പ്രത്യക്ഷം പശ്യസി ഹ്യേതാന്ദിവ്യയോഗസമന്വിതാന്। ശാപാനുഗ്രഹണേ ശക്താന്ദേവേഭ്യോഽപി ഗരീയസഃ
ദിവ്യമായ യോഗശക്തിയുള്ള, ശാപവും അനുഗ്രഹവും നൽകാൻ കഴിയുന്ന, ദേവന്മാരേക്കാൾ വലിയ ഈ മഹർഷിമാരെ നീ നേരിട്ട് കാണുന്നില്ലേ.
ഏതേ ഹി ധര്മമേവാദൌ വര്ണയന്തി സദാഽനധേ। കര്തവ്യമമരപ്രഖ്യാഃ പ്രത്യക്ഷാഗമബുദ്ധയഃ
അമരപ്രശസ്തരും നേരിട്ട് അറിവുള്ളവരുമായ ഇവർ എല്ലാം ആദ്യം തന്നെ ധർമ്മം ചെയ്യേണ്ടത് ആണെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു.
അതോ നാര്ഹസി കല്യാണി ധാതാരം ധര്മമേവ ച। രജോമൂഢേന മനസാ ക്ഷേപ്തും ശങ്കിതുമേവ ച
അതിനാൽ, ഭാഗ്യശാലിനിയായവളേ, രാജോഗുണം മൂലം മനസ്സു മൂടപ്പെട്ട് സ്രഷ്ടാവിനെയും ധർമ്മത്തെയും നീ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ സംശയിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഉന്മത്താന്മന്യതേ ബാലഃ സര്വാനാഗതനിശ്ചയാന്। ധര്മാതിശങ്കീ നാന്യസ്മിന്പ്രമാണമധിഗച്ഛതി
അവസാനം എന്ത് സംഭവിക്കും എന്നത് അറിയാത്തവരെ കുട്ടി പിതൃകർത്താവായി കരുതുന്നു. ധർമ്മത്തെ സംശയിക്കുന്നവന് മറ്റൊന്നിലും വിശ്വാസം ഉണ്ടാകില്ല.
ഇന്ദ്രിയപ്രീതിസംബദ്ധം യദിദം ലോകസാക്ഷികമ്। ഏതാവന്മന്യതേ ബാലോ മോഹമന്യത്ര ഗച്ഛതി
ഇന്ദ്രിയസുഖത്തോടും ലോകം കാണുന്ന കാര്യങ്ങളോടും മാത്രം ബന്ധമുള്ളതിനെ കുട്ടി എല്ലാം എന്നു കരുതുന്നു; അജ്ഞാനം അവനെ തെറ്റുവഴിയിൽ നയിക്കുന്നു.
പ്രായശ്ചിത്തം ന തസ്യാസ്തി യോ ധര്മമതിശങ്കതേ। ധ്യായന്സ കൃപണഃ പാപോ ന ലോകാന്പ്രതിപദ്യതേ
ധർമ്മത്തെ സംശയിക്കുന്നവന് പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല. അങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ദുർഭാഗ്യനും പാപിയുമായവന് നല്ല ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കില്ല.
പ്രമാണാദ്ധി നിവൃത്തോ ഹി വേദശാസ്ത്രാര്ഥനിന്ദകഃ। കാമലോഭാനുഗോ മൂഢോ നരകം പ്രതിപദ്യതേ
പ്രമാണം ഉപേക്ഷിച്ച്, വേദശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെ അപമാനിച്ച്, കാമലോഭങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന മൂടൻ നരകത്തിൽ എത്തും.
ആര്ഷം പ്രമാണമുത്ക്രാമ്യ ധര്മം ന പ്രതിപാലയന്। സര്വശാസ്ത്രാതിഗോ മൂഢഃ ശം ജന്മസു ന വിന്ദതി
മഹർഷികളുടെ പ്രമാണം ഉപേക്ഷിച്ച്, ധർമ്മം പാലിക്കാതെയും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും മറികടന്നും ജീവിക്കുന്ന മണ്ടൻ, ഏതു ജന്മത്തിലും ശുഭം കാണില്ല.
