ഭ്രാതര പൂര്വജാതാശ്ച സുസമൃദ്ധാശ്ച സര്വശഃ। നികൃത്യാ നിര്ജിതാ ദേവൈരസുരാഃ പാണ്ഡവര്ഷഭ
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ, ദേവന്മാർ കപടതയാൽ തന്നെ, സമ്പന്നരായ മൂത്ത സഹോദരന്മാരെയും ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏവം ബലവതഃ സര്വമിതി ബുദ്ധ്വാ മഹീപതേ। ജഹി ശത്രൂന്മഹാബാഹോ പരാം നികൃതിമാസ്ഥിതാന്
എല്ലാം ശക്തിയുള്ളവർക്കാണ് എന്നതറിയുക, രാജാവേ. അതിനാൽ, മഹാബാഹുവേ, കപടതയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളെ നീ ജയിക്കൂ.
ന ഹ്യര്ജുനസമഃ കശ്ചിദ്യുധി യോദ്ധാ ധനുര്ധരഃ। ഭവിതാ വാ പുമാന്കശ്ചിന്മത്സമോ വാ ഗദാധരഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അർജുനനോടു തുല്യനായ ധനുര്ധാരി ആരുമില്ല; അങ്ങനെ തന്നെ, ഗദയുമായി എന്നെപ്പോലെ തുല്യനായവൻ ഒരാളുമില്ല.
സത്വേന കുരുതേ യുദ്ധം രാജന്സുബലവാനപി। ന പ്രമാണേന നോത്സാഹാത്സത്വസ്ഥോ ഭവ പാണ്ഡവ
രാജാവേ, ശക്തനും ബലവാനുമായവനും ധൈര്യത്താൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു; അളവോ ഉത്സാഹമോ മതിയല്ല—പാണ്ഡുവിന്റെ മകനേ, നീ ധൈര്യത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കണം.
സത്വം ഹി മൂലമര്ഥസ് യവിതഥം യദതോഽന്യഥാ। ന തു പ്രസക്തം ഭവതി വൃക്ഷച്ഛായേന ഹൈമനീ
വിജയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ധൈര്യമാണ്; അതില്ലെങ്കിൽ മറ്റൊന്നും ഫലപ്രദമാവില്ല—മരച്ചായയിൽ നിന്ന് ശീതകാലം വരാത്തതുപോലെ.
അര്ഥത്യാഗോഽപി കാര്യഃ സ്യാദര്ഥം ശ്രേയാംസമിച്ഛതാ। ബീജൌപമ്യന കൌന്തേയ മാ തേ ഭൂദത്ര സംശയഃ
കുറഞ്ഞതിലും വലിയതിലും നല്ലത് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻക്ക്, ആവശ്യമായപ്പോൾ സമ്പത്ത് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരാം; കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, ഇതിൽ ഒരു സംശയവും വേണ്ട.
അര്ഥേന തു സമോഽനര്ഥോ യത്ര ലബ്ധോ മഹോദയഃ। ന തത്ര വിപണഃ കാര്യഃ ഖരകണ്ഡൂയനം ഹി തത്
സമ്പത്തും ദുർഭാഗ്യവും ഒരുപോലെയായിടത്ത് വലിയ നേട്ടം ലഭിച്ചാൽ, അവിടെ വാണിജ്യം ചെയ്യേണ്ടതില്ല—അത് പുണ്ണിൽ കയ്പ്പു ചൊരിയുന്നതുപോലെയാണ്.
ഏവമേവ മനുഷ്യേന്ദ്ര ധര്മം ത്യക്ത്വാഽല്പകം നരഃ। ബൃഹന്തം ധര്മമാപ്നോതി സ ബുദ്ധ ഇതി നിശ്ചിതമ്
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ചെറിയ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് വലിയ ധർമ്മം നേടുന്നവൻ തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനി എന്ന് ഉറപ്പാണ്.
അമിത്രം മിത്രസംപന്നം മിത്രൈര്ഭിന്ദന്തി പണ്ഡിതഃ
മിത്രങ്ങളാൽ പിന്തുണയുള്ള ശത്രുവിനെ, പണ്ഡിതന്മാർ സ്വന്തം സുഹൃത്തുക്കളുടെ സഹായത്തോടെ തോൽപ്പിക്കും.
സത്വേന കുരുതേ യുദ്ധം രാജന്സുബലവാനപി। നോദ്യമേന ന ഹോത്രാഭിഃ സര്വാഃ സ്വീകുരുതേ പ്രജാഃ
രാജാവേ, ശക്തനും ബലവാനുമായവനും ധൈര്യത്താൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു; വെറും ശ്രമത്താലോ യാഗങ്ങളാലോ എല്ലാവരെയും കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.
