ഹത്വാ ഹിഡിമ്ബം ഭീമോഽഥ പ്രസ്ഥിതോ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ। ഹിഡിമ്ബാമഗ്രതഃ കൃത്വാ യസ്യാം ജാതോ ഘടോത്കടഃ
ഹിഡിംബനെ കൊല്ലിയ ശേഷം ഭീമന് സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം യാത്രയായി; അവരോടൊപ്പം മുന്നില് ഹിഡിംബയെ കൂട്ടി, അവളില് നിന്നാണ് ഘടോത്സ്കടന് ജനിച്ചത്.
തതഃ സംപ്രാദ്രവന്സര്വേ സഹ മാത്രാ പരംതപാഃ। ഏകചക്രാമഭിമുഖാഃ സംവൃതാ ബ്രാഹ്മണവ്രജൈഃ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന പാണ്ഡവര് അമ്മയോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണര് കൂട്ടമായി ചുറ്റിപ്പറ്റി എകചക്ര നഗരത്തിലേക്ക് വേഗത്തില് പോയി.
പ്രസ്ഥാനേ വ്യാസ ഏഷാം ച മന്ത്രീ പ്രിയഹിതേ രതഃ। തതോഽഗച്ഛന്നേകചക്രാം പാണഅഡവാഃ സംശിതവ്രതാഃ
അവരുടെ യാത്രയില് വ്യാസന് സ്നേഹത്തോടും ഹിതത്തിനും വേണ്ടി ഉപദേശകനായി. അങ്ങനെ വ്രതനിഷ്ഠരായ പാണ്ഡവര് എകചക്രയിലേക്കു പോയി.
തത്രാപ്യാസാദയാമാസുര്ബകം നാമ മഹാബലമ്। പുരുഷാദം പ്രതിഭയം ഹിഡിമ്ബേനൈവ സംമിതമ്
അവിടെ അവര് വീണ്ടും ഹിഡിംബനു സമാനമായ ശക്തിയുള്ള, ഭയങ്കരനും മനുഷ്യഭക്ഷകനുമായ ബകാസുരനെ കണ്ടുമുട്ടി.
തം ചാപി വിനിഹത്യോഗ്രം ഭീമഃ പ്രഹരതാം വരഃ। സഹിതോ ഭ്രാതൃഭിഃ സര്വൈര്ദ്രുപദസ്യ പുരം യയൌ
അത്യുഗ്രനായ ആ ബകാസുരനെയും യുദ്ധത്തില് ഭീമന് കൊല്ലി, പിന്നെ സഹോദരന്മാരെക്കൊണ്ട് ഡ്രുപദന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
ലബ്ധാഽഹമപി തത്രൈവ വസതാ സവ്യസാചിനാ। യഥാ ത്വയാ ജിതാ കൃഷ്ണരുക്മിണീ ഭീഷ്മകാത്മജാ
അവിടെ സവ്യാസാചിയോടൊപ്പം താമസിക്കുമ്പോള് ഞാനും അവിടെ ലഭിച്ചു; നീ കൃഷ്ണയെ ഭീഷ്മകന്റെ മകളായ രുക്മിണിയെ ജയിച്ചതുപോലെ തന്നെയാണ്.
ഏവം സുയുദ്ധേ പാര്ഥേന ജിതാഽഹം മധുസൂദന। സ്വയംവരേ മഹത്കര്മ കൃത്വാ ന സുകരം പരൈഃ
ഇങ്ങനെ, മഹത്തായ യുദ്ധത്തില് പാർത്ഥന് എന്നെ ജയിച്ചു, മധുസൂദനാ, സ്വയംവരത്തില് മറ്റാര്ക്കും എളുപ്പമല്ലാത്ത മഹത്തായ കര്മ്മം ചെയ്തു.
ഏവം ക്ലേശൈഃ സുബഹുഭിഃ ക്ലിശ്യമാനാ സുദുഃഖിതാ। നിവസാമ്യാര്യയാ ഹീനാ കൃഷ്ണ ധൌമ്യപുരഃസുരാ
ഇങ്ങനെ, അനേകം കഷ്ടങ്ങളാല് ഏറെ ദുഃഖിച്ചു, മാനഭംഗം അനുഭവിച്ച്, കൃഷ്ണനും ധൗമ്യനും മുന്നില് വെച്ച് ഞാന് താമസിക്കുന്നു.
