സര്വഥാ സംഹതൈരേവ ദുര്ബലൈര്ബലവാനപി। അമിത്രഃ ശക്യതേ ഹന്തും മധുഹാ ഭ്രമരൈരിവ
എല്ലാ വിധത്തിലും, ദുർബലന്മാർ ഒന്നിച്ച് ചേരുമ്പോൾ ബലവാനായ ശത്രുവിനെയും തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയും—മധുഹന്താവിനെ തേനീച്ചകൾ കൊല്ലുന്നതുപോലെ.
യഥാ രാജന്പ്രജാഃ സര്വാഃ സൂര്യഃ പാതി ഗഭസ്തിഭിഃ। ഹന്തി ചൈവ തഥൈവ ത്വം സദൃശഃ സവിതുര്ഭവ
രാജാവേ, സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ, നീയും സൂര്യനുപോലെ ആകണം.
ഏതച്ചാപി തപോ പാജന്പുരാണമിതി നഃ ശ്രുതമ്। വിധിനാ പാലനം ഭൂമേര്യത്കൃതം നഃ പിതാമഹൈഃ
ഇത് പുരാതനമായ തപസ്സാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; നിയമപ്രകാരം ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് നമ്മുടെ പിതാമഹന്മാർ ചെയ്തതായിരുന്നു.
ന തഥാ തപസാ രാജഁല്ലോകാന്പ്രാപ്നോതി ക്ഷത്രിയഃ। യഥാ സൃഷ്ടേന യുദ്ധേന വിജയേനേതരേണ വാ
രാജാവേ, ധർമ്മപ്രകാരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും വഴി വിജയം നേടുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, ക്ഷത്രിയൻ തപസ്സിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.
അപേയാത്കില ഭാ സൂര്യാല്ലക്ഷ്മീശ്ചന്ദ്രമസസ്തഥാ। ഇതിലോകോ വ്യവസിതോ ദൃഷ്ട്വേമാം ഭവതോവ്യഥാമ്
സൂര്യനിൽ നിന്ന് പ്രകാശവും ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് സൗന്ദര്യവും അകന്നുപോകുന്നതുപോലെ, രാജാവേ, നിന്റെ ഈ ദു:ഖം കണ്ടു ലോകം അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഭവതശ്ച പ്രശംസാഭിര്നിന്ദാഭിരിതരസ്യ ച। കഥയന്ത്യഃ പരിഷദഃ പൃഥഗ്രാജന്സമാഗതാഃ
നിന്റെ പ്രശംസകളും മറ്റവരുടെ അപമാനങ്ങളും, രാജാവേ, കൂടിയിരിക്കുന്ന സഭാംഗങ്ങൾ വേർതിരിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.
ഇദമഭ്യധികം രാജന്ബ്രാഹ്മണാഃ കുരവശ്ച തേ। സമേതാഃ കഥയന്തീഹ മുദിതാഃ സത്യസന്ധതാമ്
രാജാവേ, ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരും നിന്റെ കുരുക്കളും, സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ സത്യനിഷ്ഠയെ കുറിച്ച് പറയുകയാണ്.
യന്ന മോഹാന്ന കാര്പണ്യാന്ന ലോഭാന്ന ഭയാദപി। അനൃതം കിംചിദുക്തം തേ ന കാമാന്നാര്ഥകാരണാത്
ഭ്രമത്താലോ ദുർബലത്വത്താലോ ലോഭത്താലോ ഭയത്താലോ, ആഗ്രഹത്താലോ ലാഭത്തിനായോ, നീ ഒരിക്കലും അസത്യമായത് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
യദേനഃ കുരുതേ കിംചിദ്രാജാ ഭൂമിമവാപ്നുവന്। സര്വം തന്നുദതേ പശ്ചാദ്യജ്ഞൈര്വിപുലദക്ഷിണൈഃ
രാജാവ് ഭൂമി കീഴടക്കുമ്പോൾ എന്തെങ്കിലും പാപം ചെയ്താൽ, പിന്നീട് വലിയ യാഗങ്ങളും ധാരാളം ദാനങ്ങളും നൽകി അതു നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദദ്ഗ്രാമാന്ഗാശ്ച രാജന്സഹസ്രശഃ। മുച്യതേ വീര പാപേഭ്യസ്തമോഭ്യ ഇവ ചന്ദ്രമാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമങ്ങളും പശുക്കളും ദാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, വീരൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു—ചന്ദ്രൻ ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതുപോലെ.
