ദഷ്ടോഷ്ഠദംഷ്ട്രം താമ്രാക്ഷം പ്രദീപ്തോര്ധ്വശിരോരുഹമ്। സാര്കരശ്മിതഡിച്ചക്രം സബലാകമിവാമ്ബുദമ്
ചെവിട്ടു പല്ലുകളും, ചുവപ്പു കണ്ണുകളും, തീപോലെ കത്തുന്ന മുടിയും, ഇടിമേഘം പോലെ വലിയ വായും, അതിൽ മിന്നൽ പോലെ തിളങ്ങുന്ന പാറകളും, പക്ഷികളും നിറഞ്ഞതുമായ ഭയങ്കര രൂപം അവനുണ്ടായിരുന്നു.
സൃജന്തം രാക്ഷസീം മായാം മഹാനാദനിനാദിതമ്। മുഞ്ചന്തം വിപുലാന്നാദാന്സതോയമിവ തോയദമ്
അവൻ രാക്ഷസമായാജാലം പ്രയോഗിച്ചു, വലിയ ശബ്ദത്തിൽ കൂവുകയും, മഴവെള്ളം ഒഴുക്കുന്ന മേഘംപോലെ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങുകയും ചെയ്തു.
തസ്യ നാദേന സംത്രസ്താഃ പക്ഷിണഃ സര്വതോദിശമ്। വിമുക്തനാദാഃ സംപേതുഃ സ്ഥലജാ ജലജൈഃ സഹ
അവന്റെ ആ നിലവിളി കേട്ട്, എല്ലാ ദിക്കിലും നിന്നുള്ള പക്ഷികൾ, കരയിലും വെള്ളത്തിലും ജീവിക്കുന്നവ, ഭയന്ന് പറന്നു ചിതറുകയും, ശബ്ദം നിർത്തുകയും ചെയ്തു.
സംപ്രദ്രുതമൃഗദ്വീപിമഹിഷര്ക്ഷസമാകുലമ്। തദ്വനം തസ്യ നാദേന സംപ്രസ്ഥിതമിവാഭവത്
അവന്റെ ആ നിലവിളി കേട്ട്, മൃഗങ്ങൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, കരടികൾ എന്നിവ ഓടി അകന്നു; ആ വനമൊക്കെ ചലിക്കുന്നതുപോലെയായി.
തസ്യോരുവാതാഭിഹതാസ്താമ്രപല്ലവബാഹവഃ। വിദൂരജാതാശ്ച ലതാഃ സമാശ്ലിഷ്യന്തി പാദപാന്
അവന്റെ ശക്തമായ ശ്വാസം തട്ടി, ചെമ്പൻ ഇലകളുള്ള മരങ്ങൾ വളഞ്ഞു; ദൂരെയുള്ള വള്ളികൾ വൃക്ഷങ്ങളെ ചേർന്നു പിടിച്ചു.
തസ്മിന്ക്ഷണേഽഥ പ്രവവൌ മാരുതോ ഭൃശദാരുണഃ। രജസാ സംവൃതം തേന നഷ്ടര്ക്ഷമഭവന്നഭഃ
അന്നേരം, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ കാറ്റ് വീശി തുടങ്ങി; ആ കാറ്റ് പൊടിയാൽ ആകാശം നക്ഷത്രങ്ങൾ കാണാനാവാതെ മറഞ്ഞുപോയി.
പഞ്ചാനാം പാണ്ഡുപുത്രാണാമവിജ്ഞാതോ മഹാരിപുഃ। പഞ്ചാനാമിന്ദ്രിയാണാം തു ശോകാവേശ ഇവാതുലഃ
അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാർക്കും അറിയപ്പെടാതെ, ആ മഹാശത്രു അവിടെ നിന്നു; അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കു അറിയപ്പെടാത്ത അതിയായ ദുഃഖംപോലെ.
സ ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡവാന്ദൂരാത്കൃഷ്ണാജിനസമാവൃതാന്। ആവൃണോത്തദ്വനദ്വാരം മൈനാക ഇവ പര്വതഃ
കറുത്ത കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം ധരിച്ച പാണ്ഡവർ ദൂരത്ത് നിന്ന് വരുന്നത് കണ്ടു, അവൻ മൈനാകപർവതംപോലെ ആ വനത്തിന്റെ വാതിൽ പൂർണ്ണമായി അടച്ചു.
തം സമാസാദ്യ വിത്രസ്താ കൃഷ്ണാ കമലലോചനാ। അദൃഷ്ടപൂര്വം സംത്രാസാന്ന്യമീലയത ലോചനേ
അവനെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, കമലനയനിയായ കൃഷ്ണ, ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഭയത്തിൽ, ഭയപ്പെട്ട് കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
ദുഃശാസനകരോത്സൃഷ്ടവിപ്രകീര്ണശിരോരുഹാ। പഞ്ചപര്വതമധ്യസ്ഥാ നദീവാകുലതാം ഗതാ
ദുഃശാസനന്റെ കൈകൊണ്ട് മുടി ചിതറിപ്പോയ അവൾ, അഞ്ചു പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്നു; അതിനാൽ ഒരു നദി കലങ്ങിപ്പോയതുപോലെയായിരുന്നു അവളുടെ അവസ്ഥ.
വിമുഹ്യമാനാം താം തത്ര ജഗൃഹുഃ പഞ്ച പാണ്ഡവാഃ। ഇന്ദ്രിയാണി പ്രസക്താനി വിഷയേഷു യഥാരതിമ്
അവിടെ അവൾ ഭ്രമിച്ചപ്പോൾ, അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാർ അവളെ പിടിച്ചു താങ്ങി; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടമായപ്പോൾ അവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെ.
അഥ താം രാക്ഷസീം മായാമുത്ഥിതാം ഘോരദര്ശനാമ്। രക്ഷോഘ്നൈര്വിവിധൈര്മന്ത്രൈര്ധൌമ്യഃ സമ്യക്പ്രയോജിതൈഃ
അപ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ ആ രാക്ഷസമായാജാലം ഉയർന്നപ്പോൾ, ധൗമ്യൻ രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ ഉചിതമായ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് അതിനെ തടയാൻ തുടങ്ങി.
പശ്യതാം പാണ്ഡുപുത്രാണാം നാശയാമാസ വീര്യവാന്। സ നഷ്ടമായോഽതിബലഃ ക്രോധവിസ്ഫാരിതേക്ഷണഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കള് നോക്കി നില്ക്കുമ്പോള്, അതി ശക്തനായ അവന്, കോപത്തില് കണ്ണുകള് ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ മായയെ നശിപ്പിച്ചു, യഥാര്ത്ഥ ശക്തി വെളിപ്പെടുത്തി.
കാമമൂര്തിധരഃ ക്രൂരഃ കാലകല്പോ വ്യദൃശ്യത। തമുവാച തതോ രാജാ ദീര്ഘപ്രജ്ഞോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ഭയങ്കരമായ രൂപത്തില്, ആഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപമായും, മരണത്തെപ്പോലെയും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട അവനെ, ദീര്ഘദര്ശിയായ രാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന് അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
കോ ഭവാന്കസ്യ വാ കിം തേ ക്രിയതാം കാര്യമുച്യതാമ്। പ്രത്യുവാചാഥ തദ്രക്ഷോ ധര്മരാജം യുധിഷ്ഠിരമ്
"നീ ആര്? ആരുടെ ആണു നീ? എന്താണ് നിനക്ക് വേണ്ടത്? പറയു, ഇവിടെ വന്ന കാര്യം എന്താണ്?" അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോള്, ആ രാക്ഷസന് ധര്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഹം വകസ്യ വൈ ഭ്രാതാ കിര്മീര ഇതി വിശ്രുതഃ। വനേഽസ്മിന്കാമ്യകേ ശൂന്യേ നിവസാമി ഗതജ്വരഃ
"ഞാന് വകയുടെ സഹോദരന് കിര്മിരന് എന്നറിയപ്പെടുന്നവന് ആണ്. ഈ ശൂന്യമായ കാമ്യകവനത്തില് ഞാന് വാസം ചെയ്യുന്നവനാണ്, എനിക്ക് ഒരു ദുഃഖവും ഇല്ല."