ത ഇമേ സിംഹവിക്രാന്താ വീര്യേണാഭ്യധികാഃ പരൈഃ। നിഹീനൈഃ പരിക്ലിശ്യന്തി സമുപേക്ഷന്തി മാം കഥം
സിംഹംപോലുള്ള വീര്യശാലികളായ ഇവര് മറ്റുള്ളവരെക്കാള് ശ്രേഷ്ഠരായിട്ടും, താഴ്ന്നവരുടെ പീഡനവും അവഹേളനവും സഹിച്ച്, എന്നെ അവഗണിക്കുന്നു — എങ്ങനെ ഇതു സഹിക്കും?
ഏതാദൃശാനി ദുഃഖാനി മഹന്തീ ദുര്ബലീയസാമ്। ദീര്ഘകാലം പ്രദീപ്താഽസ്മി പാപാനാം പാപകര്മണാമ്
ഇങ്ങനെ ദുർബലന്മാരുടെ വലിയ ദു:ഖങ്ങള് ദീര്ഘകാലം അനുഭവിച്ചു, പാപികളുടെയും അവരുടെ ദുഷ്കൃത്യങ്ങളാലും ഞാന് പീഡിക്കപ്പെട്ടു.
കുലേ മഹതിജാതാഽസ്മി ദിവ്യേന വിധിനാ കില। പാണ്ഡവാനാം പ്രിയാ ഭാര്യാ സ്നുഷാ പാണ്ഡോര്മഹാത്മനഃ
ദിവ്യമായ വിധിയാല് വലിയ വംശത്തില് ജനിച്ച്, പാണ്ഡവര്ക്ക് പ്രിയപത്നിയായും മഹാത്മാവായ പാണ്ഡുവിന്റെ മരുമകളായും ഞാന് ജീവിക്കുന്നു.
കേശഗ്രഹമനുപ്രാപ്താ കാ നു ജീവേത മാദൃശീ। പഞ്ചാനാമിന്ദ്രകല്പാനാം പ്രേക്ഷതാം മധുസൂദന
പഞ്ചപാണ്ഡവര് ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ളവരായിരിക്കെ, എന്റെ പോലെ ഒരു സ്ത്രീയെ കേശം പിടിച്ച് വലിച്ചാല് ആരാണ് ജീവിക്കാനാവുക, മധുസൂദനാ?
ഇത്യുക്ത്വാ പ്രാരുദത്കൃഷ്ണാ മുഖം പ്രച്ഛാദ്യ പാണിനാ। പദ്മകോശപ്രകാശേന മൃദുനാ മൃദുഭാഷിണീ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കൃഷ്ണാ കരഞ്ഞു, തന്റെ കനിഞ്ഞു വിരിഞ്ഞ കമലമുകുളംപോലെയുള്ള മൃദുലമായ കൈകൊണ്ട് മുഖം മറച്ചു, മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സ്തനാവപതിതൌ പീനൌ സുജാതൌ ശുഭലക്ഷണൌ। അഭ്യവര്ഷത പാഞ്ചാലീ ദുഃഖജൈരശ്രുബിന്ദുഭിഃ
പാഞ്ചാലി ദുഃഖത്തിൽ നിന്നു പൊഴിയുന്ന കണ്ണുനീർ തനിക്കുള്ള പുഷ്ടിയും മനോഹരവുമായ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള മുലകളിൽ വീണു.
ചക്ഷുഷീ പരിമാര്ജന്തീ നിഃശ്വസന്തീ പുനഃപുനഃ। ബാഷ്പപൂര്ണേന കണഅഠേന ക്രുദ്ധാ വചനമബ്രവീത്
കണ്ണുനീർ തുടച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഹ്വസിച്ചു, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ഠത്തിൽ, കോപത്തോടെ അവൾ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
നൈവ മേ പതയഃ സന്തി ന പുത്രാ ന ച ബാന്ധവാഃ। ന ഭ്രാതരോ ന ച പിതാ നൈവ ത്വം മധുസൂദന
എനിക്ക് ഭർത്താക്കന്മാരുമില്ല, മക്കളുമില്ല, ബന്ധുക്കളുമില്ല; സഹോദരന്മാരുമില്ല, അച്ഛനും ഇല്ല, നീയുമില്ല മധുസൂദന.
