സോഽഭിഗമ്യ യഥാന്യായം പാണ്ഡവൈഃ പ്രതിപൂജിതഃ। യുധിഷ്ഠിരമിദം വാക്യമുവാച വദതാംവരഃ
അവൻ ശരിയായ രീതിയിൽ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ പാണ്ഡവന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. പിന്നെ വാക്കുകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ മഹാൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യുധിഷ്ഠിര മഹാബാഹോ വേദ്മി തേ ഹൃദയസ്ഥിതമ്। മനീഷയാ തത ക്ഷിപ്രമാഗതോസ്മി നരര്ഷഭ
മഹാബാഹുവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് ഞാൻ അറിയുന്നു. എന്റെ മനസ്സിന്റെ ദർശനത്തിലൂടെ അതു ഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ എത്തി, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ.
ഭീഷ്മാദ്ദ്രോണാത്കൃപാത്കര്ണാദ്ദ്രോണപുത്രാച്ച ഭാരത। ദുര്യോധനാന്നൃപസുതാത്തഥാ ദുഃശാസനാദപി
ഭീഷ്മനിൽ നിന്നും ദ്രോണനിൽ നിന്നും കൃപയിൽ നിന്നും കർണ്ണനിൽ നിന്നും ദ്രോണപുത്രനിൽ നിന്നും, ഭാരതകുലത്തിലെ രാജകുമാരനായ ദുര്യോധനനിൽ നിന്നും ദുഃശാസനനിൽ നിന്നും,
ത്തേ ഭയമമിത്രഘ്ന ഹൃദി സംപരിവര്തതേ। തത്തേഽഹം നാശയിഷ്യാമി വിധിദൃഷ്ടേന ഹേതുനാ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, ഇവരിൽ നിന്നുള്ള ഭയം നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വലയം ചെയ്യുന്നു. അതു ഞാൻ നിയമപ്രകാരം അകറ്റിത്തരാം.
തച്ഛ്രുത്വാ ധൃതിമാസ്ഥായ കര്മണാ പ്രതിപാദയ। പ്രതിപാദ്യ തു രാജേന്ദ്ര തതഃ ക്ഷിപ്രം ജ്വരം ജഹി
ഇത് കേട്ടശേഷം ധൈര്യം പിടിച്ചു നിർദ്ദേശിച്ച പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുക. അതു ചെയ്തതിനു ശേഷം, രാജാവേ, ഉടൻ വിഷമം വിട്ടുകളയണം.
തത ഏകാന്തമാനായ്യ പാരാശര്യോ യുധിഷ്ഠിരമ്। അബ്രവീദുപപന്നാര്ഥമിദം വാക്യവിശാരദഃ
അതിനുശേഷം, പരാശരപുത്രൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ഒറ്റയ്ക്ക് വിളിച്ചു കൊണ്ടുപോയി. വാക്കുകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ മഹാൻ അനുയോജ്യമായ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശ്രേയസസ്തേഽപരഃ കാലഃ പ്രാപ്തോ ഭരതസത്തമ। യേനാഭിഭവിതാ ശത്രൂന്രണേ പാര്ഥോ ധനുര്ധരഃ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി അനുകൂലമായ സമയം എത്തിയിരിക്കുന്നു. അതിലൂടെ വില്ലാളിയായ പാർഥൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.
ഗൃഹാണേമാം മയാ പ്രോക്താം സിദ്ധിം മൂര്തിമര്താമിവ। വിദ്യാം പ്രതിസ്മൃതിം നാമ പ്രപന്നായ ബ്രവീമി തേ
ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വിദ്യയെ വിജയത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായി നീ സ്വീകരിക്കണം. പ്രപന്നനായ നിനക്കു ഞാൻ പ്രതിസ്മൃതി എന്ന ഈ വിദ്യ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
യാമവാപ്യമഹാബാഹുരര്ജുനഃ സാധയിഷ്യതി। അസ്ത്രഹേതോര്മഹേന്ദ്രം ച രുദ്രം ചൈവാഭിഗച്ഛതു
ഇത് പ്രാപിച്ചാൽ മഹാബാഹുവായ അർജുനൻ തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടും. ആയുധങ്ങൾക്കായി അർജുനൻ മഹേന്ദ്രനെയും രുദ്രനെയും സമീപിക്കണം.