പൌരജാനപദാഃ സര്വേ പ്രായശഃ കുരുനന്ദന। സവൃദ്ധബാലാഃ സഹിതാഃ ശംസന്തി ത്വാം യുധിഷ്ഠിര
കുരുവംശജനായ യുദിഷ്ഠിരാ, നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും, മുതിർന്നവരും കുട്ടികളും കൂടെ ചേർന്ന്, എല്ലാവരും നിന്നെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.
ശ്വദൃതൌ ക്ഷീരമാസക്തം ബ്രഹ്മ വാ വൃഷലേ യഥാ। സത്യം സ്തേനേ ബലം നാര്യാം രാജ്യം ദുര്യോധനേ തഥാ
പട്ടിക്ക് പാലിൽ തൊട്ടാൽ എങ്ങനെയോ, ഒരു താഴ്ന്നവർഗ്ഗക്കാരനിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യ അശുദ്ധമാകുന്നതുപോലെയും, ഒരു കള്ളനിൽ സത്യവും, സ്ത്രീയിൽ ശക്തിയും, ദുര്യോധനന്റെ കൈയിൽ രാജത്വവും അപ്രാപ്തമായതുപോലെയാണ്.
ഇതിലോകേ നിര്വചനം പുരശ്ചരതി ഭാരത। അപി ചൈതാഃ സ്ത്രിയോ ബാലാഃ സ്വാധ്യായമധികുര്വതേ
ഇങ്ങനെ ഈ പറയുകഥ ലോകത്ത് പരന്നുപോകുന്നു, ഭാരതാ. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും പോലും ഇതു വായിച്ച് പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഇമാമവസ്ഥാം ച ഗതേ സഹാസ്മാഭിരരിംദമ്। ഹന്ത നഷ്ടാഃ സ്മ സര്വേ വൈ ഭവതോപദ്രവേ സതി
അരിമാർക്ക് ഭയം തോന്നിക്കുന്നവനേ, നാം എല്ലാവരും ഇതുപോലെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, നിന്നെ ബാധിച്ചാൽ നമ്മളൊക്കെയും നശിച്ചുപോകും.
സ ഭവാന്രഥമാസ്ഥായ സര്വോപകരണാന്വിതമ്। ത്വരമാണോഽഭിനിര്യാതു വിപ്രേഭ്യോഽര്ഥവിഭാവകഃ
അതിനാൽ, നീ എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ രഥത്തിൽ കയറി, വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം വിതരണം ചെയ്യാൻ.
വാചയിത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാനദ്യൈവ ഗജസാഹ്വയമ്। അസ്ത്രവിദ്ഭിഃ പരിവൃതോഭ്രാതൃഭിര്ദൃഢധന്വിഭിഃ
ഇന്നുതന്നെ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആനകളുടെ കളരിയിലേക്ക് വിളിച്ചു വരുത്തി, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ശക്തമായ വില്ലുകളുള്ള സഹോദരന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു,
ആശീവിഷസമൈര്വീരൈര്മരുദ്ഭിരിവ വൃത്രഹാ। അമിത്രാംസ്തേജസാ മൃദ്ഗന്നസുരാനിവ വൃത്രഹാ। ശ്രിയമാദത്സ്വ കൌന്തേയ ധാര്തരാഷ്ട്രാന്മഹാബല
വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള വീരന്മാരോടൊപ്പം, മാരുതന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെയും, ശത്രുക്കളെ തേജസ്സുകൊണ്ട് തകർക്കുക, ഇന്ദ്രൻ അസുരന്മാരെ തകർത്തതുപോലെ. കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ നിന്നു ഐശ്വര്യം നേടുക.