യേ മാം വിപ്രകൃതാം ക്ഷുദ്രൈരുപേക്ഷധ്വം വിശോകവത്। ന ച മേ ശാമ്യതേ ദുഃഖം കര്ണോ യത്പ്രാഹസത്തദാ
ദുഷ്ടന്മാർ എന്നെ അപമാനിച്ചപ്പോൾ, എന്നെ അവഗണിച്ചവർക്കു ഞാൻ ഒരു വിഷമമില്ലാത്തവളെന്നപോലെ തോന്നാം; എന്നാൽ അപ്പോൾ കർണ്ണൻ ചിരിച്ചതു എന്റെ ദുഃഖം കുറയ്ക്കുന്നില്ല.
ചതുര്ഭിഃ കാരണൈഃ കൃഷ്ണ ത്വയാ രക്ഷ്യാഽസ്മി നിത്യശഃ। സംബന്ധാദ്ഗൌരവാത്സഖ്യാത്പ്രഭുത്വേനൈവ കേശവ
നാലു കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു നീ എന്നെ എല്ലായ്പ്പോഴും രക്ഷിക്കണം കൃഷ്ണേ: ബന്ധം, ആദരം, സൗഹൃദം, അധികാരം — ഈ നാലും.
അഥ താമബ്രവീത്കൃഷ്ണസ്തസ്മിന്വീരസമാഗമേ। രോദിഷ്യന്തി സ്ത്രിയോ ഹ്യേവം യേഷാം ക്രുദ്ധാസി നാമിനി
അപ്പോൾ ആ വീരസമൂഹത്തിൽ കൃഷ്ണൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: നീ കോപിക്കുന്നവരുടെ പേരിൽ സ്ത്രീകൾ ഇങ്ങനെ കരയും.
ബീഭത്സുശരസംഛന്നാഞ്ശോണിതൌഘപരിപ്ലുതാന്। നിഹതാന്വല്ലഭാന്വീക്ഷ്യ ശയാനാന്വസുധാതലേ
അർജുനന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കുത്തേറ്റു, രക്തം ഒഴുകി, നിലത്തു വീണു കിടക്കുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവരുടെ ഭാര്യമാർ കരയും.
യത്സമര്ഥം പാണ്ഡവനാം തത്കരിഷ്യാമി മാ ശുചഃ। സത്യം തേ പ്രതിജാനാമി രാജ്ഞാം രാജ്ഞീ ഭവിഷ്യസി
പാണ്ഡവന്മാർക്ക് കഴിയുന്നതെന്താണോ അതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യും; നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട. ഞാൻ സത്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു: രാജ്ഞിമാരിൽ രാജ്ഞിയായിരിക്കും നീ.
പതേദ്ദ്യൌര്ഹിമവാഞ്ശീര്യേത്പൃഥിവീ ശകലീ ഭവേത്। ശുഷ്യേത്തോയനിധിഃ കൃഷ്ണേ ന മേ മോഘം വചോ ഭവേത്
ആകാശം വീണുപോകട്ടെ, ഹിമവാൻ തകർന്നുപോകട്ടെ, ഭൂമി കിളർന്നു ചിതറട്ടെ, സമുദ്രം ഉണങ്ങട്ടെ, എങ്കിലും കൃഷ്ണേ, എന്റെ വാക്ക് വ്യർത്ഥമാകില്ല.
തച്ഛ്രുത്വാ ദ്രൌപദീ വാക്യം പ്രതിവാക്യമഥാച്യുതാത്। സാചീകൃതമവൈക്ഷത്സാ പാഞ്ചാലീ മധ്യമം പതിമ്
അച്യുതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ദ്രൗപദി തന്റെ നടുവൻ ഭർത്താവിനെ, പാഞ്ചാലി അവനെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി.