യസ്തു നിത്യം കൃതമതിര്ധര്മമേവാഭിപദ്യതേ। അശങ്കമാനഃ കല്യാണി സോഽമുത്രാനന്ത്യമശ്നുതേ
എപ്പോഴും മനസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, സംശയമില്ലാതെ സത്യം മാത്രം പിന്തുടരുന്നവൻ, കന്യകേ, അവൻ പരലോകത്തിൽ അനന്തമായ ഫലം ലഭിക്കും.
യസ്യ നാര്ഷം പ്രമാണം സ്യാച്ഛിഷ്ടാചാരശ്ച ഭാമിനി। ന വൈ തസ്യ പരോ ലോകോ നായമസ്തീതി നിശ്ചയഃ
മനുഷ്യൻ ഋഷിമാരുടെ വാക്കിനെയും നല്ലവരുടെ ആചാരത്തെയും അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, ഭാമിനി, അവനു ഈ ലോകത്തോ അപ്പുറത്തോ യാതൊന്നും ഇല്ലെന്നത് ഉറപ്പാണ്.
ശിഷ്ടൈരാചരിതം ധര്മം കൃഷ്ണേ മാസ്മാതിശങ്കഥാഃ। പുരാണമൃഷിഭിഃ പ്രോക്തം സര്വജ്ഞൈഃ സര്വദര്ശിഭിഃ
കൃഷ്ണേ, നല്ലവർ അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ധർമ്മത്തിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; പുരാതന ഋഷിമാരും എല്ലാം അറിയുന്നവരും ഈ ധർമ്മം ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ധര്മ ഏവ പ്ലവോ നാന്യഃ സ്വര്ഗം ദ്രൌപദി ഗച്ഛതാമ്। സൈവഃ നൌഃ സാഗരസ്യേവ വണിജഃ പാരമിച്ഛതഃ
ദ്രൗപദി, സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു ധർമ്മം മാത്രമാണ് രക്ഷകമായ തൂണു; കടലുകടക്കാൻ കപ്പലുപോലെ ആർക്കും ധർമ്മം സഹായമാകും.
അഫലോ യദി ധര്മഃ സ്യാച്ചരിതോ ധര്മചാരിഭിഃ। അപ്രതിഷ്ഠേ തമസ്യേതജ്ജഗന്മജ്ജേദനിന്ദിതേ
നിന്ദിതയേ, ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്ക് ഫലം ഇല്ലെങ്കിൽ, ഈ ലോകം ആധാരമില്ലാത്ത ഇരുണ്ടതിലേക്കു മുങ്ങിപ്പോകുമായിരുന്നു.
നിര്വാണം നാധിഗച്ഛേയുര്ജീവേയുഃ പശുജീവികാമ്। വിഘാതേനൈവ യുജ്യേയുര്ന ചാര്ഥം കംചിദാപ്നുയുഃ
അവർ മോക്ഷം നേടുകയില്ല; മൃഗങ്ങൾ പോലെ ജീവിക്കും; കഷ്ടപ്പാടിൽ മാത്രം അകപ്പെട്ട്, യാതൊരു ലക്ഷ്യവും നേടാൻ കഴിയില്ല.
