ത്രിവര്ഗോഽയം ധര്മമൂലോ നരേന്ദ്ര രാജ്യം ചേദം ധര്മമൂലം വദന്തി। ധര്മേ രാജന്വര്തമാനഃ സ്വശക്ത്യാ പുത്രാന്സര്വാന്പാഹി കുന്തീസുതാംശ്ച
രാജാവേ, ഈ മൂന്നു പുരുഷാർത്ഥങ്ങളും ധർമ്മത്തിൽ ആധാരമാക്കിയതാണ്; ഈ രാജ്യം പോലും ധർമ്മത്തിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു. നീ ധർമ്മപാതത്തിൽ നിന്ന് നീങ്ങാതെ, നിന്റെ മക്കളെയും കുന്തിയുടെ മക്കളെയും നിന്റെ ശേഷിയോടെ സംരക്ഷിക്കണം.
സ വൈ ധ്രമോ വിപ്രലബ്ധഃ സഭായാം പാപാത്മഭിഃ സൌബലേയപ്രധാനൈഃ। ആഹൂയ കുന്തീസുതമക്ഷവത്യാം പരാജൈഷീത്സത്യസന്ധം സുതസ്തേ
ശകുനിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാപികളാൽ സഭയിൽ ധർമ്മം ലംഘിക്കപ്പെട്ടു; നീയുടേയും കുന്തിയുടെ സത്യവാനായ മകനെയും, അക്ഷയവട്ടത്തിൽ വിളിച്ചു, തോൽപ്പിച്ചു.
ഏതസ്യ തേ ദുഷ്പ്രണീതസ്യ രാജ- ന്ദ്വേഷസ്യാഹം പരിപശ്യാമ്യുപായമ്। യഥാ പുത്രസ്തവ കൌരവ്യ പാപാ- ന്മുക്തോ ലോകേ പ്രതിതിഷ്ഠേത സാധു
രാജാവേ, ഈ തെറ്റായ വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് നിന്റെ മകനെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച്, ലോകത്ത് നേരെ നില്ക്കാൻ കഴിയുന്ന വഴി ഞാൻ കാണുന്നു.
തദ്വൈ സര്വം പാണ്ഡുപുത്രാ ലഭന്താം യത്തദ്രാജന്നതിസൃഷ്ടം ത്വയാഽഽസീത്। ഏഷ ധര്മഃ പരമോ യത്സ്വകേന രാജാ തുഷ്യേന്ന പരസ്വേഷു ഗൃദ്ധ്യേത്
രാജാവേ, നീ വിട്ടുവിട്ടതെല്ലാം പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ. സ്വന്തം സ്വത്തിൽ തൃപ്തനായി, മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വത്ത് ആഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുന്നതാണു പരമധർമ്മം.
[യശോ നേ നശ്യേജ്ജ്ഞാതിഭേദശ്ച ന സ്യാ- ദ്ധര്മോ ന സ്യാന്നൈവ ചൈവം കൃതേ ത്വാമ്।] ഏതത്കാര്യേ തവ സര്വപ്രധാനം തേഷാം തുഷ്ടിഃ ശകുനേശ്ചാവമാനഃ
നിന്റെ കീർത്തി നശിക്കരുത്, ബന്ധുക്കൾ തമ്മിൽ ഭേദം വരരുത്, ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെടരുത്, നിനക്കും അങ്ങനെ സംഭവിക്കരുത്. ഈ കാര്യത്തിൽ അവരുടെ സന്തോഷവും ശകുനിയുടെ അവഗണനയും ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്.
ഏവം ശേഷം യദി പുത്രേഷു തേ സ്യാ- ദേതദ്രാജംസ്ത്വരമാണഃ കുരുഷ്വ। അഥൈതദേവം ന കരോഷി രാജന് ധ്രുവം കുരൂണാം ഭവിതാ വിനാശഃ
രാജാവേ, നിന്റെ മക്കളിൽ ശേഷിക്കുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ കാര്യത്തിൽ ഉടൻ നടപടി എടുക്കണം. ഇല്ലെങ്കിൽ, കൌരവരുടെ നാശം ഉറപ്പാണ്.