വരുണം ച കുബേരം ച ധര്മരാജം ച പാണ്ഡവ। ശക്തോ ഹ്യേഷ സുരാന്ദ്രഷ്ടും തപസാ വിക്രമേണ ച
പാണ്ഡുപുത്രാ, അർജുനൻ വരുണനെയും കുബേരനെയും ധർമ്മരാജാവിനെയും സമീപിക്കണം. തപസ്സും വീര്യവും കൊണ്ട് ദേവന്മാരെ കാണാൻ അവൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
ഋഷിരേഷ മേഹാതേജാ നാരായണസഹായവാന്। പുരാണഃ ശാസ്വതോ ദേവസ്ത്വജേയോ ജിഷ്ണുരച്യുതഃ
ഇവൻ മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ഋഷിയാണ്, നാരായണനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ. പുരാതനനും ശാശ്വതനും ദേവനും ജയിക്കാനാവാത്തവനും വിജയിയും അച്യുതനും ആണ്.
അസ്ത്രാണീനദ്രാച്ച രുദ്രാച്ച ലോകപാലേഭ്യ ഏവ ച। സമാദായ മഹാബാഹുര്മഹത്കര്മ കരിഷ്യതി
ഇന്ദ്രനിൽ നിന്നും രുദ്രനിൽ നിന്നും ലോകപാലന്മാരിൽ നിന്നും ആയുധങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് മഹാബാഹുവായ അർജുനൻ വലിയ ഒരു പ്രവർത്തി നടത്തും.
വനാദസ്മാച്ച കൌന്തേയ വനമന്യദ്വിചിന്ത്യതാമ്। നിവാസാര്ഥായ യദ്യുക്തം ഭവേദ്വഃ പൃഥിവീപതേ
കുന്തീപുത്രാ, ഈ കാടിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു കാട് താമസത്തിനായി പരിഗണിക്കണം. ഭൂമിപതിയായ നിനക്കു യോജിച്ചിടമായാൽ അതിലേക്ക് പോകാം.
ഏകത്രചിരവാസോ ഹി ന പ്രീതിജനനോ ഭവേത്। താപസാനാം ച ശാന്താനാം ഭവേദുദ്വേഗകാരകഃ
ഒരു സ്ഥലത്ത് ദീർഘകാലം താമസിക്കുന്നത് സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല. അതു ശാന്തരായ തപസ്സുകാരെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാം.
മൃഗാണാമുപരോധശ്ച വീരുദോഷധിസംക്ഷയഃ। ബിഭര്ഷി ച ബഹൂന്വിപ്രാന്വേദവേദാങ്ഗപാരഗാന്
അത് മൃഗങ്ങൾക്ക് തടസ്സവും ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ നാശവും ഉണ്ടാക്കും. നീ വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ പ്രപന്നായ ശുചയേ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ। പ്രോവാച യോഗതത്ത്വജ്ഞോ യോഗവിദ്യാമനുത്തമാമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശുദ്ധഹൃദയനായ പ്രപന്നനോട് ഭഗവാൻ, യോഗത്തിന്റെ സാരത്തെ അറിയുന്നവൻ, അത്യുത്തമമായ യോഗവിദ്യ ഉപദേശിച്ചു.
ധര്മരാജായ ധീമാന്സ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ। അനുജ്ഞായ ച കൌന്തേയം തത്രൈവാന്തരധീയത
ധർമ്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടും, കുന്തീപുത്രനോട് അനുമതി നൽകി സത്യവതീപുത്രനായ ധീരനായ വ്യാസൻ അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
യുധിഷ്ഠിരസ്തു ധര്മാത്മാ തദ്ബ്രഹ്മ മനസാ യതഃ। ധാരയാമാസ മേധാവീ കാലേകാലേ സദാഽഭ്യസന്
ധർമ്മാത്മാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ആ ബ്രഹ്മവിദ്യ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ബുദ്ധിമാനായ അവൻ അതിനെ ശരിയായ സമയങ്ങളിൽ എപ്പോഴും അഭ്യസിച്ചു.
സ വ്യാസവാക്യമുദിതോ വനാദ്ദ്വൈതവനാത്തതഃ। യയൌ സരസ്വതീകൂലേ കാമ്യകം നാമ കാനനമ്
വ്യാസന്റെ വാക്കുകളിൽ പ്രചോദനം ലഭിച്ച്, അവൻ ദ്വൈതവനം വിട്ട്, സരസ്വതിയുടെ തീരത്തുള്ള കാമ്യകവനം എന്ന കാടിലേക്ക് പോയി.
തമന്വയുര്മഹാരാജ ശിക്ഷാക്ഷരവിശാരദാഃ। ബ്രാഹ്മണാസ്തപസാ യുക്താ ദേവേന്ദ്രമൃഷയോ യഥാ
രാജാവേ, അക്ഷരവിദ്യയിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, തപസ്സിൽ ലീനരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ഇന്ദ്രനെ അനുഗമിക്കുന്ന ഋഷികളെപ്പോലെ, അവനെ അനുഗമിച്ചു.
തതഃ കാമ്യകമാസാദ്യ പുനസ്തേ ഭരതര്ഷഭ। ന്യവിശന്ത മഹാത്മാനഃ സാമാന്യാഃ സപദാനുഗാഃ
ഭരതകുലശ്രേഷ്ഠാ, അവർ കാമ്യകവനം എത്തി, മഹാത്മാക്കളും അവരുടെ അനുചിതരും അവിടെ വീണ്ടും താമസിച്ചു.
തത്രതേ ന്യവസന്രാജന്കംചിത്കാലം മനസ്വിനഃ। ധനുര്വേദപരാ വീരാ ഗൃണാനാ വേദമുത്തമമ്
അവിടെ ധനുര്വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മനസ്സുള്ള വീരന്മാർ, ഉത്തമമായ വേദം ജപിച്ചുകൊണ്ട്, കുറേ ദിവസം അവിടെ പാർത്തി.
ചരന്തോ മൃഗയാം നിത്യം ശുദ്ധൈര്ബാണൈര്മൃഗാര്ഥിനഃ। പിതൃദൈവതവിപ്രേഭ്യോ നിര്വപന്തോ യഥാവിധി
അവർ ദിവസവും വിശുദ്ധമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേട്ടയാടുകയും, കിട്ടിയ മാംസം പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും വിധിപ്രകാരം അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। സംസ്മൃത്യ മുനിസംദേശമിദം വചനമബ്രവീത്
അവിടെ കുറേ ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ, മുനിയുടെ ഉപദേശം ഓർത്ത്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിവിക്തേ വിദിതപ്രജ്ഞമര്ജുനം പുരുഷര്ഷഭ। സാന്ത്വപൂര്വം സ്മിതം കൃത്വാപാണിനാ പരിസംസ്പൃശന്
ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, പ്രശസ്തമായ ജ്ഞാനമുള്ള പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട്, യുധിഷ്ഠിരൻ കൈയാൽ തൊട്ട്, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ സംസാരിച്ചു.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ വനവാസമരിംദമഃ। ധനംജയംധര്മരാജോ രഹസീദമുവാച ഹ
വനംവാസം കുറേ നേരം ചിന്തിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ധർമ്മരാജൻ, ധനഞ്ജയനോട് രഹസ്യമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭീഷ്മേ ദ്രോണേ കൃപേ കര്ണേ ദ്രോണപുത്രേ ച ഭാരത। ധനുര്വേദശ്ചതുഷ്പാദ ഏതേഷ്വദ്യ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
ഭാരത, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ, കർണ്ണൻ, ദ്രോണപുത്രൻ ഇവരിൽ ഇപ്പോൾ ധനുര്വേദത്തിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു.
ദൈവം ബ്രാഹ്മം ചാസുരം ച സപ്രയോഗചികിത്സിതമ്। സര്വാസ്ത്രാണാം പ്രയോഗം ച അഭിജാനന്തി കൃത്സ്നശഃ
ദൈവാസ്ത്രം, ബ്രാഹ്മാസ്ത്രം, അസുരാസ്ത്രം, അവയുടെ ഉപയോഗവും പ്രതിവിധിയും, എല്ലാത്തരം ആയുധങ്ങളുടെ പ്രയോഗവും അവർ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു.
തേ സര്വേ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രേണ പരിസാന്ത്വിതാഃ। സംവിഭക്താശ്ച തുഷ്ടാശ്ച ഗുരുവത്തേഷു വര്തതേ। സര്വയോധേഷു ചൈവാസ്യ സദാ പ്രീതിരനുത്തമാ
അവർ എല്ലാവരും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനാൽ സന്തോഷവും തൃപ്തിയും പ്രാപിച്ചു, ഗുരുവിനെപോലെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടും അത്യന്തം സ്നേഹം കാണിക്കുന്നു.
ആചാര്യാ മാനിതാസ്തുഷ്ടാഃ ശാന്തിം വ്യവഹരന്ന്യുത। ശക്തിം ന ഹാപയിഷ്യന്തി തേ കാലേ പ്രതിപൂജിതാഃ
ആചാര്യന്മാർ ആദരിക്കപ്പെട്ടും സന്തോഷത്തോടെയും സമാധാനത്തോടെ പെരുമാറുന്നു; അവർ സമയത്ത് യോജിച്ചാൽ തങ്ങളുടെ ശക്തി ഒളിപ്പിക്കില്ല.