തതോഽഹമപി കൌരവ്യ രോഷവ്യാകുലലോചനഃ। നിശ്ചിത്യ മനസാ രാജന്വധായാസ്യ മനോ ദധേ
അതിനുശേഷം, കൗരവ്യ, എനിക്ക് കണ്ണുകളിൽ കോപം നിറഞ്ഞു. രാജാവേ, അവനെ കൊല്ലണമെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി.
ആനര്തേഷു വിമര്ദം ച ക്ഷേപം ചാത്മനി കൌരവ। പ്രവൃദ്ധമവലേപം ച തസ്യ ദുഷ്കൃതകര്മണഃ
കൗരവ, ആ അനർത്തന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവൻ ഉണ്ടാക്കിയ അക്രമവും, എന്നെ അപമാനിച്ചതും, ആ ദുഷ്ടന്റെ വളരുന്ന അഹങ്കാരവും ഞാൻ ആലോചിച്ചു.
തതഃ സൌഭവധായാഹം പ്രതസ്ഥേ പൃഥിവീപതേ। സ മയാ സാഗരാവര്തേ ദൃഷ്ട ആസീത്പരീപ്സതാ
അതിനുശേഷം, ഭൂമിപതിയേ, സൌഭവിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ പുറപ്പെട്ടു. സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ അതിനെ പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ കണ്ടു.
തതഃ പ്രധ്മാപ്യ ജലജം പാഞ്ചജന്യമഹേ നൃപ। ആഹൂയ സാല്വം സമരേ യുദ്ധായ സമവസ്ഥിതഃ
പിന്നീട്, രാജാവേ, ഞാൻ പാഞ്ചജന്യശംഖം ഊതി, ശാൽവനെ യുദ്ധത്തിനായി വിളിച്ചു, സമരത്തിനായി ഒരുങ്ങി നിന്നു.
തന്മുഹൂര്തമഭൂദ്യുദ്ധം തത്ര മേ ദാനവൈഃ സഹ। ശവീഭൂതാശ്ച മേ സര്വേ ഭൂതലേ ച നിപാതിതാഃ
അവിടെ, ദാനവന്മാരോടൊപ്പം എനിക്ക് ഒരു നേരം യുദ്ധം നടന്നു; അവരൊക്കെയും ഞാൻ കൊല്ലി, ഭൂമിയിൽ വീണു.
ഏതത്കാര്യം മഹാബാഹോ യേനാഹം നാഗമം തദാ। ശ്രുത്വൈവ ഹാസ്തിനപുരേ ദ്യൂതം ചാവിനയോത്ഥിതമ്। ദ്രുതമാഗതവാന്യുഷ്മാന്ദ്രഷ്ടുകാമഃ സുദുഃഖിതാന്
മഹാബാഹുവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ വരാതിരുന്നതിന് കാരണമിതാണ്. ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ, പാശാചാട്ടവും അതിൽ നിന്നുള്ള അപമാനവും കേട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ നിങ്ങളെ കാണാൻ, അതീവ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്ന നിങ്ങളെ കാണാൻ വന്നു.
വാസുദേവ മഹാബാഹോ വിസ്തരേണ മഹാമതേ। സൌഭസ്യ വധമാചക്ഷ്വ ന ഹി തൃഷ്യാമി കഥ്യതഃ
വാസുദേവാ, മഹാബാഹുവായുള്ളവനേ, മഹാമതിയുള്ളവനേ, സൗഭനഗരം നശിച്ച കഥ വിശദമായി പറയൂ. ഞാൻ ഈ കഥ കേൾക്കുന്നതിൽ ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല.
ഹതം ശ്രുത്വാ മഹാബാഹൌ മയാ ശ്രൌതശ്രവം നൃപ। ഉപായാദ്ഭരതശ്രേഷ്ഠ സാല്വോ ദ്വാരവതീം പുരീമ്
മഹാബാഹുവായ രാജാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് അറിഞ്ഞ ശേഷം, ഭാരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ സാൽവൻ, ഒരു വഴിയിലൂടെ ദ്വാരകാപുരിയിലേക്ക് സമീപിച്ചു.