നഹി ക്രുദ്ധോ ഭീമസേനോഽര്ജുനോ വാ ശേഷം കുര്യാച്ഛാത്രവാണാമനീകേ। യേഷാം യോദ്ധാ സവ്യസാചീ കൃതാസ്ത്രോ ധനുര്യേഷാം ഗാണ്ഡിവം ലോകസാരമ്
ക്രുദ്ധനായ ഭീമനും അർജുനനും ശത്രുക്കളുടെ ശേഷിപ്പുകളെ ജീവൻ വിടിക്കില്ല; അവരുടെ സൈന്യത്തിൽ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള സവ്യാസാചിയും, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ഗാണ്ഡീവം ഉള്ളവരും ഉണ്ട്.
യേഷാം ഭീമോ ബാഹുശാലീ ച യോദ്ധാ തേഷാം ലോകേ കിംനു ന പ്രാപ്യമസ്തി। ഉക്തം പൂര്വം ജാതമാത്രേ സുതേ തേ മയാ യത്തേ ഹിതമാസീത്തദാനീമ്
ബലവാനായ ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ ഉള്ളവരായവർക്കു ഈ ലോകത്തിൽ എന്താണ് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത്? നിന്റെ മകൻ ജനിച്ചപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ നിനക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതു പറഞ്ഞിരുന്നു.
പുത്രം ത്യജേമമഹിതം കുലസ്യ ഹിതം പരം ന ച തത്ത്വം ചകര്ഥ। ഇദാനീം തേ ഹിതമുക്തം ന ചേത്ത്വ- മേവം കര്താ പരിതപ്താഽസി പശ്ചാത്
കുടുംബത്തിന് ഹാനികരനായ മകനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഏറ്റവും നല്ലത് ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നു; പക്ഷേ നീ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയുന്ന ഉപകാരപ്രദമായത് നീ ചെയ്യില്ലെങ്കിൽ, പിന്നീട് നീ അതിൽ ദു:ഖിക്കും.
യദ്യേതദേവമനുമന്താ സുതസ്തേ സംപ്രീയമാണഃ പാണ്ഡവൈരേകരാജ്യമ്। താപോ ന തേ ഭവിതാ പ്രീതിയോഗാ- ത്ത്വം ചേന്ന ഗൃഹ്ണാസി സുതം സഹായൈഃ
നിന്റെ മകൻ പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം ഒന്നിച്ചു രാജ്യം ഭരിക്കാൻ സമ്മതിച്ച് സന്തോഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, നിനക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ല; പക്ഷേ നീ മകനെയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരെയും സ്വീകരിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, നീ കഷ്ടപ്പെടും.
ദുര്യോധനം ത്വഹിതം വൈ നിഗൃഹ്യ പാണ്ഡോഃ പുത്രം പ്രകുരുഷ്വാധിപത്യേ। `ധ്രുവം വിനാശസ്തവ പുത്രേണ ധീമന് സബന്ധുവര്ഗേണ സഹൈവ രാജഭിഃ
ശത്രുത്വം പുലർത്തുന്ന ദുര്യോധനനെ നിയന്ത്രിച്ച്, പാണ്ഡുവിന്റെ മകനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, നീയും നിന്റെ മക്കളും ബന്ധുക്കളും മറ്റു രാജാക്കന്മാരുമൊക്കെ നശിപ്പാൻ പോകുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
ചതുര്ദശേ ചൈവ വര്ഷേ നരേന്ദ്ര കുലക്ഷയം പ്രാപ്സ്യസി രാജസിംഹ। തസ്മാത്കുരുഷ്വാധിപത്യേ നരേന്ദ്ര യുധിഷ്ഠിരം ധര്മഭൃതാം വരിഷ്ഠമ്
പതിനാലാം വർഷം വരുമ്പോൾ, രാജാവേ, നിന്റെ വംശം നശിക്കും. അതുകൊണ്ട്, ധർമ്മത്തിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലുള്ള യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ രാജത്വത്തിൽ ഇരുത്തണം.
അജാതശത്രുര്ഹി വിമുക്തരാഗോ ധര്മോണേമാം പൃഥിവീം ശാസ്തു രാജന്। തതോ രാജന്പാര്ഥിവാഃ സര്വ ഏവ വൈശ്യാ ഇവാസ്മാനുപതിഷ്ഠന്തു സദ്യഃ
ശത്രുക്കൾ ഇല്ലാത്തവനും ആസക്തിയില്ലാത്തവനും ആയ അജാതശത്രു ഈ ഭൂമി ധർമ്മത്തോടെ ഭരിക്കണം, രാജാവേ. അപ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും സാധാരണ ജനങ്ങൾപോലെ നമ്മളെ സേവിക്കട്ടെ.
ദുര്യോധനഃ ശകുനിഃ സൂതപുത്രഃ പ്രീത്യാ രാജന്പാണ്ഡുപുത്രാന്ഭജന്തു। ദുഃശാസനോ യാചതു ഭീമസേനം സഭാമധ്യേ ദ്രുപദസ്യാത്മജാം ച
ദുര്യോധനനും ശകുനിയും സൂതപുത്രനും പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ സ്നേഹത്തോടെ ആദരിക്കട്ടെ, രാജാവേ. ദുഃശാസനൻ ഭീമസേനനെയും ദ്രുപദന്റെ മകളെയും സഭയിൽ അഭ്യർത്ഥിക്കട്ടെ.
യുധിഷ്ഠിരം ത്വം പരിസാന്ത്വയസ്വ രാജ്യേ ചൈനം സ്ഥാപയസ്വാഭിപൂജ്യ। ത്വയാ പൃഷ്ടഃ കിമഹമന്യദ്വദേയ- മേതത്കൃത്വാ കൃതകൃത്യോസി രാജന്
യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിച്ച് അവനെ രാജത്വത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച് ആദരിക്കണം. രാജാവേ, നീ എന്നോട് ഇനി എന്ത് ചോദിക്കാനാണ്? ഇതു ചെയ്താൽ നീ നിന്റെ കടമ നിറവേറ്റിയതായിരിക്കും.
ഏതദ്വാക്യം വിദുര യത്തേ സഭായാ- മിഹ പ്രോക്തം പാണ്ഡവാന്പ്രാപ്യ മാം ച। ഹിതം തേഷാമഹിതം മാമകാനാ- മേതത്സര്വം മമ നാവൈദി ചേതഃ
വിദുരാ, നീ ഇവിടെ സഭയിൽ പറഞ്ഞ ഈ ഉപദേശം പാണ്ഡവർക്കും എനിക്കും ഉത്തമം, പക്ഷേ എന്റെവർക്കു ഹാനികരം. എന്റെ മനസ്സ് ഇതൊന്നും അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.
ഇദം ത്വിദാനീം ഗത ഏവ നിശ്ചിതം തേഷാമര്ഥേ പാണ്ഡവാനാം യദാത്ഥ। തേനാദ്യ മന്യേ നാസി ഹിതോ മമേതി കഥം ഹി പുത്രം പാണ്ഡവാര്ഥേ ത്യജേയമ്
ഇപ്പോൾ തീർച്ചയായി നിശ്ചയമായി, നീ പറഞ്ഞത് പാണ്ഡവരുടെ ഭാവി നോക്കിയാണ്. അതിനാൽ, ഇന്നലെ ഞാൻ നീ എനിക്കു അനുകൂലനല്ലെന്ന് കരുതുന്നു. പാണ്ഡവരുടെ കാരണത്താൽ ഞാൻ എന്റെ മകനെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കും?
അസംശയം തേഽപി മമൈവ പുത്രാ ദുര്യോധനസ്തു മമ ദേഹാത്പ്രമൂതഃ। സ്വം വൈ ദേഹം പരഹേതോസ്ത്യജേതി കോനു ബ്രൂയാത്സമതാമന്വവേക്ഷന്
അവരും എന്റെ മക്കളാണ് എന്നതിൽ സംശയമില്ല. പക്ഷേ, ദുര്യോധനൻ എന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. മറ്റൊരാളുടെ കാരണത്താൽ ആരാണ് സ്വന്തം ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്? ഇതു പരിഗണിച്ചാൽ സമത്വം പറയാൻ ആരാണ് തയ്യാറാവുക?
സ മാം ജിഹ്മം വിദുര സര്വം ബ്രവീപി മന്യും തേഽഹമധികം ധാരയാമി। യഥേച്ഛകം ഗച്ഛ വാ തിഷ്ഠ വാ ത്വം സുസാന്ത്വ്യമാനാഽപ്യസതീ സ്ത്രീ ജഹാതി
വിദുരാ, നീ എന്നെ വക്രൻ എന്ന് വിളിച്ചാലും, നീ പറയുന്നത് എല്ലാം ഞാൻ കേൾക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഞാൻ നിന്നോട് കൂടുതൽ കോപം സൂക്ഷിക്കുന്നു. നീ ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പോകുകയോ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്യാം. എത്ര മനസ്സിലാക്കി സംസാരിച്ചാലും വിശ്വാസം ഇല്ലാത്ത സ്ത്രീ ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിക്കും.
ഏതാവദുക്ത്വാ ധൃതരാഷ്ട്രോഽന്വപദ്യ- ദന്തര്വേശ്മ സഹസോത്ഥായ രാജന്। നേദമസ്തീത്യഥ വിദുരോ ഭാപമാപ്പഃ സംപ്രാദ്രവദ്യത്ര പാര്ഥാ ബഭൂവുഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് അകത്തുള്ള മുറിയിലേക്ക് പോയി. 'ഇവിടെ ഒന്നുമില്ല' എന്നു വിചാരിച്ച വിദ്യുരൻ പാണ്ഡവർ എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
പാണ്ഡവാസ്തു വനേ വാസമുദ്ദിശ്യ ഭരതര്പഭാഃ। പ്രയയുര്ജാഹ്നവീകൂലാത്കുരുക്ഷേത്രം സഹാനുഗാഃ
പാണ്ഡവർ കാടിൽ താമസിക്കാനായി തീരുമാനിച്ച്, ഗംഗയുടെ തീരത്തു നിന്ന് അനുയായികളോടൊപ്പം കുരുക്ഷേത്രത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
സരസ്വതീദൃപദ്വത്യൌ യമുനാം ച നിഷേവ്യ തേ। യയുര്വനനൈവ വനം സതതം പശ്ചിമാം ദിശമ്
അവർ സരസ്വതി, ദൃശ്യദ്വതി, യമുനാ നദികൾ സന്ദർശിച്ച്, കാടിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു കാടിലേക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലായി സഞ്ചരിച്ചു.
തതഃ സരസ്വതീകൂലേ സമേഷു മരുധന്വസു। കാമ്യകം നാമ ദദൃശുര്വനം മുനിജനപ്രിയമ്
ശേഷം, സരസ്വതിയുടെ തീരത്തുള്ള സമതല മരുഭൂമിയിൽ, മുനികൾക്ക് പ്രിയമായ കാമ്യകവനം അവർ കണ്ടു.
തത്ര തേ ന്യവസന്വീരാ വനേ ബഹുമൃഗദ്വിജേ। അന്വാസ്യമാനാ മുനിഭിഃ സാന്ത്വ്യമാനാശ്ച ഭാരത
അവിടെ, ധീരന്മാരായ അവർ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ കാടിൽ മുനികൾ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സാന്ത്വനമണയിച്ചുകൊണ്ട് താമസിച്ചു.
വിദുരസ്ത്വഥ പാണ്ഡൂനാം സദാ ദര്ശനലാലസഃ। ജഗാമൈകരഥേനൈവ കാമ്യകം വനമൃദ്ധിമത്
പാണ്ഡവരെ കാണാൻ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന വിദ്യുരൻ ഒറ്റക്കു ഒരു രഥത്തിൽ കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് പോയി.
തതോ ഗത്വാ വിദുരഃ കാമ്യകം ത- ച്ഛീഘ്രൈരശ്വൈര്വാഹിതഃ സ്യന്ദനേന। ദദര്ശാസീനം ധര്മാത്മാനം വിവിക്തേ സാര്ധം ദ്രൌപദ്യാ ഭ്രാതൃഭിര്ബ്രാഹ്മണൈശ്ച
ശീഘ്രമായ കുതിരകൾ ഓടിച്ച രഥത്തിൽ കാമ്യകവനം എത്തിയ വിദ്യുരൻ, ദ്രൗപദിയോടും സഹോദരന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും കൂടിയ ധർമ്മനിഷ്ഠരായ പാണ്ഡവർ ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു.
തതോഽപശ്യദ്വിദുരം തൂര്ണമാരാ- ദഭ്യായാന്തം സത്യസന്ധഃ സ രാജാ। അഥാബ്രവീദ്ധാതരം ഭീമസേനം കിംനു ക്ഷത്താ വക്ഷ്യതിനഃ സമേത്യ
ശേഷം, സത്യവ്രതനായ രാജാവ് വിദ്യുരനെ വേഗത്തിൽ സമീപിച്ചുവരുന്നത് കണ്ടു. പിന്നെ ഭീമസേനനോട് പറഞ്ഞു: 'നമ്മളെ കാണാൻ ക്ഷത്രുവിന് എന്താണ് പറയാനുണ്ടാവുക?'
കച്ചിന്നായം വചനാത്സൌബലസ്യ സമാഹ്വാതും ദേവനായോപയാതി। കച്ചിത്ക്ഷുദ്രഃ കുശലീ ചാഽയുധാനി ജേഷ്യത്യസ്മാകം പുനരേവാക്ഷവത്യാമ്
സൗബലന്റെ വാക്കുപോലെ, വീണ്ടും പാശകേളിക്ക് വിളിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം വരുന്നതാണോ? ആ ദുഷ്ടൻ സുഖമായിട്ടുണ്ടോ? വീണ്ടും അക്ഷവതിയിൽ ഞങ്ങളെ ജയിക്കുമോ?
സമാഹൂതഃ കേനചിദാഹവായ നാഹം ശക്തോ ഭീമസേനാപയാതുമ്। ഗാണ്ഡീവേ ച സംശയിതേ കഥം നു രാജ്യപ്രാപ്തിഃ സംശയിതാ ഭവേന്നഃ
ഭീമസേനാ, ആരെങ്കിലും എന്നെ യുദ്ധത്തിന് വിളിച്ചാൽ ഞാൻ പിന്മാറാൻ കഴിയില്ല. ഗാണ്ഡീവം സംബന്ധിച്ച് സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ, നമുക്ക് രാജ്യം നേടാൻ ഉറപ്പില്ലല്ലോ.
തത ഉത്ഥായ വിദുരം പാണ്ഡവേയാഃ പ്രത്യഗൃഹ്ണന്നൃപതേ സര്വ ഏവ। തൈഃ സത്കൃതഃ സ ച താനാജമീഢോ യഥോചിതം പാണ്ഡുപുത്രാന്സമേയാത്
അതിനുശേഷം പാണ്ഡവന്മാർ എഴുന്നേറ്റു, രാജാവേ, വിദ്യുരനെ സ്വാഗതം ചെയ്തു. അവർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുകയും അജമീഢന്റെ മകനായ വിദ്യുരൻ പാണ്ഡവന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് യോജിച്ച രീതിയിൽ സമീപിക്കുകയും ചെയ്തു.