ഉത്പന്നഃ സ ജരത്കാരുസ്തപസ്യുഗ്രേ രതോ ദ്വിജഃ। തസ്യൈഷ ഭഗിനീം കാലേ ജരത്കാരും പ്രയച്ഛതു
ജരത്കാരു എന്ന മഹർഷി ജനിച്ചു, കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു; ശരിയായ സമയത്ത് അവനു സഹോദരിയായ ജരത്കാരുവിനെ ഭാര്യയായി നൽകണം.
ഏലാപത്രേണ യത്പ്രോക്തം വചനം ഭുജഗേന ഹ। പന്നഗാനാം ഹിതം ദേവാസ്തത്തഥാ ന തദന്യഥാ
'എലാപത്രൻ എന്ന പാമ്പ് പറഞ്ഞത് പാമ്പുകളുടെ ഭാവി ഭംഗിക്കാണ്, ദേവന്മാരേ; അതു തന്നെയാണ് നടക്കേണ്ടത്, വേറൊന്നും അല്ല.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു നാഗേന്ദ്രഃ പിതാമഹവചസ്തദാ। സംദിശ്യ പന്നഗാന്സര്വാന്വാസുകിഃ ശാപമോഹിതഃ
പിതാമഹന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ശാപം മൂലം ആശങ്കയിലായിരുന്ന വാസുകി എല്ലാ പാമ്പുകൾക്കും നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
സ്വസാരമുദ്യമ്യ തദാ ജരത്കാരുമൃഷിം പ്രതി। സര്പാന്ബഹൂഞ്ജരത്കാരൌ നിത്യയുക്താന്സമാദധത്
അപ്പോൾ ജരത്കാരുവിന്റെ സഹോദരിയെ മഹർഷി ജരത്കാരുവിനായി ഒരുക്കി, വാസുകി പല പാമ്പുകളെ ജരത്കാരുവിനെ എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിക്കാൻ നിയോഗിച്ചു.
ജരത്കാരുര്യദാ ഭാര്യാമിച്ഛേദ്വരയിതും പ്രഭുഃ। ശീഘ്രമേത്യ തദാഽഽഖ്യേയം തന്നഃ ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി
'ജരത്കാരു മഹർഷി ഭാര്യയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, നമുക്ക് ഉടൻ അവനെ അറിയിക്കണം; അതാണ് നമ്മുടെ ഭാവി ഭംഗിക്ക് ഉത്തമം.'
ജരത്കാരുരിതി ഖ്യാതോ യസ്ത്വയാ സൂതനന്ദന। ഇച്ഛാമി തദഹം ശ്രോതും ഋഷേസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
'സൂതനന്ദനേ, ജരത്കാരു എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ മഹർഷിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
കിം കാരണം ജരത്കാരോര്നാമൈതത്പ്രഥിതം ഭുവി। ജരത്കാരുനിരുക്തിം ത്വം യഥാവദ്വക്തുമര്ഹസി
'ജരത്കാരു എന്ന പേര് ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ജരത്കാരുവിന്റെ അർത്ഥം നീ ശരിയായി വിശദീകരിക്കണം.'
ജരേതി ക്ഷയമാഹുര്വൈ ദാരുണം കാരുസംജ്ഞിതമ്। ശരീരം കാരു തസ്യാസീത്തത്സ ധീമാഞ്ശനൈഃശനൈഃ
'ജര എന്നത് ക്ഷയം എന്നാണ് പറയുന്നത്, കാരു എന്നത് ശരീരം; അവന്റെ ശരീരം കാരു ആയിരുന്നു, ആ ജ്ഞാനി അതിനെ ക്രമേണ കുറച്ചു.'
ക്ഷപയാമാസ തീവ്രേണ തപസേത്യത ഉച്യതേ। ജരത്കാരുരിതി ബ്രഹ്മന്വാസുകേര്ഭഗിനീ തഥാ
'അവൻ കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു; അതിനാലാണ് അവനെ ജരത്കാരു എന്നു വിളിക്കുന്നത്, ബ്രാഹ്മണനേ, അതുപോലെയാണ് വാസുകിയുടെ സഹോദരിക്കും.'
ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ ശൌനകഃ പ്രാഹസത്തദാ। ഉഗ്രശ്രവസമാമന്ത്ര്യ ഉപപന്നമിതി ബ്രുവന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ശൗനകൻ ഉഗ്രശ്രവസിനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് പുഞ്ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'അത് യുക്തമാണ്.'
ഉക്തം നാമ യഥാ പൂര്വം സര്വം തച്ഛ്രുതവാനഹമ്। യഥാ തു ജാതോ ഹ്യാസ്തീക ഏതദിച്ഛാമി വേദിതുമ്। തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ സൌതിഃ പ്രോവാച ശാസ്ത്രതഃ
മുനിവരേ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ആസ്തീകന്റെ ജനനം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ സൗതി ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി മറുപടി പറഞ്ഞു.
