അധോ മഹീം ഗച്ഛ ഭുജങ്ഗമോത്തമ സ്വയം തവൈഷാ വിവരം പ്രദാസ്യതി। ഇമാം ധരാം ധാരയതാ ത്വയാ ഹി മേ മഹത്പ്രിയം ശേഷ കൃതം ഭവിഷ്യതി
'നീ ഭൂമിയുടെ അടിയിൽ ചെല്ലൂ, പാമ്പുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ; അവൾ തന്നെ നിന്നെ ഒരു സ്ഥലം നൽകും. ഈ ഭൂമിയെ നീ പിടിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, ശേഷാ, നീ എനിക്ക് വലിയ ഉപകാരമാണ് ചെയ്യുന്നത്.'
തഥൈവ കൃത്വാ വിവരം പ്രവിശ്യ സ പ്രഭുര്ഭുവോ ഭുജഗവരാഗ്രജഃ സ്ഥിതഃ। ബിഭര്തി ദേവീം ശിരസാ മഹീമിമാം സമുദ്രനേമിം പരിഗൃഹ്യ സര്വതഃ
അങ്ങനെ ഒരു ദ്വാരം ഉണ്ടാക്കി അവിടേക്ക് കടന്ന്, ഭൂമിയുടെ അധിപനും പാമ്പുകളിൽ മൂത്തവനും ആയ അദ്ദേഹം അവിടെ നിലകൊണ്ടു; തന്റെ തലയിൽ ഈ ഭൂമിദേവിയെ മുഴുവനും ചുറ്റി പിടിച്ചു അവളെ താങ്ങി നിൽക്കുന്നു.
ശേഷോഽസി നാഗോത്തമ ധര്മദേവോ മഹീമിമാം ധാരയസേ യദേകഃ। അനന്തഭോഗൈഃ പരിഗൃഹ്യ സര്വാം യഥാഹമേവം ബലഭിദ്യഥാ വാ
'നീ ശേഷൻ, പാമ്പുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധർമ്മത്തിന്റെ ദൈവവുമാണ്; നീ മാത്രം ഈ ഭൂമിയെ അനന്തമായ കൂർത്തുകൊണ്ട് മുഴുവനും ചുറ്റി പിടിച്ചു നിലനിർത്തുന്നു, ഞാൻ ചെയ്യുന്നപോലോ അതിലും ശക്തിയോടെ.'
അധോ ഭൂമൌ വസത്യേവം നാഗോഽനന്തഃ പ്രതാപവാന്। ധാസ്യന്വസുധാമേകഃ ശാസനാദ്ബ്രഹ്മണോ വിഭോഃ
അങ്ങനെ, മഹാശക്തനായ അനന്തൻ ഭൂമിയുടെ അടിയിൽ വസിച്ചു, മഹത്വമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഈ ഭൂമിയെ ഒറ്റയ്ക്ക് താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.
സുപര്ണം ച സഹായം വൈ ഭഗവാനമരോത്തമഃ। പ്രാദാദനന്തായ തദാ വൈനതേയം പിതാമഹഃ
അപ്പോൾ പിതാമഹൻ അനന്തന് ദൈവസ്വരൂപനായ സൂപർണ്ണനെ, അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിനതേയനെ, കൂട്ടുകാരനായി നൽകി.
അനന്തേഽഭിപ്രയാതേ തു വാസുകിഃ സ മഹാബലഃ। അഭ്യഷിച്യത നാഗൈസ്തു ദൈവതൈരിവ വാസവഃ
അനന്തൻ പുറപ്പെട്ടശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള വാസുകിയെ പാമ്പുകൾ, ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്തതുപോലെ, രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
മാതുഃ സകാശാത്തം ശാപം ശ്രുത്വാ വൈ പന്നഗോത്തമഃ। വാസുകിശ്ചിന്തയാമാസ ശാപോഽയം ന ഭവേത്കഥമ്
അമ്മയുടെ വായിൽ നിന്നുള്ള ശാപം കേട്ട ശേഷം, പാമ്പുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വാസുകി ആ ശാപം സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് ചെയ്യാമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
തതഃ സ മന്ത്രയാമാസ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ സര്വശഃ। ഐരാവതപ്രഭൃതിഭിഃ സര്വൈര്ധര്മപരായണൈഃ
അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച എയിരാവതനും മറ്റു സഹോദരന്മാരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവരോടും ചേർന്ന് വാസുകി ആ കാര്യത്തിൽ ആലോചന നടത്തി.
അയം ശാപോ യഥോദ്ദിഷ്ടോ വിദിതം വസ്തഥാഽനഘാഃ। തസ്യ ശാപസ്യ മോക്ഷാര്ഥം മന്ത്രയിത്വാ യതാമഹേ
ഈ ശാപം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് നിങ്ങള്ക്കറിയാം, പാപരഹിതരേ. ഈ ശാപത്തില് നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കാനായി നമ്മള് കൂടിച്ചേരുകയും പരിഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സര്വേഷാമേവ ശാപാനാം പ്രതിഘാതോ ഹി വിദ്യതേ। ന തു മാത്രാഽഭിശപ്താനാം മോക്ഷഃ ക്വചന വിദ്യതേ
എല്ലാ ശാപങ്ങള്ക്കും പ്രത്യുപായം ഉണ്ടെങ്കിലും, അമ്മയുടെ ശാപം ലഭിച്ചവരെ മോചിപ്പിക്കാന് എവിടെയും മാര്ഗമില്ല.
അവ്യയസ്യാപ്രമേയസ്യ സത്യസ്യ ച തഥാഗ്രതഃ। ശപ്താ ഇത്യേവ മേ ശ്രുത്വാ ജായതേ ഹൃദി വേപഥുഃ
ശാശ്വതനും അളക്കാനാവാത്തവനും സത്യസന്ധനും ആയവരെ പോലും ശപിച്ചുവെന്ന് കേട്ടപ്പോള് എന്റെ ഹൃദയം ഭയത്താല് വിറയ്ക്കുന്നു.
നൂനം സര്വവിനാശോഽയമസ്മാകം സമുപാഗതഃ। `ശാപഃ സൃഷ്ടോ മഹാഘോരോ മാത്രാ ഖല്വവിനീതയാ। ന ഹ്യേതാം സോഽവ്യയോ ദേവഃ ശപത്നീം പ്രത്യഷേധയത്
നമുക്കെതിരെ പൂര്ണമായ നാശം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ അച്ചടക്കമില്ലാത്ത അമ്മ ഭയങ്കരമായ ശാപം നല്കി. ശാശ്വതനായ ദേവന് പോലും അവളെ അതില് നിന്ന് തടഞ്ഞില്ല.
തസ്മാത്സംമന്ത്രയാമോഽദ്യ ഭുജങ്ഗാനാമനാമയമ്। യഥാ ഭവേദ്ധി സര്വേഷാം മാ നഃ കാലോഽത്യഗാദയമ്
അതിനാല് ഇന്ന് നമ്മള് പാമ്പുകളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ആലോചിക്കണം, എല്ലാവര്ക്കും ഭദ്രത ഉണ്ടാകണം, കാലം നമ്മെ മറികടക്കാതിരിക്കുക.
സര്വ ഏവ ഹി നസ്താവദ്ബുദ്ധിമന്തോ വിചക്ഷണാഃ। അപി മന്ത്രയമാണാ ഹി ഹേതും പശ്യാമ മോക്ഷണേ
നമ്മളൊക്കെയും ബുദ്ധിമാന്മാരും വിവേകികളുമാണ്. കൂടിച്ചേരുമ്പോള് തന്നെ മോചനത്തിന് മാര്ഗം കണ്ടെത്താന് ശ്രമിക്കാം.
യഥാ നഷ്ടം പുരാ ദേവാ ഗൂഢമഗ്നിം ഗുഹാഗതമ്। യഥാ സ യജ്ഞോ ന ഭവേദ്യഥാ വാഽപി പരാഭവഃ। ജനമേജയസ്യ സര്പാണാം വിനാശകരണായ വൈ
പണ്ടു ദേവന്മാര് ഗുഹയില് ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന അഗ്നിയെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ, ജനമേജയന്റെ യാഗം നടക്കാതിരിക്കാം, അല്ലെങ്കില് പരാജയം സംഭവിക്കാം, അതുവഴി പാമ്പുകളുടെ നാശം വരുത്താന്.
തഥേത്യുക്ത്വാ തതഃ സര്വേ കാദ്രവേയാഃ സമാഗതാഃ। സമയം ചകിരേ തത്ര മന്ത്രബുദ്ധിവിശാരദാഃ
അങ്ങനെ എന്നു പറഞ്ഞ്, അവിടെ കൂടിച്ചേര്ന്ന എല്ലാ കാദ്രവേയന്മാരും, മന്ത്രശക്തിയിലും ബുദ്ധിയിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവര് തമ്മില് ഒരു തീരുമാനത്തിലേക്ക് എത്തി.
ഏകേ തത്രാബ്രുവന്നാഗാ വയം ഭൂത്വാ ദ്വിജര്ഷഭാഃ। ജനമേജയം തു ഭിക്ഷാമോ യജ്ഞസ്തേ ന ഭവേദിതി
അവിടെ ചില പാമ്പുകള് പറഞ്ഞു: നാം ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖരായി ജനമേജയനോട് ഭിക്ഷയാചരിച്ച്, യാഗം നടക്കാതിരിക്കാന് ശ്രമിക്കാം.
അപരേ ത്വബ്രുവന്നാഗാസ്തത്ര പണ്ഡിതമാനിനഃ। മന്ത്രിണോഽസ്യ വയം സര്വേ ഭവിഷ്യാമഃ സുസംമതാഃ
മറ്റു ചിലര്, തങ്ങളെത്തന്നെ പണ്ഡിതരെന്ന് കരുതിയവര്, പറഞ്ഞു: നാം എല്ലാവരും അവന്റെ ഉപദേശകരായി അംഗീകരിക്കപ്പെടാം.
സ നഃ പ്രക്ഷ്യതി സര്വേഷു കാര്യേഷ്വര്ഥവിനിശ്ചയമ്। തത്ര ബുദ്ധിം പ്രദാസ്യാമോ യഥാ യജ്ഞോ നിവര്ത്സ്യതി
അവന് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഞങ്ങളോട് അഭിപ്രായം ചോദിക്കും. അപ്പോള് യാഗം നടക്കാതിരിക്കാന് വേണ്ട ഉപദേശം നാം നല്കും.
സ നോ ബഹുമതാന്രാജാ ബുദ്ധ്യാ ബുദ്ധിമതാം വരഃ। യജ്ഞാര്ഥം പ്രക്ഷ്യതി വ്യക്തം നേതി വക്ഷ്യാമഹേ വയമ്
രാജാവ് നമ്മെ വലിയ ബുദ്ധിമാന്മാരായി വിലയിരുത്തും, യാഗത്തെക്കുറിച്ച് തുറന്നുപറയാന് ചോദിക്കും; അപ്പോള് നാം യാഗം വേണ്ടെന്ന് പറയും.
ദര്ശയന്തോ ബഹൂന്ദോഷാന്പ്രേത്യ ചേഹ ച ദാരുണാന്। ഹേതുഭിഃ കാരണൈശ്ചൈവ യഥാ യജ്ഞോ ഭവേന്ന സഃ
ഇവിടെയും മരണത്തിനു ശേഷവും ഉണ്ടാകുന്ന പല ഭയങ്കരമായ ദോഷങ്ങളും കാരണം കാണിച്ച്, യാഗം നടക്കാതിരിക്കാന് നാം ശ്രമിക്കും.
അഥവാ യ ഉപാധ്യായഃ ക്രതോസ്തസ്യ ഭവിഷ്യതി। സര്പസത്രവിധാനജ്ഞോ രാജകാര്യഹിതേ രതഃ
അല്ലെങ്കില്, യാഗം നടത്താന് ഉപാധ്യായന് ഉണ്ടെങ്കില്, പാമ്പു-യാഗത്തില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും രാജാവിന്റെ ക്ഷേമത്തില് ആഗ്രഹമുള്ളവനും ആയാല്,
തം ഗത്വാ ദശതാം കശ്ചിദ്ഭുജങ്ഗഃ സ മരിഷ്യതി। തസ്മിന്മൃതേ യജ്ഞകാരേ ക്രതുഃ സ ന ഭവിഷ്യതി
ഒരു പാമ്പ് പോയി അവനെ കടിക്കട്ടെ; ആ പാമ്പ് മരിക്കും, അവന് മരിച്ചാല് യാഗം നടക്കില്ല.
യേ ചാന്യേ സര്പസത്രജ്ഞാ ഭവിഷ്യന്ത്യസ്യ ചര്ത്വിജഃ। താംശ്ച സര്വാന്ദശിഷ്യാമഃ കൃതമേവം ഭവിഷ്യതി
പാമ്പു-യാഗം അറിയുന്ന മറ്റ് യാജകര് ഉണ്ടെങ്കില്, അവരെയും നാം കടിക്കും; അങ്ങനെ കാര്യസിദ്ധി ഉണ്ടാകും.
അപരേ ത്വബ്രുവന്നാഗാ ധര്മാത്മാനോ ദയാലവഃ। അബുദ്ധിരേഷാ ഭവതാം ബ്രഹ്മഹത്യാ ന ശോഭനമ്
മറ്റു ചില ധാര്മ്മികരും കരുണയുള്ളവരുമായ പാമ്പുകള് പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടേതു അജ്ഞതയാണ്; ബ്രാഹ്മണഹത്യ യോജിച്ച കാര്യമല്ല.
സമ്യക്സദ്ധര്മമൂലാ വൈ വ്യസനേ ശാന്തിരുത്തമാ। അധര്മോത്തരതാ നാമ കൃത്സ്നം വ്യാപാദയേജ്ജഗത്
സമയത്ത് സത്യധര്മ്മത്തില് ആധാരമാക്കിയ ശാന്തിയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം; അധര്മ്മം ചെയ്താല് ലോകം മുഴുവന് നശിക്കും.
അപരേ ത്വബ്രുവന്നാഗാഃ സമിദ്ധം ജാതവേദസമ്। വര്ഷൈര്നിര്വാപയിഷ്യാമോ മേഘാ ഭൂത്വാ സവിദ്യുതഃ
മറ്റു ചില പാമ്പുകൾ പറഞ്ഞു: ജ്വലിക്കുന്ന യാഗാഗ്നിയെ നാം മേഘങ്ങളായി മാറി മിന്നലോടുകൂടി മഴ പെയ്യിച്ച് അണയ്ക്കാം.
സ്രുഗ്ഭാണ്ഡം നിശി ഗത്വാ ച അപരേ ഭുജഗോത്തമാഃ। പ്രമത്താനാം ഹരന്ത്വാശു വിഘ്ന ഏവം ഭവിഷ്യതി
കൂടുതൽ ചില പ്രശസ്തമായ പാമ്പുകൾ പറഞ്ഞു: രാത്രിയിൽ യാഗപാത്രങ്ങളിലും കരണ്ടികളിലും ചെന്നു, ആളുകൾ ശ്രദ്ധയില്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ അവയെ വേഗത്തിൽ മോഷ്ടിച്ചാൽ യാഗത്തിൽ തടസ്സം വരും.
യജ്ഞേ വാ ഭുജഗാസ്തസ്മിഞ്ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। ജനാന്ദശന്തു വൈ സര്വേ നൈവം ത്രാസോ ഭവിഷ്യതി
അല്ലെങ്കിൽ, യാഗസമയത്ത് നൂറുകണക്കിനും ആയിരംകണക്കിനും പാമ്പുകൾ ആളുകളെ കടിക്കട്ടെ; അങ്ങനെ നമുക്ക് ഭയം ഉണ്ടാകേണ്ടതില്ല.
അഥവാ സംസ്കൃതം ഭോജ്യം ദൂഷയന്തു ഭുജങ്ഗമാഃ। സ്വേന മൂത്രപുരീഷേണ സര്വഭോജ്യവിനാശിനാ
അല്ലെങ്കിൽ, പാമ്പുകൾ തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണം തങ്ങളുടെ മൂത്രവും മലവും ചേർത്ത് മലിനമാക്കട്ടെ; അങ്ങനെ എല്ലാ ഭോജ്യങ്ങളും നശിക്കും.