യുധി നിര്ജിത്യ പുരുഷാനാഹാരം നിത്യമാചരന്। കേ യൂയമഭിസംപ്രാപ്താ ഭക്ഷ്യഭൂതാ മമാന്തികമ്। യുധി നിര്ജിത്യവഃ സര്വാന്ഭക്ഷയിഷ്യേ ഗതജ്വരഃ
"പോരില് മനുഷ്യരെ ജയിച്ച് അവരെ എപ്പോഴും ഭക്ഷ്യമായി ആക്കാറുണ്ട്. നിങ്ങള് ആരാണ്, എന്റെ മുന്നില് ഭക്ഷ്യമായി എത്തിയത്? പോരില് നിങ്ങളെ ജയിച്ച്, ദുഃഖം ഇല്ലാതെ നിങ്ങളെ ഞാന് ഭക്ഷിക്കും."
യുധിഷ്ഠിരസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ ദുരാത്മനഃ। ആചചക്ഷേ തതഃ സര്വം ഗോത്രനാമാദി ഭാരത
ആ ദുഷ്ടന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട യുദ്ധിഷ്ഠിരന്, അവനോട് തങ്ങളുടെ മുഴുവന് പേരുകളും വംശവും വിശദമായി പറഞ്ഞു.
പാണ്ഡവോ ധര്മരാജോഽഹം യദി തേ ശ്രോത്രമാഗതഃ। സഹിതോ ഭ്രാതൃഭിഃ സര്വൈര്ഭീമസേനാര്ജുനാദിഭിഃ
"ഞാന് പാണ്ഡുവിന്റെ മകന്, ധര്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ആണ്, നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കില്. എന്റെ സഹോദരന്മാരായ ഭീമസേനനും അര്ജുനനും മറ്റുള്ളവരും എന്നോടൊപ്പം ഉണ്ട്."
ഹൃതരാജ്യോ വനേ വാസം വസ്തും കൃതമതിസ്തതഃ। വനമഭ്യാഗതോ ഘോരമിദം തവ പരിഗ്രഹമ്
"രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, കാട്ടില് വാസം ചെയ്യാന് തീരുമാനിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങള് ഈ ഭയങ്കരമായ, നിന്റെ അധീനതയിലുള്ള കാട്ടിലേക്ക് വന്നത്."
വിസ്മയം പരമം ഗത്വാ രാക്ഷസോ ഘോരദര്ശനഃ।' കിര്മീരസ്ത്വബ്രവീദേനം ദിഷ്ട്യാ ദേവൈരിദം മമ। ഉപപാദിതമദ്യേഹ ചിരകാലാന്മനോരഥമ്
അതുകേട്ട് അതി ഭയങ്കരമായ കിര്മിരന് അത്ഭുതത്തില് ആകി പറഞ്ഞു: "ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്താല്, ഇന്ന് എന്റെ ഏറെക്കാലത്തെ ആഗ്രഹം ഇവിടെ നിറവേറുന്നു."
ഭീമസേനവധാര്ഥം ഹി നിത്യമഭ്യുദ്യതായുധഃ। ചരാമി പൃഥിവീം കൃത്സ്നാം നൈനം ചാസാദയാമ്യഹമ്
"ഭീമസേനനെ കൊല്ലാനായി എപ്പോഴും ആയുധം ഒരുക്കി, ഭൂമി മുഴുവന് ചുറ്റി തിരിഞ്ഞു നടന്നിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, അവനെ എനിക്ക് കണ്ടെത്താന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല."
സോയമാസാദിതോ ദിഷ്ട്യാ ഭ്രാതൃഹാ കാങ്ക്ഷിതശ്ചിരമ്। അനേന ഹി മമ ഭ്രാതാ ബകോ വിനിഹതഃ പ്രിയഃ
"ഇപ്പോള് ദൈവത്തിന്റെ കൃപയാല് ഞാന് അവനെ കണ്ടു. എന്റെ സഹോദരനെ കൊല്ലുന്നവനെ ഞാന് ഏറെക്കാലമായി അന്വേഷിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്റെ പ്രിയ സഹോദരന് വകയെ അവനാണ് കൊല്ലിയത്."
വൈത്രകീയവനേ രാജന്ബ്രാഹ്മണച്ഛദ്മരൂപിണാ। വിദ്യാബലമുപാശ്രിത്യ ന ഹ്മസ്ത്യസ്യൌരസം ബലമ്
"വൈത്രകി കാട്ടില്, ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച്, വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തിയില് ആശ്രയിച്ച്, അവന് വകയെ കൊന്നു. അവനു ശരീരശക്തിയില് തുല്യന് ആരുമില്ല."
ഹിഡിമ്ബശ്ച സഖാ മഹ്മം ദയിതോ വനഗോചരഃ। ഹതോ ദുരാത്മനാഽനേന സ്വസാ ചാസ്യ ഹൃതാ പുരാ
"എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തും കാട്ടില് സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ഹിഡിംബനെയും ഈ ദുഷ്ടന് കൊല്ലുകയും, അവന്റെ സഹോദരിയെ പഴയകാലത്ത് കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു."
സോയമഭ്യാഗതോ മൂഢോ മമേദം ഗഹനം വനമ്। പ്രചാരസമയേഽസ്മാകമര്ദ്ധരാത്രേ സ്ഥിതേ സമേ
"ഇപ്പോള് ഈ മണ്ടന് എന്റെ ഈ കനിഞ്ഞ കാട്ടിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു, ഞങ്ങള് സഞ്ചരിക്കുന്ന സമയത്ത്, അര്ദ്ധരാത്രിയില്, എല്ലാം ശാന്തമായിരിക്കുമ്പോള്."
അദ്യാസ്യ യാതയിഷ്യാമി തദ്വൈരം ചിരസംഭൃതമ്। തര്പയിഷ്യാമി ച ബകം രുധിരേണാസ്യ ഭൂരിണാ
"ഇന്ന് ഞാന് അവനോട് ഏറെക്കാലമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന വൈരം തീര്ക്കും. വകയെ അവന്റെ രക്തം കൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തും."
അദ്യാഹമനൃണോ ഭൂത്വാ ഭ്രാതുഃ സഖ്യുസ്തഥൈവ ച। ശാന്തിം ലബ്ധാസ്മി പരമാം ഹത്വാ രാക്ഷസകണ്ടകമ്
"ഇന്ന് എന്റെ സഹോദരനും സുഹൃത്തും വേണ്ടി കടമ തീര്ത്തു, ഈ രാക്ഷസശല്യനെ കൊല്ലുമ്പോള് പരമമായ ശാന്തി എനിക്ക് ലഭിക്കും."
യദി തേന പുരാ മുക്തോ ഭീമസേനോ ബകേന വൈ। അദ്യൈനം ഭക്ഷയിഷ്യാമി പശ്യതസ്തേ യുധിഷ്ഠിര
"ഭീമസേനന് ഒരിക്കല് വകയാല് രക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കില്, ഇന്ന് അവനെ ഞാന് നിന്റെ കണ്ണിന് മുന്നില് ഭക്ഷിക്കും, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ."
ഏനം ഹി വിപുലപ്രാണമദ്യ ഹത്വാ വൃകോദരമ്। സംഭക്ഷ്യ ജരയിഷ്യാമി യഥാഽഗസ്ത്യോ മഹാസുരമ്
"ഇന്ന് ഈ ശക്തിയുള്ള ഭീമസേനനെ ഞാന് കൊല്ലും, അവനെ ഭക്ഷിച്ച് ദഹിപ്പിക്കും, അഗസ്ത്യന് മഹാസുരനെ ദഹിച്ചതുപോലെ."