അരുണത്താം സുദുഷ്ടാത്മാ സര്വതഃ പാണ്ഡുനന്ദന। സാല്വോ വൈഹായസം ചാപി തത്പുരം വ്യൂഹ്യ ധിഷ്ഠിതഃ
പാണ്ഡുവംശജനായ പ്രിയപുത്രാ, ദുഷ്ടഹൃദയനായ സാൽവൻ എല്ലാ ദിശകളിലും നഗരത്തെ വളഞ്ഞു, ആകാശനഗരം ഒരുക്കി അവിടെ സൈന്യം നിരത്തി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
തത്രസ്ഥോഽഥ മഹീപാലോ യോധയാമാസ താം പുരീമ്। അഭിസാരേണ സര്വേണ തത്ര യുദ്ധമവര്തത
അപ്പോൾ രാജാവ് അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് നഗരത്തിൽ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചു. മുഴുവൻ സൈന്യവും മുന്നോട്ട് കയറി വലിയ യുദ്ധം നടന്നു.
പുരീ സമന്താദ്വിഹിതാ സപതാകാ സതോരണാ। സചക്രാ സഹുഡാ ചൈവ സയന്ത്രഖനകാ തഥാ
നഗരം ചുറ്റും പതാകകളും ഗോപുരദ്വാരങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു. ചക്രങ്ങൾ, മതിലുകൾ, യന്ത്രങ്ങൾ, കുഴികൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സോപശല്യപ്രതോലീകാ സാട്ടാട്ടാലകഗോപുരാ। സചക്രഗ്രഹിണീ ചൈവ സോല്കാലാതാവപോഥികാ
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നത് ബലപ്രകാരം കാവലുള്ള പ്രധാനവീഥികൾ, ഗോപുരങ്ങൾ, കാവലിനുള്ള برجങ്ങൾ, ചക്രങ്ങൾ പിടിക്കാൻ ഉപകരണങ്ങൾ, തീയും ആക്രമണവും തടയാൻ യന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു.
സോഷ്ടികാ ഭരതശ്രേഷ്ഠ സഭേരീപണവാനകാ। സതോമരാങ്കുശാ രാജന്സശതഘ്നീകലാങ്ഗലാ
അവിടെ തൂണുകളും, ഭേരികളും പണവങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു, രാജാവേ, കുന്തങ്ങളും ആങ്കുഷങ്ങളും, നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ കൊല്ലാൻ ഉപകരണങ്ങളും ഉഴുന്നുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സഭുശുണ്ഡ്യശ്മഗുഡകാ സായുധാ സപരശ്വധാ। ലോഹചര്മവതീ ചാപി സാഗ്നിഃ സഗുഡശൃങ്ഗികാ। ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന വിധിനാ സുയുക്താ ഭരതര്ഷഭ
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നത് ഭീമമായ മുട്ടുകുത്താൻ ഉപകരണങ്ങൾ, കല്ലെറിയുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ, ആയുധങ്ങളും പരശുവും, ഇരുമ്പ് കവർച്ച, തീയും കൊമ്പുള്ള clubഉം, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഒരുക്കിയിരുന്നതുമാണ്, ഭാരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
രഥൈരനേകൈര്വിവിധൈര്ഗദസാമ്ബോദ്ധവാദിഭിഃ। പുരുഷൈഃ കുരുശാര്ദൂല സമര്ഥൈഃ പ്രതിവാരണേ
വിവിധതരം രഥങ്ങൾ, ഗദകളും ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദിക്കുന്ന ആയുധങ്ങളും, പ്രതിരോധത്തിന് കഴിവുള്ള പുരുഷന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, കുരുവംശത്തിലെ സിംഹമേ.