സര്വഥാ സംഹതൈരേവ ദുര്ബലൈര്ബലവാനപി। അമിത്രഃ ശക്യതേ ഹന്തും മധുഹാ ഭ്രമരൈരിവ
എല്ലാ വിധത്തിലും, ദുർബലന്മാർ ഒന്നിച്ച് ചേരുമ്പോൾ ബലവാനായ ശത്രുവിനെയും തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയും—മധുഹന്താവിനെ തേനീച്ചകൾ കൊല്ലുന്നതുപോലെ.
യഥാ രാജന്പ്രജാഃ സര്വാഃ സൂര്യഃ പാതി ഗഭസ്തിഭിഃ। ഹന്തി ചൈവ തഥൈവ ത്വം സദൃശഃ സവിതുര്ഭവ
രാജാവേ, സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ, നീയും സൂര്യനുപോലെ ആകണം.
ഏതച്ചാപി തപോ പാജന്പുരാണമിതി നഃ ശ്രുതമ്। വിധിനാ പാലനം ഭൂമേര്യത്കൃതം നഃ പിതാമഹൈഃ
ഇത് പുരാതനമായ തപസ്സാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; നിയമപ്രകാരം ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് നമ്മുടെ പിതാമഹന്മാർ ചെയ്തതായിരുന്നു.
ന തഥാ തപസാ രാജഁല്ലോകാന്പ്രാപ്നോതി ക്ഷത്രിയഃ। യഥാ സൃഷ്ടേന യുദ്ധേന വിജയേനേതരേണ വാ
രാജാവേ, ധർമ്മപ്രകാരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും വഴി വിജയം നേടുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, ക്ഷത്രിയൻ തപസ്സിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.
അപേയാത്കില ഭാ സൂര്യാല്ലക്ഷ്മീശ്ചന്ദ്രമസസ്തഥാ। ഇതിലോകോ വ്യവസിതോ ദൃഷ്ട്വേമാം ഭവതോവ്യഥാമ്
സൂര്യനിൽ നിന്ന് പ്രകാശവും ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് സൗന്ദര്യവും അകന്നുപോകുന്നതുപോലെ, രാജാവേ, നിന്റെ ഈ ദു:ഖം കണ്ടു ലോകം അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഭവതശ്ച പ്രശംസാഭിര്നിന്ദാഭിരിതരസ്യ ച। കഥയന്ത്യഃ പരിഷദഃ പൃഥഗ്രാജന്സമാഗതാഃ
നിന്റെ പ്രശംസകളും മറ്റവരുടെ അപമാനങ്ങളും, രാജാവേ, കൂടിയിരിക്കുന്ന സഭാംഗങ്ങൾ വേർതിരിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.
ഇദമഭ്യധികം രാജന്ബ്രാഹ്മണാഃ കുരവശ്ച തേ। സമേതാഃ കഥയന്തീഹ മുദിതാഃ സത്യസന്ധതാമ്
രാജാവേ, ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരും നിന്റെ കുരുക്കളും, സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ സത്യനിഷ്ഠയെ കുറിച്ച് പറയുകയാണ്.
യന്ന മോഹാന്ന കാര്പണ്യാന്ന ലോഭാന്ന ഭയാദപി। അനൃതം കിംചിദുക്തം തേ ന കാമാന്നാര്ഥകാരണാത്
ഭ്രമത്താലോ ദുർബലത്വത്താലോ ലോഭത്താലോ ഭയത്താലോ, ആഗ്രഹത്താലോ ലാഭത്തിനായോ, നീ ഒരിക്കലും അസത്യമായത് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
യദേനഃ കുരുതേ കിംചിദ്രാജാ ഭൂമിമവാപ്നുവന്। സര്വം തന്നുദതേ പശ്ചാദ്യജ്ഞൈര്വിപുലദക്ഷിണൈഃ
രാജാവ് ഭൂമി കീഴടക്കുമ്പോൾ എന്തെങ്കിലും പാപം ചെയ്താൽ, പിന്നീട് വലിയ യാഗങ്ങളും ധാരാളം ദാനങ്ങളും നൽകി അതു നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദദ്ഗ്രാമാന്ഗാശ്ച രാജന്സഹസ്രശഃ। മുച്യതേ വീര പാപേഭ്യസ്തമോഭ്യ ഇവ ചന്ദ്രമാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമങ്ങളും പശുക്കളും ദാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, വീരൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു—ചന്ദ്രൻ ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതുപോലെ.
പൌരജാനപദാഃ സര്വേ പ്രായശഃ കുരുനന്ദന। സവൃദ്ധബാലാഃ സഹിതാഃ ശംസന്തി ത്വാം യുധിഷ്ഠിര
കുരുവംശജനായ യുദിഷ്ഠിരാ, നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും, മുതിർന്നവരും കുട്ടികളും കൂടെ ചേർന്ന്, എല്ലാവരും നിന്നെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.
