പുത്രാണാം തവ രാജേന്ദ്ര ത്വന്നിമിത്തമിതി പ്രഭോ। തത്രാചക്ഷമഹം ദോഷാന്യൈര്ഭവാന്വ്യതിരോപിതഃ
രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മക്കളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, ഇതെല്ലാം നിങ്ങളുടെ കാരണമാണ് എന്ന് മറ്റുള്ളവർ കുറ്റം ചുമത്തുന്നു എന്ന് ഞാൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
വീരസേനസുതോ യൈസ്തു രാജ്യാത്പ്രഭ്രംശിതഃ പുരാ। അതര്കിതവിനാശശ്ച ദേവനേന വിശാംപതേ
വീരസേനന്റെ മകനെയാണ് ഇവർ മുമ്പ് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയത്; മനുഷ്യരിലെ പ്രഭുവേ, ദേവന്മാർ അവനെ അപ്രതീക്ഷിതമായി നശിപ്പിച്ചു.
സാതത്യം ച പ്രസങ്ഗസ്യ വര്ണയേയം യഥാതഥമ്
ഈ സംഭവത്തിന്റെ മുഴുവൻ കഥയും എങ്ങനെയുണ്ടായെന്നതുപോലെ ഞാൻ വിശദമായി പറയും.
സ്ത്രിയോഽക്ഷാ മൃഗയാ പാനമേതത്കാമസമുത്ഥിതമ്। ദുഃഖം ചതുഷ്ടയ പ്രോക്തം യൈര്നരോ ഭ്രശ്യതേ ശ്രിയഃ
സ്ത്രീകൾ, പാശ, വേട്ട, മദ്യം — ഈ നാലും ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നവയാണെന്നും, ഇവയാൽ മനുഷ്യൻ സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുകയും ദു:ഖം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്.
തത്രസര്വത്രവക്തവ്യം മന്യന്തേ ശാസ്ത്രകോവിദാഃ। വിശേഷതശ്ച വക്തവ്യം ദ്യൂതേ പശ്യന്തി തദ്വിദഃ
ഈ കാര്യങ്ങളിൽ എല്ലാം എന്ത് പറയണമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച്, പാശം ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ് എന്ന് അറിവുള്ളവർ പറയുന്നു.
ഏകാഹാദ്ദ്രവ്യനാശോഽത്ര ധ്രുവം വ്യസനമേവ ച। അഭുക്തനാശശ്ചാര്ഥാനാം വാക്പാരുഷ്യം ച കേവലമ്
പാശത്തിൽ ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് തന്നെ സമ്പത്ത് ഉറപ്പായും നഷ്ടപ്പെടും; അതിൽ ദു:ഖം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഉപയോഗിക്കാത്ത സമ്പത്തും നഷ്ടമാകും, കഠിനമായ വാക്കുകളും മാത്രം അവിടെ കേൾക്കാം.
ഏതച്ചാന്യച്ച കൌരവ്യ പ്രസങ്ഗികടുകോദയമ്। ദ്യൂതേ ബ്രൂയാം മഹാബാഹോ സമാസാദ്യാമ്ബികാസുതമ്
കൗരവാ, പാശത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഈ കഠിനഫലങ്ങളും മറ്റും ഞാൻ അമ്പികയുടെ മകനുമായി നേരിൽ കണ്ടപ്പോൾ പറയുമായിരുന്നു.
ഏവമുക്തോ യദി മയാ ഗൃഹ്ണീയാദ്വചനം മമ। അനാമയം സ്യാദ്ധര്മശ്ച കുരൂണാം കുരുവര്ദന
ഇങ്ങനെ ഞാൻ പറഞ്ഞാൽ, അവൻ എന്റെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിച്ചാൽ, കൗരവരിൽ ക്ഷേമവും ധർമ്മവും നിലനിൽക്കും.
ന ചേത്സ മമ രാജേന്ദ്ര ഗൃഹ്ണീയാന്മധുരം വചഃ। പഥ്യം ച ഭരതശ്രേഷ്ഠ നിഗൃഹ്ണീയാം ബലേന തമ്
രാജാവേ, എന്നാൽ അവൻ എന്റെ മൃദുവും നല്ലതുമായ വാക്കുകൾ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നാൽ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ അവനെ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് തടയും.
അഥൈനമവിനീതേന സുഹൃദോ നാമ ദുര്ഹൃദഃ। സഭാസദോഽനുവര്തേരംസ്താംശ്ച ഇന്യാം ദുരോദരാന്
അപ്പോൾ, അവന്റെ അശിഷ്ടത കാരണം, സുഹൃത്തുക്കൾ എന്നു പറയുന്നവർ ശരിക്കും ദുഷ്ടഹൃദയരാണെന്ന് തെളിയും; സഭയിലെ ആ കൂട്ടുകാരെ ഞാൻ അകറ്റും, ദുഷ്ടഹൃദയരായവരെ നീക്കും.
അസാന്നിധ്യം തു കൌരവ്യ മമാനര്തേഷ്വഭൂത്തദാ। യേനേദം വ്യസനം പ്രാജ്ഞാ ഭവന്തോ ദ്യൂതകാരിതമ്
കൗരവാ, അപ്പോൾ ഈ ദുരന്തങ്ങളിൽ ഞാൻ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ പാശദോഷം സംഭവിക്കാൻ കാരണം.
സോഹമേത്യ കുരുശ്രേഷ്ഠ ദ്വാരകാം പാണ്ഡുനന്ദന। അശ്രൌഷം ത്വാം വ്യസനിനം യുയുധാനാദ്യഥാതഥമ്
കുരുവീരനേ, അതിനാൽ ഞാൻ ദ്വാരകയിൽ എത്തി, പാണ്ഡുവിന്റെ മകനേ, യുയുതാനനും മറ്റുള്ളവരും നിന്നെ ദു:ഖത്തിൽ ആണെന്ന് എങ്ങനെയുണ്ടായെന്നതുപോലെ ഞാൻ കേട്ടു.
ശ്രുത്വൈവ ചാഹം രാജേന്ദ്ര പരമോദ്വിഗ്രമാനസഃ। തൂര്ണമഭ്യാഗതോസ്മിത്വാം ദ്രഷ്ടുകാമോ വിശംപതേ
രാജാവേ, ഇത് കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് വളരെ വേദനിച്ചു; അതിനാൽ ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ നിന്നെ കാണാൻ വന്നു, മനുഷ്യരിലെ പ്രഭുവേ.
അഹോ കൃച്ഛ്രമനുപ്രാപ്താഃ സര്വേ സ്മ ഭരതര്ഷഭ। സോഽഹം ത്വാം വ്യസനേ മഗ്നം പശ്യാമി സഹ സോദരൈഃ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വലിയ കഷ്ടത അനുഭവിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ നിന്നെയും സഹോദരന്മാരെയും ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയ നിലയിൽ കാണുന്നു.
അസാന്നിധ്യം കഥം കൃഷ്ണ തവാസീദ്വൃഷ്ണിനന്ദന। ക്വ ചാസീദ്വിപ്രവാസസ്തേ കിംചാകാര്ഷീഃ പ്രവാസതഃ
കൃഷ്ണാ, വൃഷ്ണികൾക്ക് ആനന്ദമായവനേ, അപ്പോൾ നീ എങ്ങനെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല? നീ എവിടെയായിരുന്നു, പ്രവാസത്തിൽ പോയി എന്താണ് ചെയ്തത്?
സാല്വസ്യ നഗരം സൌഭം ഗതോഽഹം ഭരതര്ഷഭ। നിഹന്തും കൌരവശ്രേഷ്ഠ തത്ര മേ ശൃണു കാരണമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ശാൽവന്റെ നഗരം ആയ സൗഭം നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ പോയിരുന്നു; കൗരവശ്രേഷ്ഠാ, അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം.
മഹാതേജാ മഹാംവാഹുര്യഃ സ രാജാ മഹായശാഃ। ദമഘോഷാത്മജോ വീരഃ ശിശുപാലോ മയാ ഹതഃ
വലിയ തേജസ്സും ശക്തിയും ഉള്ള രാജാവായ ദമഘോഷന്റെ മകൻ ശിശുപാലൻ എന്ന വീരനെ ഞാൻ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
യജ്ഞേ തേ ഭരതശ്രേഷ്ഠ രാജസൂയേഽര്ഹണാം പ്രതി। സ രോഷവശമാപന്നോ നാമൃഷ്യത ദുരാത്മവാന്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ രാജസൂയയാഗത്തിൽ, നിന്നെ ആദരിക്കുമ്പോൾ, ദുഷ്ടഹൃദയനായ അവൻ കോപത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അതു സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
ശ്രുത്വാ തം നിഹതം സാല്വസ്തീവ്രരോഷസമന്വിതഃ। ഉപായാദ്ദ്വാരകാം ശൂന്യാമിഹസ്ഥേ മയി ഭാരത
അവനെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കേട്ടശേഷം, ശാൽവന് അത്യന്തം കോപം നിറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഞാൻ ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ശൂന്യമായ ദ്വാരകയിലേക്കാണ് അവൻ എത്തിയത്, ഭാരത.
സ തത്ര യുദ്ധമകരോദ്ബാലകൈര്വൃഷ്ണിപുങ്ഗവൈഃ। നിവൃത്തഃ കാമഗം സൌഭമാരുഹ്യൈവ നൃശംസവത്
അവിടെ, യൗവനത്തിലുള്ള വൃഷ്ണി വീരന്മാരോടൊപ്പം ശാൽവൻ യുദ്ധം ചെയ്തു. പിന്നെ, അതു നിർത്തി, ക്രൂരതയോടെ സൌഭവിമാനത്തിൽ കയറി.