സംദിശ്യ പന്നഗാന്സര്വാന്വാസുകിഃ സുസമാഹിതഃ। സ്വസാരമുദ്യമ്യ തദാ ജരത്കാരുമൃഷിം പ്രതി
വാസുകി എല്ലാ പാമ്പുകളെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി, മനസ്സിൽ ഉറച്ചുറപ്പോടെ തന്റെ സഹോദരിയെ ജരത്കാരു എന്ന ഋഷിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
അഥ കാലസ്യ മഹതഃ സ മുനിഃ സംശിതവ്രതഃ। തപസ്യഭിരതോ ധീമാന്സ ദാരാന്നാഭ്യകാങ്ക്ഷത
അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്ന ആ മഹർഷി തപസ്സിൽ മുഴുകി, ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
സ തൂര്ധ്വരേതാസ്തപസി പ്രസക്തഃ സ്വാധ്യായവാന്വീതഭയഃ കൃതാത്മാ। ചചാര സര്വാം പൃഥിവീം മഹാത്മാ ന ചാപി ദാരാന്മനസാധ്യകാങ്ക്ഷത്
വീർയം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട്, തപസ്സിൽ ആഴമായി ലീനനായ, ശാസ്ത്രജ്ഞനായ, ഭയമില്ലാത്ത, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന ആ മഹാത്മാവ് ഭൂമിയിൽ മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു, മനസ്സിൽ പോലും ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
തതോഽപരസ്മിന്സംപ്രാപ്തേ കാലേ കസ്മിംശ്ചിദേവ തു। പരിക്ഷിന്നാമ രാജാസീദ്ബ്രഹ്മന്കൌരവവംശജഃ
അപ്പോൾ മറ്റൊരു സമയത്ത്, കൗരവവംശത്തിൽ പെട്ട പരീക്ഷിത് എന്ന രാജാവ് ക്ഷീണിച്ചു പോയി, മഹർഷേ.
യഥാ പാണ്ഡുര്മഹാബാഹുര്ധനുര്ധരവരോ യുധി। ബഭൂവ മൃഗയാശീലഃ പുരാസ്യ പ്രപിതാമഹഃ
പണ്ടു മഹാബാഹുവും യുദ്ധത്തിൽ ധനുര്ധരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ പാണ്ഡു വേട്ടയിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടായിരുന്നതുപോലെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർവ്വികനും അങ്ങനെ തന്നെ ആയിരുന്നു.
തഥാ വിഖ്യാതവാഁല്ലോകേ പരീക്ഷിദഭിമന്യുജഃ।' മൃഗാന്വിധ്യന്വരാഹാംശ്ച തരക്ഷൂന്മഹിഷാംസ്തഥാ। അന്യാംശ്ച വിവിധാന്വന്യാംശ്ചചാര പൃഥിവീപതിഃ
അഭിമന്യുവിന്റെ മകനായ പരീക്ഷിത് ലോകത്ത് പ്രശസ്തനായി. അവൻ മാൻ, പന്നി, കടുവ, കാള, മറ്റു പലവിധ വന്യജീവികൾ എന്നിവയെ വേട്ടയാടി, ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
സ കദാചിന്മൃഗം വിദ്ധ്വാ ബാണേനാനതപര്വണാ। പൃഷ്ഠതോ ധനുരാദായ സസാര ഗഹനേ വനേ
ഒരു ദിവസം, അമ്പുകൊണ്ട് ഒരു മാനിനെ വെട്ടിയ ശേഷം, തന്റെ വില്ലെടുത്ത് ആ മൃഗത്തെ കാട്ടിലെ കനിഞ്ഞ വനത്തിലേക്ക് പിന്തുടർന്നു.
യഥൈവ ഭഗവാന്രുദ്രോ വിദ്ധ്വാ യജ്ഞമൃഗം ദിവി। അന്വഗച്ഛദ്ധനുഷ്പാണിഃ പര്യന്വേഷ്ടുമിതസ്തതഃ
പുണ്യവാനായ രുദ്രൻ സ്വർഗത്തിൽ യജ്ഞമൃഗത്തെ വെട്ടിയ ശേഷം വില്ലേന്തി അതിനെ തിരഞ്ഞതുപോലെ, അവനും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.
ന ഹി തേന മൃഗോ വിദ്ധോ ജീവന്ഗച്ഛതി വൈ വനേ। പൂര്വരൂപം തു തത്തൂര്ണം തസ്യാസീത്സ്വര്ഗതിം പ്രതി
അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടിയിട്ടും ആ മാൻ കാട്ടിൽ മരിച്ചില്ല; അതിന്റെ മുമ്പത്തെ രൂപം ഉടൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
പരിക്ഷിതോ നരേന്ദ്രസ്യ വിദ്ധോ യന്നഷ്ടവാന്മൃഗഃ। ദൂരം ചാപഹൃതസ്തേന മൃഗേണ സ മഹീപതിഃ
പരീക്ഷിത് രാജാവിന്റെ അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടിയ മാൻ അകലെ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; ആ മൃഗം രാജാവിന്റെ വില്ലും അകറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
പരിശ്രാന്തഃ പിപാസാര്ത ആസസാദ മുനിം വനേ। ഗവാം പ്രചാരേഷ്വാസീനം വത്സാനാം മുഖനിഃസൃതമ്
വളരെയധികം ക്ഷീണിച്ച് ദാഹം കൊണ്ട് വേദനിച്ച്, അവൻ കാട്ടിൽ പശുക്കളെ മേയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു മുനിയെ കണ്ടു; ആ സമയത്ത് കിടാവുകൾ അമ്മപശുക്കളെ മുലയൂട്ടുകയായിരുന്നു.