ശ്വദൃതൌ ക്ഷീരമാസക്തം ബ്രഹ്മ വാ വൃഷലേ യഥാ। സത്യം സ്തേനേ ബലം നാര്യാം രാജ്യം ദുര്യോധനേ തഥാ
പട്ടിക്ക് പാലിൽ തൊട്ടാൽ എങ്ങനെയോ, ഒരു താഴ്ന്നവർഗ്ഗക്കാരനിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യ അശുദ്ധമാകുന്നതുപോലെയും, ഒരു കള്ളനിൽ സത്യവും, സ്ത്രീയിൽ ശക്തിയും, ദുര്യോധനന്റെ കൈയിൽ രാജത്വവും അപ്രാപ്തമായതുപോലെയാണ്.
ഇതിലോകേ നിര്വചനം പുരശ്ചരതി ഭാരത। അപി ചൈതാഃ സ്ത്രിയോ ബാലാഃ സ്വാധ്യായമധികുര്വതേ
ഇങ്ങനെ ഈ പറയുകഥ ലോകത്ത് പരന്നുപോകുന്നു, ഭാരതാ. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും പോലും ഇതു വായിച്ച് പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഇമാമവസ്ഥാം ച ഗതേ സഹാസ്മാഭിരരിംദമ്। ഹന്ത നഷ്ടാഃ സ്മ സര്വേ വൈ ഭവതോപദ്രവേ സതി
അരിമാർക്ക് ഭയം തോന്നിക്കുന്നവനേ, നാം എല്ലാവരും ഇതുപോലെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, നിന്നെ ബാധിച്ചാൽ നമ്മളൊക്കെയും നശിച്ചുപോകും.
സ ഭവാന്രഥമാസ്ഥായ സര്വോപകരണാന്വിതമ്। ത്വരമാണോഽഭിനിര്യാതു വിപ്രേഭ്യോഽര്ഥവിഭാവകഃ
അതിനാൽ, നീ എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ രഥത്തിൽ കയറി, വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം വിതരണം ചെയ്യാൻ.
വാചയിത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാനദ്യൈവ ഗജസാഹ്വയമ്। അസ്ത്രവിദ്ഭിഃ പരിവൃതോഭ്രാതൃഭിര്ദൃഢധന്വിഭിഃ
ഇന്നുതന്നെ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആനകളുടെ കളരിയിലേക്ക് വിളിച്ചു വരുത്തി, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ശക്തമായ വില്ലുകളുള്ള സഹോദരന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു,
ആശീവിഷസമൈര്വീരൈര്മരുദ്ഭിരിവ വൃത്രഹാ। അമിത്രാംസ്തേജസാ മൃദ്ഗന്നസുരാനിവ വൃത്രഹാ। ശ്രിയമാദത്സ്വ കൌന്തേയ ധാര്തരാഷ്ട്രാന്മഹാബല
വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള വീരന്മാരോടൊപ്പം, മാരുതന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെയും, ശത്രുക്കളെ തേജസ്സുകൊണ്ട് തകർക്കുക, ഇന്ദ്രൻ അസുരന്മാരെ തകർത്തതുപോലെ. കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ നിന്നു ഐശ്വര്യം നേടുക.
ന ഹി ഗാണ്ഡീവമുക്താനാം ശരാണാം ഗാര്ധ്രവാസസാമ്। സ്പര്ശമാശീവിഷാഭാനാം മര്ത്യഃ കശ്ചന സംസഹേത്
ഗാന്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന, ഗൃധ്രപ്പക്ഷിയുടെ ഈരൽ അണിഞ്ഞ, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകളുടെ സ്പർശം മനുഷ്യർക്കു സഹിക്കാനാവില്ല.
ന സ വീരോ ന മാതങ്ഗോ ന ച സോഽശ്വോസ്തി ഭാരത। യഃ സഹേത ഗദാവേഗം മമ ക്രുദ്ധസ്യ സംയുഗേ
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കോപത്തോടെ പ്രഹരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഗദയുടെ പ്രഹരം സഹിക്കാൻ യാതൊരു വീരനും, ആനക്കും, കുതിരക്കും കഴിയില്ല, ഭാരതാ.
സൃഞ്ജയൈഃ സഹകൈകേയൈര്വൃഷ്ണീനാം വൃഷഭേണ ച। കഥംസ്വിദ്യുധി കൌന്തേയ ന രാജ്യം പ്രാപ്നുയാമഹേ
സൃഞ്ജയന്മാരും കൈകേയന്മാരും വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ പ്രധാനിയും കൂടെ, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, യുദ്ധത്തിൽ നമുക്ക് രാജ്യം നേടാൻ കഴിയാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാരണമുണ്ട്?