാണ്ഡീവമാദായ തഥാഽക്ഷയ്യേ മഹേഷുധീ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, പുരന്ദരനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ഗാണ്ഡീവം വില്ലും അക്ഷയമായ അമ്പച്ചൂണ്ടുകളും എടുത്തു.
കവചീ സതലത്രാണോ ബദ്ധഗോധാങ്ഗുലിത്രവാന്। ഹത്വാഽഗ്നിം ബ്രാഹ്മണാന്നിഷ്കൈഃ സ്വസ്തിവാച്യ മഹ്യഭുജ
കവചം ധരിച്ച്, മുഴുവൻ സംരക്ഷണത്തോടെയും, കാളയുടെ തൊലി കെട്ടിയവനായി, അഗ്നിക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പൊന്നുകൊണ്ട് ആദരം അർപ്പിച്ച്, അനുഗ്രഹം വാങ്ങി, മഹാബാഹുവായവൻ പുറപ്പെട്ടു.
പ്രാതിഷ്ഠത മഹാബാഹുഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ। വധായ ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം നിഃശ്വസ്യോര്ധ്വമുദൈക്ഷത
മഹാബാഹുവായവൻ വില്ല് പിടിച്ച്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, ആഴമായി ശ്വാസം വിട്ട് മേലോട്ടു നോക്കി യാത്രയായി.
തം ദൃഷ്ട്വാ തത്രകൌന്തേയം പ്രഗൃഹീതശരാസനമ്। അബ്രുവന്ബ്രഹ്മണാഃ സിദ്ധാ ഭൂതാന്യന്തര്ഹിതാനി ച
അവിടെ ഗാണ്ഡീവം വില്ല് പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുന്തിപുത്രനെ കണ്ടു, ബ്രാഹ്മണന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ഭൂതങ്ങളും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവർ പോലും അവനോട് പറഞ്ഞു.
ക്ഷിപ്രമാപ്നുഹി കൌന്തേയ മനസാ യദ്യദിച്ഛസി। സംസാധയസ്വ കൌന്തേയ ധ്രുവോസ്തു വിജയസ്തവ
കുന്തിപുത്രാ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം വേഗത്തിൽ നേടുക; അതെല്ലാം സാധിപ്പിക്കൂ, നിന്റെ വിജയം ഉറപ്പായിരിക്കട്ടെ.
അബ്രുവന്ബ്രാഹ്മണാഃ പാര്ഥമിതി കൃത്വാ ജയാശിഷഃ। `സിദ്ധചാരണസങ്ഘാശ്ച ഗന്ധര്വാശ്ച തമബ്രുവന്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പാർഥനോട് ജയാശംസകൾ നേർന്ന് പറഞ്ഞു; സിദ്ധരും ചാരണരും ഗന്ധർവരും കൂടി അവനോട് ആശംസിച്ചു.
സ്വസ്തിവ്രതമുപാധത്സ്വ സങ്കല്പസ്തവ സിദ്ധ്യതാമ്। മനോരഥാശ്ച തേ സര്വേ സമൃദ്ധ്യന്താം മഹാരഥ
ശുഭപ്രതിജ്ഞ എടുക്കൂ; നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയാകട്ടെ; മഹാരഥാ, നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറട്ടെ.
ഏവമുക്തോഽഭിവാദ്യൈതാന്ബദ്ധാഞ്ജലിപുടസ്തഥാ। തപോയോഗമനാഃ പാര്ഥഃ പുരോഹിതമവന്ദത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ കൈകൂപ്പി എല്ലാവരെയും വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ചു; തപസ്സിലും യോഗത്തിലും മനസ്സു നിർത്തി പാർഥൻ പുരോഹിതനെയും ആദരിച്ചു.
തതഃ പ്രീതമനാ ജിഷ്ണുസ്താവുഭാവഭ്യവന്ദത। സഹോദരാവതിരഥൌ യുധിഷ്ഠിരവൃകോദരൌ
പിന്നീട് സന്തോഷഭാവത്തോടെ ജിഷ്ണു തന്റെ സഹോദരന്മാരായ മഹാരഥന്മാരായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും ഭീമസേനനും വന്ദിച്ചു.
തം ക്ലാന്തമനസൌ പൂര്ണമഭിഗമ്യ മഹാരഥൌ। യമൌ ഗാണ്ഡീവധന്വാനമഭ്യവാദയതാമുഭൌ
ക്ലാന്തനായ മനസ്സോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗാണ്ഡീവധാരിയെ, മഹാരഥന്മാരായ യമപുത്രന്മാർ സമീപിച്ച് വന്ദിച്ചു.