ആബഭാഷേ മഹാരാജ ദ്രൌപദീമര്ജുനസ്തദാ। മാ രോദീഃ ശുഭതാമ്രാക്ഷി യദാഹ മധുസൂദനഃ। തഥാ തദ്ഭവിതാ ദേവി നാന്യഥാ വരവര്ണിനി
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, അർജുനൻ ദ്രൗപദിയോട് പറഞ്ഞു: നീ കരയേണ്ട, മനോഹരമായ ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവളേ; മധുസൂദനൻ പറഞ്ഞതെന്താണോ അതു തന്നെയാണ് നടക്കുക, അതിന് വിപരീതമായി ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല, ഭദ്രവർണ്ണിനി.
അഹം ദ്രോണം ഹനിഷ്യാമി ശിഖണ്ഡീ തു പിതാമഹമ്। ദുര്യോധനം ഭീമസേനഃ കര്ണം ഹന്താ ധനിജയഃ
ഞാൻ ദ്രോണനെ കൊല്ലും; ശിഖണ്ഡി പിതാമഹനെ കൊല്ലും; ഭീമസേനൻ ദുര്യോധനനെ കൊല്ലും; ധനഞ്ജയൻ കർണ്ണനെ കൊല്ലും.
രാമകൃഷ്ണൌ വ്യപാശ്രിത്യ അജേയാഃ സ്മ രണഏ സ്വസഃ। അപി വൃത്രഹണാ യുദ്ധേ കിം പുനര്ധൃതരാഷ്ട്രജൈഃ
രാമനും കൃഷ്ണനും നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നപ്പോൾ, സഹോദരീ, യുദ്ധത്തിൽ നമ്മെ ജയിക്കാൻ ആരാലുമാകില്ല; വൃത്രനെ കൊല്ലുന്നവനും നമ്മെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല, പിന്നെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് എന്ത് കഴിയും.
ഇത്യുക്തേഽഭിമുഖാ വീരാ വാസുദേവമുപാസ്ഥിതഃ। തേഷാം മധ്യേ മഹാബാഹുഃ കേശവോ വാക്യമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വീരന്മാർ വാസുദേവനെ നോക്കി ചുറ്റി നിന്നു; അവരുടെ ഇടയിൽ മഹാബാഹുവായ കേശവൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
നൈതത്കൃച്ഛ്രമനുപ്രാപ്തോ ഭവാന്സ്യാദ്വസുധാധിപ। യദ്യഹം ദ്വാരകായാം സ്യാം രാജന്സന്നിഹിതഃ പുരാ
അങ്ങ് ഈ കഷ്ടത അനുഭവിച്ചില്ലായിരിക്കും, രാജാവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ ദ്വാരകയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, രാജ്യം നഷ്ടമായിരുന്നില്ല.
ആഗച്ഛേയമഹം ദ്യൂതമനാഹൂതോഽപി കൌരവൈഃ। ആമ്ബികേയേന ദുര്ധര്ഷ രാജ്ഞാ ദുര്യോധനേന ച। വാരയേയമഹം ദ്യൂതം ബഹൂന്ദോപാന്പ്രദര്ശയന്
കൗരവന്മാർ, അംബികയുടെ മകനും ഭയങ്കരനായ രാജാവായ ദുര്യോധനനും എന്നെ വിളിക്കാതിരുന്നാലും, ഞാൻ ചതുരംഗക്കളിയിൽ എത്തിച്ചേരും; അനേകം കാരണങ്ങൾ കാണിച്ചു ഞാൻ ആ കളി നിർത്തിപ്പിടിപ്പിച്ചേനെ.
ഭീഷ്മദ്രോണൌ സമാനായ്യ കൃപം ബാഹ്ലീകമേവ ച। വൈചിത്രവീര്യം രാജാനമലം ദ്യൂതേന കൌരവ
ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും കൃപനും ബാഹ്ലികനും വൈചിത്രവീര്യനായ രാജാവിനെയും കൂട്ടി, കൗരവ, നീ ചതുരംഗം കളിക്കേണ്ടതല്ലായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞേനെ.