മാം ചാപി രാജഞ്ജാനന്തി ഹ്യാകുമാരമിമാഃ പ്രജാഃ। അജ്ഞാതചര്യാം പശ്യന്തി മേരോരിവ നിഗൂഹനമ്
രാജാവേ, ഈ ജനങ്ങൾ എന്നെ രാജകുമാരനെന്നറിയുന്നു. എനിക്ക് മറഞ്ഞുനടക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അത് മേറുപർവതത്തെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെയാകും.
തഥൈവ ബഹവ്രോഽസ്മാഭീ രാഷ്ട്രേഭ്യോ വിപ്രവാസിതാഃ। രാജാനോ രാജപുത്രാശ്ച ധാര്തരാഷ്ട്രമനുവ്രതാഃ
അതുപോലെ, ഞങ്ങൾ പല രാജാക്കളെയും രാജകുമാരന്മാരെയും അവരുടെ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അവർ ഇപ്പോഴും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടു വിശ്വസ്തരായി തുടരുന്നു.
ന ഹി തേഽപ്യുപശാമ്യന്തി നികൃതാ വാ നിരാകൃതാഃ। അവശ്യം തൈര്നികര്തവ്യമസ്മാകം തത്പ്രിയൈഷിഭിഃ
അവർ അപമാനിക്കപ്പെട്ടാലും തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടാലും ശാന്തരാവില്ല; അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ നിർബന്ധമായും നമ്മളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കും.
തേഽപ്യസ്മാസു പ്രയുഞ്ജീരന്പ്രച്ഛന്നാന്സുബഹൂംശ്ചരാന്। ആചക്ഷീരംശ്ച നോ ജ്ഞാത്വാ തതഃ സ്യാത്സുമഹദ്ഭയമ്
അവർ രഹസ്യമായി നമ്മെതിരേ അനേകം ചാരന്മാരെ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം; അവർ നമ്മളെ കണ്ടെത്തിയാൽ വലിയ ഭയം ഉണ്ടാകും.
അസ്മാഭിരുഷിതാഃ സമ്യഗ്വനേ മാസാസ്ത്രയോദശ। പരിമാണഏന താന്പശ്യ താവതഃ പരിവത്സരാന്
നാം കാടിൽ പതിമൂന്ന് മാസം ശരിയായി കഴിഞ്ഞു. അതാണ് ഒരു സംവത്സരത്തിന്റെ അളവെന്നു കണക്കാക്കണം.
അസ്തി മാസഃ പ്രതിനിധിര്യഥാ പ്രാഹുര്മനീഷിണഃ। പൂതികാനിവ സോമസ്യ തഥേദം ക്രിയതാമിതി
മനുഷ്യർ പറയുന്നതുപോലെ ഒരു പ്രതിനിധി മാസം ഉണ്ട്; സോമയാഗത്തിൽ അധിക മാസങ്ങൾ ഉള്ളതുപോലെ, ഇതിലും അങ്ങനെ ചെയ്യാം.
അഥവാഽനഡുഹേ രാജന്സാധനേ സാധുവാഹിനേ। സൌഹിത്യദാനാദേതസ്മാദേനസഃ പ്രതിമുച്യതേ
അല്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, കന്നുകാലിയെ പാൽകുടിക്കാതിരിക്കുമ്പോലെയും, നല്ല വാഹനത്തെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോലെയും, സൗഹൃദം നൽകുമ്പോലെയും, അപ്രകാരം പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
തസ്മാച്ഛത്രുവധേ രാജന്ക്രിയതാം നിശ്ചയസ്ത്വയാ। ക്ഷത്രിയസ്യ ഹി സര്വസ്യ നാന്യോ ധര്മോസ്തി സംയുഗാത്
അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ നിങ്ങൾ ഉറച്ച തീരുമാനം എടുക്കണം; യുദ്ധം ഒഴികെ ക്ഷത്രിയർക്കു മറ്റൊരു ധർമ്മമില്ല.
ഭീമസേനവചഃ ശ്രുത്വാ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। നിഃശ്വസ്യ പുരുഷവ്യാഘ്രഃ സംപ്രദധ്യൌ പരംതപഃ
ഭീമസേനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കുന്തിയുടെ മകനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ, ആഴമായി ശ്വസിച്ചു, ആലോചിച്ചു.
ശ്രുതാ മേ രാജധര്മാശ്ച വര്ണാനാം ച പൃഥക്പൃഥക്। ആയത്യാം ച തദാത്വേ ച യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി
രാജധർമ്മങ്ങളും, വർണ്ണങ്ങൾക്കുള്ള വ്യത്യസ്തമായ കർമ്മങ്ങളും ഞാൻ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭാവിയെയും ഇപ്പോഴത്തെ സമയത്തെയും കാണുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.
ധര്മസ്യ ജാനമാനോഽഹം ഗതിമഗ്ര്യാം സുദുര്വിദാമ്। കഥം ബലാത്കരിഷ്യാമി മേരോരിവ വിവര്തനമ്
ധർമ്മത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതവും ദുഷ്കരവുമായ മാർഗം ഞാൻ അറിയുന്നു. എങ്കിലും, മേറുപർവതത്തെ തിരിയിക്കുന്നതുപോലെ അതിനെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്ത് മാറ്റാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ വിനിശ്ചിത്യേതികൃത്യതാമ്। ഭീമസേനമിദ വാക്യമപദാന്തരമബ്രവീത്
അൽപ്പസമയം ആലോചിച്ച ശേഷം, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിച്ച്, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഇടവേളയില്ലാതെ ഭീമസേനനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
ഏവമേതന്മഹാബാഹോ യഥാ വദസി ഭാരത। ഇദമന്യത്സമാദത്സ്വ വാക്യം മേ വാക്യകോവിദ
ഭാരതവംശജനായ വീരനായകാ, നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. എന്നാൽ, വാക്കുകളിൽ നിപുണനായ നീ എന്റെ മറ്റൊരു ഉപദേശം കൂടി കേൾക്കണം.
മഹാപാപാനി കര്മാണി യാനി കേവലസാഹസാത്। ആരഭ്യന്തേ ഭീമസേന വ്യഥന്തേ താനി ഭാരത
ഭീമസേനാ, വെറും ഉന്മാദത്തിൽ ചെയ്ത വലിയ പാപങ്ങൾ ഒടുവിൽ വലിയ വേദന മാത്രമേ നൽകൂ, ഭാരതാ.
സുമന്ത്രിതേ സുവിക്രാന്തേ സുകൃതേസുവിചാരിതേ। സിദ്ധ്യന്ത്യര്ഥാ മഹാബാഹോ ദൈവം ചാത്ര പ്രദക്ഷിണമ്
വീരനായകാ, നല്ല ആലോചനയോടും ധൈര്യത്തോടും നന്മയോടും കൂടി ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ വിജയിക്കും; അതിനൊപ്പം ദൈവത്തിന്റെ അനുഗ്രഹവും ആവശ്യമുണ്ട്.
യത്തു കേവലചാപല്യാദ്ബലദര്പോത്ഥിതഃ സ്വയമ്। ആരബ്ധവ്യമിദം കാര്യം മന്യസേ ശൃണു തത്രമേ
നിന്റെ ശക്തിയിൽ അഭിമാനിച്ച്, വെറും ആവേശത്തിൽ ഈ കാര്യം ചെയ്യണം എന്നു നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.
ഭൂരിശ്രവാഃ ശലശ്ചൈവ ജലസന്ധശ്ച വീര്യവാന്। ഭീഷ്മോ ദ്രോണശ്ച കര്ണശച് ദ്രോണപുത്രശ്ച വീര്യവാന്
ഭൂരിശ്രവാസ്, ശലൻ, വീരനായ ജലസന്ധൻ, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കർണ്ണൻ, ദ്രോണപുത്രൻ ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.
ധാര്തരാഷ്ട്രാ ദുരാധര്ഷാ ദുര്യോധനപുരോഗമാഃ। സര്വ ഏവ കൃതാശസ്ത്രാശ്ച സതതം ചാതതായിനഃ
ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ, ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും യുദ്ധത്തിന് എപ്പോഴും സജ്ജരായവരുമാണ്.
രാജാനഃ പാര്ഥിവാശ്ചൈവ യേഽസ്മാഭിരുപതാപിതാഃ। തേ ശ്രിതാഃ കൌരവം പക്ഷം ജാതസ്നേഹാശ്ച സാംപ്രതമ്
നാം കീഴടക്കിയ രാജാക്കന്മാരും ഭൂപതികളും ഇപ്പോൾ കൗരവ പക്ഷത്തോടൊപ്പം ചേർന്ന്, അവരോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു.
ദുര്യോധനഹിതേ യുക്താ ന തഥാഽസ്മാസു ഭാരത। പൂര്ണകോശാ ബലോപേതാഃ പ്രയതിഷ്യന്തി രക്ഷണേ
അവർ ദുര്യോധനന്റെ ക്ഷേമത്തിനാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നൽകുന്നത്, നമ്മുടെ കാര്യത്തിൽ അത്രയില്ല, ഭാരതാ. പൂർണ്ണമായ ധനവും സൈന്യവും കൊണ്ട് അവൻറെ രക്ഷയ്ക്കായി അവർ പരിശ്രമിക്കും.
സര്വേ കൌരവസൈന്യസ് സപുത്രാമാത്യസൈനികാഃ। സംവിഭക്താ ഹി മാത്രാഭിര്ഭോഗൈരപി ച സര്വശഃ
കൗരവസൈന്യങ്ങളും അവരുടെ പുത്രന്മാരും മന്ത്രിമാരും സൈനികരും എല്ലാവരും സമമായി അനുഭവങ്ങളിൽ പങ്കു വെയ്ക്കുന്നു, എല്ലാം സമൃദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
ദുര്യോധനേന തേ വീരാ മാനിതാശ്ച വിശേഷതഃ। പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യന്തി സംഗ്രാമേ ഇതി മേ നിശ്ചിതാ മതിഃ
ആ വീരന്മാരെ ദുര്യോധനൻ പ്രത്യേകമായി ആദരിച്ചു കഴിഞ്ഞു; അവർ യുദ്ധത്തിൽ ജീവൻ പോലും ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറാവും — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച വിശ്വാസം.
സമാ യദ്യപി ഭീഷ്മസ്യ വൃത്തിരസ്മാസു തേഷു ച। ദ്രോണസ് ച മഹാബാഹോ കൃഷസ്യ ച മഹാത്മനഃ
ഭീഷ്മന്റെ പെരുമാറ്റം നമ്മോടും അവരോടും ഒരുപോലെയാണെങ്കിലും, മഹാബലശാലിയായ ദ്രോണനും മഹാത്മാവായ കൃപനും അതുപോലെയാണ്.
അവശ്യം രാജപിണ്ഡസ്തൈര്നിര്വേശ്യ ഇതി മേ മതിഃ। തസ്മാത്ത്യക്ഷ്യന്തി സംഗ്രാമേ പ്രാണാനപി സുദുസ്ത്യജാന്
എന്നാൽ, രാജാവിന്റെ കടമ നിർവഹിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവർക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായ ജീവൻ പോലും യുദ്ധത്തിൽ ത്യജിക്കാൻ അവർ തയ്യാറാകും.
സര്വേദിവ്യാസ്ത്രവിദ്വാംസഃ സര്വേ ധര്മപരായണാഃ। അജേയാശ്ചേതി മേ ബുദ്ധിരപി ദേവൈഃ സവാസവൈഃ
അവരൊക്കെയും ദിവ്യായുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ധർമ്മനിഷ്ഠരുമാണ്; എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ദേവന്മാരോടുകൂടി ഇന്ദ്രനും അവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അമര്ഷീ നിത്യസംരബ്ധസ്തത്ര കര്ണോ മഹാരഥഃ। സര്വാസ്ത്രവിദനാധൃഷ്യോ ഹ്യഭേദ്യകവചാവൃതഃ
അവിടെ മഹാരഥിയായ കർണ്ണൻ എപ്പോഴും കോപത്തോടും അസഹിഷ്ണുതയോടുമാണ്; എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനും ദുർജ്ജയമായ കവർച്ചയുള്ളവനുമാണ്.
അനിര്ജിത്യരണേ സര്വാനേതാന്പുരുഷസത്തമാന്। അശക്യോ ഹ്യസഹായേന ഹന്തും ദുര്യോധനസ്ത്വയാ
ആ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവിടെ ഉള്ള മഹാനായ പുരുഷന്മാരെ ജയിക്കാതെ, നീ ഒറ്റയ്ക്ക് സഹായമില്ലാതെ ദുര്യോധനനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
ന നിദ്രാമധിഗച്ഛാമി ചിന്തയാനോ വൃകോദര। അതിസര്വാന്ധനുര്ഗ്രാഹാന്സൂതപുത്രസ്യ ലാഘവമ്
വൃക്കോദരാ, സുതപുത്രന്റെ അത്യന്തം കഴിവുള്ള വില്ലിനിപുണതയെ ഞാൻ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഉറക്കം കിട്ടുന്നില്ല.
ഏതദ്വചനമാജ്ഞായ ഭീമസേനോഽത്യമര്ഷണഃ। ബഭൂവ ശാന്തിസംയുക്തോ ഗുരോര്വചനവാരിതഃ
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അത്യന്തം കോപം വന്നിരുന്നെങ്കിലും ഭീമസേനൻ ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്തിൽ ശാന്തനായി.
തയോഃ സംവദതോരേവം തദാ പാണ്ഡവയോര്ദ്വയോഃ। ആജഗാമ മഹായോഗീ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ
അങ്ങനെ ആ രണ്ടു പാണ്ഡവന്മാർ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മഹായോഗിയായ സത്യവതീപുത്രൻ വ്യാസൻ അവിടെയെത്തി.