അതിഖ്യാതകുലൈര്വീരൈര്ദൃഷ്ടവീര്യൈശ്ച സംയുഗേ। മധ്യമേന ച ഗുല്മേന രക്ഷിഭിഃ സാ സുരക്ഷിതാ। ഉത്ക്ഷിപ്തഗുല്മൈശ്ച തഥാ ഹയൈശ്ച സപതാകിഭിഃ
പ്രശസ്തകുലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വീരന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ വീര്യം തെളിയിച്ചവർ, മിതമായ കാവൽസേന, ഉയർത്തിയ സൈന്യങ്ങളും പതാകയുള്ള കുതിരകളും കൊണ്ടു നഗരം നല്ലപോലെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ആഘോഷിതം ച നഗരേ ന പാതവ്യാ സുരേതി വൈ। പ്രമാദം പരിരക്ഷദ്ഭിരുഗ്രസേനോദ്ധവാദിഭിഃ
നഗരത്തിൽ ഉഗ്രസേനനും ഉദ്ധവനും മറ്റുള്ളവരും, 'ഒന്നും അവഗണിക്കരുത്' എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു, എല്ലാവരും ജാഗ്രതയോടെ കാവലിരുന്നതാണ്.
പ്രമത്തേഷ്വഭിഘാതം ഹി കുര്യാത്സാല്വോ നരാധിപഃ। ഇതി കൃത്വാഽപ്രമത്താസ്തേ സര്വേവൃഷ്ണ്യന്ധകാഃ സ്ഥിതാഃ
അവഗണനയുണ്ടായാൽ സാൽവൻ ആക്രമിക്കും എന്നതിനാൽ, വൃഷ്ണികളും അന്ധകരും എല്ലാവരും ജാഗ്രതയോടെ കാവലിരുന്നതായിരുന്നു.
ആനര്താശ്ച തഥാ സര്വേ നടനര്തകഗായകാഃ। ബഹിര്നിര്വാസിതാഃ സര്വേ രക്ഷദ്ഭിര്വിത്തസംചയമ്
അനർത്തദേശവാസികളും, നർത്തകരും ഗായകരും എല്ലാവരും നഗരത്തിന് പുറത്തേക്ക് നീക്കപ്പെട്ടു. കാവലുകാർ ധനസമ്പത്ത് കാത്തിരുന്നു.
സംക്രമാ ഭേദിതാഃ സര്വേ നാവശ്ച പ്രതിഷേധിതാഃ। പരിഖാശ്ചാപി കൌരവ്യ കീലൈഃ സുനിചിതാഃ കൃതാഃ
എല്ലാ പാലങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടു, തോണികൾ നിരോധിച്ചു, കുഴികൾ കയറ്റി കയറ്റി ഉറപ്പിച്ചു, കുരുകുലജനായവനേ.
ഉദപാനാഃ കുരുശ്രേഷ്ഠ തഥൈവാപ്യമ്ബരീഷകാഃ। സമന്താത്ക്രോശമാത്രം ച കാരിതാ വിഷമാ ച ഭൂഃ। `സംക്രമാ ഭേദിതാഃ സര്വേ പ്രാകാരാശ്ച നവീകൃതാഃ
കുരുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, കിണറുകളും വെള്ളസംഭരണികളും ചുറ്റും ഒരു ക്രോഷം ദൂരം വരെ നിർമ്മിച്ചു, ഭൂമി ഒട്ടും സുതാര്യമല്ലാത്തതാക്കി, പാലങ്ങൾ തകർക്കുകയും മതിലുകൾ പുതുക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രകൃത്യാ വിഷമം ദുര്ഗം പ്രകൃത്യാ ച സുരക്ഷിതമ്। പ്രകൃത്യാ ചായുധോപേതം വിശേഷേണ തദാഽനഘ
സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ കഠിനവും, സ്വാഭാവികമായി സംരക്ഷിതവുമായ കോട്ട, സ്വാഭാവികമായി ആയുധസജ്ജമായതുമായിരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് അന്നത്തെ സമയത്ത്, പാപരഹിതനായവനേ.