തപശ്ച ബ്രഹ്മചര്യം ച യജ്ഞഃ സ്വാധ്യായ ഏവ ച। ദാനമാര്ജവമേതാനി യദി സ്യുരഫലാനി വൈ
തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും യജ്ഞവും വേദപഠനവും ദാനം നേരുമതിവ് എന്നിവയ്ക്ക് യാതൊരു ഫലവും ഇല്ലെങ്കിൽ—
നാചരിഷ്യന്പരേ ധര്മം പരേ പരതരേഽപി ച। ദാനമാര്ജവമേതാനി യദി സ്യുരഫലാനി വൈ
അപ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ, എത്ര ഉയർന്നവരായാലും, ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കില്ലായിരുന്നു; ദാനത്തിനും നേരുമതിവിനും യാതൊരു ഫലവും ഇല്ലെങ്കിൽ—
ഋഷയസ്ചൈവ ദേവാശ്ച ഗന്ധര്വാസുരരാക്ഷസാഃ। ഈശ്വരാഃ കസ്യ ഹേതോസ്തേ ചരേയുര്ധര്മമാദൃതാഃ
ഭാമിനി, അപ്പോൾ ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പ്രഭുക്കളും ആരുടെ കാരണത്താൽ ഭക്തിയോടെ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കും?
ഫലദം ത്വിഹ വിജ്ഞായ ധാതാരം ശ്രേയസി സ്ഥിതമ്। ധര്മം തേഽവ്യചരന്കൃഷ്ണേ സ ഹി ധര്മ സനാതനഃ
എന്നാൽ, പരമോന്നതമായ ദാതാവ് ഈ ലോകത്ത് ഫലം നൽകുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, അവർ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു, കൃഷ്ണേ, കാരണം ആ ധർമ്മം ശാശ്വതമാണ്.
സ ചായം സഫലോ ധര്മോ ന ധര്മോഽഫല ഉച്യതേ। ദൃശ്യന്തേഽപി ഹി വിദ്യാനാം ഫലാനി തപസാം തഥാ
ഈ ധർമ്മം ഫലപ്രദമാണ്; ഫലം ഇല്ലാത്തത് എന്നു പറയാൻ കഴിയില്ല. ജ്ഞാനത്തിന്റെയും തപസ്സിന്റെയും ഫലങ്ങൾ വ്യക്തമായും കാണാം.
ത്വയ്യേതദ്വൈ വിജാനീഹി ജന്മ കൃഷ്ണേ യഥാശ്രുതമ്। വേത്ഥ ചാപി യഥാ ജാതോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ പ്രതാപവാന്
കൃഷ്ണേ, ജനനത്തെക്കുറിച്ച് നീ കേട്ടതുപോലെ ഇതും മനസ്സിലാക്കണം; ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചുവെന്നതും നീ അറിയുന്നു.
ഏതാവദേവ പര്യാപ്തമുപമാനം ശുചിസ്മിതേ। കര്മണാം ഫലമസ്തീതി ധീരോഽല്പേനാപി തുഷ്യതി
ശുചിസ്മിതേ, ഇത്രയൊക്കെ ഉദാഹരണം മതിയാകുന്നു; പ്രവർത്തികൾക്ക് ഫലമുണ്ടെന്ന് ധീരന്മാർ ചെറുതിലും തൃപ്തരാകും.
ബഹുനാഽപി ഹ്യവിദ്വാംസോ നൈവ തുഷ്യന്ത്യബുദ്ധയഃ। തേഷാം ന ധ്മജം കിംചിത്പ്രേത്യ കര്മാസ്തി ശര്മ വാ
അവിദ്വാൻമാർക്ക് എത്ര പറഞ്ഞാലും അവർ തൃപ്തരാകില്ല; അവർക്കു മരിച്ചശേഷം പ്രവർത്തിയുടെ ഫലമോ സന്തോഷമോ ഉണ്ടാകില്ല.
കര്മണാമുത പുണ്യാനാം പാപാനാം ച ഫലോദയഃ। പ്രഭവശ്ചാപ്യയശ്ചൈവ ദേവഗുഹ്യാനി ഭാമിനി
ഭാമിനി, നല്ലതും ചീത്തയുമായ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലസിദ്ധിയും ഉദ്ഭവവും നാശവും ദൈവീയമായ രഹസ്യങ്ങളാണ്.