ചിരജീവീ നൃപഃ സോഽപി പ്രസാദാത്പദ്മജന്മനഃ।' തതോ വൃഷ്ണിപ്രവീരാംസ്താന്ബാലാന്ഹത്വാ ബഹൂംസ്തദാ। പുരോദ്യാനാനി സര്വാണി ഭേദയാമാസ ദുര്ഭതിഃ
പദ്മജന്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു ദീർഘായുസ്സുള്ള ആ രാജാവ്, അന്ന് പല വൃഷ്ണി ബാലന്മാരെയും കൊന്നു. പിന്നെ, ആ ദുഷ്ടൻ നഗരത്തിന്റെ മുന്നിലെ എല്ലാ തോട്ടങ്ങളും നശിപ്പിച്ചു.
ഉക്തവാംശ്ച മഹാബാഹോ ക്വാസൌ വൃഷ്ണികുലാധമഃ। വാസുദേവഃ സ മന്ദാത്മാ വസുദേവസുതോ ഗതഃ
ശക്തനായവനേ, ശാൽവൻ വിളിച്ചു: 'വൃഷ്ണി വംശത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ എവിടെയാണ്? വസുദേവന്റെ മകനായ ആ മനസ്സില്ലാത്ത വാസുദേവൻ എവിടേക്ക് പോയി?'
തസ്യ യുദ്ധാര്ഥിനോ ദര്പം യുദ്ധേനാശയിതാഽസ്മ്യഹമ്। ആനര്താഃ സത്യമാഖ്യാത തത്ര ഗന്താഽസ്മി യത്ര സഃ
'അവൻ എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ യുദ്ധത്തിലൂടെ അവന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കും. ആനർത്തന്മാരേ, അവൻ എവിടെയാണെന്ന് സത്യം പറഞ്ഞുതരൂ; ഞാൻ അവിടെ പോകും.'
തം ഹത്വാ വിനിവര്തിഷ്യേ കംസകേശിനിഷൂദനമ്। അഹത്വാ ന നിവര്തിഷ്യേ സത്യേനായുധമാലഭേ
'കംസനും കേശിയും കൊല്ലുന്നവനെ ഞാൻ കൊന്ന് തിരിച്ചു പോകും; അവനെ കൊല്ലാതെ ഞാൻ മടങ്ങില്ല. സത്യമായി ഞാൻ ആയുധം എടുക്കുന്നു.'
ക്വാസൌ ക്വാസാവിതി പുനസ്തത്രതത്ര പ്രധാവതി। മയാ സഹ രണേ യോദ്ധും കാങ്ക്ഷമാണഃ സ സൌഭരാട്
'അവൻ എവിടെയാണ്? അവൻ എവിടെയാണ്?' എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിച്ചു, ശൗഭരാജാവ് ഇവിടെ അവിടെ ഓടി, എന്നെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
അദ്യതം പാപകര്മാണം ക്ഷുദ്രം വിശ്വാസഘാതിനമ്। ശിശുപാലവധാമര്ഷാദ്ഗമയിഷ്യേ യമക്ഷയമ്
'ഇന്ന്, ശിശുപാലന്റെ മരണത്തിൽ നിന്നുള്ള കോപത്തിൽ, ആ പാപകര്മ്മാവിനെയും ദ്രോഹിയെയും ഞാൻ യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും.'
മമ പാപസ്വഭാവേന ഭ്രാതാ യേന നിപാതിതഃ। ശിശുപാലോ മഹീപാലസ്തം വധിഷ്യേ മഹീതലേ
'എന്റെ സഹോദരൻ, രാജാവായ ശിശുപാലൻ, എന്റെ പാപസ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് വീണത്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അവനെ ഭൂമിയിൽ കൊല്ലും.'
ഭ്രാതാ ബാലശ്ച രാജാ ച ന ച സംഗ്രാമകോവിദഃ। പ്രമത്തശ്ച ഹതോ വീരസ്തം ഹനിഷ്യേ ജനാര്ദനമ്
'എന്റെ സഹോദരൻ ബാലനായിരുന്നു, രാജാവായിരുന്നു, യുദ്ധത്തിൽ പരിചയമില്ലാത്തവനും അശ്രദ്ധയുമായവനുമായിരുന്നു. ആ വീരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഞാൻ ജനാർദ്ദനനെ കൊല്ലും.'
ഏകമാദി മഹാരാജ വിലപ്യദിവമാസ്ഥിതഃ। കാമഗേന സ സൌഭേന ക്ഷിപ്ത്വാ മാം കുരുനന്ദന
ഇങ്ങനെ ഒറ്റയ്ക്ക് വിലപിച്ച്, മഹാരാജാവേ, ശാൽവൻ ഇഷ്ടംപോലെ സൌഭവിമാനത്തിൽ കയറി, എന്നെ അകറ്റി തള്ളി, കുരുനന്ദന.
തമശ്രൌഷമഹം ഗത്വാ യഥാ വൃത്തഃ സ ദുര്മതിഃ। മയി കൌരവ്യ ദുഷ്ടാത്മാ മാര്തികാവതകോ നൃപഃ
കൗരവ്യ, ഞാൻ അകലെ പോയിരിക്കുമ്പോൾ, ആ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള മാർത്തികാവത രാജാവ് എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന് ഞാൻ കേട്ടു.