സുരക്ഷിതം സുഗുപ്തം ച സര്വായുധസമന്വിതമ്। തത്പുരം ഭരതശ്രേഷ്ഠ യഥേന്ദ്രഭവനം തഥാ
നല്ലപോലെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടും കാവലിട്ടും എല്ലാ ആയുധങ്ങളും ഒരുക്കിയുമുള്ള ആ നഗരം, ഭാരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിനെപ്പോലെയായിരുന്നു.
ന ചാമുദ്രോഽഭിനിര്യാതി ന ചാമുദ്രഃ പ്രവേശ്യതേ। വൃഷ്ണ്യന്ധകപുരേ രാജംസ്തദാ സൌഭസമാഗമേ
വൃഷ്ണി-അന്ധകരുടെ നഗരത്തിൽ, സൗഭൻ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, പുറത്തുകാരൻ ആരും പുറത്തേക്കും ഉള്ളിലേക്കും കടക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു, രാജാവേ.
അനുരധ്യാസു സര്വാസു ചത്വരേഷു ച കൌരവ। ബലം ബഭൂവ രാജേന്ദ്ര പ്രഭൂതഗജവാജിമത്
കൗരവ, എല്ലാ വഴിത്തിരിവുകളിലും ചത്വരങ്ങളിലും ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യം രാജാവേ, അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ദത്തവേതനഭക്തം ച ദത്തായുധപരിച്ഛദമ്। കൃതോപധാനം ച തദാ ബലമാസീദ്വിശാംപതേ
അവർക്കു വേതനം, ഭക്ഷണം എല്ലാം കൊടുത്തു, ആയുധങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ഒരുക്കി, വിശ്രമിക്കാൻ കിടക്കകളും ഒരുക്കിയിരുന്നു.
ന കൃപ്യവേതനീ കശ്ചിന്ന ചാതിക്രാന്തവേതനീ। നാനുഗ്രഹഭൃതഃ കശ്ചിന്ന ചാദൃഷ്ടപരാക്രമഃ
അവിടെ ആരും വേതനം കിട്ടാതെ ഇരുന്നില്ല, ആരും അധികം വേതനം വാങ്ങിയില്ല, ആരെയും പ്രത്യേകമായി പ്രീതിപ്പെടുത്തിയില്ല, ആരുടെയും വീര്യം പരീക്ഷിക്കാതെ വിട്ടില്ല.
ഏവം സുവിഹിതാ രാജന്ദ്വാരകാ ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ। ആഹുകേന സുഗുപ്താ ച രാജ്ഞാ രാജീവലോചന
ഇങ്ങനെ രാജാവേ, ധാരാളം ദാനം നൽകി, അഹൂക എന്ന കനകണയുള്ള രാജാവിന്റെ കാവലിൽ ദ്വാരകാ നല്ല രീതിയിൽ നടത്തപ്പെട്ടു.
താം തൂപയാതോ രാജേന്ദ്ര സാല്വഃ സൌഭപതിസ്തദാ। പ്രഭൂതനരനാഗേന ബലേനോപവിവേശ ഹ
അപ്പോൾ രാജാവേ, സൗഭരാജാവ് സാൽവൻ വലിയ ആനകളും ആളുകളും കൂട്ടിയെടുത്ത് അവിടെ എത്തി സൈന്യം ഒരുക്കി.
സമേ നിവിഷ്ടാം സാ സേനാ പ്രഭൂതസലിലാശയേ। ചതുരങ്ഗബലോപേതാ സാല്വരാജാഭിപാലിതാ
സമതലത്തിൽ, ധാരാളം വെള്ളമുള്ള സ്ഥലത്ത്, നാലു വിഭാഗങ്ങളുമായി സൈന്യം സാൽവരാജാവിന്റെ കാവലിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.