ന ഹി ഗാണ്ഡീവമുക്താനാം ശരാണാം ഗാര്ധ്രവാസസാമ്। സ്പര്ശമാശീവിഷാഭാനാം മര്ത്യഃ കശ്ചന സംസഹേത്
ഗാന്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന, ഗൃധ്രപ്പക്ഷിയുടെ ഈരൽ അണിഞ്ഞ, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകളുടെ സ്പർശം മനുഷ്യർക്കു സഹിക്കാനാവില്ല.
ന സ വീരോ ന മാതങ്ഗോ ന ച സോഽശ്വോസ്തി ഭാരത। യഃ സഹേത ഗദാവേഗം മമ ക്രുദ്ധസ്യ സംയുഗേ
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കോപത്തോടെ പ്രഹരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഗദയുടെ പ്രഹരം സഹിക്കാൻ യാതൊരു വീരനും, ആനക്കും, കുതിരക്കും കഴിയില്ല, ഭാരതാ.
സൃഞ്ജയൈഃ സഹകൈകേയൈര്വൃഷ്ണീനാം വൃഷഭേണ ച। കഥംസ്വിദ്യുധി കൌന്തേയ ന രാജ്യം പ്രാപ്നുയാമഹേ
സൃഞ്ജയന്മാരും കൈകേയന്മാരും വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ പ്രധാനിയും കൂടെ, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, യുദ്ധത്തിൽ നമുക്ക് രാജ്യം നേടാൻ കഴിയാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാരണമുണ്ട്?
ശത്രുഹസ്തഗതാം രാജന്കഥംസ്വിന്നാഹരേര്മഹീമ്। ഇഹ യത്നമുപാഹൃത്യ ബലേന മഹതാഽന്വിതഃ
രാജാവേ, ശത്രുക്കളുടെ കൈവശമുള്ള ഈ ഭൂമി നമുക്ക് തിരിച്ചു നേടാൻ, ഇവിടെ വലിയ ശക്തിയോടെ പരിശ്രമിക്കാതെ എങ്ങനെയാകും?
സ ഏവമുക്തസ്തു മഹാനുഭാവഃ സത്യവ്രതോ ഭീമസേനേന രാജാ। അജാതശത്രുസ്തദനന്തരം വൈ ധൈര്യാന്വിതോ വാക്യമിദം ബഭാഷേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാത്മാവും സത്യനിഷ്ഠനുമായ രാജാവായ അജാതശത്രു, ധൈര്യത്തോടെ ഭീമസേനനോടു പറഞ്ഞു:
അസംശയം ഭാരത സത്യമേത- ദ്യന്മാം തുദന്വാക്യശല്യൈഃ ക്ഷിണോഷി। ന ത്വാം വിഗര്ഹേ പ്രതികൂലമേത- ന്മമാനയാദ്ധി വ്യസനം വ ആഗാത്
ഭാരതാ, സംശയമില്ല, നീ പറയുന്നത് സത്യമാണ്. നിന്റെ വാക്കുകൾ എനിക്ക് അസ്ത്രംപോലെ തുളച്ച് വേദനിപ്പിക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഈ ദുർഘടം ഞങ്ങളുടെ മേൽ വന്നത് എന്റെ കാരണമാണ്, അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
അഹം ഹ്യക്ഷാനന്വപദ്യം ജിഹീര്ഷന് രാജ്യംസരാഷ്ട്രം ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രാത്। തന്മാം ശഠഃ കിതവ പ്രത്യദേവീ- ത്സുയോധനാര്ഥം സുബലസ്യ പുത്രഃ
ഞാൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനിൽ നിന്ന് രാജ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പാശക്രീഡയിൽ കയറി. എന്നാൽ, കപടനും ചതിയനുമായ സുബലപുത്രൻ, ദുര്യോധനന്റെ വേണ്ടി എനിക്ക് എതിർചെയ്തു.