നൈതാനി വേദ യഃ കശ്ചിന്മുഹ്യന്ത്യത്ര പ്രജാ ഇമാഃ। [അപി കല്പസഹസ്രേണ ന ച ശ്രേയോഽധിഗച്ഛതി ।।]
ഇവയെക്കുറിച്ച് ആരും അറിയുന്നില്ല; ജനങ്ങൾ ഇതിൽ കുഴഞ്ഞുപോകുന്നു; ആയിരം കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞാലും അവർ പരമശ്രേയസ്സ് നേടുന്നില്ല.
രക്ഷ്യാണ്യേതാനി ദേവാനാം ഗൂഢമായാ ഹി ദേവതാഃ। കൃശാങ്ഗാഃ സുബ്രതാശ്ചൈവ തപസാ ദഗ്ധകില്വിഷാഃ। പ്രസന്നൈര്മാനസൈര്യുക്താഃ പശ്യന്ത്യേതാനി വൈ ദ്വിജാഃ
ഇവ ദേവന്മാരുടെ രഹസ്യങ്ങളാണ്, സൂക്ഷിക്കേണ്ടതും തന്നെയാണ്. ക്ഷീണമായ ശരീരമുള്ളവർ, നല്ല ആചാരമുള്ളവർ, തപസ്സിലൂടെ പാപം ദഹിച്ചവർ, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവർ—അങ്ങനെയുള്ള ദ്വിജന്മാർക്ക് ഇവ കാണാൻ കഴിയും.
ന ഫലാദര്സനാദ്ധര്മഃ ശങ്കിതവ്യോ ന ദേവതാഃ। യഷ്ടവ്യം ച പ്രയത്നേന ദാതവ്യം ചാനമൂയതാ
ഫലം കാണുന്നില്ലെന്നു കൊണ്ടു ധർമ്മത്തെയും ദേവന്മാരെയും സംശയിക്കരുത്; പരിശ്രമത്തോടെ യജ്ഞം നടത്തണം, നിർഭയമായി ദാനം ചെയ്യണം.
കര്മണാം ഫലമസ്തീഹ തഥൈതദ്ധര്മശാസനമ്। ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച പുത്രാണാം യദൃഷിര്വേദ കാശ്യപഃ
നമ്മുടെ പ്രവർത്തികൾക്ക് ഫലം ഉണ്ടെന്നു ഇവിടെ ധർമ്മം പഠിപ്പിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവു തന്റെ പുത്രന്മാരോടും, കശ്യപമുനി വേദത്തിൽ പഠിപ്പിച്ചതുപോലെയും ഇതു തന്നെയാണ്.
തസ്മാത്തേ സംശയഃ കൃഷ്ണേ നീഹാര ഇവ നശ്യതു। വിമൃശ്യ സര്വമസ്തീതി നാസ്തിക്യം ഭാവമുത്സൃജ
അതുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണേ, നിന്റെ സംശയം മഞ്ഞുപോലെ അകന്നു പോവട്ടെ. എല്ലാം ആലോചിച്ചശേഷം ഫലം ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലാക്കണം; അവിശ്വാസം മനസ്സിൽ വയ്ക്കരുത്.
ഈശ്വരം ചാപി ഭൂതാനാം ധാതാരം മാ ച വൈ ക്ഷിപ। ശിക്ഷസ്വൈനം നമസ്വൈനം മാ തേഽഭൂദ്ബുദ്ധിരീദൃശീ
സകല ജീവികളുടെയും സ്രഷ്ടാവായ ഈശ്വരനെ അവഗണിക്കരുത്; അവനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കണം, ആദരിക്കണം; നിന്റെ മനസ്സ് അങ്ങനെ തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്.
യസ്യ പ്രസാദാത്തദ്ഭക്തോ മര്ത്യോ ഗച്ഛത്യമര്ത്യതാമ്। ഉത്തമാം ദേവതാം കൃഷ്ണേ മാതിവോചഃ കഥംചന
അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഭക്തനായ മനുഷ്യൻ അമരത്വം നേടുന്നു; അതുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണേ, പരമദൈവത്തെ കുറിച്ച് ഒരിക്കലും അവഗണനയോടെ സംസാരിക്കരുത്.