ഭൂയിഷ്ഠമുപയുഞ്ജാനം ഫേനമാപിബതാം പയഃ। തമഭിദ്രുത്യ വേഗേന സ രാജാ സംശിതവ്രതമ്
മുനി കൂടുതലായി പാൽക്കൊണ്ടുള്ള നുര കുടിക്കുകയായിരുന്നു. ആ സമയം വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച രാജാവ് വേഗത്തിൽ അവിടേക്ക് ഓടി എത്തിയപ്പോൾ—
അപൃച്ഛദ്ധനുരുദ്യമ്യ തം മുനിം ക്ഷുച്ഛ്രമാന്വിതഃ। ഭോഭോ ബ്രഹ്മന്നഹം രാജാ പരീക്ഷിദഭിമന്യുജഃ
അവൻ വില്ലുയർത്തി, വിശപ്പും ക്ഷീണവും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മുനിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ അഭിമന്യുവിന്റെ മകനായ രാജാവായ പരീക്ഷിതാണ്.'
മയാ വിദ്ധോ മൃഗോ നഷ്ടഃ കച്ചിത്തം ദൃഷ്ടവാനസി। സ മുനിസ്തം തു നോവാച കിംചിന്മൌനവ്രതേ സ്ഥിതഃ
'ഞാൻ വെട്ടിയ മാൻ രക്ഷപ്പെട്ടു. നിങ്ങൾ അതിനെ കണ്ടോ?' എന്നാൽ, സത്യവ്രതം പാലിച്ചിരുന്ന മുനി ഒന്നും മറുപടി പറയാതെ മൗനത്തിൽ തുടരുകയായിരുന്നു.
തസ്യ സ്കന്ധേ മൃതം സര്പം ക്രുദ്ധോ രാജാ സമാസജത്। സമുത്ക്ഷിപ്യ ധനുഷ്കോട്യാ സ ചൈനം സമുപൈക്ഷത
കോപംകൊണ്ട രാജാവ്, വില്ലിന്റെ അറ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഒരു മരിച്ച പാമ്പ് എടുത്ത്, ആ മുനിയുടെ ഭുജത്തിൽ വച്ചു. പിന്നെ അവനെ നോക്കി നിന്നു.
ന സ കിംചിദുവാചൈനം ശുഭം വാ യദി വാഽശുഭമ്। സ രാജാ ക്രോധമുത്സൃജ്യ വ്യഥിതസ്തം തഥാഗതമ്। ദൃഷ്ട്വാ ജഗാമ നഗരമൃഷിസ്ത്വാസീത്തഥൈവ സഃ
ആ മുനി അദ്ദേഹത്തോട് നല്ലതോ ചീത്തയോ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. രാജാവ് കോപം വിട്ട് സംഭവിച്ച കാര്യത്തിൽ വിഷമിച്ച് നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. മുനി അതുപോലെ തന്നെ അവിടെ ഇരുന്ന് തുടരുകയും ചെയ്തു.
ന ഹി തം രാജശാര്ദൂലം ക്ഷമാശീലോ മഹാമുനിഃ। സ്വധര്മനിരതം ഭൂപം സമാക്ഷിപ്തോഽപ്യധര്ഷയത്
ക്ഷമയുള്ള മഹർഷി, തന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന രാജാവായ ആ സിംഹത്തെ, അപമാനിച്ചിട്ടും പ്രതികരിച്ചില്ല.
ന ഹി തം രാജശാര്ദൂലസ്തഥാ ധര്മപരായണമ്। ജാനാതി ഭരതശ്രേഷ്ഠസ്തത ഏനമധര്ഷയത്
രാജാക്കന്മാരിൽ ശൂരനായവൻ ധർമ്മത്തിൽ അത്യന്തം നിലനിൽക്കുന്നവനാണെന്ന് ഭാരതശ്രേഷ്ഠൻ തിരിച്ചറിയാതെ, അതുകൊണ്ടു അവനെ അവമാനിച്ചു.
തരുണസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂത്തിഗ്മതേജാ മഹാതപാഃ। ശൃങ്ഗീ നാമ മഹാക്രോധോ ദുഷ്പസാദോമഹാവ്രതഃ
അവനു ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനായ, തീക്ഷ്ണതേജസ്സും മഹത്തായ തപസ്സും ഉള്ള, ശ്രിംഗി എന്ന പേരിലുള്ള, അത്യന്തം കോപമുള്ള, അടുത്തുപോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള, വലിയ വ്രതങ്ങളിൽ ഉറച്ച ഒരു മകനുണ്ടായിരുന്നു.