മഹാമായഃ ശകുനിഃ പാര്വതീയഃ സഭാമധ്യേ പ്രവപന്നക്ഷപൂഗാന്। അമായിനം മായയാ പ്രത്യജൈഷീ- ത്തതോഽപശ്യം വൃജിനം ഭീമസേന
പർവ്വതദേശക്കാരനായ മഹാചതുരനായ ശകുനി സഭയിൽ പാശങ്ങൾ എറിഞ്ഞു. കപടത്വം ഉപയോഗിച്ച് അവൻ എന്നെ തോൽപ്പിച്ചു. ഞാൻ അപ്പോൾ തന്നെ ദുരന്തം കണ്ടു, ഭീമസേന.
അക്ഷാംശ്ച ദൃഷ്ട്വാ ശകുനേര്യഥാവത് കാമാനുകൂലാനയുജോ യുജശ്ച। ശക്യോ നിയന്തുമഭവിഷ്യദാത്മാ മന്യുസ്തു ഹന്യാത്പുരുഷസ്യ ധൈര്യമ്
ശകുനിയുടെ പാശങ്ങൾ ചിലത് അനുകൂലവും ചിലത് പ്രതികൂലവും ചിലത് സമവുമായിരുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. ആ സമയത്ത് ആത്മസംയമനം സാധ്യമായിരുന്നു. പക്ഷേ, കോപം മനുഷ്യന്റെ ക്ഷമയെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
യന്തും നാത്മാ ശക്യതേ പൌരുഷേണ മാനേന വീര്യേണ ച താത നദ്ധഃ। ന തേ വാചോ ഭീമസേനാഭ്യസൂയേ മന്യേ തഥാ തദ്ഭവിതവ്യമാസീത്
ശക്തിയാലോ, അഭിമാനത്താലോ, വീര്യത്താലോ, താനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയില്ല, അച്ഛാ. അതിനാൽ, ഭീമസേന, ഞാൻ നിന്റെ വാക്കുകളിൽ ദോഷം കാണുന്നില്ല. ഇതെല്ലാം സംഭവിക്കേണ്ടതായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
സ നോ രാജാ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രോ ന്യപാതയദ്വ്യസനേ രാജ്യമിച്ഛന്। ദാസ്യം ച നോഽഗമയദ്ഭീമസേന യത്രാഭവച്ഛരണം ദ്രൌപദീ നഃ
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ രാജ്യം ആഗ്രഹിച്ച് നമ്മെ ദുരിതത്തിലേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഭീമസേന, ദ്രൗപദി നമുക്ക് ആശ്രയമായപ്പോൾ, അവൻ നമ്മെ അടിമകളാക്കി.
ത്വം ചാപി തദ്വേത്ഥ ധനംജയശ്ച പുനര്ദ്യൂതായാഗതാസ്താം സഭാം നഃ। യന്മാഽബ്ഹവീദ്ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്ര ഏകഗ്ലഹാര്ഥം ഭരതാനാം സമക്ഷമ്
നീയും ധനഞ്ജയനും ഈ കാര്യം നന്നായി അറിയുന്നവരാണ്. ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനു വേണ്ടി, ഭാരതന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ, ഒരൊറ്റ പന്തായ്ക്കായി ഞങ്ങൾ വീണ്ടും ആ സഭയിലേക്ക് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
വനേ സമാ ദ്വാദശ രാജപുത്ര യഥാകാമം വിദിതമജാതശത്രോ। അഥാപരം ചാവിദിതശ്ചരേഥാഃ സര്വൈഃ സഹ ഭ്രാതൃഭിശ്ഛദ്മരൂപഃ
രാജകുമാരാ, എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന വിധത്തിൽ, ഞങ്ങൾ പന്ത്രണ്ട് വർഷം കാടിൽ自在മായി കഴിഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ആരും അറിയാതെ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വേഷം മാറി അലയുകയും ചെയ്തു.